Ebipụtara ya na Tuzdee, Juun 4, 2013, 1:04 nke ụtụtụ na German na www.letztercountdown.org
na akụkụ mbụ nke usoro isiokwu a banyere ọnụma nke Chineke, m gosiri site na Bible ebe ikpeazụ ihe otiti asaa ga-esi. Mkpughe 15:7 na-egosi na otu n’ime ihe anọ ahụ dị ndụ ga-enye ndị mmụọ ozi asaa iko ihe otiti ahụ, bụ́ ndị anyị kọwara n’akwụkwọ ozi ahụ. Ozi Orion dika kpakpando aka na ukwu anọ nke na-akara ọnya Jisus. Ozugbo anyị ghọtara na ọ bụ aka nri Jizọs ga-abọ ọbọ n'ahụ mba dị iche iche, anyị gbasoro ndụmọdụ Betelgeuse wee mụta ihe na akụkụ nke abụọ na nnukwu uhie uhie a na-achọ ịgbawa n'ezie dị ka ụdị II supernova. Enwere ike dị ukwuu na ọ ga-ebunye ụzarị ọkụ gamma, bụ́ nke—ọ bụrụ na a na-eduzi ya n’ụwa—ga-ekpochapụ ihe nile dị ndụ n’ụwa a n’ime otu afọ. Onyonyo ọhụrụ nke ebe Betelgeuse na-ekpo ọkụ na-egosi na ndị ọkà mmụta sayensị na-ekwupụta echiche nke nchebe ụgha, na-ekwu na olu ha na-ekwu na ọ bụghị n'elu ala na-atụgharị axis nke nnukwu anụ ọhịa a.
N'akụkụ ikpeazụ a, m ga-ekekọta ihe ndị na-adịghị mma na-akọwara gị otú na mgbe Adventist Church, tinyere ndị ọzọ dokwara ụka nke na-ekwu na okwukwe nke Jizọs Kraịst, natara nke abụọ na ikpeazụ ihe ịrịba ama nke Jona na April 27, 2013. Ọ bụ ihe ịrịba ama a nke Jizọs kwere nkwa otu oge nye ọgbọ ọzọ na-ekwesịghị ntụkwasị obi, ya bụ ụmụ Izrel. Ọ na-anọchi anya ịdọ aka ná ntị ikpeazụ, ma mgbe ahụ ma ugbu a, nye ndị nwere eziokwu ahụ kpọmkwem n'ihu ha afọ atọ na ọkara ma ka na-echere ihe ịrịba ama ndị ọzọ sitere n'eluigwe ...
Ma Ọ [Jizọs] zara, si ha, An ajọ ọgbọ na-akwa iko na-achọ ihe ịrịba ama; na n'ebe ahụ ga- enweghị ihe ịrịba ama nye ya, ma ihe-iriba-ama nke Jona onye-amuma: (Matthew 12: 39)
N'agbanyeghị nzaghachi dị mma ole na ole nye akụkọ ikpeazụ anyị, ụfọdụ ozi-e jupụtara na nchegbu bịakwutere m sitere n'aka ndị e chere na ha bụ “Ndị Kraịst” bụ ndị o doro anya na ha na-eche banyere nzọpụta nke ha. Kama ịzụlite nghọta nke ihe nzube anyị ná ndụ n'ezie bụ na ihe ọ pụtara ịbụ ezi onye na-eso ụzọ Jizọs site n'ịmụ ọtụtụ narị peeji nke anyị bipụtara n'ebe a, ha na-atụ egwu naanị maka nzọpụta nke mkpụrụ obi ha nwere ọmịiko. Ụfọdụ na-awakpo akụkọ ahụ ma wepụ ihe niile anyị dere dị ka ihe efu kama ịchọ ịmata ihe ha kwesịrị ime iji gbanarị ihe otiti. Ma ọnụ ọgụgụ ka ukwuu na-eme ihe ụmụ Izrel mere mgbe Ịlaịja chere ha nhọrọ:
Elaija we biakute ndi Israel nile, si, Rùe ole mb͕e ka unu nānọgide n'etiti èchìchè abua? ọ buru na Jehova bu Chineke, jesonu Ya: ma ọ buru Beal, jesonu ya. Ndi Israel we za ya ọ bụghị otu okwu. (Ndị eze 1 18: 21)
N’ịkwụsị ịgbachi nkịtị, anyị na-enweta okwu mgbe ụfọdụ site n’aka ndị Protestant na-ekwere na Bible dị ka “Ndị ọkà mmụta sayensị nile na-ekwu na Betelgeuse adịghị ize ndụ! Onye nkịtị dị ka gị ekwesịghị ikwu ihe megidere ya!” Otu a ka ha na-agọnarị okwu nile nke na-esiteghị n’ebe m nọ, kama site na Chineke. A na m ahapụ ya nye Onye-nwe n’onwe ya onye na-ahụ n’ime obi nke onye ahụ ka o kpee ikpe ma ọ bụ egwu ma ọ bụ ụjọ ma ọ bụ naanị nzuzu. N’agbanyeghị nke ahụ, ndị ọkà mmụta sayensị ji nwayọọ nwayọọ na-aghọta eluigwe na ụwa, o yikwara ka ọtụtụ ndị na-aghọtachaghị ihe otiti na ọnụma nke Chineke n’Okwu Chineke. Ya mere, m na-eme mgbalị ikpeazụ iji kọwaa ya maka ndị ka nwere ntị na obi ghe oghe.
Orion onye dinta ukwu
Na slide 168 nke Ihe ngosi Orion, M dọọrọ uche gị dị ka n'oge dị ka 2010 na pụtara Orion nke dị n'etiti ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị niile oge ochie. Egosiri m na e nwere njikọ pụrụ iche na amaokwu Baịbụl abụọ dị mkpa:
Ọzọkwa, ọ dịghị onye ọ bụla n'ime unu nwere echiche nke itinye akụ n'ụta iji hụ aka ọ ga-agbapụ ya.
Ee, aka akụ doro anya Betelgeuse! Ma ebe ị maara ugbu a ọdịdị na mmetụta nke gamma-ray na-agbawa, ị nwere ike ịghọta ngwa ngwa na akụ na-ere ọkụ nke a na-achọ n'otu ụzọ ma gbapụ site na ụta bụ ihe nnọchianya zuru oke nke ihe omume jọgburu onwe ya na-abịakwasị mmadụ site na Betelgeuse.
Ka anyị were ụzọ dị iche: È nwere amaokwu ndị dị na Baịbụl ma e wezụga Mkpughe 6:2, bụ́ ebe Chineke ji ihe oyiyi ụta na akụ́ mee ihe iji mezuo ọbọ ya? Enwere amaokwu ndị na-ejikọta akụ na ọkụ ọkụ, ma ọ bụ ọkụ ọkụ (gamma-ray gbawara)?
Mgbe m nwere Juda gbatịrị maka m, juputara na ụta ya na Ifrem, me kwa ka umu-gi ndikom bilie imegide umu-gi ndikom, Gi Zaion, me kwa gi ka i di ka mma-agha nke dike. Jehova gādi kwa hụrụ n'anya ha, na ya aro ga-apụ apụ dị ka àmụmà: Jehova, bú Jehova, gāfù kwa ufọdu [nke isii] ọ gābu kwa opì, were kwa oké ifufe nke Ndida nēje. Jehova nke usu nile nke ndi-agha gēb͕ochita ha; ha gēripia kwa [onye iro na ọkụ], were nkume èbè weda ya ala [Ihe otiti nke asaa]; ha gāṅu kwa, tie nkpu [obi ụtọ nke mmeri] dị ka site na mmanya; + ha ga-ejupụtakwa dị ka ọkwa dị iche iche [ya na ọbara], na dika nkuku nke ebe-ichu-àjà. Jehova, bú Chineke-ha, gāzọputa kwa ha n'ubọchi ahu dika ìgwè aturu nke ndi-Ya; n'ihi na ha gādi ka nkume okpu-eze, nke ebuliri elu dika ọkọlọtọ n'elu ala-ya. (Zekaraya 9:13-16)
Amaokwu a na-ezo aka kpọmkwem n'oge ihe otiti, n'ihi na Jehova ga-azọpụta ìgwè atụrụ nke ndị Ya n'ụbọchị ahụ [= afọ nke ihe otiti]. Daniel 12:1 na-ekwukwa:
Ma n'oge ahụ, Michael ga-ebili, onye-isi ukwu nke nēguzosi ike nye umu ndi-Gi: na a gādi mb͕e nkpab͕u, dika ọ nādighi ebe ọ bu mba di rue mb͕e ahu: ma mb͕e ahu ndi-Gi gānaputa; onye ọ bula nke agāhu na edewo ya n'akwukwọ. ( Daniel 12:1 )
Ellen G. White na-eme ka obi abụọ adịghị ya na Onyeisi Michael na-anọchi anya Jizọs, onye ga-arụcha ọrụ ịrịọchitere ya n'ebe nsọ nke eluigwe site n'oge ọrịa ahụ malitere:
Ahụrụ m na iwe nke mba dị iche iche na ọnụma Chineke na oge ikpe ndị nwụrụ anwụ dị iche iche dị iche iche, otu na-eso ibe ya. Michael ebilitebeghị, na na oge nsogbu, dị ka ọ dịtụbeghị mbụ, amalitebeghị. Mba dị iche iche na-ewe iwe ugbu a; ma mgbe Onye-isi-nchu-àjà-ayi jezue ozi-Ya n'ebe nsọ, Ọ gēbili ọtọ, yikwasi uwe-ọ́bọ̀, mb͕e ahu ka agēwusi ihe-otiti asa ahu nke ikpe-azu. {EW 36.1}
Kemgbe afọ 1844, a na-ejide akụ nke Chineke n'ime oge anọ n'ime oge ọrụ ịrịọchitere Jizọs:
Ahụrụ m ndị mmụọ ozi anọ ndị nwere ọrụ ha ga-arụ n’ụwa ma na-aga ịrụ ya. Jizọs yi uwe ndị nchụàjà. O lere ndị fọduru anya ebere. we welie aka-Ya elu; were kwa olu nke ọmiko tie nkpu; “Ọbara m, Nna, ọbara m, ọbara m, ọbara m!” M wee hụ ìhè nke na-egbuke egbuke si n’ebe Chineke nọ bịa, Onye nọkwasịrị n’ocheeze ahụ dị ọcha, wụkwasịrị Jizọs. M'we hu mọ-ozi, onye ozi sitere n'aka Jisus, nēfega ngwa ngwa jekuru ndi-mọ-ozi anọ ahu ndi nwere ọlu ime n'elu uwa, nēfeli ihe elu na ala n'aka-Ya, nēti kwa n'oké olu, si, "Jide! Jide! Jide! Jide! ruo mgbe a ga-ekechi ndị ohu Chineke akara n’egedege ihu ha.” {EW 38.1}
Ozugbo e kachiri ndị nwụrụ n’ihi okwukwe ahụ na 144,000 ahụ akara, mgbe ahụ, Jisọs ga-eyipụ uwe ndị nchụàjà Ya ma tọpụ akụ́ ya nke na-enwu ọkụ nke ịbọ ọ́bọ̀ n’ahụ́ ihe a kpọrọ mmadụ ndị ọzọ.
Bilie, Jehova, n'iwe-Gi; Welie onwe-gi elu n'ihi ọnuma nke ndi-irom; Bilie maka m na ikpé I nyewo iwu! Nkpọkọta ndi nile di iche iche gāb͕a kwa Gi buruburu; Ya mere, n'ihi ha, laghachi n'elu. Jehova gēkpe ndi nile di iche iche ikpe; Kpem ikpe, Jehova, dika ezi omumem si di, Na dika izu-okèm si di nimem. Oh, ka ajọ omume nke ndị ajọ omume bịa n'isi. Ma me ka onye ezi omume guzosie ike; N'ihi na Chineke ezi omume na-anwale obi na uche. Ihe nchebem sitere n'aka Chineke, Onye nāzọputa ndi obi-ha ziri ezi. Chineke bu onye-ikpé ziri ezi: Chineke nēwesa kwa ndi nēmebi iwu iwe kwa-ubọchi. Ọ buru na ọ laghachighi, Ọ gāmu mma-agha-Ya; Ọ na-ehulata ụta ya, dozie ya. Ọ nēdozi-kwa-ra Onwe-ya ihe-ọnwu; Ọ nēme ka àkú-Ya nile ghọ ulo-ọku; (Abụ Ọma 7:6-13.)
Naanị ndị Chineke ga-enwe ike ịtachi obi site na ọgba aghara nke ọnụma Ya.
Jehova we ma éb͕è-elu-igwe n'elu-igwe, Onye kachasi ihe nile elu nye-kwa-ra olu-Ya; akụ́ mmiri ígwé na icheku ọkụ. Ee, o zipụrụ akụ ya, we chusa ha; na ya gbapụrụ àmụmà, ma kpasuo ha iwe. Ewe hu isi-iyi nile nke miri, Ewe kpughe ntọ-ala nile nke uwa site n'ibasi-nba-ike-Gi, Jehova, Site n'iku ume nke ume nke imi-Gi. O siri n'elu ziga, o werem, dọputam n'ọtutu miri. Ọ napụtara m n'aka onye iro m dị ike; site kwa n'aka ndi nākpọm asì: n'ihi na ha di ike karim. ( Abụ Ọma 18:13-17 )
Ha nāchọ ajọ omume; ha nāchọsi ike nke-uku: Ma èchìchè ime-ime onye ọ bula nime ha na obi di omimi. ma Chineke gēwere àkú b͕a ha; na mberede ka agāb͕u ha. Ha ewe me ka ire-ha dakwasi onwe-ha: ndi nile nke nāhu ha gāb͕alaga. Ma madu nile gātu egwu, kwu kwa ọlu Chineke; n'ihi na ha gēji amam-ihe tugharia uche bayere omume-Ya. Onye ezi omume gāṅuri na Jehova, tukwasi kwa Ya obi; Ndi nile ziri ezi n'obi gānya isi. (Abụ Ọma 64:6-10)
Ngosipụta dị egwu karịa ka ụwa hụtụrụla, a ga-agba akaebe na ọbịbịa nke abụọ nke Kraịst. “Ugwu nile na-ama jijiji n’ihi Ya, ugwu nta nile gbazekwara, ụwa rekwara ọkụ n’ihu Ya, e, ụwa na ndị nile bi n’ime ya. Ònye gēguzo n'iru iwe-Ya? ònye gānọ kwa n'idi-ọku nke iwe-Ya? Nehum 1:5, 6. “Jehova, rube isi n'elu-igwe-Gi, ridata: metu ugwu nile, ha gēkwu kwa anwuru-ọku. Wepụ àmụmà, b͕asa kwa ha: b͕a nke Gi akụ, na-ebibikwa ha.” Abụ Ọma 144:5, 6 .
M'gēme kwa ka ihe-ebube di iche iche hu n'elu-igwe n'elu, na ihe-iriba-ama di iche iche n'uwa di n'okpuru; ọbara, na ọkụ, na vepo nke anwụrụ ọkụ.” Ọrụ 2:19 . “Ma e nwere olu, na égbè eluigwe, na àmụmà; ma e nwere oké ala ọma jijiji, nke a na-enwebeghị kemgbe ndị mmadụ nọ n’ụwa, oké ala ọma jijiji otú a, dịkwa ukwuu.” “Agwaetiti nile ọ bụla wee gbalaga, ma ahụghị ugwu. Oké akụ́ mmiri igwe si n’eluigwe dakwasịrị ndị mmadụ, nkume ọ bụla dị ihe dị ka otu talent n’ịdị arọ.” Mkpughe 16:18, 20, 21 .
Dị ka àmụ̀mà sitere n’eluigwe jikọtara ya na ọkụ dị n'ụwa, ugwu ga-ere ọkụ dị ka ọkụ, na-agbapụtakwa iyi dị egwu nke lava, ubi ubi na ubi, obodo nta na obodo. Ìgwè mmadụ a wụrụ awụ nke a tụbara n'osimiri ga-eme ka mmiri na-ejupụta, na-ebupụ oké nkume dị ukwuu na ihe ike a na-apụghị ịkọwa akọwa, na-efesakwa iberibe iberibe ha gbajiri agbaji n'ala. Osimiri ga-akpọnwụ. A ga-ama jijiji n'ụwa; n’ebe nile a ga-enwe ala ọma jijiji dị egwu na mgbawa.
Ya mere, Chineke ga-ebibi ndị ajọ omume n’ụwa. Ma a ga-echekwa ndị ezi omume n’etiti ọgba aghara ndị a, dịka e chebere Noa n’ime ụgbọ ahụ. Chineke gābu ebe-nb͕abà-ha, Ọ bu kwa n'okpuru nkù-Ya ka ha gātukwasi obi. Ọbụ abụ ahụ na-ekwu, sị: “N'ihi na I mewo Onyenwe anyị, bụ́ ebe mgbaba m, ọ bụkwa Onye Kasị Elu, ebe-obibi Gị; ihe ọjọ agaghị adakwasị gị.” Abụ Ọma 91:9, 10. “N'oge nsogbu, Ọ ga-ezobe m n'ụlọ nsọ Ya: n'ebe nzuzo nke ụlọikwuu Ya ka Ọ ga-ezobe m." Abụ Ọma 27:5 . Nkwa Chineke bụ, “N’ihi na ọ huwo m n’anya, n’ihi ya ka m ga-anapụta ya; Ọ mawo aham.” Abụ Ọma 91:14 . {PP 109.3–110.3}
Ọ dịghị onye ga-enwe ihe ngọpụ, n'ihi na ihe ndị a bụ Chineke kpughere site n'elu-igwe. Onye ọ bụla nwere ike ịghọta site n’ihe nile Chineke kere n’elu-igwe na ya onwe ya gbochiri eziokwu nke ozi nke mmụọ ozi nke anọ site n'ajọ omume nke ya ...
N'ihi na ekpughere iwe nke Chineke n’eluigwe imegide ajọ omume nile na ajọ omume nile nke madu, bú ndi nējide ezi-okwu n'ajọ omume; N'ihi na ihe ahu nke puru imara Chineke nāputa ìhè nime ha; n'ihi na Chineke egosiwo ha ya. N'ihi na ihe ya a na-apụghị ịhụ anya site n'okike nke ụwa dị a na-ahụ nke ọma, ebe a na-aghọta ya site n'ihe ndị e kere eke. ọbụna ike ebighị ebi ya na Chineke; ka ha we ghara inwe ngọpu: (Ndị Rom 1: 18-20)
Mkpu maka ịbọ ọbọ
Ọ na-esiri ụfọdụ ndị ike ịghọta na ọ bụrụ na radieshon mbara igwe na gamma-ray gbawara ebe a n'October 2015, ọ ga-abụrịrị na Betelgeuse gbawara dị ka supernova ogologo oge gara aga. Ihe mgbawa gamma-ray na-aga n'ọsọ kachasị elu na mbara igwe, ọsọ nke ìhè. Ọbụlagodi na ọsọ dị egwu dị ihe dịka 186,000 kilomita kwa sekọnd, ọkụ n'onwe ya ka chọrọ ihe karịrị narị afọ isii iji si Betelgeuse bata ebe a. Mgbe anyị lere anya na kpakpando, anyị na-eleba anya n'oge gara aga; ka kpakpando ahụ dị n'ebe dị anya, ka anyị na-ele anya azụ azụ.
Anyanwụ nke anyị dị nkeji itoolu gawa. Nke ahụ pụtara na ọ bụrụ na anyị ele anyanwụ anya, anyị na-ele anya na nkeji itoolu gara aga. Na Sirius, anyị na-ele anya ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ itoolu azụ, na Betelgeuse ọ karịrị afọ 600. N'ụzọ dị mwute, ebe dị anya na Betelgeuse siri nnọọ ike ịtụ. Ọ bụ kpakpando na-agbanwe agbanwe nke nha ya dịgasị iche na-eme ka o sie ike ịmata ebe dị anya. Anyị nwere ndụmọdụ ụfọdụ (nke m ga-atụle ma emechaa n'isiokwu a) nke na-eduga anyị n'echiche nke ahụ Betelgeuse dị anya na Orion Nebula dị ka ọ dị n'ebe anyị nọ.
Ebe dị anya na Orion Nebula bụ 1344 ìhè-afọ, kpebisiri ike na nkenke nke ± 20 ìhè-afọ. Otú ọ dị, a na-ehota ebe dị anya na Betelgeuse na ihe isi ike ya niile Wikipedia dị ka 640 ± 150 ìhè-afọ. Nnukwu ejighị n'aka na-enye ohere maka oke obosara ebe ọ bụla site na 490 ruo 790 ìhè-afọ pụọ. Site n'echiche dị n'elu na Betelgeuse dị ọkara n'etiti anyị na Orion Nebula, ọ ga-abụrịrị n'ebe dị anya karịa afọ 640 ìhè. Opekempe anya ga-abụ (1344 - 20) ÷ 2 = 662 afọ-ìhè, ma ebe Betelgeuse anọghị kpọmkwem n'ahịrị n'etiti Ụwa na Orion Nebula, anya ga-adị ntakịrị karịa. Anyị weghaara nsogbu ahụ iji gbakọọ ya nke ọma site na iji nhazi nke kpakpando wee bịa na opekempe anya nke 681 na oke anya nke 702 ọkụ-afọ. Nyere na nso, 700 ìhè-afọ bụ a mma echiche, ka nke ọma n'ime nso nke 640 ± 150 ìhè-afọ nyere site. Wikipedia.
Yabụ kedu mgbe Betelgeuse ga-agbawa n'ezie dị ka supernova? 2015 - afọ 700 = 1315 AD.
N'akụkụ nke mbụ nke usoro isiokwu a, ekwuru m na mkpụrụ obi dị n'okpuru ebe ịchụàjà na-eti mkpu maka ịbọ ọbọ kemgbe akara oge ochie nke ise. Ọ bụ ezie na ndị ntụgharị okwu Adventist anyị (na-enweghị ike) debere oge nke akara nke ise site na 1571 ruo 1755 (lee. Akụkọ na-ekwughachi - Akụkụ II), anyị maara nke ọma site na Betelgeuse na ìgwè kpakpando Orion.
Anyị maara nke ọma site n'akụkọ ihe mere eme, kwa. Otu akụkọ akpọrọ John Wycliffe, kpakpando ụtụtụ nke Ndozigharị n'ụzọ ziri ezi na-eweghachi anyị azụ n'oge ọmụmụ nke Ndozigharị na mbụ pyres maka ọkụ na-eme mgbanwe. Ọ bụ Betelgeuse supernova ji akara oge ahụ. Ebe ọ bụ na amabeghị ọmụmụ John Wycliffe nke ọma, ọtụtụ akwụkwọ na-etinye ya "n'ikpeazụ karịa 1330". Otú ọ dị, a maara na afọ ọ nwụrụ na 1384.
Oge Wyclif
Ọkọ akụkọ ihe mere eme, de Sismondi, kpọrọ narị afọ nke 14 “oge ọjọọ nye ihe a kpọrọ mmadụ.” O kwughị okwu ọnụ. Ihe ka ọtụtụ ná ndị Bekee agụghị akwụkwọ, ndị na-agụkwa ihe na-asụ ya n’asụsụ Latịn, bụ́ asụsụ ndị nwere ọgụgụ isi na chọọchị. Baịbụl dịkwa n’asụsụ Latịn. Ma ebe ọ bụ na ígwè obibi akwụkwọ adịkwaghị (bụ́ Baịbụl nile ka e ji aka depụta ya), ihe ọ na-efu mere ka mmadụ nile ghara inweta ha ma e wezụga ndị ọgaranya. Fọrọ nke nta ka ọ dịghị onye tụlere echiche jụrụ okwukwe nke ntụgharị asụsụ Bekee. Maka ndị mere, echiche nke na-ere ọkụ n'elu osisi ngwa ngwa mee ka ọkụ ha dị jụụ.
A kọwakwara Wycliffe dị ka onye malitere mgbanwe nke Ellen G. White:
Na narị afọ nke iri na anọ bilitere na England "kpakpando ụtụtụ nke Ndozigharị.” John Wycliffe bụ onye nkwusa nke mgbanwe, ọ bụghị maka England naanị, kama maka Krisendọm niile. Nnukwu ngagharị iwe megide Rome nke e kwere ka o kwuo abụghị nke a ga-agbachi nkịtị. Mkpesa ahụ meghere mgba bụ́ nke ga-eweta nnwere onwe nke ndị mmadụ n’otu n’otu, nke chọọchị dị iche iche, na nke mba dị iche iche. {GC 80.1}
N'akwụkwọ ya Ihe mberede, atụmatụ na aghụghọ - Ihe ndekọ nke mmepe na-agbanwe ụwa, odee Hartmut Bossel kwuru ihe ndị a [S. 66, tụgharịrị]:
Na narị afọ nke 14, mkpagbu e boro ‘ndị jụrụ okwukwe’ site n’aka Njụta Okwukwe nke Chọọchị Katọlik ruru ọhụrụ elu nke obi ọjọọ. A na-eduzi mkpagbu ahụ karịsịa megide ndị Waldo, Beguines na ndị na-eche echiche siri ike. Onye England na-eme mgbanwe bụ́ John Wycliffe, bụ́ onye ozizi ya mesịrị metụta onye Czech bụ́ onye mgbanwe John Huss, gbanahụrụ mkpagbu n’ihi na Eze England kwadoro nnwere onwe ka ukwuu site na Chọọchị Rome.
N'okpuru Ajụjụ na-akawanye njọ, mbụ e dekọrọ ọkụ ndị jụrụ okwukwe mere na Bohemia (nke bụzi Czech Republic) na Prague n'afọ 1315. A gbara mmadụ 14 ọkụ site na nkwado nke bishọp obodo (isi mmalite: German Wikipedia). Afọ ahụ anyị gbakọrọ maka mgbawa Betelgeuse dabara kpọmkwem n'ụbọchị ahụ. A gwara mkpụrụ obi ndị nọ n’okpuru ebe ịchụàjà na ha “kwesịrị izu ike ruo nwa oge, ruo mgbe ndị ohu ibe ha na ụmụnna ha, ndị a ga-egbu dị ka e gburu ha, ga-emezu.” (Mkpughe 6:11) Chineke hụrụ n'anya iji multiples nke Akwụkwọ Nsọ nke izu okè n'ime Kraịst, n'ihi ya, o kwesịghị iju anyị anya na gburugburu ọnụ ọgụgụ nke 700 ìhè-afọ, na anyị họọrọ, n'ezie na-anọchi anya ihe ziri ezi nleba anya na kpakpando nke ọbọ ya.
E ji ọkụ gbuo ndị ahụ e gburu n’ihi okwukwe ha, n’ihi ya, a ga-eji ọkụ mee ka ogbugbu a na-egbu n’ụwa kwụsị kpam kpam—nke ugbu a site na mgbawa gamma-ray. Ọ dịghịkwa ndị nwụrụ n’ihi okwukwe ga-anwụ ozugbo oké mkpagbu ahụ malitere, n’ihi na ọ dịghị onye a ga-eji ọbara ha gbanwee. Ekwuru oge ahu dika ndia:
Ọgwụgwụ ga-abịa ngwa ngwa karịa ka ndị mmadụ tụrụ anya ya. A ga-achịkọta ọka wit, kee ya n'ọka+ maka ntụtụ nke Chineke; a ga-ekekọta ata dị ka fagots maka ọkụ nke mbibi.
Ndị mmụọ ozi nke eluigwe, ndị kwesịrị ntụkwasị obi na ntụkwasị obi ha, na-aga n'ihu na nche ha. Ọ bụ ezie na iwu n’ozuzu ewepụtawo oge mgbe a pụrụ igbu ndị na-edebe iwu, ndị iro ha n’ọnọdụ ụfọdụ ga-atụ anya iwu ahụ, tupu oge a kapịrị ọnụ, ga-agbalịsi ike igbu ha. Ma ọ dịghị onye nwere ike ịgafe ndị nche dị ike guzoro gburugburu mkpụrụ obi ọ bụla kwesịrị ntụkwasị obi. A na-awakpo ụfọdụ mgbe ha si n’obodo ukwu na obodo nta gbapụ; ma mma-agha nke ewelitere imegide ha na-agbaji ma daa n’enweghị ike dị ka ahịhịa ọka. Ndị mmụọ ozi na-echebe ndị ọzọ n'ụdị ndị agha. {GC 630.2–631.1}
Ndị ka kweere na Chineke ga-agbanwe obi ya ma guzobe alaeze otu puku afọ nke udo n’Ụwa maka onye ọ bụla (ọbụna ndị na-ekweghị na Chineke dị ka popu ọhụrụ ahụ) kwesịrị ịghọta n’ikpeazụ na ọ bụghị taa ka e mere mkpebi Chineke ibibi ihe a kpọrọ mmadụ, ma ihe dị ka afọ 700 gara aga mgbe Chọọchị Rom gbara ndị mbụ mere mgbanwe ọkụ ọkụ. Ọ bụrụ na O gbochiri mgbawa nke supernova n'oge ahụ, anyị agaghị ahụ kpakpando ahụ ka ọ na-ada taa—Betelgeuse na ebe ndị na-egbu egbu nke ọnụnụ GRB ya tụrụ aka kpọmkwem n'ebe anyị nọ.
Jehova nke usu nile nke ndi-agha aṅuwo iyi, si, N'ezie dika m'cheworo, otú a ka ọ gādi; ma dika m'zubeworo, otú a ka ọ gēguzo: ... Nka bu nzube ahu nke emeworo n'elu uwa nile: ma nka bu aka esetiri n'aru mba nile. N'ihi na Jehova nke usu nile nke ndi-agha ezubewo, ma ònye gēwezuga ya? ma aka-ya esetiwo, ònye gēweghachi kwa ya azu? (Isaiah 14: 24,26-27)
“M Na-eme Ihe Nile Ka Ha Dị Ọhụrụ”
N'akụkụ nke abụọ nke usoro isiokwu a, anyị mụtakwara na mbibi nke supernova na mgbawa gamma-ray ga-eso agaghị emebi ụwa ma weta mmadụ na njedebe, kamakwa ọ ga-akpali mmalite nke okike ọhụrụ. Ihe ndị dị arọ ndị anyị na-akpọ akụ̀ ndị sitere n’okike, ígwè nke mejupụtara ihe owuwu na ihe ndị e ji arụ ụlọ, na ọbụna carbon—ihe bụ́ isi nke ndụ nile—bụ ihe mgbawa nke nnukwu kpakpando na-emepụta. Ihe ọ bụla sitere na usoro mbara igwe anyị, mbara ụwa dum, na ọbụna anyị onwe anyị sitere na ọnwụ nke kpakpando dị otú ahụ mere. N'ọgwụgwụ oge ndị a, anyị nwere ike ịmata ma ghọta na nke ahụ bụ usoro okike nke Chineke họọrọ. (N'ezie, Chineke kere ụwa n'ime ụbọchị isii dị ka akụkọ okike na-agwa anyị, ma nke ahụ abụghị usoro kachasị amasị ya, nke anyị nwere ike ịhụ site n'ịhụ ọmụmụ nke kpakpando na mbara ala na mbara igwe.)
Anyị ji nwayọọ nwayọọ malite ịghọta ihe Jizọs bu n’obi mgbe Ọ gwara Jọn:
na M hụrụ a ọhụrụ eluigwe na a ọhụrụ ụwa: maka eluigwe mbụ na ụwa mbụ bụru anwụhu; oké osimiri adịghịkwa ọzọ. M'we hu obodo nsọ ahu, bú Jerusalem ọhu, ka o nēsi n'elu-igwe ridata, ka o siri n'elu-igwe ridata, edoziworo dika nwunye ọhu nke achọsiri di-ya mma. M'we nu oké olu nke nēsi n'elu-igwe bia, si, Le, ulo-ikwū nke Chineke di n'etiti madu, Ya na ha gānọ kwa, ha gābu kwa ndi-Ya, Chineke n'onwe-ya gānọye-kwa-ra ha, buru kwa Chineke-ha. Chineke gēhichapu kwa anya-miri nile n'anya-ha; ma ọnwu agaghi-adi kwa ọzọ, ma-ọbu iru-újú ma-ọbu iti-nkpu, ma-ọbu ihe-nb͕u agaghi-adi kwa ọzọ; n'ihi na ihe mbu agabigawo. Onye ahu Nke nānọkwasi n'oche-eze ahu we si, Le, anameme ihe nile ka ọ di ọhu. Ọ sim, Dee: n'ihi na okwu ndia bu ezi-okwu na ezi-okwu. Ọ sim, O mewo. Abụ m Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ. M'gēnye onye akpiri nākpọ nku isi-iyi nke miri nke ndu n'efu. ( Mkpughe 21:1-6 )
Jesus is ndu! Ọ bụ ya bụ mmalite na ọgwụgwụ, na ọgwụgwụ site n'aka ya adịghị abịa na-enweghị mmalite ọhụrụ. Ọ bụ ezie na aka nri ya ga-ebibi ndị na-enweghị nchegharị, ọ na-emepụtakwa anyanwụ na mbara ala ọhụrụ, na n'etiti ndị ahụ eluigwe ọhụrụ na ụwa ọhụrụ.
Na vidiyo banyere supernovae, anyị mụtara na okwu ahụ a chụpụrụ na supernova na-akpali nguzobe nke usoro kpakpando ọhụrụ mgbe ọ dabara nnukwu igwe ojii nke dị n'ụzọ ya. The Great Orion Nebula bụ otu n'ime nebulae ndị dị n'ime afọ-ma ọ bụ ụzọ okirikiri nke igwe ojii nke ihe a ga-esi na Betelgeuse supernova chụpụ nke ọma.
Jizọs Kraịst duuru onye amụma ọgbara ọhụrụ bụ́ Ernie Knoll gaa na Great Orion Nebula tupu ọdịda ya nke abụọ. Akụkọ N'aka Jizọs na-egosi ka ntụzịaka ndị a sitere na Ernie Ụgbọ ala abụọ Nrọ dabara n'ụzọ zuru oke n'ụzọ ụgbọ mmiri a na-eche n'echiche ga-esi na ụwa efega Orion Nebula site na kpakpando ọ bụla nke elekere Orion:
Ọzọ, Herald na-ekwu na ọ ga-akpọga m ebe pụrụ iche. Ngwa ngwa a nọnyere m Jizọs. Ọ na-ejide aka nri m ka anyị na-aga n'okporo ụzọ na-adịghị kwụ ọtọ. Anyị na-atụgharị aka nri maka ụzọ, wee ekpe, aka nri na aka ekpe ọzọ. Corridor enweghị mgbidi square ma ọ bụ elu ụlọ mgbe niile. Kama ha na-apụta dị ka enyo nke nha na ụdị dị iche iche ma tinye ya n'akụkụ dị iche iche. Anyị na-aga n'ihu na jụụ, tụgharịa wee malite ije ije kwụ ọtọ, wee gbadaa n'ụzọ ụkwụ.
N’aka Jizọs, Ernie Knoll na-abanyezi na Orion Nebula, nke Ellen G. White kpọrọ “oghere oghere dị na Orion”:
Anyị na-abanye n'ime ihe m chere bụ nnukwu ọnụ ụlọ, mana n'otu oge ahụ, amaara m ọ bụghị ọnụ ụlọ. Ọ dị ka a ga-asị na m na-ahụ ụyọkọ kpakpando anyị ebe ụwa anyị ga-adị. M na-ahụ ihe dị ka ọtụtụ, ọtụtụ ndị ọzọ enyo. A na-enwe ọbụna obere enyo ndị nwere nha dime n'akụkụ dị iche iche. Ngosipụta niile enweghị ebe dị larịị kama ha na-agba gburugburu n'otu ụzọ ma ọ bụ ọzọ na-adịghị nkọ ma ọ bụ siri ike. Emere m ka m mara nke ahụ enyo ndị ahụ abụghị n'ezie enyo. Ala dị nnọọ nro ịga n'ihu.
Iji nweta echiche anya nke ụdị njem a ga-adị, biko lelee vidiyo a mara mma nke teknụzụ ọgbara ọhụrụ dị ka Telescope Hubble mere. Lezienụ anya na ihe na-eme na Orion Nebula iji ghọta ihe "enyo" dị iche iche na-anọchi anya ya.
Okwu a bụ "oghere oghere na Orion" bụ n'ezie nkọwa zuru oke n'ihi na Orion Nebula na-emeghe n'ụwa ka anyị nwee ike ịhụ n'ime ya. Ọ bụrụ na ọ bụghị otú ahụ, ọmarịcha ihe oyiyi ndị a agaraghị enwe ike. Chineke na-enye anyị nleba anya n'ime ụlọ ụmụaka nke okike Ya. N'ezie, "enyo" bụ kpakpando ma ọ bụ anyanwụ nke nha dị iche iche, dị ka anyị hụrụ na vidiyo nke isiokwu gara aga. “Ego ndị dị nha dime” na-anọchi anya oghere nke sistemu anyanwụ na-eto eto, na obere kpakpando ha nọ n'etiti. Jizọs kọwara onwe ya na Baịbụl dị ka “anyanwụ nke ezi omume.” Anyanwụ nke okike Ya na-egosipụta ìhè Ya na àgwà Ya dị ka enyo. Ọ bụ ya mere e ji họrọ kpakpando anọ dị ukwuu na ndị dị ebube iji gosipụta "ihe e kere eke dị ndụ" anọ nke na-anọchi anya àgwà anọ Ya: ha bụ kpakpando aka na ụkwụ nke "Orion the Hunter".
Jizọs gara n'ihu na-akụzi na nrọ:
Ka anyị na-abata nnukwu mpaghara [Nebula Orion], o juputara na ihe m na-enweghị okwu mmadụ nke m ga-eji kọwaa. Ụjọ na-atụ m ka m na-elegharị anya. Anyị na-akwụsị ma debe m ka ụzọ ije na corridor anyị si bịa dị n'azụ m. Na mberede, ụlọ ahụ na-amalite na-egbuke egbuke na-egbuke egbuke nke na-amụba ebe ahụ. Ọ bụ ịma mma ọzọ m na-apụghị ịkọwa. Emere m ka m ghọta na n’ihi ọnọdụ mmehie m, a ga-edobe nchapụta ya nke ukwuu. Ọ bụrụ na enwere mkpịsị aka nke enwere ike ịtụgharị iji kwe ka nchapụta, nke 0 kwụsịrị na 10 dị elu, mkpịsị ahụ ga-adị na ntọala 0.00000005.
Gịnị ka Onyenwe anyị chọrọ ịkọwara anyị yana Ernie Knoll? Kedu ihe nọmba pụrụ iche 0.00000005 pụtara? Ị na-echeta "nsogbu okwu" sitere na klas mgbakọ na mwepụ ụlọ akwụkwọ? Soro m gbakọọ etu ọnụ ụlọ ahụ ga-enwu karịa ma ọ bụrụ na edobere isi na 10. Mgbakọ na mgbakọ na mwepụ dị mfe:
10 ÷ 0.00000005 = 200,000,000 (narị abụọ nde)
Nke ahụ bụ nọmba Akwụkwọ Nsọ nke anyị hụbuburu:
na nke isii mọ-ozi we fùa, m'we nu olu sitere na mpi anọ nke ebe-ichu-àjà ọla-edo nke di n'iru Chineke, nāsi mọ-ozi nke-isi nke nwere opì ahu, Tọpụ ndị mmụọ ozi anọ ahụ nke ejikọrọ n’osimiri ukwu nke Yufretis. Ewe tọpu ndi-mọ-ozi anọ ahu; nke edoziri maka otu awa, na otu ụbọchị, na otu ọnwa, na otu afọ; ka o we b͕ue uzọ atọ nke madu. Ọnu-ọgugu usu-ndi-agha nke ndi-inyinya di kwa narị puku abụọ: m'we nu ọnu-ọgugu-ha. ( Mkpughe 9:13-16 )
Ọnụọgụgụ ahụ, nde 200 (nke nọchiri anya ya dị ka 2 × 10,000 × 10,000 na nsụgharị ụfọdụ) nwere njikọ kpọmkwem na opi nke isii, nke na-anọchi anya ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke Chineke nyere ndị na-enweghị nchegharị, gwakọtara ya na amara. A na-ahazi ya maka otu oge: elekere, ụbọchị, ọnwa na afọ. Ọbụna opi nke isii oge gboo bụ Josiah Litch buru amụma ruo n'ụbọchị ahụ ihe karịrị afọ abụọ tupu ihe omume ahụ, ọdịda nke Alaeze Ukwu Ottoman. Ọ bụ onye nkwusa na mmegharị Millerite ma ghọta oge ahụ. O kwesịghị iju gị anya na ọ na-emegharị ugbu a n'ihu gị anya. Ebe ọ bụ na 2013, anyị mara awa, ụbọchị, ọnwa na afọ na Betelgeuse ga-ebibi otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ndi mmadu: October 25, 2015, na ebe ọ bụ na January 31, 2014 anyị maara mgbe kacha nke isii opi ga-ada (Agha Ụwa nke Atọ) ịdọ aka ná ntị nke mbibi na ya pụrụ iche nọmba ọzọ.
Nrọ Ernie Knoll, Otú ọ dị, bụ nanị nkwenye nke ọmụmụ ihe anyị na ọ dịghị mgbe ọ bụla iguzo onwe ya dị ka ọ dị mwute na ọ mere mgbe mpako Ernie Knoll buliri ya elu. Ọ bụ ya mere m ji kwuo nọmba nde 200 n’akụkụ nke abụọ nke usoro isiokwu a, ma gwa gị ka icheta ya. E kwuru ya n'ihe metụtara supernova kasịnụ a hụtụrụla, bụ́ nke mere na 2004. Kpakpando ahụ gbawara n'ìhè nke anyanwụ nde 200. Ígwé ojii interstellar gas ga-eji ike dị otú ahụ na-amụba ma ọ bụrụ na ọkụ ahụ kụnyere ya, ya na radieshon mbara igwe na ebili mmiri na-ama jijiji. Nke ahụ bụ ihe Jehova chọrọ igosi anyị. The Betelgeuse supernova ga-eme ka Orion Nebula na-enwu, na n'ezie ike ya niile nke nde 200 anwụ anwụ! Nke ahụ ga-abụ ọkụ dị ebube maka nri anyasị agbamakwụkwọ nke Nwa Atụrụ ahụ, mgbe anyị rutere ebe ahụ!
Okwu nke ga-ebilite na oke akpata oyi site na Betelgeuse supernova ga-akpali Orion Nebula n'ọkwa nke okike ọhụrụ na-enwetụbeghị ụdị ya. Ọ ga-enye ihe ndị dị mkpa ma kpoo ihe ndị ahụ ọnụ. Ugbu a, anyị nwekwara ike ịghọta ihe mere ebe nsọ nke eluigwe ga-ejupụta na anwụrụ ọkụ na mmalite nke ihe otiti:
Na otu n'ime anụ ọhịa anọ ahụ [Betelgeuse] nyere ndi-mọ-ozi asa ahu ite ọla-edo asa juputara n'ọnuma Chineke, Onye di ndu rue mb͕e ebighi-ebi. Ma ulo uku Chineke we juputa n'anwuru-ọku nke si n'ebube nke Chineke, na site n'ike-Ya; ọ dighi kwa onye ọ bula nwere ike ibà n'ulo uku Chineke, rue mb͕e ihe-otiti asa ahu nke ndi-mọ-ozi asa ahu mezuru. ( Mkpughe 15:7-8 )
Ụwa ọhụrụ na ndụ ọhụrụ ga-apụta site na “anwụrụ” nke oké ebili mmiri Betelgeuse. Orion Nebula ga-ejupụta na ya ruo mgbe ihe otiti ndị ahụ ga-akwụsị. Biko, buru n'uche na oge ruru na mbara igwe. Ikekwe n'ebe ahụ ka a ga-eke ụwa ọhụrụ, anyanwụ ọhụrụ na usoro mbara igwe ọhụrụ, ka anyị wee hụ ọrụ ebube a. N'ọnọdụ ọ bụla, ọnụọgụ nde 200 kwesịrị ime ka anyị ghọta na Betelgeuse supernova ga-adị ike karịa ọtụtụ ndị na-enyocha mbara igwe nwere ike iche n'echiche ma ọ bụ gbakọọ na enweghị ihe ọmụma na data ha.
Ugbu a, ọ ga-apụta ìhè ka anyị si mara na Betelgeuse dị otu anya site na Ụwa dị ka Orion Nebula. Dị ka anyị hụworo, ọ dịghị onye nwere ike ịbanye n’ụlọ nsọ ahụ, n’ihi na anwụrụ ọkụ jupụtara na ya. ... Ellen G. White hụrụ na anyị ga-ewe otu izu iji rute n'oké osimiri nke iko, Orion Nebula, tupu anyị abanye n'ụlọ nsọ.
Anyị niile banyere n'ígwé ojii ọnụ, na- ụbọchị asaa na-arịgoro n'oké osimiri nke iko. mb͕e Jisus wetara okpu-eze ahu, were kwa aka-nri-Ya tukwasi ha n'isi-ayi. O nyere anyị ụbọ akwara ọla-edo na ọbụ aka mmeri. Ebe a na oké osimiri nke iko 144,000 ahụ guzoro n'otu square zuru oke. Ụfọdụ n'ime ha nwere okpueze na-egbuke egbuke nke ukwuu, ndị ọzọ adịghịkwa egbuke egbuke. Ụfọdụ okpueze pụtara na ha dị arọ na kpakpando, ebe ndị ọzọ nwere naanị ole na ole. Ha nile nwere afọ ojuju na okpueze ha. Ewe yiwe ha nile uwe ọcha nke ebube site n'ubu-ha rue ukwu-ha. Ndị mmụọ ozi nọ na-agba anyị gburugburu ka anyị na-aga n’elu oké osimiri enyo ruo n’ọnụ ụzọ ámá obodo ahụ. Jisus weliri ogwe-aka-Ya di ike, nke di ebube, jide n'ọnu-uzọ-ama pearl, weghachi ya n'elu nkuku-ya nile nēnwuputa, we si ayi, Unu saworo uwe-unu n'ọbaram, guzosie ike n'ezi-okwum, bata. Anyị niile banyere n'ime wee chee na anyị nwere ikike zuru oke n'obodo ahụ. {EW 16.2}
Ma ka anyị na-achọ ịbanye n’ụlọ nsọ ahụ, Jizọs weliri oké olu ya sị: “Ọ bụ naanị otu narị puku na puku iri anọ na puku anọ na-aba n’ebe a,” anyị wee tie, “Aleluya.” {EW 18.2}
Ya mere, ebili mmiri na-ama jijiji nke radieshon mbara igwe nke jupụtara na Orion Nebula na "anwụrụ" ga-aga n'ihu n'oge ahụ. Anyị ma na Baịbụl na ọ ga-ejupụta “ụlọ nsọ” naanị n’oge ihe otiti. Mmetụta dị n'ụwa, nke Chineke kpọrọ ihe otiti asaa ahụ, kwekọrọ na anwụrụ ọkụ dị n'ebe nsọ nke eluigwe, nke dị na Orion Nebula. Anwụrụ ọkụ ahụ ga-ekpochapụ n'ụlọ nsọ ahụ site na njedebe nke oge ihe otiti, anyị ga-enwe ike ịbanye na ya mgbe Jizọs gachara ụbọchị asaa n'ụwa na ụbọchị asaa ọzọ na-eburu anyị laghachi na Orion Nebula. Mmetụta nke supernova ga-eme n'ụwa na na Orion Nebula n'otu oge ahụ - n'afọ nke ihe otiti - nke na-enye anyị ohere ikwubi na Betelgeuse dị anya site n'ụwa kwekọrọ kpọmkwem na anya ya site na Orion Nebula, ebe ọ bụ na mgbawa na mbara igwe na-agbasa na mbara igwe. Ọ bụ ezie na aka nri nke ibu na-eweta mbibi na ọnwụ n'ụwa, ọ na-emepụta anyanwụ ọhụrụ, usoro mbara ala ọhụrụ na ndụ ọhụrụ na Orion Nebula.
Akụkụ a nke Ụgbọ ala abụọ nrọ na-agwụ site n'igosi ịhụnanya na ike okike nke Onye-nwe:
Ugbu a ana m anụ olu m nụrụ na nrọ m. Ọ bụ ụda yiri obere mmiri na-asọpụta yana iyi ugwu na nnukwu nsụda mmiri. Olu na-asị, "Le, m na-eme ihe niile ka ọ dị ọhụrụ." Tupu nke a, Jizọs ekwughị okwu ọ bụla. Ka m na-anụ olu na-abịa n’azụ m, ahụrụ m ka Jizọs na-ekwu okwu n’otu oge ma na-ekwu kpọmkwem okwu m na-anụ n’azụ m. M na-ahụkwa okwu ndị dị n’elu m ka a na-ede ka m guzo n’ebe ahụ. Enwere m egwu ka m na-agụ okwu ndị ahụ. N’ikpeazụ ọ na-ekwu, “Mkpughe 21:3-7.”
Ọtụtụ ahụwo ịhụnanya nke nne ma ọ bụ nna, nwanne nwoke ma ọ bụ nwanne nwanyị, ịhụnanya nke di ma ọ bụ nwunye. Otú ọ dị, ọ dịghị nsusu ọnụ ma ọ bụ mmakụ a pụrụ iji tụnyere ịhụnanya m na-ahụ site n'olu ndị m na-anụ. O nweghị okwu ọbụla nwere ike igosipụta ya.
M'we nu oké olu nke nēsi n'elu-igwe bia, si, Le, ulo-ikwū nke Chineke di n'etiti madu, Ya na ha gānọ kwa, ha gābu kwa ndi-Ya, Chineke n'onwe-ya gānọye-kwa-ra ha, buru kwa Chineke-ha. Chineke gēhichapu kwa anya-miri nile n'anya-ha; ma ọnwu agaghi-adi kwa ọzọ, ma-ọbu iru-újú ma-ọbu iti-nkpu, ma-ọbu ihe-nb͕u agaghi-adi kwa ọzọ: n'ihi na ihe mbu agabigawo. Onye ahu Nke nānọkwasi n'oche-eze ahu we si, Le, anameme ihe nile ka ọ di ọhu. Ọ sim, Dee: n'ihi na okwu ndia bu ezi-okwu na ezi-okwu. Ọ sim, O mewo. Abụ m Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ. M'gēnye onye akpiri nākpọ nku isi-iyi nke miri nke ndu n'efu. Onye nēmeri gēketa ihe nile; M'gābu-kwa-ra ya Chineke, ya onwe-ya gābu-kwa-ram nwa. (Mkpughe 21:3-7)
Ị chere na ị maara ma ghọta ihe niile ugbua? Ọ bụrụ otú ahụ, chee echiche banyere ihe mere e ji dee okwu Jizọs n’elu ya’ na ihe mere Baịbụl ji jiri olu Chineke si n’Orion tụnyere mkpọtụ nke ọtụtụ mmiri (dịka Ezikiel 1:24 na Mkpughe 19:6)? N’ihi gịnị ka e ji kọwaa nke a n’ụzọ zuru ezu karị ná nrọ Ernie: “Ọ bụ ụda yiri ntakịrị mmiri na-asọpụta nakwa iyi ugwu na nnukwu nsụda mmiri”? Ernie Knoll na ndị na-eso ụzọ ya enwewo oge dị ukwuu ịchụso ndụmọdụ ndị a nile, mana ha dara n'ụzọ siri ike ịghọta mkpughe ndị a dị ebube. Ndị na-agụ m nwere ike ịghọta ya?
Otu akara ikpeazụ
Nzukọ Nzukọ-nsọ Adventist dapụrụ n’eziokwu ahụ ọ na-enwetabu. Eziokwu ka dị, ma a naghịzi akụzi ya. Ozizi nile nke mere Nzukọ-nsọ Adventist nke Chineke bụ onye na-enye ìhè ka e zobere n’okpuru ebe a na-achị ya. Otu ihe ahụ mere ná mba mbụ Chineke họpụtara, bụ́ mba Izrel, bụ́ nke na-eje ozi dị ka ụdị nke ndị ikpeazụ. Ọtụtụ n'ime ndị na-agụ akwụkwọ anyị na-emeghachi omume dị ka ndị Israel na ịdọ aka ná ntị anyị ... ha na-ekwu "ọ dịghị ihe." O doro anya na ha na-echere ihe ịrịba ama sitere n'eluigwe iji gosi na anyị ziri ezi.
Dị nnọọ ka ndị Juu nke oge Jizọs na-aghọtaghị Mesaịa ahụ n’etiti ha, Chọọchị Adventist aghọtaghị Onye Nzọpụta ya n’ebe e nyere ya ntụziaka ka ọ na-ele anya kemgbe a mụrụ ya. Hiram Edson ahụwo n’ọhụụ ezi-okwu nke mmalite nke ikpe nyocha n’ime ebe nsọ nke elu-igwe. O mere ka o doo anya na nkọwa maka nnukwu ndakpọ olileanya nke 1844 dị ebe ahụ. Jizọs si n’Ebe Nsọ pụọ banye n’Ebe Nsọ kacha nsọ wee si otú a malite akụkụ ikpeazụ nke atụmatụ nzọpụta n’ụwa. Site na mgbe ahụ gawa, a gwara ụka ka o soro Onyenwe ya gawa ebe Ọ gara. Ọ meghị! Ọ bụ ya mere o ji were akara olu Chineke sitere na Orion nyere ya kemgbe afọ 2010 dị ka ihe efu.
Ndị Juu aghọtaghịkwa ihe ịrịba ama na Mesaịa ahụ a na-atụ anya ya, bụ́ nke a na-eleda anya, rụrụ ọrụ n'etiti ha ruo afọ atọ na ọkara. N’agbanyeghị ihe akaebe nile maka ikike ya, n’agbanyeghị ọgwụgwọ nile nke Ọ rụworo, mbilite n’ọnwụ, na mweghachi nke nkọwa mbụ nke ozizi ahụ e nyefere ha, ndị Juu ka jụrụ ikwere na iso Ya. Ọ biakutere ihe nke aka Ya, ma ndi nke aka Ya amataghi Ya. Kama, n'ime ìsì ha, ha kpọkuru ihe ịrịba ama ọzọ sitere n'eluigwe iji gosi na Jizọs bụ eziokwu:
Ma ufọdu nime ndi-ode-akwukwọ na ndi-Farisi zara, si, Onye-ozizí, ayi nāchọ ihu ihe-iriba-ama n'aka-Gi. Ma Ọ zara, si ha, An ajọ ọgbọ na-akwa iko na-achọ ihe ịrịba ama; agaghi-enye kwa ya ihe-iriba-ama; ma ihe-iriba-ama nke Jona onye-amuma: (Matthew 12: 38-39)
Ndị na-agụ akwụkwọ anyị na-emekwa otu ihe ahụ. Ha na-achọkwu ihe àmà na-egosi na anyị ziri ezi ma na-elelị ihe àmà ndị e nyere n'ịdị nkwekọ nke anyị chọpụtara n'Okwu Chineke. Ndị Adventist n'ebe niile na-echere nnukwu akara "ha": iwu Sunday, dịka nkwenye ha siri dị. Ha na-echefu na iwu ụbọchị Sọnde nwere ike ịbịa naanị ka ndị mmadụ gbanwere ka ha onwe ha wee chọọ iwu. Ihe niile dị n'ọnọdụ-ma ọ bụ na US ma ọ bụ Europe-ma nnukwu ọdachi ga-abịa iji nye ume ikpeazụ. Otú ọ dị, mgbe nnukwu ọdachi ahụ ga-abịa, ihe ga-eme ngwa ngwa nke na ọ dịghị onye natara oké ìhè sitere n'aka Chineke ga-enwe ike ichigharịkwuru n'akụkụ Ya, n'ebighị ndụ kwekọrọ n'ìhè ahụ.
On October 27, 2012, ọgbakọ Adventist Church gafere n'ókè nke enweghị nlọghachi. Mmebi iwu ha eruwo n'ókè nke na ha na-agbaso iwu okpukpe ndị popu n'ihu ọha. Dị ka anyị ga-ahụ n’isiokwu na-eso nke a, usoro iheomume nke Chineke malitere ịbanye n’ụbọchị a, bụ́ nke kwesịrị ịhụ ọgwụgwụ ya na ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke opi nke isii nke usoro ikpe ikpe maka Chọọchị Adventist. Ọnụ ụzọ ebere nke na-enweghị mgbagha malitere imechi maka nzukọ ahụ n'Ụbọchị Mkpuchi Mmehie okpukpu asaa ahụ. Otu afọ ka e mesịrị, Chineke nyere ikike ịbụ Olu ya nye ndị ọzọ bụ ndị na-etolite akụkụ kwesịrị ntụkwasị obi, na ndị si otú a bụ ezi chọọchị Adventist. Ndị ọzọ wepụrụ onwe ha n’ebe dị anya site n’eziokwu nke Chineke nke mere na a chụpụrụ ha.
Otú ọ dị, nye ndị òtù ahụ n'otu n'otu, Chineke ka doziri ọtụtụ ịdọ aka ná ntị. Mmalite nke usoro iheomume atọ nke Daniel 12 mezuru kpọmkwem site na February 27, 2013 gaa n'ihu dị ka anyị buru n'amụma site n'ụbọchị ngụkọ anyị. Ihe omume ndị a sochiri n'usoro ngwa ngwa: nchụpụ nke ọha na-akpali akpali nke Benedict, nhoputa nke popu mbụ Jesuit (March 13) na nkwuputa mgbanwe ya na ndu nke Vatican City State site na imepụta otu Kadịnal na-achị ụwa (April 13).
Ma Nzukọ-nsọ Adventist, na ndị nile so ya ka nọ na Babilọn, ka ga-enweta otu ihe ịrịba ama ọzọ. N'ezie, nke ahụ Jizọs kwere ná nkwa nye ọgbọ ọjọọ na nke na-akwa iko. Ọ ga-abụ ihe ịrịba ama nke ga-adị nnọọ iche karịa ihe a tụrụ anya ya ma ọ bụ rịọ ya. Anyị mụọ isiokwu a ogologo oge, na Mụọ Nsọ nwunyere ìhè Ya n'oge kwesịrị ekwesị ka ị mata ya ugbu a.
Ihe ịrịba ama maka Israel
Ụdị ihe ịrịba ama nke Iso Ụzọ Kraịst, ndị eboro ebubo na ha bụ ndị Chineke taa, ga-enweta bụ ihe ịrịba ama nke Jona. Anyị kwesịrị iji nlezianya mụọ ụdị ahụ iji chọpụta ihe akara “anyị” kwesịrị ịbụ. Nke mbụ, ọ dị anyị mkpa ịghọta na ihe ịrịba ama ahụ laa azụ n’oge ahụ abụghị ihe dị mkpa, n’ihi na ihe odide Bible pụrụ iyi ka ọ na-atụ aro mgbe ọ na-ekwu “ọ dịghị ihe ịrịba ama ọ bụla ma e wezụga ihe ịrịba ama nke Jona.”
Jizọs kọwara nke ọma ihe ihe ịrịba ama ahụ ga-abụ:
N'ihi na dị ka Jona ụbọchị atọ na abalị atọ n'ime afọ whale; otú a ga-esi Nwa nke madu gānọ ubọchi atọ ehihie na abali n'elu uwa. (Matthew 12: 40)
Agwara m akara ahụ n'ụzọ zuru ezu Akụkụ II nke Cross Shadows. Akọwara m na ụbọchị atọ na abalị atọ ahụ malitere na Getsemane mgbe Jizọs bukwasịrị ibu mmehie nke mmadụ niile n’ubu ya. O ji ibu ahụ baa “n'obi ụwa,” banye n'ọchịchịrị nke kwekọrọ n'ọchịchịrị nke Jona na-aghaghị inwewo n'afọ azụ̀ azụ̀. Ibu ahụ esighị n’ubu ya dapụ ruo mgbe o biliri n’ụtụtụ ahụ wee rịgoro n’ebe nsọ nke elu-igwe. Ọ bụ mgbe ahụ ka O wetara ibu nke mmehie nke mmadụ ọnụ na ọbara mgbaghara mmehie nye Nna. Ọ bụ mgbe g ìhè, d ka 'Jona mgbe k bêlê bêpêrê ya n'ikpere mmiri.
N’obere nleta ahụ gara leta Nna ahụ, Jizọs nyekwara ya mkpụrụ mbụ. Ndị ahụ bụ ndị ahụ a kpọlitere n’ọnwụ n’obe ya:
Jisus, mb͕e o tisiri nkpu ọzọ n'oké olu, we kubie ume. Ma, le, ákwà-nb͕ochi nke ulo uku Chineke we b͕awa abua site n'elu rue ala; ma ala ma jijiji, nkume nile we b͕awa; Na e meghere ili; na otutu aru nke ndi-nsọ ndi raru ura, we si n'ili puta mb͕e mbilite n'ọnwu-Ya gasiri, we ba n'obodo nsọ, we me ka ọtutu madu hu ọtutu madu. (Matthew 27: 50-53)
N’oge ọnwụ ya, Jizọs gosiri ndị si n’ezi ofufe dapụ na ike Ya dị n’ọbara Ya nke na-agbaghara mmehie. Ọbara ya na-enye ezi nke ndị na-anata ya ma na-ahapụ onwe ha ka ha sachapụ mmehie. N'oge mkpọgidere n'obe, ọbara Ya mere ka mbilite n'ọnwụ nke ọtụtụ "ndị nsọ", bụ ndị mgbe ahụ gbaara àmà maka Chineke na Jerusalem ụbọchị atọ. Àmà ha bụ iji nye ọ bụghị nanị izi ezi, kamakwa ndị ido-nsọ ọ dị mkpa ka ha na Jizọs rịgoro n’eluigwe n’ụbọchị nke atọ, ebe ha na-adị ndụ taa.
Ihe omume ndị ahụ ji ihe atụ nke mmadụ ole na ole gosi ihe ga-emecha mee n'ọ̀tụ̀tụ̀ dị ukwuu. Ike nke ọbara Jizọs ga-eme ka ọkpụkpụ kpọrọ nkụ nke ndị òtù ụka nọ na ndagwurugwu nke ndị nwụrụ anwụ nweta anụ ahụ na akwara wee dị ndụ (Ezikiel 37) dịka ọgbọ ikpeazụ ga-emecha ịgba akaebe ha n'oké mkpu malitere n'oge ahụ. N’oge na-adịghị anya, a ga-akpọlite 144,000 ahụ n’ọnwụ n’ụzọ ime mmụọ ịgba àmà maka Nna ahụ. Nke a bụ anyị elu oku.
Gịnị mere Jizọs ji họrọ ngwakọta nke ihe omume ahụ ka ọ bụrụ ihe ịrịba ama ikpeazụ nye ọgbọ ọjọọ na nke na-akwa iko? Ọ chọrọ ichetara ha ozi ọma mbụ ha na-eje, bụ́ nke ha chefuru. A họpụtawo mba ndị Juu nile ikwusa ọbịbịa mbụ nke Jizọs. Ụkpụrụ ha, ememe ha, usoro ịchụ àjà—ihe nile na-ezo aka na ọbịbịa mbụ nke Jisọs na àjà Ya maka ihe nile a kpọrọ mmadụ. Ha nwere akwụkwọ-nsọ ochie, ma nwee ike ịgụ amụma nile nke na-arụtụ aka maka Mesaịa ahụ na mmetụta nke ọbara Ya. Ha gaara amata Ya ma ha mụọ ma ghọta amụma ndị ahụ. N'azụ amụma ndị ahụ, ha kwesịrị ịhụ ozi ọma nke onye nzọpụta nke na-agbaghara mmehie ma na-edokwa nsọ kama ịdaba n'ime aghụghọ nke ụdị okpukpe. Ha kwesịrị ịhụ na ndị niile hụrụ ya n’anya nwere ike ịkpọlite n’ọnwụ wee nweta ndụ ebighị ebi, mana ha kpebiri ikwusa omenala mmadụ kama ịbụ eziokwu nke Chineke dị ndụ.
Ndi nka nābiakutem nso n'ọnu-ha, nēwere eb͕ub͕ere-ọnu-ha sọpurum; ma obi-ha di anya n'ebe m'nọ. Ma ha na-efe m n'efu, na-ezi ihe maka ozizi iwu nke ndị mmadụ. (Matthew 15: 8-9)
Ihe ịrịba ama ahụ malitere na Getsemane n’oge ejidere ya, mgbe mgbụsị akwụkwọ nke mbụ nke ọbara Onye-nzọpụta dara, ma ọ kwụsịrị mgbe e webatara ọbara Ya nile n’ime ụlọ nsọ nke elu-igwe nye Nna. Ya mere, n’oge na-adịghị anya, ọ bịara doo anyị anya na ihe ịrịba ama nke ọgbọ nke taa na-akwa iko ga-ewere ọnọdụ n’oge ememe ngabiga, ma karịsịa n’ụbọchị ùkwù ùkwù na-efegharị efegharị. Ụbọchị ahụ na-anọchi anya mkpụrụ mbụ, ndị Jizọs kpọgasịrị n’eluigwe mgbe o bilitesịrị n’ọnwụ.
Otu ihe ọmụmụ bụ isi ihe ọmụmụ anyị niile. Ọ bụ ọmụmụ nke ezi kalenda nke Chineke, bụ́ nke anyị hụrụ ka anyị na-enyocha nke ọma ihe ndị mere gburugburu Getsemeni. Ya mere, anyị kpọrọ ọmụmụ ihe ahụ Ọnwa zuru ezu na Getsemane. Kalenda Chineke enyerela anyị aka ịchọpụta ezi ụbọchị akpọgidere n'obe, kamakwa iji gbakọọ na mbara igwe nke ụbọchị oriri ọ bụla Chineke họpụtara, gara aga ma ọ bụ n'ọdịnihu. Anyị maara na n'otu afọ, n'ụbọchị nke abụọ mgbe Ememme Ngabiga gachara, nke ga-abụ ụbọchị ùkwù ọka a na-efegharị efegharị, a ga-enye anyị ihe ịrịba ama sitere n'eluigwe nke kwekọrọ n'ihe ịrịba ama Jona.
Oge nke a, ọ ga-abụ ihe nrịbama nke ga-egosi ọdịda nke kacha nke Adventist Church n’imezu ọrụ nkwusa ya. Ọ ga-abụ ihe ịrịba ama nke ga-egosi n’obere ihe ihe ga-emecha mee n’ọ̀tụ̀tụ̀ buru ibu n’oge ọbịbịa nke ugboro abụọ Jizọs.
Ọkpọsa Ozi Ndị Mmụọ Ozi Atọ?
Iji mata ihe ịrịba ama ahụ, anyị ga-ebu ụzọ nyochaa ihe ezi ozi nkwusa nke Ụka Adventist bụ. Ọ na-ele onwe ya anya dị ka onye bu ozi ndị mmụọ ozi atọ ahụ e kwuru ná Mkpughe 14. Nke mbụ, ka anyị tụlee ma ò meela ọrụ ya ma ọ bụ na ọ mebeghị.
Ozi mmụọ ozi nke mbụ gụnyere mkpọsa nke “awa ikpe”:
M'we hu mọ-ozi ọzọ ka o nēfeghari n'etiti elu-igwe, nēnwe ozi-ọma ebighi-ebi ahu izisa ndi bi n'uwa, na mba ọ bula, na ebo nile, na asusu nile, na ndi nile ọ bula, nēwere oké olu si, Tuanu egwu Chineke, nye kwa Ya otuto; maka oge awa nke ikpe ya abiawo: nākpọ kwa isi ala nye Onye mere elu-igwe, na uwa, na oké osimiri, na isi-iyi nile nke miri. (Mkpughe 14:6-7)
Nke ahụ gụnyere ihe karịrị naanị mkpu etiti abalị mbụ nke William Miller, n'ihi na "awa" bụ oge nke nwere mmalite na njedebe! Chineke ziri ezi n'Okwu Ya. A sị na o bu n’obi ruo oge a na-akaghị aka, mgbe ahụ ọ gaara ekwu “n’ihi na mmalite nke ikpe Ya abịawo,” ma okwu ahụ bụ́ “oge awa nke ikpe Ya” na-agụnye mmalite na ọgwụgwụ, ya mere, mkpu etiti abalị nke abụọ na nke eziokwu bụ na nwoke na-alụ nwaanyị ọhụrụ na-abịa n’ezie ugbu a.
Chọọchị Adventist ọ ka na-ekwusa ikpe nyocha nke malitere na 1844? Ee e, e wepụtara isiakwụkwọ ndị kwekọrọ na “Olileanya Ukwu ahụ” (mbipụta nkwusa ozi ọma nke “Akwa esemokwu” nke Ellen G. White, nke narị nde mmadụ n’ụwa nile ga-ekesa). N'ime akwụkwọ ahụ, ha na-agọnahụ onye ọsụ ụzọ kachasị ukwuu nke mmegharị biakwa obibia, William Miller. Aha ya apụtakwaghị ọzọ. Ma akwụkwọ ahụ enweghị isiakwụkwọ gbasara ozizi nke ebe nsọ ma ọ bụ aha onye mere ka ọ dị ndụ: Hiram Edson.
Chọọchị Adventist ọ na-ekwusa mkpu etiti abalị nke abụọ maka ọgwụgwụ oge awa ikpe? Mba—dị nnọọ iche. Enwere mmegide na-anụ ọkụ n'obi megide onye ọ bụla nke na-anwa ime ka amụma Akwụkwọ Nsọ kwekọọ na ihe ndị dị ugbu a ma ọ bụ oge n'ozuzu ya. Ọ bụ ya mere m ji dee usoro akụkọ dum. Ụbọchị na elekere, nke ndị Adventist jụrụ ná mmalite.
Naanị ihe fọdụrụ bụ ịmara na a ga-efe Chineke nke okike ofufe n’ụbọchị Ọ họọrọ ma doo nsọ: Sabbath, na Nzukọ-nsọ wee zọọ ihe fọdụrụ nke ozi mmụọ ozi mbụ ahụ n’ájá n’October 27, 2012 ka ọ na-edebe Ụbọchị Izu Ike Okike nke popu nyere iwu.
Ozi nke mmụọ ozi nke abụọ bụ mmegharị nke Samuel Snow, nwoke ahụ gbakọrọ kpọmkwem ụbọchị mmalite ikpe n’eluigwe. Ọ dọrọ chọọchị ndị Protestant aka ná ntị tupu oké ndapụ n’ezi ofufe ha nye ozizi Babilọn na Katọlik. Ị nwere ike ịkpọ ya onye mbụ mgbochi ecumenist.
Mọ-ozi ọzọ we so, si, Babịlọn adawo, ọ daa; obodo uku ahu, n'ihi na o mere ka mba nile ṅua manya-vine nke ọnuma nke ikwa-iko-ya. (Mkpughe 14:8)
Akwụkwọ Nsọ na-agwa anyị na ozi mmụọ ozi nke abụọ aghaghị ikwughachi, karịsịa n'ozi nke mmụọ ozi nke anọ:
Ma mb͕e ihe ndia gasiri m'we hu mọ-ozi ọzọ ka o si n'elu-igwe ridata, nēnwe ike uku; ewe were ebube-Ya nwue uwa. O we were oké olu tie nkpu, si, Babịlọn ukwu adawo, ọdawo; ma ghọworo ebe-obibi nke ndị mmụọ ọjọọ, na ebe mgbakwasị ụkwụ nke mụọ ọ bụla rụrụ arụ, na ọnụ ụlọ nke nnụnụ ọbụla na-adịghị ọcha na nke na-akpọ asị. N'ihi na mba nile aṅụwo mmanya nke ọnụma nke ikwa-iko-ya, ọzọ kwa, ndi-eze nke uwa esowo ya kwa iko, ndi-ahia nke uwa aghọwo ọgaranya site n'uba nke ihe-utọ-ya nile. ( Mkpughe 18:1-3 )
Ellen G. White nyeere anyị aka ịghọta na nkwugharị ahụ bụ karịsịa maka nrụrụ aka ndị banyere n'ụka Adventist mgbe 1844 gasịrị:
Ozi nke ọdịda nke Babịlọn, dị ka mmụọ ozi nke abụọ nyere, ka e kwughachiri ọzọ; na ọzọ banyere ire ure nke na-abanyela n'ụka kemgbe 1844. Ọrụ nke mmụọ ozi a na-abata n'oge kwesịrị ekwesị isonye n'ọrụ ukwu ikpeazụ nke ozi nke mmụọ ozi nke atọ ka ọ na-ada n'oké mkpu. Ma ndị nke Chineke jikere otu a iguzo n’awa nke ọnwụnwa, nke ha ga-ezute n’oge na-adịghị anya. Ahụrụ m nnukwu ìhè ka ọ na-adakwasị ha, ma ha jikọtara ọnụ n’atụghị egwu ikwusa ozi nke mmụọ ozi nke atọ. {EW 277.1}
Ozi Orion na Vessel of Time agụpụtala nrụrụ aka ndị a nke Chọọchị Adventist n'aha. Chineke ji mkpịsị aka nke aka ya depụta ihe ọ bụla si n'atụmatụ Ya dị n'ime mbara igwe, na n'osimiri nke anyanwụ na ọnwa.
Ụka Adventist ọ na-ekwusa ozi Samuel Snow na ụka niile na-adabere na Ụka Katọlik daa? Mba. Isiakwụkwọ niile sitere na nnukwu esemokwu nke nwere ike inye ọdịdị nke nkwenye na Ụka Rome bụ onye na-emegide Kraịst ka ewepụrụ na "Olileanya Ukwu".
Chọọchị Adventist ọ̀ na-ekwusa ozi nke mmụọ ozi nke anọ ma kweta mmejọ nke ya, dị ka Onye-nwe gosipụtara? Ọbụghị ncha ncha! N'ụzọ megidere nke ahụ, ọ na-agbachi nkịtị, na-akpachapụ anya, na-ewepụkwa ndị niile chọrọ ikwusa ya. Ọ na-ewepụ ma na-achụpụ ha, na-akpagbu ha, na ọbụna na-achọ ikwupụta na ụfọdụ n'ime ha bụ ndị ara. N'ime otú ahụ, ọ na-akpa àgwà dị ka ihe nlereanya ya, mba ndị Juu ihu abụọ n'oge Jizọs.
Ugbu a, anyị na-abịa na obi Adventism. Churchka na-ahụ onwe ya dị ka mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ! Gịnị bụ ozi mmụọ ozi nke atọ ahụ?
Mọ-ozi nke-atọ we so ha n'azu, nēwere oké olu si, Ọ buru na onye ọ bula kpọ isi ala nye anu-ọhia ahu na onyinyo-ya, we nara akara-ya n'egedege-iru-ya, ma-ọbu n'aka-ya, onye ahu gāṅu kwa ufọdu nime manya-vine nke ọnuma Chineke, nke anāwusa nāgwaghi agwa n'iko nke iwe-Ya; agēwere kwa ọku na brimstone mejọ ya n'iru ndi-mọ-ozi di nsọ, na n'iru Nwa-aturu ahu: Anwuru-ọku nke ahuhu-ha nārigo kwa rue mb͕e nile ebighi-ebi: ma ha enweghi izu-ike ehihie na abali, ndi nēfè anu-ọhia ahu na onyinyo-ya, na onye ọ bula nke nānara akara nke aha-Ya. ( Mkpughe 14:9-11 )
Ellen G. White kwuru eziokwu mgbe ọ kpọrọ nke a nke kacha dị egwu n'ime ozi ndị mmụọ ozi niile:
Ka ozi Jisus mechiri n’ebe nsọ, ma Ọ gabigara n’ebe nsọ, guzo n’iru igbe nke iwu Chineke nwere, O zigakwara mmụọ ozi dị ike ọzọ nke nwere ozi nke atọ nye ụwa. E tinyere akpụkpọ anụ n’aka mmụọ ozi ahụ, mgbe ọ na-agbada n’ụwa n’ike na ịdị ebube, o kpọsaara ịdọ aka ná ntị dị egwu; ya na egwu kacha egwu nke mmadụ metụrụla. Emebere ozi a ka ọ tụkwasị ụmụ nke Chineke na nche ha; site n’igosi ha oge awa nke ọnwụnwa na nhụjuanya nke dị n’ihu ha. {EW 254.1}
Ozi a abụghị naanị ịdọ aka ná ntị ka a ghara imebi iwu Ụbọchị Izu Ike. Enyere anyị iwu ka anyị dọọ aka ná ntị nke ọma banyere ihe ga-esi na ya pụta, nke ahụ na-agụnyekwa nghọta nke ihe otiti ndị ahụ ka ndị na-ehi ụra wee teta n'ụra maka nzọpụta ha. Rịba ama na Ellen G. White na-ekwu maka awa ọzọ. Cheta, okwu bụ́ “awa” gụnyere mmalite na ọgwụgwụ nke oge, ya mere nke a na-ekwu maka ozi oge.
Chọọchị Adventist ọ̀ na-ekwusa ozi mmụọ ozi nke atọ dị ka ọ na-ekwu? Ị na-anụ ịdọ aka ná ntị gbasara ọrịa na-efe efe site na pulpits? Ekwuru m n'isiokwu m na ihe a na-ekwusa ma na-eme, ọ bụrụ na mmadụ ekwuo isiokwu ahụ, bụ nkwenye na ọrịa ahụ ga-adị nanị ụbọchị 14. Ọ dịghị onye "na-egosi oge ọnwụnwa na nhụjuanya" n'ihi na nke ahụ ga-abụ ihe mgbochi. Chọọchị Adventist kwụsịrị inye ezi ozi mmụọ ozi nke atọ afọ gara aga.
Ya mere, Nzukọ-nsọ adawo n’ịkpọsa ozi nke ndị mụọ-ozi atọ ahụ, na karịsịa n’ozi nke mụọ-ozi nke atọ nke ya. Ọ bụghị ikwu okwu nke mmụọ ozi nke anọ ma ọ bụ oké mkpu, nke na-atụkwa aka na ihe otiti:
M'we nu olu ọzọ site n'elu-igwe, si, Sinu nime ya, ndim, ka unu we ghara idi òkè nime nmehie-ya; ka unu we ghara inata ufọdu nime ihe-otiti-ya nile. N'ihi na nmehie-ya eruwo elu-igwe, Ma Chineke echetawo ajọ omume-ya. ( Mkpughe 18:4-5 )
Gịnị mere ndị Adventist egeghị ntị n’ihe onye ozi Chineke gwara ha?
Jọn bịara na mmụọ na ike nke Ịlaịja ikwusa ọbịbịa mbụ nke Jizọs. A tụtụrụ m aka n’ụbọchị ikpeazụ wee hụ na Jọn nọchiri anya ndị kwesịrị ịpụ na mmụọ na ike nke Ịlaịja ikwusa ozi ọma. na ụbọchị nke ọnụma na ọbịbịa nke abụọ nke Jisus. {EW 155.1}
Gụọ nhota ahụ ugboro abụọ! A kọwara ihe dị n'ime oke mkpu ahụ n'ebe ahụ: nkwupụta nke "ụbọchị nke ọnụma Chineke na ọbịbịa nke ugboro abụọ nke Kraịst.” Nzukọ-nsọ nke na-ajụ amụma oge nile enweghị ike ịrụzu ọrụ a, yabụ enweghị ike inwe mmụọ ma-ọbụ ike nke Elaịja.
Yabụ, kedu ihe iriba ama ekwesịrị inye otu Nzukọ-nsọ nke Chineke gọziri n'ụba ma natakwa oke ìhè, ma ka jụ ikwusa ìhè ọhụrụ ahụ nke gaara eme ka ìhè ochie ahụ nwuo okpukpu iri? Kedu ihe ịrịba ama ka a ga-enye Ụka nke na-akwa iko na onye Rom Jezibel? Kedu ihe ịrịba ama ga-egosi n'obere ọnụ ọgụgụ ihe ga-eme ma e mesịa n'ọ̀tụ̀tụ̀ dị ukwuu?
Ihe ọkụ ọkụ kacha ukwuu n'oge niile
Mgbe ndị Karaịt kọrọ na webụsaịtị ha na search barley na March 2013 nwere ihe ịga nke ọma, anyị maara na a ga-enye ihe ịrịba ama nke Jona n'April 27, 2013, ụbọchị nke abụọ mgbe ezi Ememe Ngabiga gachara dị ka kalenda Chineke si dị. Dị ka m kwuru na mbụ Akwa akwa n'okpuru isiokwu "Ịdọ aka ná ntị Ikpeazụ nke Chineke", akụkụ nke Ernie Knoll Ụgbọ ala abụọ Nrọ na-atụkwa aka na ụbọchị a, ma nrọ ahụ dị n'ozuzu nke na ọ nwere ike itinye ya n'ụbọchị nke abụọ mgbe ọnwa ọ bụla gachara mmiri.
Anyị nwere ezi ihe ọmụma karịa n'ihi na anyị nwere ihe Ernie Knoll enweghị... nghọta Akwụkwọ Nsọ nke amụma ụbọchị oriri nke Chineke. Mgbe ngụkọ nke abụọ na nke ikpeazụ ga-agwụ n'April 13 ka anyị kwupụtachara nke ọma mmalite nke ụbọchị 1260 nke ihe omume a na-ahụ anya, anyị wepụtara ngụkọ ọhụrụ ozugbo. Anyị debere ya na Eprel 27, bụ́ nke anyị maara kemgbe. N’ihi ya, anyị ji nlezianya chere ka anyị hụ ihe ga-eme n’ụbọchị ahụ. Anyị nwere mmasị karịsịa n'awa ahụ a gaara efegharị ùkwù ọka ahụ n'ụlọ nsọ dị na Jeruselem, n'agbata elekere itoolu nke ụtụtụ ruo elekere iri na abụọ nke ehihie.
Oge ahụ dị na Jerusalem kwekọrịtakwara na ọ ka ga-abụ abalị n'ụlọ Ernie na Brownsville, California mgbe ihe omume na-esonụ ga-eme na nrọ ya:
Ihe niile na-akwụsị ngwa ngwa. Ụda niile na-akwụsị. Ihe niile ka dị jụụ. Na mberede enwere otu ụda dị oke egwu nke na-enweghị nkọwa. Ọ yiri ụda nke otu nde ụgbọ oloko ma ọ bụ mpi gwongworo na-afụ n'otu oge. Akwa ojii nke eluigwe ka abalị na-adọwa ugbu a ma enwere nchapụta na-enweghị nkọwa.
Eprel 27, 2013 bụ ụbọchị izu ike. Ọ kariri ụbọchị izu ike. Ọ bụ ụbọchị ememme mbụ n’afọ ọhụrụ ndị Juu nke dabara n’ụbọchị izu ike nke asaa. Anyị na-ewere ya mgbe niile ka ọ bụrụ ụbọchị pụrụ iche n'ihi na anyị chere na ụbọchị oriri izu ike nke a ga-amalite ugboro atọ ikpeazụ nke ndepụta izu ike dị elu, ya mere oge nke oke mkpu.
Anyị chọpụtakwara na nrọ Ernie mere ka o doo anya na ọ ga-abụ Ụbọchị Izu Ike, n’ihi na o kwuru, sị: “Ihe niile na-akwụsị ngwa ngwa. Ụda niile na-akwụsị. Ihe niile ka dị jụụ.” Kedu nkọwa ka mma enwere ike ịnwe maka mgbede izu ike dị jụụ? Ụbọchị izu ike malitere na mgbede Fraịde, Eprel 26, na n'ime awa abalị ahụ (na California) nnukwu ihe ịrịba ama ga-abịa. Dị ka nrọ Ernie si kwuo, ọ kwesịrị igosi na mmegharị ngwa ngwa ikpeazụ amalitelarị, na dịka ọmụmụ anyị si dị anyị tụrụ anya na Chọọchị Adventist ga-enweta akara nke Jona.
Dị ka anyị kọwara na mbụ, ọ na-esikarị ike ikenye mmemme na ụbọchị. Mgbe ụfọdụ, ọ nwere ike were ụbọchị ruo mgbe anyị chọtara ihe mere n'ezie site n'ịgbasa ozi site na mwepụta ndị nta akụkọ. Oge a, anyị kwesịrị iji ndidi chere ruo Mee 5 ka bọmbụ akụkọ ahụ mechaa gbawaa. NASA kọrọ na Mee 5, 2013 ndị a:
NASA's Fermi, Swift Hụ 'na-awụ akpata oyi n'ahụ' gbawara
Ihe ndekọ nke mgbawa nke ụzarị gamma sitere na kpakpando na-anwụ anwụ na ụyọkọ kpakpando dị anya emewo ka ndị na-enyocha mbara igwe juru n'ụwa nile. Mgbawa ahụ, nke a na-ekewa dị ka mgbawa gamma-ray, ma ọ bụ GRB, na GRB 130427A, mepụtara. ọkụ kachasi ike achọpụtala site na ihe omume dị otú ahụ.
"Anyị echerela ogologo oge maka gamma-ray gbawara nke a na-awụ akpata oyi n'ahụ, na-egbuke egbuke anya," Julie McEnery, ọkà mmụta sayensị ọrụ maka Fermi Gamma-ray Space Telescope kwuru na NASA's Goddard Space Flight Center na Greenbelt, Md.
Biko hapụ m ka m kọwaa ihe gbasara onyonyo a n'okwu nke m. Anyị chọrọ obere oge iji ghọta ihe ọ na-egosi, yana etu egwu gamma-ray gbawara Eprel 27 si dị egwu n'ezie. Ọ karịrị ihe niile a hụburu. Ebe ndị na-acha anụnụ anụnụ dị na okirikiri abụghị naanị na-anọchi anya kpakpando na mbara igwe n'ụdị ụdị anụnụ anụnụ. Kama, a na-ejide ha niile wee tụọ mgbawa gamma-ray. Nke ọ bụla abụrụlarị nnukwu ọkụ nwere ike a na-apụghị ichetụ n'echiche nke ihe karịrị 100 nde electron volts (MeV). Ndị otu Fermi jiri ihe atụ a gosi etu esi atụnyere GRB 130427A na-egbuke egbuke na GRB ndị ọzọ. (Nhazi GRB bụ n'ezie ụbọchị n'ụdị afọ / ọnwa / ụbọchị.)
Naanị mgbe elekere 3:47 nke ụtụtụ EDT na Satọde, Eprel 27, Fermi's Gamma-ray Burst Monitor (GBM) kpalitere na mgbawa nke ọkụ dị elu na constellation Leo...
Fermi's Large Area Telescope (LAT) dekọrọ otu gamma ray nwere ume nke dịkarịa ala ijeri electron volts (GeV), ma ọ bụ ihe dị ka ijeri ugboro 94 ike nke ìhè a na-ahụ anya, na ihe dị ka okpukpu atọ karịa ndekọ LAT gara aga. Mgbawa GeV sitere na mgbawa ahụ were ọtụtụ awa, ma LAT nọgidere na-achọpụta ya maka akụkụ ka mma nke otu ụbọchị, na-edekọ ndekọ ọhụrụ maka mpụta gamma-ray kachasị ogologo site na GRB.
Ọzọkwa, ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtara na nnukwu ihe omume a na-eme n’akụkọ ihe mere eme nke mbara igwe bụ ihe ndabara ọma kpalitere n’ebe a na-apụghị ichetụ n’echiche nke ijeri afọ ìhè afọ 3.6 n’otu ụyọkọ kpakpando dị anya. A sị na ihe ahụ gbawapụrụ n'ụyọkọ kpakpando anyị, ọ gaara agbawara ụwa anyị ọkụ n'ime nkeji ole na ole.
Ọ bụrụ na anyị atụgharị oge ahụ GRB 130427A mere n’oge Jerusalem, anyị na-abịa—n’ụzọ dị ịtụnanya—ruo Satọdee, Eprel 27, 2013 n’elekere 10:47 nke ụtụtụ. Oge a, ngụkọ anyị rụtụrụ aka na kpọmkwem awa nke ihe omume ahụ.
Ndị enyi na ụmụnna, ọ bụghị ikwubiga okwu ókè ịkpọ gamma-ray a gbawara akara. Anyị maara na ọkụ a dara n'ụwa, n'ihi na enwere ike ịlele gamma-ray gbawara naanị ma ọ bụrụ na a na-eduzi ya n'ụwa. Ndị ọzọ a ga-aga, ahụghị anyị anya. Ọ bụrụ na ị nwere ike ime ka a na-anụ ụda gamma-ray dị otú ahụ, mgbe ahụ ụda ntị anyị niile ga-agbawa ma ọ fọrọ nke nta ka ọ gbanwee okwu Ernie ka ọ bụrụ okwu mkparị: "Ọ dị ka ụda ụda. otu nde ụgbọ oloko ma ọ bụ mpi gwongworo na-afụ n'otu oge."
Ọkụkụ a bụkwa nke kacha nwuke ọkụ nke mmadụ hụtụrụla, tụọ ma ọ bụ hụtụrụ ya. Ọbụna ndị ọkà mmụta sayensị siri ike kọwara ya dị ka "anya na-egbuke egbuke". "Ụdị ojii nke mbara igwe ka dị n'abalị na-adọwa ugbu a ma enwere nchapụta na-enweghị nkọwa."
Anyị anọghị ebe a iji kwado Ernie Knoll. Ogbenye amaghịdị na nrọ ya ga-emezurịrị (anyị akọwapụtala ntakịrị nghọta anyị). Ọ ghaghị ịgakwuru Jizọs naanị ya ịrịọ ya mgbaghara maka ịbanye n'ókèala Setan na nrọ ọ rọrọ ọhụrụ. Ka o sina dị, mmegharị ngwa ngwa ikpeazụ amalitela n'ezie.
Kedu ihe ịrịba ama ga-aka mma na Chọọchị Adventist iji gosi mmebi iwu ha n'ihe gbasara ikwusa ozi ọma nke atọ na nke anọ jikọtara ọnụ? Ozi abụọ ahụ nwere nnukwu ịdọ aka ná ntị dị egwu banyere ọrịa.
Kedu ihe ịrịba ama ọ ga-aka mma iji gosi ụka na-edobe Sọnde ma si otú ahụ na-efe anyanwụ bụ́ ebe ha na-eduga “atụrụ” ha? Ndị na-efe anyanwụ aghaghị ịla n'iyi site n'anyanwụ!
Ugbu a, egosila m gị n'isiokwu atọ ebe ọrịa na-esi na ya pụta nakwa na GRB si nso na ụyọkọ kpakpando anyị ga-akpalite njedebe nke mmadụ na ụwa a.
Ọ na-amụnye ọkụ ahụ Malakaị kwuru banyere ya:
N'ihi na, le, ubọchi nābia; nke gēre ọku dika ite-ọku; ndi-npako nile, e, na ndi nile nēme ihe ọjọ, gābu ahihia-ọka kpọrọ nku: ma ụbọchị nke na-abịa ga-esure ha ọkụ. ọ bu ihe si n'ọnu Jehova nke usu nile nke ndi-agha puta, na ọ gaghi-arapu ha mgbọrọgwụ ma-ọbu alaka. (Malakaị 4:1)
Ma ọ bu ọku n'okpuru obe nke Pita:
Onye-nwe-ayi adigh-ume n'okwu-Ya, dika ufọdu nāguru ọnwu; ma ọ na-enwe ntachi obi n’ebe anyị nọ, n’achọghị ka onye ọ bụla laa n’iyi, kama ka mmadụ nile bịa na nchegharị. Ma ubọchi Jehova gābia dika onye-ori n'abali; n'ime nke elu-igwe gāgabiga n'oké nkpọtu, ihe nile di ọcha gēwere kwa ọku di ọku b͕aze; (2 Peter 3: 9-10)
Biko nara ndụmọdụ Pita:
Ya mere, ebe ihe ndia nile gāb͕aze, òle madu gādi nime ha okwu nsọ nile na nsọpuru-Chineke; Na-ele anya ma na-achọsi ike maka ọbịbịa nke ụbọchị Chineke, nke eluigwe nke na-ere ọkụ ga-agbaze n'ime ya, ma ihe nile ga-agbaze n'oké okpomọkụ? Otu o sila dị anyị, dịka nkwa ya siri dị, na-ele anya elu-igwe ọhụrụ na ụwa ọhụrụ, nke ezi omume bi n’ime ha. Ya mere, ndi m'huru n'anya, ebe unu nēle anya ihe ndị dị otú ahụ, gbalịsienụ ike ka o wee hụ unu n’udo, ndị na-enweghị ntụpọ na ndị na-enweghị ntụpọ. (2 Peter 3: 11-14)
Esorola m gị ruo ebe a. Biko nu ihe m ka nwere ikwu, n'ihi na amaghim ma Onye-nwe-ayi Jisos, Alnitak, ga-ekwe ka m degara gi akwukwo ozo mgbe ihe nile malitere...
Mba ndị Juu hà mụtara ihe n’ihe ịrịba ama Jona e nyere ya? Hà ghọtara na mgbe ọ wetara Nna ya mkpụrụ mbụ dị nsọ, bụ́ nke e nọchiri anya ya site n’ịgbasa onye amụma ahụ n’ọnụ azụ̀ ahụ, Jizọs ezoghị aka na mgbapụta na mbilite n’ọnwụ n’ìhè nke ụwa ọhụrụ, kama na onye ọ bụla nke na-anabataghị mgbapụta a ga-efunahụ ya ruo mgbe ebighị ebi? Chọọchị Adventist na Ụka Protestant ndị si n’ezi ofufe dapụ hà ga-amụta ihe site n’ihe ịrịba ama nke ọkụ ọkụ kasị ukwuu nke oge nile wee laghachi azụ dị ka otu nzukọ ikwusa ezi Ụbọchị Izu Ike nke Chineke na ozi mmụọ ozi atọ zuru ezu?
Eleghị anya ọ bụghị!
Ọ bụ gbasara onye ahụ, n’agbanyeghị chọọchị ọ na-aga. A kpọrọ onye ọ bụla ka ha si na Babịlọn pụta. Onye ọ bụla aghaghị ịhapụ usoro Roman Katọlik na "Ụdị Ọchịchị Ụwa Ọhụrụ nke Obi Ike" nke o guzobere ma ọ bụrụ na ha achọghị ịta ahụhụ. Mgbapụta abụghị ụlọ ọrụ mana onye ọ bụla. Enwere ike ịzọpụta onye ọ bụla, ma ọ bụghị na-enweghị nrube isi ịhụnanya na ọ bụghị na-enweghị mkpụrụ site n'ike nke Jizọs. Ugbua onye ọ bụla ga-eguzoro naanị ya n'ihu Chineke n'ikpe ma rụọ ọrụ maka mmadụ ibe ya:
E ji ọnụ ahịa enweghị ngwụcha zụta mmadụ niile. Site n'ịkwasa akụ niile nke eluigwe n'ime ụwa a, site n'inye anyị n'ime Kraịst eluigwe niile, Chineke azụtawo ọchịchọ, mmetụta uche, uche, mkpụrụ obi, nke mmadụ ọ bụla. Ma-ọbụ ndị kwere ekwe ma-ọbụ ndị na-ekweghị ekwe, mmadụ nile bụ ihe onwunwe nke Onye-nwe. Akpọrọ mmadụ nile ijere Ya ozi, na maka otu ha siri zute nkwupụta a, niile a ga-achọ ka a zaa ajụjụ n’oké ụbọchị ikpe ahụ.
Ma ọ bụghị mmadụ nile ghọtara ihe Chineke na-ekwu. Ọ bụ ndị ahụ na-ekwu na ha anabatala ozi Kraịst bụ ndị e gosiri n’ilu ahụ dị ka ndị ohu nke ya.
A gbapụtarala ndị na-eso ụzọ Kraịst maka ọrụ. Onyenwe anyị na-akụzi na ezi ihe nke ndụ bụ ije ozi. Kraịst n’onwe ya bụụrụ onye ọrụ, ma ọ na-enye ndị na-eso ụzọ Ya nile iwu nke ije ozi—ijere Chineke ozi na ndị ikom ibe ha. N’ebe a, Kraịst egosila ụwa echiche dị elu nke ndụ karịa ka ha mabu. Site n'ibi ndụ ijere ndị ọzọ ozi, a na-ewebata mmadụ na Kraịst. Iwu nke ije ozi na-aghọ njikọ njikọ nke jikọtara anyị na Chineke na mmadụ ibe anyị. {COL 326.1–3}
Naanị ndị na-ekpe ekpere dị ka Jona ga-esi n'ụlọ mkpọrọ gbara ọchịchịrị nke afọ whale pụta na n'ìhè:
Jona we si n'afọ azù ahu kpere Jehova, bú Chineke-ya, si, N'ihi nweda-n'alam ka m'tikuru Jehova, Ọ we zam; N'afọ ala-mọ ka m'siri tikue, I we nu olum. N'ihi na I tubàram n'ob͕u-miri, n'etiti oké osimiri nile; miri-iyi-Gi nile nāgabiga kwam buruburu; M'we si, Achupuwom n'iru Gi; ma M'gālekwasi kwa anya ọzọ Ụlọ nsọ Gi. Miri nāb͕am buruburu, rue nkpuru-obi: ob͕u-miri b͕achichirim buruburu, ewerewo ọhia kechie n'isim. M'we ridara n'ala ugwu; ala na ihe-nkpọrọ-ya nile dim buruburu rue mb͕e ebighi-ebi: Ma Gi onwe-gi esiwo na nbibi rigoputa ndum, Jehova, bú Chinekem. Mb͕e nkpuru-obim nāda #mbà nimem, echetaram Jehova: ekperem we bakuru gi, n'ulo uku Gi di nsọ. Ndị na-edebe ihe efu ụgha na-ahapụ ebere ha. Ma agēji olu ekele chuara gi àjà; M'gākwughachi nke ahu nke m'kweworo. Nzọputa sitere na Jehova. Jehova we gwa azù ahu okwu, b͕ọputa Jona n'elu ala-akọrọ ahu. ( Jona 2: 1-10 )
Ka Chineke gọzie gị—karịsịa ndị ahụ kparịrị ngọzi Ya na ìhè Ya anya.
