ʻAʻole mākou wale nō, ʻoiai he kakaikahi mākou e manaʻoʻiʻo nei ke hoʻouna mai nei ko mākou Akua aloha a aloha iā mākou i kahi leka hope mai Orion, ʻo ia ke kī o ka Buke ʻEhiku Sila. Hoʻouna pinepine au i nā pule i ko mākou Haku no ke kōkua a me ka hoʻoikaika ʻana i nā manawa a ka ʻenemi a me kāna mau ʻelele e hoʻouka ikaika mai iaʻu a manaʻo wau e hoʻōki i kēia ʻoihana. Ua noi au iā ia i nā manawa he nui e hoʻouna mai iaʻu i ka naʻauao hou aʻe e kākau i nā ʻatikala a me nā ʻike hou i ke ala e ʻike ai ka poʻe hou aʻe. Ua noi aku au iā ia e hoʻouna mai iaʻu i nā ʻānela ma ke ʻano he kanaka e kōkua iaʻu i ka nui o ka hana unuhi i loaʻa iaʻu ka manawa hou e kākau i nā ʻatikala hou. He nui na mea nui o ka Uaki a'u i hoike ole ai i keia manawa. A ua hana ʻo ia! Ua hoʻouna ʻo ia i kahi kaikunāne ʻōpio ma Atlanta e kōkua ana i ka heluhelu ʻana i nā ʻatikala Pelekane, a me kekahi mau kaikunāne mai India a Trinidad a me Tobago nāna i hoʻouna mai iaʻu i nā hōʻike kupanaha no ko lākou pōmaikaʻi ʻana ma ka noiʻi ʻo Orion a me ka loli ʻana o ko lākou ola ʻuhane a me ka hoʻomākaukau pilikino me ka ʻike e hiki koke mai ana ʻo Iesū ma nā ao.
Makemake au e hoʻomaikaʻi aku i ka poʻe a pau i manaʻo i ke kāhea ʻana o ka ʻUhane Hemolele a hoʻouna mai iaʻu i ke kōkua a me ka hoʻoikaika ʻana i nā leka uila. E like me kāu e noʻonoʻo ai, paʻakikī loa ke kū ʻana ma hope o kahi leka e like me ka hoʻopaʻapaʻa e like me kēia. Mai ho'ōki i ka hoʻouna ʻana mai iaʻu i kou mau manaʻo a me nā nīnau. Pono au e ʻike aia maoli ka poʻe liʻiliʻi ma laila e hoʻokumu koke i ka 144,000, ka poʻe i hoʻomaopopo i ka leo o ke Akua mai Orion. Ua aʻo au ua hoʻomaka kekahi poʻe e haʻi aku i ka ʻōlelo me nā hoaaloha a me nā ʻohana ma ka honua holoʻokoʻa, a ke pule nei au no lākou i ʻole e hoʻouka ikaika ka ʻenemi iā lākou!
Ke aʻo mai nei ka ʻUhane o ka wānana iā mākou:
He nui na hihia i lilo ai na kanaka i pale aku i ka hoomana Kalikiano i ka poe kanalua mahope iho o ko lakou mau uhane iho iloko o ka maze o ka manao kanalua. Loaʻa iā lākou ka maʻi maʻi, a make ma ka ʻuhane. He ikaika ko lakou manao no ka oiaio, a he nui na hoike mawaho, aole nae i paa ka manaoio ia Kristo. He mau tausani ma luna o nā tausani o ka poʻe i ʻōlelo ʻia he Karistiano ʻaʻole lākou i aʻo i ka Baibala! E aʻo i ka ʻōlelo kapu me ka pule, no ka pono o kou ʻuhane. Ke lohe ʻoe i ka ʻōlelo a ke kahuna pule ola, inā he pilina ola ia me ke Akua, e ʻike ʻoe ua ʻae ka ʻUhane a me ka ʻōlelo. {RH Aperila 20, 1897 par. 13}
Aia i nā kānaka a pau ke aʻo ʻana i ka ʻōlelo a ke Akua nona iho a ʻike i ka ʻoiaʻiʻo. I kēia manawa, ʻo ka mea pōʻino, pono wau e haʻi aku iā ʻoukou a pau ʻaʻole i ʻae ʻia ka ʻaha Adventist i ka leka Orion, a ma ka ʻaoʻao o nā ʻaha kūkā nui, ʻaʻohe makemake e aʻo i ka uaki o ke Akua me aʻu a i ʻole kekahi. E like me ka nui o ka poʻe i ʻike, ke pāpā nei ka ʻekalesia Adventist ʻEhiku i ko lākou mau lālā e hoʻolaha i ka ʻōlelo ma kekahi mau ʻāina. ʻIke wau pilikino e pili ana iā Kelemānia a me Austria.
E hoʻomaka ana i ʻApelila 2010, ua kipa ʻia au e ke kahunapule kuleana o ka Seventh Day Adventist Reform Movement nāna i haʻi pololei mai iaʻu ua hōʻole kā lākou Hui Nui i ka ʻōlelo a ʻaʻole lākou makemake e hoʻomaka i kahi kūkākūkā me aʻu. Hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo pehea e hoʻokaʻawale ai iaʻu i koʻu hui home. Ua hala koʻu manaolana hope no ka ʻae ʻia ʻana o ke aʻo ʻana ʻo Orion e kekahi o nā hale pule Adventist i hoʻonohonoho ʻia. Pono mākou e ʻae mālie i nā hoʻoholo o nā ʻaha kūkā nui e pani ʻia e kūʻē i kekahi kamaʻilio, akā kūʻē ia i nā kūlana Karistiano a me ka Baibala. ʻAʻole wau makemake e noʻonoʻo i kēia kumuhana; ma ka hōʻike ʻana i nā hewa o ko ke Akua poʻe kānaka, ua ʻike ʻia mai ka manawa mua loa he mea hoʻopaʻapaʻa kēia ʻōlelo. ʻAʻohe ʻōlelo o ka mihi a me ka ʻōlelo aʻo i loaʻa—a i ʻole e hoʻokipa ʻia. Hiki iā ʻoe ke aʻo i ka Baibala holoʻokoʻa mai Mose a hiki iā Iesu a loaʻa i nā hiʻohiʻona he nui kahi i hoʻowahāwahā ʻia ai nā ʻōlelo a ke Akua a i ʻole nā ʻelele i hoʻowahāwahā ʻia, hoʻopaʻa ʻia, a pepehi ʻia e kona poʻe kānaka i ʻōlelo ʻia. (E ʻoluʻolu e heluhelu i ka Appendix E.)
No laila, ke haʻi hou nei ka moʻolelo, e nā hoahānau aloha! Ke kamaʻilio pinepine nei ka ʻUhane o ka wānana e pili ana i kēia ʻoiaʻiʻo:
Ua hui pū ʻia ke Kauoha Kahiko a me ke Kauoha Hou e ke apo gula o ke Akua. Pono kākou e kamaʻāina i ka Palapala Hemolele. E ike pono ia ka loli ole o ke Akua; Pono e aʻo ʻia ke ʻano like o kāna hana ʻana me kona poʻe o ka wā i hala a me kēia manawa. Ma lalo o ka hoʻoikaika ʻana o ka ʻUhane o ke Akua, ua kākau ʻo Solomona, "ʻO ka mea i hala, aia nō ia i kēia manawa; a ke koi nei ke Akua i ka mea i hala. Me ke aloha, ua hana hou ke Akua i kāna mau hana i hala. Ua hāʻawi mai ʻo ia iā mākou i ka moʻolelo o kāna mau hana i ka wā i hala. Pono mākou e aʻo pono i kēia; no ka mea, e hana hou ana ka moolelo. Ua oi aku ko kakou kuleana mamua o ka poe i kakauia ma ke Kauoha Kahiko; no ko lakou mau hewa, a me ka hopena o ia mau hewa, ua kakau ia no ko kakou pono. Ua hoʻokiʻekiʻe ʻia ka hōʻailona pōʻino i mea e pale aku ai iā mākou mai kahi papa i pāpā ʻia, a pono mākou e ao ʻia ʻaʻole e hana e like me kā lākou i hana ai, o kau mai ka hoʻopaʻi ʻoi aku ma luna o mākou. Ua kākau ʻia nā pōmaikaʻi i hāʻawi ʻia i ka poʻe o nā hanauna i hala i hoʻolohe i ke Akua i mea e paipai ʻia ai mākou e hele me ke akahele, me ka manaʻoʻiʻo a me ka hoʻolohe. Ua wehewehe ʻia ka hoʻopaʻi ʻana i ka poʻe hewa i makaʻu a haʻalulu i mua o ke Akua.
He manawa hoohana pono ia e imi i ka Palapala Hemolele; "No ka mea, ke manao nei oukou he ola mau loa ko oukou." A olelo mai o Iesu, "O lakou ka poe hoike no'u." Ma ka hana a ka ʻUhane Hemolele, ua paʻa ka ʻoiaʻiʻo i loko o ka noʻonoʻo a paʻi ʻia i loko o ka puʻuwai o ka haumāna hoʻoikaika a makaʻu i ke Akua. ʻAʻole ʻo ia wale nō ka pōmaikaʻi ma kēia ʻano hana; Pomaikai nui no hoi na uhane ana i hai aku ai i ka oiaio, a no lakou e hoike aku ai i kekahi la. ʻO ka poʻe i hoʻolilo i ke Akua i kākāʻōlelo no lākou, e ʻohi lākou i ka ʻohi maikaʻi loa i ko lākou hōʻiliʻili ʻana i nā hua gula o ka ʻoiaʻiʻo mai kāna ʻōlelo mai; no ka mea, ua kokoke mai ke Kumu lani ma ko lakou aoao. ʻO ka mea i loaʻa kona kūpono no ka ʻoihana ma kēia ʻano, e loaʻa iā ia ka pōmaikaʻi i ʻōlelo ʻia i ka mea nāna e hoʻohuli i nā mea he nui i ka pono. {RH Aperila 20, 1897 par. 14-15}
Ua kākau ʻia kēlā i ka makahiki 1897 e Ellen G. White. Hoʻokahi makahiki ma hope mai, i ka makahiki 1898, ua kākau ʻo ia:
I ka wa o Kristo, ua hiki ole i na alakai a me na kumu o ka Iseraela ke ku e i ka hana a Satana. Ua haʻalele lākou i ke ala wale nō e hiki ai iā lākou ke pale aku i nā ʻuhane ʻino. Ma ka olelo a ke Akua i lanakila ai o Kristo maluna o ka mea hewa. Ua ʻōlelo nā alakaʻi o ka ʻIseraʻela ʻo lākou ka poʻe wehewehe i ka ʻōlelo a ke Akua, akā ua aʻo lākou i ka mālama ʻana i kā lākou mau moʻomeheu, a me ka hoʻokō ʻana i kā lākou mau ʻōlelo a ke kanaka. Ma ko lākou wehewehe ʻana ua hōʻike lākou i nā manaʻo i hāʻawi ʻole ʻia e ke Akua. ʻO kā lākou hana pohihihi i hōʻike maopopo ʻole i kāna mea i wehewehe ai. Ua hoʻopaʻapaʻa lākou i nā ʻenehana liʻiliʻi, a hōʻole maoli i nā ʻoiaʻiʻo koʻikoʻi. Pela i luluia ai ka hoopunipuni. Ua haoia ka olelo a ke Akua, a ua hana na uhane ino i ko lakou makemake.
Ke hana hou nei ka mōʻaukala. Me ka Baibala hamama imua o lakou, a me ka hai ana i ka mahalo i kana mau ao ana, he nui na alakai haipule o ko kakou manawa e hoopau ana i ka manaoio ia ia ka olelo a ke Akua. Hoʻopili lākou iā lākou iho i ka wehewehe ʻana i ka ʻōlelo, a kau i ko lākou manaʻo ponoʻī ma luna o kāna mau ʻōlelo maʻalahi. I loko o ko lākou mau lima, ua nalowale ka ʻōlelo a ke Akua i kona mana hana hou. No ia mea, uluhua ka hoopunipuni, a mahuahua ka hewa. {DA 257.3–258.1}
Ua haʻi mai ke kahunapule o ka Seventh Day Adventist Reform Movement iaʻu ua "hoʻoholo" kā lākou ʻaha kūkā nui ʻaʻole e hana hou nā sila a me nā hale pule ma hope o 1844, a no laila ʻaʻohe kumu o kaʻu mau haʻawina. ʻI he taimi naʻá ku fehuʻi ai pe naʻa nau ako ʻi he lotú ʻa Siosiua 5 mo e 6, naʻá ne tali mai naʻa nau ako ʻi he lotú, ka naʻe ʻikai tali ʻeku fehuʻí kapau naʻa nau mahino ki he sīpinga ʻoku ʻomi ʻe he fakaʻilongaʻi ʻa Ieriko. No laila, pono wau e manaʻo ʻaʻole lākou i aʻo maoli i ke kumu Baibala no kēia mau haʻawina āpau o ka hana hou ʻana i nā sila a me nā hale pule. Pono mākou e pule nui ma mua o ka wehe ʻana i ka Baibala! Akā inā pule wale mākou a wehe ʻole i ka Baibala, ʻaʻole hiki iā mākou ke manaʻo e hāʻawi mai ke Akua i ka mālamalama ma o ia.
Ma kēia ʻatikala, makemake wau e hōʻike i ka hoʻohana ʻana i ke kumu hoʻohālike o Ieriko ua hana hou ʻia nā sila a me nā hale pule mai ka makahiki 1844. Inā ʻoe e ʻimi i kāna mau palapala e ʻike ʻoe ʻaʻole ʻo ia i wehewehe i nā sila, nā hale pule a i ʻole nā pū, akā hoʻohana ʻo ia i ka homiletically. Ua waiho ʻo ia i ka wehewehe ʻana o nā ʻāpana he nui o ka Hōʻike iā mākou a haʻi pinepine iā mākou e aʻo pū mākou iā Daniel a me Revelation me ka hohonu. ʻO wai ka mea i hahai maoli i kāna mau ʻōlelo aʻo ma kēia ʻano?
ʻOiaʻiʻo, ua kāhāhā wau no ka ʻae ʻole ʻana o ka Seventh Day Adventist Reform Movement i ka hana hou ʻana o nā sila a me nā hale pule, no ka mea, ʻo nā makahiki 1914 a me 1936 (a me kahi makahiki ʻē aʻe e hōʻike ʻia ma kahi ʻatikala e hiki mai ana) kuhikuhi pololei i kā lākou mau hanana mōʻaukala nui loa. Akā, ʻo ka mea kupanaha loa iaʻu, ʻo ia i kā lākou aʻo ʻana, ke hoʻohana nei lākou i nā huaʻōlelo a Ellen G. White e haʻi hou ʻia nei ka mōʻaukala, ʻoi aku ka nui o ka moʻolelo o ka lāhui Iudaio a lākou e ʻike ai e hana hou ana i ka haʻalele ʻana o ka ʻekalesia Adventist lā ʻehiku. Ua ʻike paha lākou mai ka hoʻomaka ʻana e hōʻike ana ʻo Orion i ka "nui" Seventh-day Adventist Church e hele nei ma hope o 1914 a me 1936, a ʻaʻole makemake lākou e ʻae i kēlā no ka mea (hewa) manaʻo lākou ʻo lākou wale nō ka hale pule a ke Akua.
I nā makahiki i hala iho nei ua paʻi lākou i nā puke like ʻole a me nā puke liʻiliʻi e pili ana i kēia kumuhana. ʻO kaʻu mea i loaʻa ma kāna ʻano Paniolo maoli, ua kapa ʻia: “El Israel Antiguo y El Israel Moderno”—“The Ancient Israel and The Modern Israel”. E pili ana ia i nā mea like a me nā ʻokoʻa ma waena o ka ʻIseraʻela i ka wā Baibala a me ka ʻIseraʻela ʻuhane i hoʻokumu ʻia e ka ʻekalesia o ke Akua o ko mākou mau lā. ʻO ke kumu ia he hōʻuluʻulu o nā huaʻōlelo mai nā hōʻike a Ellen G. White.
Me ka unuhi ʻole ʻana i ka puke holoʻokoʻa e pili ana i nā ʻaoʻao 64, makemake wale wau e hōʻike i ka manaʻo kumu a ka Seventh Day Adventist Reform Movement e kamaʻilio nei ma laila, no ka mea, he aʻo ʻana i ka ʻoiaʻiʻo ua pololei loa ʻo Ellen G. White i ka ʻōlelo ʻana ua hana hou ka mōʻaukala. E hahai kakou i ka moolelo o na Iseraela elua ma na olelo a ka Uhane o ka wanana.
1. Ua waeia laua e ke Akua.
ISRAEL KAHIKO:
Kahea mai la o Iehova i kona poe kanaka Iseraela, a hookaawale ae la ia lakou mai ke ao aku, i haawi aku ai oia ia lakou i ka hilinai laa. Ua hoʻolilo ʻo ia iā lākou i mea mālama i kona kānāwai, a ua hoʻolālā ʻo ia, ma o lākou lā, e mālama i waena o nā kānaka i ka ʻike iā ia iho. Ma o lakou la ka malamalama o ka lani e hoomalamalama mai ai i na wahi pouli o ka honua, a e loheia'ku ai ka leo e nonoi ana i na kanaka a pau e huli mai i ko lakou hoomanakii e malama i ke Akua ola a me ka oiaio. Ina i hilinai pono ka poe Hebera, ina ua lilo lakou i poe mana ma ke ao nei. Ina ua lilo ke Akua i pale no lakou, a e hookiekie oia ia lakou maluna o na lahuikanaka a pau. Ua hoikeia mai kona malamalama a me kona oiaio ma o lakou la, a ua ku lakou malalo o kona aupuni naauao a hemolele, i kumu hoohalike o ke kiekie o kona aupuni maluna o na ano hoomanakii a pau.
Aole nae lakou i malama i ka lakou berita me ke Akua. Ua hahai lakou mamuli o na hana hoomanakii a ko na aina e, a ma kahi o ka hoolilo ana i ka inoa o ko lakou mea nana i hana i mea hoolea ma ka honua, ua hoowahawaha lakou ia mea i ko na aina e. Akā, pono e hoʻokō ʻia ka manaʻo o ke Akua. Pono e hoolahaia ka ike o kona makemake ma ka honua. {5T 454.2–455.1}
ISRAEL HOU:
Ua kapa ke Akua i kona ekalesia i keia la, e like me kana i kapa ai i ka Iseraela kahiko, e ku i malamalama ma ka honua. Ma o ka mea hoʻokaʻawale ikaika o ka ʻoiaʻiʻo, nā ʻōlelo a ka ʻānela mua, ka lua, a me ke kolu, ua hoʻokaʻawale ʻo ia iā lākou mai nā ʻekalesia a me ke ao nei e lawe iā lākou i kahi kokoke laʻa iā ia iho. Ua hoʻolilo ʻo ia iā lākou i mea mālama i kāna kānāwai a ua hāʻawi iā lākou i nā ʻoiaʻiʻo nui o ka wānana no kēia manawa. E like me nā ʻōlelo hemolele i hāʻawi ʻia i ka ʻIseraʻela kahiko, he hilinaʻi laʻa kēia e haʻi ʻia aku i ka honua. ʻO nā ʻānela ʻekolu o ka Hōʻike 14 e hōʻike ana i ka poʻe e ʻae i ka mālamalama o nā ʻōlelo a ke Akua a hele aku i kāna mau ʻelele e hoʻokani i ka ʻōlelo aʻo ma ka loa a me ka laulā o ka honua. {5T 455.2}
2. Loaʻa iā lāua ka lohi.
ISRAEL KAHIKO a me keia ano:
Aole i makemake ke Akua e auwana ka Iseraela i na makahiki he kanaha ma ka waonahele; Ua makemake oia e alakai pololei ia lakou i ka aina o Kanaana, a e hoonoho ia lakou malaila, i poe kanaka hemolele, pomaikai. Aka, "aole i hiki ia lakou ke komo iloko no ka manaoio ole." [HEB. 3:19.] No ko lakou huli hope ana a me ka haalele ana, ua make lakou ma ka waonahele, a ua hoalaia kekahi poe e komo i ka aina i olelo mua ia. Pēlā nō, ʻaʻole makemake ke Akua e hoʻopaneʻe lōʻihi i ka hiki ʻana mai o Kristo, a e noho nui kona poʻe kānaka i kēia ao o ka hewa a me ke kaumaha. Aka, na ka manaoio ole i hookaawale ia lakou mai ke Akua aku. I ko lakou hoole ana i ka hana ana i hoonoho ai ia lakou, ua hoalaia mai kekahi poe e hai aku i ka olelo. Ma ke aloha i ko ke ao nei, ua hoopanee o Iesu i kona hiki ana mai, i loaa i ka poe hewa ka manawa e lohe ai i ka olelo ao, a e loaa ia ia kahi malu ma mua o ka nininiia mai o ka inaina o ke Akua. {GC88}
3. Ohumu laua.
ISRAEL KAHIKO a me keia ano:
Ua ike au i ka nui o ka poe e olelo ana e manaoio ana i ka oiaio no keia mau la hope, manao lakou he mea kupanaha i ka ohumu ana o na mamo a Iseraela i ko lakou hele ana; a mahope o na hana kupanaha a ke Akua ia lakou, e hoopoina loa lakou i kana mea i hana'i no lakou. I mai la ka anela, "Ua oi aku ka hewa o oukou mamua o ko lakou." {1T 129.1}
4. Ua makemake laua e hoi i Aigupita.
ISRAEL KAHIKO:
ʻĪ aʻela lākou i kekahi i kekahi, E hoʻonoho kākou i luna koa. a e hoi kakou i Aigupita. (Helu 14:4)
ʻAʻole i hoʻolohe ko kākou poʻe kūpuna iā ia, akā, kipaku akula lākou iā ia mai o lākou aku; a i loko o ko lākou mau naʻau, ua hoʻi hou lākou i ʻAigupita. (Acts 7: 39)
ISRAEL HOU:
Ua piha au i ke kaumaha ke noʻonoʻo wau i ko mākou kūlana he lāhui. ʻAʻole i pani ka Haku i ka lani iā mākou, akā ʻo kā mākou ʻaoʻao o ka hoʻi hope mau i hoʻokaʻawale iā mākou mai ke Akua. Ua noho ka haaheo, ka puniwaiwai, a me ke aloha i ke ao nei iloko o ka naau me ka makau ole i ke kipakuia a me ka hoohewaia. Ua noho mai na hewa kaumaha a hookiekie iwaena o kakou. A ʻo ka manaʻo nui naʻe ke ulu nei ka ʻekalesia a aia ka maluhia a me ka pōmaikaʻi ʻuhane ma kona mau palena a pau.
Ua hoʻi hope ka ʻekalesia mai ka hahai ʻana iā Kristo i kona alakaʻi a ke hoʻi mau nei i ʻAigupita. He kakaikahi nae ka poe hopohopo a pihoihoi i ko lakou nele i ka mana uhane. ʻO ke kanalua, a me ka hoʻomaloka hoʻi i nā hōʻike a ka ʻUhane o ke Akua, ke waiho nei i ko mākou mau ʻekalesia ma nā wahi a pau. Pela ko Satana manao. ʻO nā Kuhina e haʻi aku iā lākou iho ma mua o Kristo e loaʻa iā ia pēlā. ʻAʻole i heluhelu ʻia a mahalo ʻole ʻia nā hōʻike. Ua ʻōlelo mai ke Akua iā ʻoe. Ua alohi mai ka malamalama mai kana olelo a me na hoike, a ua hoowahawaha ia laua a me ka malama ole. Ua ʻike ʻia ka hopena i ka nele o ka maʻemaʻe a me ke kūpaʻa a me ka hilinaʻi ikaika i waena o mākou. {5T 217.1–2}
Ke hoʻomau nei ka puke liʻiliʻi ma nā mokuna 38 e like me ka mea i luna e hoʻohālikelike i nā palapala a Ellen G. White kahi i hōʻike maopopo ai ʻo ka ʻIseraʻela hou (ka hale pule Adventist Seventh-day) i hana i nā hewa like me ka ʻIseraʻela kahiko.
ʻO ka manaʻo o ke Akua no ka ʻIseraʻela kahiko e hoʻokuʻu i nā mamo a ʻIseraʻela mai ka ʻauamo a me ka hoʻoluhi ʻana iā ʻAigupita a lawe pololei iā lākou i ka ʻāina i ʻōlelo ʻia. ʻO kēia ke ʻano o ka Baibala no kā mākou huakaʻi i ka lani, e hoʻomaka ana i ka makahiki 1844 e like me kā Ellen G. White i wehewehe ai iā mākou. ʻO ia ke kumu no ka lōʻihi o kāna ʻoihana i manaʻo ai e hiki mai ana ʻo Iesū i kona lā. E ʻoluʻolu e heluhelu pono i kāna mau ʻōlelo e pili ana i kona manaʻolana i ka hiki koke mai o Iesū ma ka puke "Last Day Events":
Ua manaʻo ʻo Ellen G. White i ka hoʻi ʻana mai o Kristo i kona lā
Ua hōʻike ʻia iaʻu i ka hui i hele mai i ka ʻaha kūkā. Na‘e pehē ‘e he ‘āngelo: “Ko ha me‘a ‘a e ‘ilo, ko e kau tangata ‘o e ngaahi mala hili ‘e fitu, ‘e toe mo‘ui ‘a e ni‘ihi ‘o nofo ‘i he māmaní ke liliu ‘i he ha‘u ‘o Sīsū.”—1T 131, 132.1856). {LDE 36.3}
No ka pōkole o ka manawa, pono mākou e hana me ka ikaika a me ka ikaika pālua. ʻAʻole hiki i kā mākou mau keiki ke komo i ke kulanui.--3T 159 (1872). {LDE 36.4}
ʻAʻole naʻauao ka hānau keiki i kēia manawa. He pōkole ka manawa, ke kau mai nei nā pōʻino o nā lā hope, a ʻo nā keiki liʻiliʻi e kāʻili nui ʻia ma mua o kēia.--Letter 48, 1876. {LDE 36.5}
I keia au o ke ao nei, i ka pau ana o na hiohiona o ka moolelo o ka honua nei, a ke kokoke mai nei kakou e komo i ka wa pilikia e like me ka mea i hiki ole mai, o ka emi ana o ka mare ana, oia ka maikai no na mea a pau, na kane a me na wahine.--5T 366 (1885). {LDE 37.1}
E hiki mai ana ka hora; ʻaʻole i mamao loa, a ʻo kekahi o mākou e manaʻoʻiʻo nei e ola ana lākou ma ka honua, a e ʻike i ka wānana i hōʻoiaʻiʻo ʻia, a lohe i ka leo o ka ʻānela a me ka pu a ke Akua e kani mai ana mai ka mauna a me ke kula a me ke kai a hiki i nā kihi loa o ka honua.--RH Iulai 31. 1888. {LDE 37.2}
Ua pono ka manawa o ka hoao ana maluna o kakou, no ka mea, ua hoomaka ka leo nui o ke kolu o ka anela ma ka hoike ana mai i ka pono o Kristo, ka Mea Hoolapanai kalahala hewa.--1SM 363 (1892). {LDE 37.3}
Pono mākou e noʻonoʻo: He aha ka mea i pale i kēia mau wānana a Ellen G. White mai ka hiki ʻana mai? I nā makahiki 1880 a me '90, ua laha nā kānāwai Sābati (nā kānāwai uliuli) ma ʻAmelika a puni. Ua pāpā mua ʻia ke kūʻai ʻana i ka Lāpule ma nā mokuʻāina he nui, a ua ʻike ʻia ua mākaukau nā hihiʻo a Ellen G. White e pili ana i kēia. Eia naʻe, ua hoʻōki kekahi mea i ka hoʻokuʻu ʻia ʻana o nā makani ʻehā. Ua heluhelu mua mākou he aha ia:
Pēlā nō, ʻaʻole makemake ke Akua e hoʻopaneʻe lōʻihi i ka hiki ʻana mai o Kristo, a e noho nui kona poʻe kānaka i kēia ao o ka hewa a me ke kaumaha. Aka, na ka manaoio ole i hookaawale ia lakou mai ke Akua aku. I ko lakou hoole ana i ka hana ana i hoonoho ai ia lakou, ua hoalaia mai kekahi poe e hai aku i ka olelo. Ma ke aloha i ko ke ao nei, ua hoopanee o Iesu i kona hiki ana mai, i loaa i ka poe hewa ka manawa e lohe ai i ka olelo ao, a e loaa ia ia kahi malu ma mua o ka nininiia mai o ka inaina o ke Akua. {GC88}
Ua kākau ʻo ia i kēia i ka makahiki kaulana ʻo 1888. ʻO ka General Conference Session i lawe mai i ka hakakā i loko o ka hale pule. ʻElua mau kahunapule, ʻo Wagoner lāua ʻo Jones, i lawe mai i kēia ʻaha kūkā nui i hoʻokaʻawale i ka ʻekalesia i ʻelua hui. ʻO ia ka ʻōlelo a "Ka pono ma ka manaoio”. Akā he aha ka pilikia me ka leka? Ua manaʻoʻiʻo nā ʻekalesia Kalikiano a pau i ka "Righteousness by Faith" mai Martin Luther i ke kenekulia 16. ʻO ka pilikia, ʻo ka hapalua wale nō kēia o ka memo. ʻAʻole i haʻi pinepine ʻia ka hapa ʻē aʻe: "... a me ka hoʻolohe ma ka manaʻoʻiʻo i nā ʻōlelo a pau a me nā kauoha a Kristo". ʻO ka ʻōlelo o ka makahiki 1888, ʻo ia ka hoʻolohe pono i nā mea a pau e puka mai ana mai ka waha mai o ke Akua a me kāna mau kāula; aole no ka hoolaia, aka, no ka mea, ua hoolaia kakou. A ʻo kēia ka hoʻolohe ʻana i nā ʻōlelo a Ellen G. White i loaʻa mai ke Akua mai no kona poʻe kānaka: ka ʻōlelo olakino a me kāna mau hōʻike a pau. A ma laila ka pilikia. Ua loaʻa mua ka poʻe Liberal i nā kūlana kiʻekiʻe ma ka hale pule i kēlā manawa, a ʻaʻole lākou makemake e hoʻokō i ka ʻāpana ʻoluʻolu ʻelua o ka leka 1888 i lawe ʻia e Wagoner lāua ʻo Jones. He ʻōkalaioa ka ʻōlelo i loko o ko lākou ʻiʻo, no laila e nalowale ka ʻōlelo.
Ka Puuwai o ka olelo hope a ke Akua
Na ka Haku i kona aloha nui i hoouna mai i ka olelo makamae i kona poe kanaka ma o Elders [EJ] Wagoner a me [AT] Jones. ʻO kēia ʻōlelo ka mea e alakaʻi nui aku ai i mua o ke ao nei i ka Hoʻōla i hoʻokiʻekiʻe ʻia, ka mōhai no nā hewa o ke ao holoʻokoʻa. Ua hōʻike ʻo ia i ka hoapono ma o ka manaʻoʻiʻo i ka ʻoiaʻiʻo; ua kono ia i na kanaka e loaa ka pono o Kristo, i hoikeia ma ka malama ana i na kauoha a pau a ke Akua. {LDE 200.1}
Nui ka poʻe i nalowale iā Iesu. Pono lākou e kuhikuhi i ko lākou mau maka i kona kino Akua, i kona pono, a me kona aloha loli ʻole i ka ʻohana kanaka. Ua hāʻawi ʻia ka mana a pau i loko o kona mau lima, i hāʻawi aku ʻo ia i nā makana waiwai i nā kānaka, e hāʻawi ana i ka makana makaʻu ʻole o kona pono ponoʻī i ka ʻelele kanaka kōkua ʻole. ʻO kēia ka ʻōlelo a ke Akua i kauoha ai e hāʻawi ʻia i ko ke ao nei. ʻO ia ka ʻōlelo a ka ʻānela ʻekolu, e haʻi ʻia me ka leo nui; a hele pu me ka ninini nui ana mai o kona Uhane.--TM 91, 92 (1895). {LDE 200.2}
ʻO ka ʻōlelo o ka pono o Kristo ke kani mai kekahi ʻaoʻao o ka honua a i kekahi e hoʻomākaukau i ke ala o ka Haku. ʻO kēia ka nani o ke Akua, nāna e hoʻopau i ka hana a ke kolu o ka ʻānela.--6T 19 (1900). {LDE 200.3}
ʻO ka ʻōlelo hope loa o ke aloha e hāʻawi ʻia i ko ke ao nei, he hōʻike ia o kona ʻano aloha. E hoike mai na keiki a ke Akua i kona nani. I loko o ko lākou ola a me ko lākou ʻano ponoʻī e hōʻike lākou i ka mea a ke Akua i hana ai no lākou.--COL 415, 416 (1900). {LDE 200.4}
ʻO ia ka ʻōlelo a ka ʻānela ʻehā nāna e hoʻomālamalama i ka honua a pau me kona nani.
Ua hiki mai ka manawa o ka hoao ia kakou, no ka mea, ua hoomaka ka leo nui o ka anela ekolu i ka hoike ana mai o ka ka pono o Kristo, ka Hoolapanai kalahala hewa. Oia ka hoomaka ana o ka malamalama o ka anela nona ka nani e piha ai ka honua a pau. No ka mea, ʻo ka hana a kēlā me kēia mea i hiki mai ka ʻōlelo aʻo, e hāpai iā Iesū, e hōʻike iā ia i ke ao nei e like me ka hōʻike ʻia ʻana ma nā ʻano hoʻohālikelike, e like me ka mea i hōʻike ʻia ma nā hōʻike a nā kāula, i hōʻike ʻia ma nā haʻawina i hāʻawi ʻia i kāna poʻe haumāna a me nā hana mana kupanaha i hana ʻia no nā keiki a kānaka. E imi i ka Palapala Hemolele; no ka mea, o lakou ka poe hoike nona. {RH Nowemapa 22, 1892 par. 7}
Akā, ua hōʻole ʻia ka ʻōlelo o 1888 e ka ʻaha kūkā nui, a ʻo ia ke kumu i hiki ʻole ai iā Iesu ke hele mai. Hoʻohana hou ʻo Ellen G. White i ka hiʻohiʻona o ka ʻIseraʻela kahiko e hōʻike i ka mea i hana:
Nā kāne i hāʻawi ʻia i ke kuleana koʻikoʻis, akā, ʻaʻohe pili ola me ke Akua, ua hana ʻino a hana ʻino i kona ʻUhane Hemolele. ʻo lākou e hooikaika ana i ka manao like me Kora, Datana, Abirama, a me ka poe Iudaio i na la o Kristo. (E nana i ka Mataio 12:22-29, 31-37.) Ua hele pinepine mai ke Akua i na olelo ao no keia mau kanaka, aka, ua hoolei lakou ia mau mea, a ua hooikaika ma ka aoao hookahi. {TM 78.2}
Aia ma luna o kākou ka pilikia o nā lā hope. Lawe ʻo Sātana i ka mana o kēlā me kēia manaʻo i hoʻoholo ʻole ʻia ma lalo o ka mana o ka ʻUhane o ke Akua. Ke ulu nei kekahi poe i ka inaina i na kanaka a ke Akua i kauoha mai ai e lawe i ka olelo kūikawā i ko ke ao nei. Ua hoomaka lakou i keia hana satanic ma Minneapolis. A ma hope iho, i ko lākou ʻike ʻana, a i ko lākou ʻike ʻana i ka hōʻike ʻana a ka ʻUhane Hemolele e hōʻike mai ana, na ke Akua ka ʻōlelo, hoʻowahāwahā loa lākou ia mea, no ka mea, he mea hōʻike ia no lākou. Aole lakou i hoohaahaa i ko lakou naau e mihi, e hoonani i ke Akua, a e hoapono i ka pono. Hele aku la lakou me ko lakou manao iho, ua piha i ka lili, ka lili, a me ka manao ino, e like me ka poe Iudaio. Ua wehe lakou i ko lakou naau i ka enemi o ke Akua a me kanaka. Ua paʻa naʻe kēia mau kānaka i nā kūlana hilinaʻi, a ua hoʻoponopono i ka hana ma muli o ko lākou ʻano ponoʻī, e like me kā lākou hiki. . . . {TM 79.3}
“Hai hou ka mōʻaukala.” Ke aʻo pinepine nei ka ʻUhane o ka wānana iā mākou e aʻo mai nā hanana o ka wā kahiko i kēia manawa, akā nui nā alakaʻi ʻaʻole makemake e aʻo no ka mea e lawelawe wale ana lākou i ko lākou pono ponoʻī. Hoʻohālikelike ʻo Ellen G. White i nā alakaʻi i hōʻole i ka ʻōlelo 1888 me ke kipi o Kora, Datana, a me Abirama, a ʻo ko lākou hopena ma ka lima o ka Mea Mana Loa. E hoʻihoʻi hou ʻia kēia moʻolelo ma hope koke iho?
ʻElima mau makahiki ma mua, ua ʻōlelo mua ʻo Ellen G. White e ʻaneʻane nalo ka pahuhopu:
Ina paha ua paa ka poe Adventista ma hope o ka hoka nui i ka makahiki 1844 i ko lakou manaoio, a hahai like lakou ma ka wehe ana o ke Akua, a loaa ka olelo a ka anela ekolu. a ma ka mana o ka Uhane Hemolele i ka hai ana i ko ke ao nei, ina ua ike lakou i ke ola o ke Akua, ina ua hana ikaika ka Haku me ka lakou hooikaika ana, ina ua pau ka hana, a ua hiki mai o Kristo mamua o keia e hookipa i kona poe kanaka i ko lakou uku. . . . Aole no ka makemake o ke Akua e hoopanee pela ka hiki ana mai o Kristo. . . . {LDE 37.5}
No na makahiki he kanaha ka hoomaloka, ka ohumu, a me ke kipi i pani ai i ka Iseraela kahiko mai ka aina aku o Kanaana. Ua hoʻopaneʻe kēia mau hewa i ke komo ʻana o ka ʻIseraʻela hou i loko o ka lani Kanaʻana. ʻAʻole i hewa nā ʻōlelo hoʻohiki a ke Akua. ʻO ka manaʻoʻiʻo ʻole, ka honua, ka hoʻolaʻa ʻole, a me ka hakakā i waena o ka poʻe i haʻi ʻia o ka Haku ka mea i mālama iā mākou i kēia ao o ka hewa a me ke kaumaha i nā makahiki he nui..--Ev 695, 696 (1883). {LDE 38.1}
I kēia manawa ua ʻike mākou i nā kumu i komo ʻole ai ka ʻIseraʻela hou, ka ʻEkalesia Adventist ʻEhiku i ka Kanaʻana (lani) i ka wā o Ellen G. White, maopopo iā mākou kona hōʻino ʻana i nā kānaka. Ua kāhea ʻia ʻo ia e ke Akua e lawelawe ma ke ʻano he ʻelele e hoʻomākaukau i ke ala o ka hiki ʻana mai o ka Haku, e like me Ioane Bapetite i kāhea ʻia e hoʻomākaukau i ke ala no ka hiki mua ʻana mai o Kristo. ʻO Mose, ka mea i alakaʻi i ka ʻIseraʻela kahiko, ʻaʻole i komo i loko o Kanaʻana e like me Ellen G. White, nāna i alakaʻi i ka ʻekalesia Adventist Seventh-day Adventist o 1888. ʻAʻole ʻo ia i komo i ka lani e like me ke kumumanaʻo o ke Akua no ko lākou ʻano honua.
ʻAʻole anei he mea naʻauao iā kākou ke aʻo hohonu i ka hiki ʻana o ke alakaʻi hou o ka ʻIseraʻela kahiko ke komo i Kanaʻana? Ma hope o nā ʻano like ʻole ma waena o ka ʻIseraʻela kahiko a me kēia manawa a ka ʻUhane o ka wānana i hōʻike mai ai iā mākou, ʻaʻole anei paha e "hoʻi hou ka mōʻaukala"?
ʻO wai ke alakaʻi o ka ʻIseraʻela i hiki ke komo i Kanaʻana? Joshua! Ua kākau ʻia ka moʻolelo o kēia alakaʻi holomua o ka ʻIseraʻela kahiko ma ka puke i kapa ʻia ma hope ona. Ma hope o 40 makahiki o ko lakou auwana ana ma ka waonahele, aneane pau loa ka poe i ike i ke kipi ana i ke Akua i ka hele mua ana i Kanaana. ʻO Kaleba lāua ʻo Iosua wale nō i koe. Ua kau ʻo Mose i kona mau lima ma luna o Iosua a ma ka ʻUhane o ke Akua i hoʻopaʻa ai iā ia i hope nona a i alakaʻi hou no ka poʻe o ke Akua.
ʻAʻole nui ka poʻe i heluhelu pono i ka ʻōlelo hoʻomaka o ka hihiʻo mua loa a Ellen G. White a me kona hoʻopili ʻana iā Iosua lāua ʻo Kaleba a me kā lāua hōʻike mai Kanaʻana mai i kāna hihiʻo lani.
Oiai ua hoike mai ke Akua ia'u i ka hele ana o ka poe Advent i ke Kulanakauhale Hemolele a me ka uku nui e haawiia mai i ka poe e kali ana i ka hoi ana mai o ko lakou Haku mai ka mare ana mai, pono paha ia'u ke haawi aku ia oe i wahi kii pokole o na mea a ke Akua i hoike mai ai ia'u. He nui na hoao a ka poe haipule aloha. Aka, o ko kakou mau popilikia mama, he manawa pokole wale no, e hooikaika nui ia no kakou i ke kaumaha nui loa a mau loa o ka nani--ke nana ole kakou i na mea i ikeia, no ka mea, o na mea i ikeia, he mau no ia, aka, o na mea i ike maka ole ia, he mau loa ia. Ua hoʻāʻo au e hoʻihoʻi mai i ka lono maikaʻi a me kekahi mau hua waina mai ka lani mai o Kanaʻana, i mea e hailuku mai ai nā mea he nui iaʻu, e like me kā ke anaina kauoha e hailuku iā Kaleba lāua ʻo Iosua no kā lāua ʻōlelo. (Num. 14:10.) Aka, ke hai aku nei au ia oukou, e o'u poe hoahanau iloko o ka Haku, he aina maikai keia, a ua hiki no ia kakou ke pii a noho. {EW 13.3}
Aia nā hōʻike maopopo e pono ai mākou e nānā pono i ka mea i hana ʻia me Iosua i ka wā i lanakila maoli ai ʻo Kanaʻana. Ua aʻo mai ʻo Ellen G. White iā mākou e hana pēlā:
ʻO wau pū kekahi me ʻoe: ʻaʻole au e haʻalele iā ʻoe, ʻaʻole hoʻi e haʻalele iā ʻoe. Iosua 1:5.
E noʻonoʻo pono i ka ʻike o ka ʻIseraʻela i ko lākou hele ʻana i Kanaʻana. . . . Pono kākou e hoʻomau i ka naʻau a me ka noʻonoʻo i ke aʻo ʻana, ma ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ka hoʻomanaʻo me nā haʻawina a ka Haku i aʻo ai i kona poʻe kahiko. A laila iā mākou, e like me kāna i hoʻolālā ai iā lākou, e lilo nā aʻo o kāna ʻōlelo i mea hoihoi a hoihoi.
I ko Iosua hele ana i ke kakahiaka ma mua o ka pio ʻana o Ieriko, ʻikea maila i mua ona kekahi kanaka koa i mākaukau no ke kaua. Ninau mai la o Iosua, No makou anei oe, no ko makou poe enemi anei? a olelo mai la ia, Ma ke ano Kapena o ka puali o ka Haku, ua hele mai nei au. Ina ua hookaakaaia na maka o Iosua e like me na maka o ke kauwa a Elisai ma Dotana, ina ua hiki ia ia ke hoomanawanui i ka ike ana, ina ua ike oia i na anela o Iehova e hoomoana ana a puni na mamo a Iseraela; no ka mea, ua hele mai ka poe kaua o ka lani e kaua no ka poe kanaka o ke Akua; a ma laila ke Kapena o ka pūʻali koa o ka Haku e kauoha. I ka wā i hāʻule ai ʻo Ieriko, ʻaʻohe lima kanaka i hoʻopā i ka pā o ke kūlanakauhale, no ka mea, hoʻohiolo nā ʻānela o Iēhova i nā pā kaua, a komo lākou i loko o ka pā kaua o ka ʻenemi. ʻAʻole ʻo ka ʻIseraʻela, ʻo ke Kapena o ka pūʻali koa o Iēhova ka mea nāna i hoʻopio iā Ieriko. Aka, o ka Iseraela ko lakou kuleana e hana e hoike i ko lakou manaoio i ke Kapena o ko lakou ola.
E kaua ʻia nā kaua i kēlā me kēia lā. Ke hele nei ke kaua nui ma luna o kēlā me kēia ʻuhane, ma waena o ke aliʻi o ka pouli a me ke Aliʻi o ke ola. . . . Ma ke ano he mau Agena o ke Akua, e haawi aku oukou ia oukou iho ia ia, i manao ai oia a e alakai a e kaua aku i ke kaua no oukou, me ko oukou kokua ana. ʻO ke Aliʻi o ke ola ke poʻo o kāna hana. E noho pū ʻo ia me ʻoe i kāu hakakā ʻana i kēlā me kēia lā iā ʻoe iho, i ʻoiaʻiʻo ʻoe i ke kumu; e hoopauia ke kuko i ka wa e kaua ana no ka lanakila, e ka lokomaikai o Kristo; i lanakila ai oukou ma ka mea i aloha mai ia makou. Aia ʻo Iesū ma luna o ka honua. Ua ʻike ʻo ia i ka mana o kēlā me kēia hoʻowalewale. ʻIke ʻo ia pehea e hālāwai ai i kēlā me kēia pilikia, a pehea e alakaʻi ai iā ʻoe ma nā ala āpau o ka pilikia. No ke aha la e paulele ole ai ia ia? {QC 117.1-4}
Ano, e heluhelu kakou i ka moolelo holookoa e pili ana i ka hoopio ana ia Ieriko i haiia mai e ka Uhane o ka wanana i kulike loa me ka Baibala. ʻO ka mua, ke aʻo nei mākou ua hālāwai ʻo Iosua me kahi "kanaka kūikawā":
I ko Iosua haalele ana i na puali kaua o ka Iseraela, e noonoo a e pule i ke alo o ke Akua e malama mai ia ia, ike aku la ia i ke kanaka kino kiekie, ua aahuia i ke kapa kaua, a me kana pahikaua i unuhiia ma kona lima. ʻAʻole ʻo Iosua i ʻike iā ia ʻo ia kekahi o nā pūʻali koa o ka ʻIseraʻela, ʻaʻole naʻe i ʻike ʻia he ʻenemi. I kona ikaika ikaika, hele aku la oia ia ia, i aku la, No makou anei oe, a no ko makou poe enemi anei? ʻĪ maila kēlā, ʻAʻole; aka, ua hele mai nei au ma ke ano he kapena o ka puali o ka Haku. Moe ihola ʻo Iosua i lalo ke alo i ka honua, hoʻomana akula, ʻī akula iā ia, He aha kā kuʻu haku i ʻōlelo mai ai i kāna kauwā? Olelo mai la ka luna kaua o Iehova ia Iosua, E wehe oe i kou kamaa mai kou wawae aku; no ka mea, he hoano kahi au e ku nei. Pela no o Iosua i hana'i.
ʻAʻole kēia he ʻānela maʻamau. ʻO ka Haku ʻo Iesū Kristo, nāna i alakaʻi i ka poʻe Hebera ma ka wao nahele, i uhi ʻia i ke kia ahi i ka pō, a me ke kia ao i ke ao. Ua laa ia wahi e kona alo, nolaila, kauohaia o Iosua e wehe i kona mau kamaa. {1SP 347.3–348.1}
ʻO Iesu ka ʻānela, a ua kauoha ʻia ʻo Iosua e wehe i kona mau kāmaʻa. He aha ke ʻano o kēia? Ke hele nei ka kikokikona:
ʻO ka lāʻau lapalapa i ʻike ʻia e Mose, he hōʻailona ia o ke Akua; a i kona hookokoke ana aku e ike i keia mea kupanaha, olelo mai la ka leo ia Mose, mai hookokoke mai. E wehe i kou mau kamaa mai kou mau wawae aku; no ka mea, o kahi au e ku nei, he aina hoano ia.
Ua hoano ka nani o ke Akua i kahi hoano; a no ia mea, aole i komo na kahuna i kahi i hoolaaia e ke Akua me na kamaa ma ko lakou mau wawae. Pili paha nā ʻāpana lepo i ko lākou kāmaʻa, kahi e hoʻohaumia ai i ka wahi ho'āno; nolaila, ua kauohaia na kahuna waiho i ko lakou mau kamaa ma ka aha, ma mua o ke komo ʻana i ka hale kapu. Ma ka pahale ma ka puka o ka halelewa, e ku ana ka ipuauau keleawe, kahi i holoi ai na kahuna i ko lakou mau lima a me ko lakou mau wawae mamua o ke komo ana i ka halelewa, i laweia'ku ka haumia a pau, "i make lakou." ʻO ka poʻe a pau e lawelawe ana i loko o ka hale kapu, ua koi ʻia e ke Akua e hoʻomākaukau kūikawā ma mua o ke komo ʻana i kahi i hōʻike ʻia ai ka nani o ke Akua. {1SP 348.2–3}
ʻO Mose lāua ʻo Iosua wale nō ka poʻe i loko o ka Baibala i kauoha ʻia e wehe i ko lākou mau kāmaʻa no ka mea e komo ana lākou i loko o ka luakini lani kahi i noho ai ʻo Iesū Kristo. E ʻoluʻolu, ua waiho ʻia nā kāmaʻa ma ke aloaliʻi! ʻO ke ʻano o kēia, ʻo nā mea a Iesu e haʻi aku ai iā Iosua e hana ʻia ma kahi hoʻāno.
I mea e hoike aku ai i ka manao o Iosua, aole oia i emi iho malalo o Kristo, ka mea i hookiekieia, ua olelo oia, "E wehe oe i kou kamaa mai kou wawae aku." A laila, kuhikuhi mai ʻo Iēhova iā Iosua i ka ʻaoʻao e hele ai e hoʻopio iā Ieriko. E kauoha ʻia nā kānaka kaua a pau e pōʻai i ke kūlanakauhale i hoʻokahi lā i ka lā ʻeono, a i ka hiku o ka lā e pōʻai lākou iā Ieriko ʻehiku manawa. {1SP 348.4}
Na Iesu iho i wehewehe ia Iosua pehea e lanakila ai o Ieriko. ʻO Ieriko ka hōʻailona o nā pā e hoʻokaʻawale iā mākou mai ke kūlanakauhale lani, ʻo Ierusalema Hou. Inā e hāʻule kēia pā o ka hewa, e loaʻa iā mākou ke komo manuahi i ka lani. E hiki mai ana keia i ka hiki hou ana mai o Iesu. Ma mua o kēlā, akā naʻe, ua wehewehe ʻo Iesū iā Iosua pehea e hoʻopuni ʻia ai ʻo Ieriko, a ʻo ia ka mea koʻikoʻi nui loa no mākou i kēia lā.
“Kahea aku la o Iosua, ke keiki a Nuna, i na kahuna, i aku la ia lakou, E hapai i ka pahuberita, a na na kahuna ehiku e lawe i na pu kiwi hipa ehiku imua o ka pahu o Iehova. ʻĪ maila ia i kānaka, E hele ʻoukou, a e pōʻai i ke kūlanakauhale, a ʻo ka mea i mākaukau i ke kaua, e hele ia i mua o ka pahu o Iēhova. A i ka wa a Iosua i olelo aku ai i na kanaka, hele aku la na kahuna ehiku i na pu kiwi hipa ehiku i mua o Iehova. a puhi i ka pu; a hahai akula ka pahu berita o Iēhova iā lākou. A hele ka poe i makaukau i ke kaua mamua o na kahuna i puhi i ka pu, a o ka hope mahope o ka pahu, hele aku la na kahuna me ke puhi i ka pu. Ua kauoha ʻo Iosua i nā kānaka, i ka ʻī ʻana aku, Mai hoʻōho ʻoukou, ʻaʻole hoʻi e walaʻau i ko ʻoukou leo, ʻaʻole hoʻi e puka mai kekahi ʻōlelo ma ko ʻoukou waha, a hiki i ka lā aʻu e kauoha aku ai iā ʻoukou e hoʻōho; alaila e hooho oukou. A puni ke kūlanakauhale ka pahu o Iēhova, hoʻokahi ka pōʻai; a hele mai lakou i kahi hoomoana, a moe iho la ma kahi hoomoana. {1SP 349.1}
Hoʻohui ʻo Ellen G. White i kēia mau huakaʻi a puni Ieriko, ke puhi ʻana i nā pū, a me ka lawe ʻana i ka pahu berita me mākou ma ke ʻano he Seventh-day Adventists ma "Testimonies to Ministers and Gospel Workers":
Ua kau ʻo Sātana i nā ana a pau i hiki ʻole mai kekahi mea i waena o mākou he poʻe e aʻo a e hoʻopaʻi mai iā mākou, a e paipai iā mākou e haʻalele i kā mākou mau hewa. Akā, aia kekahi poʻe e amo i ka pahu o ke Akua. E hele aku ana kekahi poe mai waena aku o kakou, ka poe e amo hou ole i ka pahu. Aole nae e hiki ia lakou ke hana i mau pa e keakea ai i ka oiaio; no ka mea, e hele ana ia a hiki i ka hopena. I ka wa mamua, ua hoala mai ke Akua i na kanaka, a e kali ana no na kanaka o ka manawa, makaukau e hana i kana kauoha - na kanaka e hele ana ma na mea paa e like me na paia i hamoia me ka puna ikaika ole. Ke kau mai ke Akua i kona Uhane maluna o kanaka, e hana no lakou. E hai aku lakou i ka olelo a ka Haku; E hookiekie lakou i ko lakou leo me he pu la. ʻAʻole e hōʻemi ʻia ka ʻoiaʻiʻo a nalowale i kona mana ma ko lākou lima. E hoike aku lakou i na kanaka i ko lakou hewa, A i ko ka hale o Iakoba i ko lakou hewa. {TM 411.1}
Eia ka moolelo o ka hoopio ana ia Ieriko.
Ua hele pololei ka poe koa Hebera. ʻO ka mua i hele i kahi hui wae o nā mea kaua, i kāhiko ʻia i ko lākou ʻaʻahu kaua, ʻaʻole i kēia manawa no ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ko lākou akamai i nā mea kaua, akā no ka manaʻoʻiʻo a hoʻolohe i nā kuhikuhi i hāʻawi ʻia iā lākou. Mahope iho o na kahuna ehiku me na pu. Alaila, hele mai la ka pahu o ke Akua, e olinolino ana i ke gula, he halo o ka nani e kau ana maluna ona, i haliia e na kahuna i ko lakou aahu waiwai a ano e hoike ana i ko lakou oihana laa. Ua hahai ka pūʻali koa nui o ka ʻIseraʻela ma ka hoʻonohonoho pono ʻana, kēlā me kēia ʻohana ma lalo o kona hae. Pela lakou i hoopuni ai i ke kulanakauhale me ka pahu o ke Akua. ʻAʻohe leo i lohe ʻia, ʻo ka hehi ʻana o ua pūʻali koa ikaika lā, a me ka leo o nā pū, i hoʻokani ʻia e nā puʻu, a halulu ʻo ia ma ke kūlanakauhale ʻo Ieriko. Me ka pihoihoi a me ka weliweli ka poe kiai o ia kulanakauhale poino e makaikai i na hana a pau, a e hoike aku i ka poe mana. ʻAʻole hiki iā lākou ke haʻi i ke ʻano o kēia hōʻike. Ua hoowahawaha kekahi poe i ka manao o ka laweia ana o ia kulanakauhale ma keia ano, a o kekahi poe e makau ana, i ko lakou ike ana i ka nani o ka pahu, a me ka hanohano a me ka hanohano o na kahuna, a me ka poe koa o ka Iseraela e hahai ana, me Iosua ma ko lakou poo. Hoʻomanaʻo lākou ua kaʻawale ke Kaiʻula, he kanahā makahiki ma mua o lākou, a ua hoʻomākaukau ʻia kahi ala no lākou ma ka muliwai o Ioredane. Weli loa lākou i ka haʻuki. Ua oolea lakou i ka paa ana i na ipuka o ke kulanakauhale, a me na koa ikaika e kiai i kela puka keia puka. No nā lā ʻeono, hoʻopuni ka poʻe kaua o ka ʻIseraʻela i ke kūlanakauhale. I ka hiku o ka la, ehiku ko lakou hoopuni ana ia Ieriko. Ua kauoha ʻia ka poʻe e like me ka mea mau. ʻO ka leo o nā pū wale nō ke lohe ʻia. E nana aku na kanaka, a i ka wa i oi aku ai ka puhi pu ana i ka mea mau, alaila e hooho lakou a pau me ka leo nui, no ka mea, ua haawi mai ke Akua i ke kulanakauhale no lakou. “A i ka hiku o ka la, ala ae la lakou i kakahiaka nui, i ke alaula ana o ka la, a hoopuni ae la lakou i ke kulanakauhale, e like me ia ano, ehiku ko lakou poai ana; ia la wale no, ehiku ko lakou hoopuni ana i ke kulanakauhale. A i ka hiku o ka manawa, i ka wa i puhi ai na kahuna i ka pu, olelo mai la o Iosua i na kanaka, E hooho oukou; no ka mea, ua haawi mai o Iehova i ke kulanakauhale no oukou. No laila, hoʻōho nā kānaka i ka wā i puhi ai nā kāhuna i nā pū. A lohe na kanaka i ke kani ana o ka pu, a hooho na kanaka me ka hooho nui, hiolo iho la ka pa a palahalaha, a pii aku la na kanaka i ke kulanakauhale, o kela kanaka keia kanaka imua ona, a hoopio i ke kulanakauhale.
Ua manaʻo ke Akua e hōʻike i nā mamo a ʻIseraʻela ʻaʻole e hāʻawi ʻia ka lanakila ʻana o Kanaʻana iā lākou. Ua lanakila ka luna kaua o Iēhova ma luna o Ieriko. Ua komo ʻo ia a me kāna mau ʻānela i ka lanakila. Kauoha mai o Kristo i na puali o ka lani e hoohiolo i na pa o Ieriko, a e hoomakaukau i wahi e komo ai no Iosua a me na puali o ka Iseraela. ʻO ke Akua, ma kēia hana mana kupanaha, ʻaʻole ia i hoʻoikaika wale i ka manaʻoʻiʻo o kona poʻe kānaka i kona mana e hoʻopio i ko lākou poʻe ʻenemi, akā ua pāpā ʻo ia i ko lākou hoʻomaloka mua.
Ua kūʻē ʻo Ieriko i ka poʻe kaua o ka ʻIseraʻela a me ke Akua o ka lani. A i ko lakou ike ana i ka poe koa o ka Iseraela e hele ana a puni ko lakou kulanakauhale i hookahi manawa i kela la i keia la, makau iho la lakou; aka, nana lakou i ko lakou mau pale ikaika, ko lakou mau pa paa a kiekie, me ka manao maopopo ua hiki ia lakou ke pale aku i kekahi hoouka kaua. Akā, i ka wā i haʻalulu koke ai ko lākou mau pā paʻa a hāʻule, me ka hāʻule nui ʻana, e like me ka hekili nui loa, ua lolo lākou me ka weliweli, ʻaʻole hiki ke kūʻē. {1SP 349.2–351.2}
I kēia manawa, e hoʻopili hou i nā mea a mākou i aʻo ai:
Hōʻike ʻo Iesū iā ia iho iā Iosua me ka pahi kaua ma ke ʻano he Kapena o ka pūʻali koa lani a ʻōlelo mua iā Iosua e wehe i kona mau kāmaʻa:
A i ko Iosua noho ana ma Ieriko, leha ae la kona mau maka iluna, nana aku la, aia hoi, ku mai la kekahi kanaka imua ona. me kana pahikaua i unuhiia ma kona lima: a hele aku la o Iosua io na la, i aku la ia ia, No makou anei oe, no ko makou poe enemi anei? ʻĪ maila kēlā, ʻAʻole; aka, ua hele mai nei au ma ke ano he kapena o ka puali o Iehova. Moe ihola ʻo Iosua i lalo ke alo i ka honua, hoʻomana akula, ʻī akula iā ia, He aha kā kuʻu haku i ʻōlelo mai ai i kāna kauwā? ʻĪ maila ke aliʻi o ko Iēhova pūʻali iā Iosua, E wehe ʻoe i kou kāmaʻa mai kou wāwae aku; no ka mea, he hoano kahi au e ku nei. Pela no o Iosua. (Iosua 5:13-15)
No ka hoʻomaopopo ʻana i ka manawa eschatological e kuhikuhi nei, pono mākou e nānā i nā hōʻailona āpau i hāʻawi ʻia ma aneʻi. Hoʻomaopopo mākou ʻo Iesu ponoʻī ke kamaʻilio pū me Iosua, akā hōʻailona ʻo ia i kahi manawa kūikawā i ka wā o ka mōʻaukala. Mamua o keia hana ana, ua hala na mamo a Iseraela ma Ioredane (Iosua 5:1), ua okipoepoe hou ia (Iosua 5:3-8), hoomakaukau i ka moliaola, a hoololi i ka lakou ai mai ka mane a i ka palaoa a me na hua o ka aina o Kanaana. He mau hōʻailona kēia no ka ʻae ʻana i ka mōhai a Iesu Kristo, kona make ma ke keʻa no mākou. ʻAʻole ʻōlelo ka kikokikona i ka nui o nā lā i hala ma hope o ka hoʻolauleʻa ʻana o ka ʻIseraʻela i ka mōliaola a ʻike ʻo Iosua iā Iesū e kū ana i mua o Ieriko me ka pahi kaua ma ka lima, akā hiki iā mākou ke hoʻomaopopo i ka lōʻihi mai ke ʻano o ka mōliaola, ka mea i hōʻailona i ka make a me ke alahouana o Iesu. He 40 lā i hala ma mua o ko Iesū hele ʻana i ka lani. I ka hiki ana o Iesu i ka lani, hoomaka oia i kana oihana mua ma ka luakini lani i ka makahiki 31 M. K. ʻO kēia kāna ʻoihana kahuna nui mua.
I kona kauoha ʻana iā Iosua e wehe i kona mau kāmaʻa, ke kamaʻilio nei ʻo Iesū iā mākou i kahi o mākou i ke kahe o ka mōʻaukala Karistiano. Pono nā kāhuna e wehe i ko lākou mau kāmaʻa i ko lākou komo ʻana i kahi hoʻāno, me ka waiho ʻana i ko lākou mau kāmaʻa ma ka pā hale e like me kā mākou i ʻike ai ma mua. ʻO kēia wale nō ka manaʻo e hoʻomaka ka mea a Iesū e ʻōlelo ai mai kēlā manawa a hiki i ka wā i komo ai ʻo Iesū i kahi hoʻāno i ka makahiki 31. ʻO kēia ka manawa i wehewehe ʻia ma ka pauku hoʻokahi e ka lunaʻōlelo ʻo Paulo ma ka leka i ka poʻe Hebera.
Aole ma ke koko o na kao a me na bipi, aka, ma kona koko iho komo wale ia iloko o kahi hoano, i loaa ia kakou ka hoolapanai mau loa. (Hebera 9:12)
He aha kā Iesu i ʻōlelo ai iā Iosua a me kākou i kēia manawa? He aha kāna i hana ai e lanakila ai iā Ieriko a komo i Kanaana/Lan?
I mai la o Iehova ia Iosua, Aia hoi, ua haawi aku au i kou lima ia Ieriko, a me kona alii, a me ka poe koa ikaika. A e hoʻopuni ʻoukou i ke kūlanakauhale, e nā kānaka kaua a pau, a hoʻokahi manawa e pōʻai ai ʻoukou i ke kūlanakauhale. Pela oe e hana'i ʻeono lā. A e lawe na kahuna ehiku imua o ka pahu i na pu kiwi hipa ehiku. a i ka hiku o ka la, e poai ehiku oukou i ke kulanakauhale. a e puhi na kahuna i na pu. A i ka wa e puhi loihi ai lakou i ka pu hipa, a lohe oukou i ke kani ana o ka pu, e hooho na kanaka a pau me ka hooho nui; a e hiolo ka pa o ke kulanakauhale i lalo a palahalaha, a e pii na kanaka kela kanaka keia kanaka imua pono ona. (Iosua 6:2-5)
Ke hoike nei Iesu maanei i ka moolelo holookoa o kona poe kanaka mai kona komo ana i kahi hoano o ka luakini lani i ka makahiki 31 a hiki i ka lanakila maoli ana o ka lani. Pono e ʻeono mau huakaʻi i nā lā ʻeono mua a laila ʻehiku mau huakaʻi i ka lā ʻehiku. ʻO kēia ke kumu no ka hoʻomaopopo ʻana i ka hana hou ʻana o nā sila, nā hale pule, a me nā pū pū e like me kā mākou e ʻike ai ma kahi ʻatikala e hiki mai ana. Ma ka wehewehe Adventist kahiko, ua hiki wale mākou i ka hopena o ke ono o ka lā!
Ma muli o ko kākou ʻike ʻana i ke aʻo ʻana o ke keʻena kapu, ua hoʻomaopopo mākou i kēia lā ua hele ʻo Iesū mai kahi hoʻāno a i kahi hoʻāno loa i ka makahiki 1844. Ua hoʻomaka ʻo ia i kāna hana ʻelua a me kāna ʻoihana ma kahi hoʻāno loa: ʻo ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i ka luakini lani. ʻO kēia ka lā hope o ka mōʻaukala honua. ka lā hoʻokolokolo hoʻokolokolo ma ka lani; la helu ehiku i ka hoopio ana ia Ieriko. Ua wehewehe ʻo Iesū e hana hou ʻia nā huakaʻi a puni Ieriko i kēlā lā: a i ka hiku o ka lā, ʻehiku ʻoukou pōʻai ʻana i ke kūlanakauhale.
E ʻoluʻolu e hoʻomau i ka heluhelu ʻana i ka ʻāpana II o Ka Moolelo no ka hoʻohālikelike kikoʻī ma waena o nā wehewehe kahiko a me nā ʻano hou o nā sila i ka mālamalama o Ieriko a me ka wehewehe ʻana o nā hale pule ʻehiku a me ke kumu ʻaʻole "astrology" ka leka Orion ...