M'nkhani yakuti Khirisimasi 2.0, Mbale John anasonyeza mmene Orion amatsimikizira tsiku lenileni la kubadwa kwa Yesu Kristu ndi deti ndi nthaŵi yeniyeni imene Mulungu anauzira mpweya wa moyo m’mphuno za Adamu madzulo a Sabata loyamba. M'nkhani yomwe inatsatira izi, Kulakwitsa kwa Miller, ndinalongosola mmene cholakwika cha chaka chimodzi cha William Miller chinapeza chofanana nacho m’chokumana nacho chathu, ndipo deti lolondola pomalizira pake loikidwa kaamba ka kubweranso kwa Kristu linavumbulidwa. Nkhani ziwirizi zikufotokoza za chiyambi ndi mapeto a mbiri ya anthu.
M'nkhaniyi, ndikuwonetsani momwe mungachitire Koloko ya Mulungu mu Orion_Bukhu la Zisindikizo Zisanu ndi ziwiri-likugwira ntchito ku nthawi yonse ya mbiri yakale monga Ellen G. White ananenera mu ndime yomwe tiyang'ana kwa kanthawi. Ndikuwonetsanso momwe mungachitire mwala waukulu kwambiri mu “bokosi” loyamba la Miller limawala kuŵirikiza kakhumi m’kuunika kwa Orion. Popanda kuchedwa, tiyeni tilingalire mawu odabwitsa awa a Mlongo White:
Timafunsa Yohane zimene anaona ndi kumva m’masomphenya a ku Patmo, ndipo iye anayankha kuti: “Ndinaona m’dzanja lamanja la Iye wakukhala pa mpando wachifumu. bukhu lolembedwa mkati ndi kumbuyo, losindikizidwa ndi zisindikizo zisanu ndi ziwiri. Ndipo ndinaona mngelo wamphamvu wakulalikira ndi mau akuru, Ayenera ndani kutsegula bukhu, ndi kumasula zisindikizo zace? Ndipo panalibe munthu m’Mwamba, kapena padziko lapansi, kapena pansi pa dziko, anakhoza kutsegula bukulo, kapena kulipenya.”
Pamenepo mu dzanja Lake lotseguka munali bukhu, mpukutu wa mbiri ya makonzedwe a Mulungu, mbiri ya uneneri ya mafuko ndi mpingo. Izi zidakwaniritsidwa mawu aumulungu, ulamuliro Wake, malamulo Ake, malamulo Ake, uphungu wonse wophiphiritsa wa Wamuyaya, ndi mbiri ya maulamuliro onse amitundu. M’mawu ophiphiritsa munali m’mpukutuwo chisonkhezero cha mtundu uliwonse, chinenero chilichonse, ndi anthu kuyambira pachiyambi cha mbiri ya dziko lapansi mpaka kumapeto kwake. {20MR 197.1-2}
Oo. Ndizo zambiri zambiri zomwe ziyenera kuikidwa m'buku! Timadziŵa kuti wotchi ya Orion imafika kumapeto kwa mbiri yakale, koma kodi kungakhale kuti ikufikanso kumbuyo kuchiyambi cha mbiri, osati kokha m’kutipatsa deti la kulengedwa koma ngakhale m’kusimba mbiri ya mitundu kuyambira nthaŵi imeneyo kufikira yathu?
Hatchi Yoyera
Kumatulidwa kwa chisindikizo choyamba cha bukulo n’kofanana ndi kavalo woyera.
Ndipo ine ndinawona pamene Mwanawankhosa anatsegula chimodzi cha zisindikizo, ndipo ine ndinamva, ngati liwu la bingu, chimodzi cha zamoyo zinayi, kuti, Idza ndipo uone. Ndipo ndinapenya, taonani, kavalo woyera; ndipo korona anapatsidwa kwa iye: ndipo anatuluka akugonjetsa, ndi kuti akagonjetse. ( Chibvumbulutso 6:1-2 )
Anthu ambiri amadziwa kuti hatchi yoyera imaimira uthenga wabwino, ndipo kutuluka kwake kukagonjetsa kumaimira kufalikira kwa zomwezo pamene “kugonjetsa” mitima ya amuna ndi akazi amene akumva. Kukwera kwa uthenga wabwino wangwiro kumatanthauziridwa moyenerera kuti kunayamba ndi Khristu, ndipo pali maphunziro ambiri omwe amachita ntchito yabwino kwambiri yofotokozera momwe zisindikizo zisanu ndi chimodzi zoyambirira zidakwaniritsira kukwaniritsidwa kwake m'nthawi yachikhristu. Timatcha izi kutanthauzira kwa "classic" kwa zisindikizo. (Kafukufuku wina wotere angapezeke mu Maphunziro 30-38 mu gawo lamutu Ndikadauzidwa Tsogolo at Utumiki wa Cyberspace.) Mlingo wa kamvedwe umenewu wakhalapo kuyambira nthaŵi ya Miller ndipo umagwirizana ndi kulembedwa kunja (kapena kumbuyo) kwa bukhu la zisindikizo zisanu ndi ziŵiri. Zizindikiro zooneka za Chivomezi Chachikulu cha Lisbon, Tsiku Lamdima, ndi Nyenyezi Zogwa (za 1833), zomwe zimagwirizana ndendende ndi chisindikizo chachisanu ndi chimodzi, zinadzutsa dziko ku chiweruzo chomwe chinali pafupi ndipo anamaliza kumasulira zisindikizo zisanu ndi chimodzi zoyambirira.
Ndipo ndinapenya pamene anatsegula chizindikiro chachisanu ndi chimodzi, ndipo, taonani, panali chibvomezi chachikulu; ndi dzuwa linada ngati chiguduli cha ubweya, ndi mwezi unakhala ngati mwazi; Ndipo nyenyezi zakumwamba zinagwa padziko lapansi, monga mkuyu utaya nkhuyu zake zosapsa, pamene ugwedezeka ndi mphepo yolimba. ( Chibvumbulutso 6:12-13 )
Komabe, monga momwe maguba a ku Yeriko kwa masiku asanu ndi limodzi anabwerezedwa pa tsiku lachisanu ndi chiwiri, momwemonso zisindikizo zisanu ndi chimodzi zoyamba (zakale) zikutsatiridwa ndi kubwerezabwereza kwake pa nthawi ya chiweruzo kuyambira 1844 mpaka kumapeto Mbiri Yakale Ikubwereza kwa phunziro lonse). Zisindikizo zobwerezabwereza izi ndi mutu wa phunziro la Orion, ndipo zikuyimira kuzungulira konse kuchokera pa kutuluka kwa kavalo woyera mpaka kumapeto kwa nthawi. Kuchokera mu phunziro la Orion, tikudziwa kuti kavalo woyera anayambanso kukwera m’chaka cha 1846 pamene uthenga wabwino unabwezeretsedwa ku chiyero kudzera mu choonadi cha Sabata la tsiku lachisanu ndi chiwiri (Loweruka).
(Ndemanga za Ogasiti 2016: Kuti mumve zambiri za kukwaniritsidwa kwa chisindikizo chachisanu ndi chimodzi, chonde onani Zowonjezera ku History Repeats II. Kukwaniritsidwa kwa chisindikizo chachisanu ndi chimodzi chobwerezedwanso kwafotokozedwa m'buku la kuwonjezera pa Zizindikiro za Mapeto ndi zithunzi 101-114 za Chiwonetsero cha Orion.)
Tiyeni titengepo gawo limodzi patsogolo. Mapeto a kuzungulira koloko amazindikiridwa ndi nyenyezi yofanana ya kavalo woyera. Mzunguyu umayamba ndi hatchi yoyera ndipo umathera pa hatchi yoyera. Pamene nthawi ya 168-year clock cycle idzatha m'chaka cha 2014-2015 Orion kubweretsa miliri, kupangidwa kwa uthenga wina woyera woyera kudzakhala kokwanira: 144,000. Mofanana ndi kubadwa kwa Yesu, pamene wotchi yaikulu idzalozera ku ola limenelo, onse a 144,000 adzakhala atabadwanso m’chifanizo cha Kristu.
Panali mfundo ina mu mbiriyakale pamene kavalo woyera wa uthenga wabwino wangwiro anakwera. Mulungu analenga Adamu wangwiro, wopanda uchimo. Anali woyera ndi woyera. Uthenga Wabwino unapita pambuyo pa kugwa, kulalikidwa ndi mboni zoyamba kuona ndi kumukhudza Ambuye mu Edeni. Maphunziro oyambirira a dongosolo lansembe anaphunzitsidwa pamene nyama zinayenera kuphedwa kuti ziveke anthu amaliseche, ndipo lonjezo la uthenga wabwino la tsiku latsoka limenelo likadalipobe m’cholembedwa chopatulika:
Ndipo ndidzaika udani pakati pa iwe ndi mkaziyo, ndi pakati pa mbeu yako ndi mbeu yake; ndipo idzalalira mutu wako, ndipo iwe udzalalira chidendene chake. ( Genesis 3:15 )
Chotero, tikuona kuti bukhu la zidindo zisanu ndi ziŵiri, limene limayamba ndi kavalo woyera, likunena za nyengo zitatu zolongosoledwa ndi zochitika zotsatirazi:
- Kulengedwa kwa Adamu (4037 BC)
- Kubadwa kwa Yesu (5 BC)
- Osunga Sabata ndi uthenga wa mngelo wachitatu (AD 1846)
- 144,000 (AD 2015)
Nthawi zitatu zapakati pa masiku anayiwo zimagwirizana ndi mautumiki a mamembala atatu a Umulungu. Nthawi yochokera pa kulengedwa kwa Adamu mpaka kubadwa kwa Yesu ikuimira ntchito ya Atate. Yesu Mwanayo anayamba gawo lake pa kubadwa kwake mpaka pamene analowa m’Malo Opatulikitsa. Mzimu Woyera adayamba ntchito yake yapadera yoyeretsa anthu a Mulungu kudzera mu chiweruzo chofufuza, chomwe chidzapitirira mpaka kupembedzera kwa Yesu kudzatha m'dzinja la 2015.
Chithunzi 1-Zigawo Zitatu (zogwirizana ndi Atate, Mwana, ndi Mzimu Woyera, motsatana)
Mukawona nthawi ya membala aliyense wa Umulungu kuti achulukitse pa nthawi, zimakhala zowonekeratu kuti nthawi iliyonse yotsatizana imakhala yaifupi kuposa ija. Izi sizikutanthauza zochita zochepa, koma zimachitira umboni za kuchuluka kwa zochitika za anthu ndi kukula kwa chidziwitso. Kusintha kwa anthu akale kunali kochepa kwambiri kuposa masiku ano. Njira zoyendera zomwe zimagwiritsidwa ntchito nthawi iliyonse nthawi zambiri zimagwiritsidwa ntchito kusonyeza kufulumira kwa chidziwitso mkati mwa zaka zana limodzi ndi makumi asanu kapena kuposerapo. Kuyenda wapansi, nyama, kapena galimoto yokokedwa ndi nyama inali njira imene anthu ankagwiritsa ntchito m’mbiri yakale. Mkati mwa nthaŵi yaifupi ya “nthaŵi yachiweruzo” zoyendera zinafika poti munthu atha kuyenda kuzungulira dziko lonse m’kanthaŵi kochepa chabe. Chodabwitsa kwambiri kuposa chimenecho ndicho chiwonjezeko chodabwitsa cha kumvetsetsa kwa Baibulo m’zaka zaposachedwapa. Kuchuluka kodabwitsa kwa kuunika kumene kukuŵala kuchokera m’Baibulo lerolino kukuŵala mosiyana kwambiri ndi nthaŵi zakale pamene chowonadi chimodzi chongopezedwa chatsopano cha Baibulo chinali chokwanira kulungamitsa kukhazikitsidwa kwa chipembedzo chatsopano chatchalitchi! Zikuwoneka kuti nthawi ikuyenda mwachangu, sichoncho-monga momwe tawuzidwira:
Mabungwe oyipa akuphatikiza mphamvu zawo ndikuphatikiza. Iwo akulimbitsa kwa vuto lalikulu lotsiriza. Kusintha kwakukulu posachedwapa kudzachitika m'dziko lathu lapansi, ndipo mayendedwe omaliza adzakhala ofulumira. {Zamgululi}
Seti Yamagawo Atatu
Aliyense amene amamvetsetsa wotchi ya Orion amadziwa kuti ndi wotchi yoweruza. Imatenga nthawi ya Ola la Chiweruzo, ola la 11 la nthawi yayikulu yomaliza ya zaka zikwi ziwiri ndipo ikuimiridwa mophiphiritsira m’zipinda zachifumu za Danieli ndi Chivumbulutso. Ndi zolembedwa zobisika mkati mwa Bukhu la Zisindikizo Zisanu ndi ziwiri. Kubwereranso ku maora 11 apitawo kuchokera pa kubadwa kwa Yesu kufikira pa Chiweruzo, tikuwona kumasulira kwachikale kwa zisindikizo zisanu ndi ziŵiri. Kupititsa chidwi chathu m’mbuyo kwambiri ku nyengo yaikulu ya zaka zikwi zinayi Kristu asanabwere, ndi kulingalira mawu ochititsa chidwi a Ellen G. White akuti bukhu la Wovumbulutsa la zisindikizo zisanu ndi ziŵiri lili ndi mbiri ya amitundu kuyambira kuchiyambi kwa nthaŵi (ndi zina zambiri), munthu ayenera kufunsa ngati Liwu la Mulungu lobwera kuchokera ku Orion lili ndi zambiri zoti anene. Tiyeni tifufuze!
Bukhu la Zisindikizo Zisanu ndi ziwiri limatchedwanso mpukutu ( Zekariya 5 ). Mungaganizire kukulunga tchati chachikulu, monga tchati cha Orion, kuti tchaticho chibisike mkati mwa mpukutuwo. Zolemba kunjako zikanatha kuwerengedwabe, koma mkati mwake sakadakhala. Tsopano ganizirani kuyang'ana mbali imodzi ya mpukutuwo ndikutuluka mbali ina ngati telesikopu, monga momwe ana amakonda kuchitira. Ngati mungaloze mpukutu wa “telescope” umenewu ku Orion, ndiye kuti mungaone chozungulira chokhala ndi nyenyezi za gulu la nyenyezi la Orion, mofanana ndi wotchi ya Orion imene tizoloŵera kuyang’ana.
Chithunzi 2 - Kuwona Orion Clock
Pamene tikuyang'ana pa telesikopu yathu yongoyerekezera, kodi mukuganiza kuti titha kuwona malo otseguka mu Orion? Pachifukwa chimenecho, kodi kutsegulidwa kwa Orion ndi chiyani kwenikweni? Mmodzi wa apainiya athu akubwera, Joseph Bates, analemba nkhani yoyenera yotchedwa Miyamba Yotsegula zimene ziridi zoyenerera kwambiri ku nthaŵi yathu ino. M’menemo, iye akusonyeza kuti kutsika kwa Yerusalemu Watsopano kuchokera kumwamba kuli chochitika chenicheni, ndipo akufotokoza Orion nebula kukhala holo yaikulu yotseguka m’miyamba imene idzatsikiramo. Iye akulondoladi, koma pali zambiri zoti zimvetsetse.
Choyamba, taonani kuti kumwamba kukuyerekezeredwa ndi mpukutu kapena mpukutu wa m’Baibulo, mofanana ndi makina oonera zakuthambo ongopeka:
Ndipo kumwamba kunachoka ngati mpukutu akakulungidwa pamodzi; (Chivumbulutso 6: 14)
+ Ndipo khamu lonse lakumwamba lidzasungunuka, + ndi kumwamba kudzakhalako anagudubuzika pamodzi ngati mpukutu: (Yesaya 34: 4)
Pamene mbiri ikuwona kusintha kuchokera ku nyengo yakumwamba kupita ku inzake, tikuona kuti miyamba imatsegulidwa mwapadera. Pamene Yesu anayamba nyengo Yake, mwachitsanzo, kumwamba kunatseguka motere:
Tsopano pamene anthu onse anabatizidwa, kunachitika, kuti Yesu nayenso anabatizidwa, ndi kupemphera. ndi kumwamba kunatseguka. Ndipo a Mzimu Woyera unatsika mu maonekedwe a thupi ngati nkhunda pa iye, ndipo a Mawu adachokera kumwamba. amene anati, Iwe ndiwe Mwana wanga wokondedwa; mwa Inu ndikondwera. (Luka 3: 21-22)
Pamene Ayuda anamkana Yesu kotheratu ndipo mouma khosi anakana kulapa, chitseko cha chisomo kwa iwo monga mtundu chinatsekedwa ndipo uthenga unapita kwa Amitundu. Kusintha kumeneku kunatsagana ndi kutsegulidwa kwa kumwamba:
Koma iye, pokhala wodzala ndi; Mzimu Woyera, nayang’anitsitsa kumwamba, naona ulemerero wa Mulungu, ndi Yesu alikuimirira kudzanja lamanja la Mulungu; Ndipo anati, Taonani, Ndikuona kumwamba kutatseguka, ndi Mwana wa munthu alikuimirira kudzanja lamanja la Mulungu. (Machitidwe 7: 55-56)
Pamene miyamba inatsegulidwa, mbiriyakale sinangotsegula tsamba, koma inayamba voliyumu ina ya Bukhu la Zisindikizo Zisanu ndi ziwiri.
Pamene chiweruzo chofufuza chinayamba m’malo opatulika akumwamba mu 1844, miyamba inatsegulidwanso. Pa Tsiku lomwelo la Chitetezo, Hiramu Edson anali ndi masomphenya pamene adawona Yesu akulowa mu Malo Opatulikitsa mu malo opatulika akumwamba:
Kumwamba kumawoneka kotseguka kwa ine, ndipo ndinaona momveka bwino ndi momveka bwino kuti m’malo moti Mkulu wa Ansembe wathu atuluke m’Malo Opatulikitsa a malo opatulika akumwamba kuti abwere padziko lapansi pa tsiku lakhumi la mwezi wachisanu ndi chiwiri, kumapeto kwa masiku 2300, + Iye kwa nthawi yoyamba analowa m’chipinda chachiwiri cha malo opatulikawo. ndi kuti anali ndi ntchito yoti achite m’Malo Opatulikitsa asanabwere padziko lapansi. (FD Nichol. The Midnight Cry. p. 458. monga momwe anayankhulira Wikipedia)
Patapita zaka zingapo, Joseph Bates anafalitsa buku limene tatchula poyamba lija. Linasindikizidwa m’chaka cha 1846, ndendende chaka cha chisindikizo choyamba cha wotchi ya Orion.
Kodi ndizodabwitsa kuti kumwamba kwatsegukanso lero ku malingaliro a iwo omwe ali pansi pa chikoka cha Mzimu Woyera, pamene kupembedzera kwa Yesu m’malo opatulika akumwamba kukuyandikira mapeto ake? Uthenga womaliza wa chenjezo ku dziko kusanachitike kubweranso kwenikweni kwachiwiri ukufotokozedwa motere:
Ndipo kunali, caka ca makumi atatu, mwezi wacinai, tsiku lacisanu la mweziwo, ndinali pakati pa andende kumtsinje Kebara; kumwamba kunatseguka, ndipo ndinaona masomphenya a Mulungu. (Ezekiel 1: 1)
Ezekieli anayamba umboni wake mwa kulengeza kuti kumwamba kunatseguka kwa iye. Ndi mutu womwewu pomwe timapeza masomphenya a wotchi ya Orion yokhala ndi “mawilo” ake.
Tiyeni tifufuze “mpukutu” wathu wa Orion ndikuwona zomwe ukunena, sichoncho?
Kuti tiwone momwe manja a wotchi amalozera ku madeti akale, titha kuyika wotchiyo molingana ndi nthawi ya mbiri, ndikuwonetsetsa mosamalitsa kugwirizanitsa zizindikiro za koloko kuzaka zomwe zili pandandanda yanthawi. Kenako, titha "kumasula" wotchiyo, kuti tiwone momwe wotchi yonse imayenderana ndi nthawi imodzi:
Chithunzi 3 - Kuvumbulutsa Zolembedwa za Mbiri Yopatulika (zojambula)
Pamene tikutsegula wotchiyo, zindikirani kuti nyenyezi yapakati, Alnitak, yatambasulidwa kudera lonse la nthawi. Alnitak ndi nyenyezi ya Yesu, ndipo izi zikusonyezanso kuti Alnitak, wovulazidwayo, anali Mwanawankhosa wophedwa kuchokera ku maziko a dziko. Chifukwa chake dzina lake latsopano lalembedwa pamphumi za oyera mtima.
Iye amene alakika ndidzamupanga mzati mu kachisi wa Mulungu wanga, ndipo sadzatulukanso: ndipo Ine ndidzalemba pa iye dzina la Mulungu wanga, ndi dzina la mzinda wa Mulungu wanga, umene uli Yerusalemu watsopano, amene ukutsika kuchokera kumwamba kwa Mulungu wanga: ndi Ndidzalemba pa iye dzina langa latsopano. (Chivumbulutso 3: 12)
Ponena za dzina latsopanoli, Ellen G. White akuti:
Onse 144,000 adasindikizidwa ndi ogwirizana kwambiri. Pamphumi pawo panalembedwa, Mulungu, Yerusalemu Watsopano, ndi a nyenyezi yaulemerero muli dzina latsopano la Yesu. {Mtengo wa EW15.1}
Mizere yayifupi iyi ili ndi tanthauzo. Taonani kuti dzina latsopanoli lili pamphumi pawo, ndipo likutchulidwa m’chigwirizano ndi kusindikiza chizindikiro, ndi kuti pali zinthu zitatu zolembedwa pamphumi za oyera mtima. Ingofunsani Adventist aliyense kuti afotokoze chisindikizo cha Mulungu, ndipo adzafulumira kufotokoza kuti zili ngati chisindikizo cha mfumu iliyonse, pulezidenti, kapena mtsogoleri. Lili ndi (1) dzina lawo, (2) gawo lawo, ndi (3) udindo wawo. Adzakuuzani kuti chisindikizo cha Mulungu chili mu Lamulo lachinayi ndipo muli (1) dzina la Mulungu, (2) kumwamba ndi dziko lapansi monga gawo Lake, ndi (3) udindo Wake monga Mlengi. Tsoka ilo, adzapunthwa ngati muwafunsa kuti afotokoze chisindikizo cha pa Chivumbulutso 3:12 pokhapokha ngati amvetsetsa kuzama kwa uthenga wa Orion.
Nkhaniyi yasonyeza kuti buku la zidindo 7 lili ndi magawo atatu. Tikhoza kutchula ma voliyumu motere:
Vol. 1 - Kulengedwa kwa Khristu
Vol. 2 - Khristu ku chiweruzo
Vol. 3 - Chiweruzo ku Chilungamo
Zomwe zili m’mavoliyumu ndizo kuvumbulidwa kwa mbiri, monga momwe kwasonyezedwera ndi mabala a Yesu monga momwe kwasonyezedwera mu Orion. Tikudziwa kale zomwe zili m'buku la 2 ndi 3 kuchokera m'mabuku a mbiri yachikhristu ndi Adventist, motsatira, komanso momwe zisindikizo zisanu ndi ziwiri zimafotokozera nthawi zosiyanasiyana. Tiyeni tiyang'ane mu voliyumu 1, sichoncho?
The Great Clock Cycle
Pamene maphunziro a Baibulo, mbiri yakale, ndi ofukula zakale akufika pamlingo wapamwamba ndi wapamwamba wa ubwino, nkhani ya m'Baibulo ya mbiri yakale imatsimikiziridwa mowonjezereka. Pogwiritsa ntchito chidziŵitso cha mibadwo ndi nthaŵi zina zopezeka m’buku la Genesis mokha, n’zotheka kupanga cholembedwa chotsatira nthaŵi ya mbiri yopatulika kuyambira pa Chilengedwe mpaka imfa ya Yosefe ku Igupto wakale. Kuonjezera ndondomeko ya nthawi kuchokera m'mabuku ena osiyanasiyana a Chipangano Chakale kumabweretsa ndondomeko ya nthawi ya Eksodo ndi kuwoloka Yordano. Pambuyo pake pakubwera nthawi ya oweruza, maulamuliro a mafumu, nthawi ya ukapolo, kumangidwanso kwa Yerusalemu, ndipo potsiriza kupachikidwa. Mbiri ya dziko imatsimikizira mbali yabwino ya mbiri yopatulika, yofikira m’mbuyo kwambiri monga mafumu ndipo m’zochitika zina ngakhale kupitirira apo.
Komabe, aliyense amene wayamba kuphunzira kuŵerengera zaka za m’Baibulo amazindikira mwamsanga kuti pali zovuta. Pali mitundu iwiri yofunikira, yayitali ndi yayifupi, yomwe ikugwiritsidwa ntchito. Monga chisonyezero cha mawu a Mulungu, wotchi ya Orion ili yamtengo wapatali m’kutsimikizira kuŵerengera nthaŵi kwa Baibulo kwenikweni. Taona kale mmene linaperekera deti la Chilengedwe ndi Kubadwa kwa Khristu, koma pali zambiri zoti tiphunzire pa wotchiyi. Munthu angayembekezere kuti wotchiyo idzatsimikizira madeti ofunika monga chaka cha Chigumula, Eksodo, ndi zaka zina zofunika kwambiri za m’Baibulo.
Inde, zimatero:
Chithunzi 4 - Wotchi Yaikulu ndi Zochitika Zogwirizana
Wotchi yachiweruzo, yokhala ndi “maola” 24 a zaka 7 iliyonse, ili ndi chigamulo cha chaka chimodzi. Kuzungulira koloko imodzi kumatenga zaka 168. Pamene “gudumu” la Orion likuvumbulutsidwa m’nyengo yokulirapo kwambiri kuchokera ku Chilengedwe kufika kwa Kristu, chigamulocho chimakhala zaka 24. Pamene kuli kwakuti “chongani” chimodzi pa wotchi yachiweruzo chimasonyeza chaka, pa wotchi yaikulu “tikiti” imodzi imasonyeza zaka 24.
Mwa kutanthauzira, koloko imalumikizidwa kotero kuti "chilemba cha chizindikiro" cha nyenyezi yoyamba chikugwirizana ndi 4037 BC pamene Mulungu adalenga Adamu woyamba monga momwe adafotokozera. Khirisimasi 2.0 ndipo kuzungulira kokwanira kwa koloko kumayenda mpaka kubadwa kwa Adamu wachiŵiri, Yesu Kristu, mu 5 BC Kuyamba ndi kutha kwa kuzungulira kokwanira zonse zikuimiridwa ndi Hatchi Yoyera.
Adamu analengedwa wangwiro koma anasiya ungwiro n’kukhala uchimo. Mulungu adamuphunzitsa Uthenga Wabwino kuyambira pachiyambi, kuti Mulungu adzapereka wolowa m'malo mwake kuti afe m'malo mwake. Pamene zaka zinkapita, uchimo womwe Adamu anadza nawo pa dziko lapansi unalowa muvuto lochuluka, kuyambira ndi kukhetsedwa kwa magazi a Abele ndi kufalikira mpaka maganizo a m’mitima ya anthu anali oipa okha mosalekeza.
Chithunzi 5 - Mbiri ya Baibulo ndi Orion Clock
Zindikirani pamene nyenyezi yachiwiri ikulozera! Zikuwonekeratu kuti zikuloza kusefukira kwa madzi, koma pali zinanso zimene tingaphunzire ngati tipenda mosamalitsa. Kumbukirani kuti zolozera wotchi zimakhala ndi chiganizo. M’chenicheni, kusefukira kwa madzi kuli kwenikweni kumapeto kwa “tick tick” yosonyezedwa ndi nyenyeziyo. Kuwonongedwa kwa dziko lapansi ndi madzi ndi chitsanzo cha kuwonongedwa kwa dziko ndi miliri ndipo pamapeto pake moto. Chigumula chimene chinachitika kumapeto kwa nthawi ya njovu ndi umboni wa kuleza mtima kwa Mulungu. Ndichitsimikizo chakuti miliri yomwe yasonyezedwa ndi chaka cha 2014-2015 Orion idzachitikadi kumapeto kwa "tick tick" ija, m'dzinja la 2015 monga tafotokozera mu Kulakwitsa kwa Miller.
Chigumula cha Nowa ndicho chachikulu kwambiri thupi kusintha m’mbiri ya dziko lapansi kuyambira pamene chilengedwe chinalengedwa. Chiwerengero cha anthu padziko lapansi chinasintha kwambiri komanso mwadzidzidzi pamene chigumula chinadza. Anthu osadziŵika a m’dziko la chigumula onse anafa nthawi imodzi, kupatulapo miyoyo isanu ndi itatu ya Nowa ndi banja lake. Ngati mtundu wofiira wa kavalo wofiira wa apocalypse ukuimira kuphedwa kwa munthu, sipakanakhala tsiku lofiira kwambiri kuposa ilo. Pamene tikuyang’anizana ndi chifaniziro cha chigumula posachedwapa, tisabwereze zolakwa zawo.
Kodi ndikondwera nako kufa woipa? ati Ambuye Yehova; si kuti abwerere kuleka njira zace, nakhale ndi moyo? Nena kwa iwo, Pali Ine, ati Ambuye Yehova, sindikondwera nayo imfa ya woipa; koma kuti woipa aleke njira yake, nakhale ndi moyo; bwererani, bwererani kuleka njira zanu zoipa; pakuti mudzaferanji, inu nyumba ya Israyeli? ( Ezekieli 18:23; 33:11 )
Chifukwa chachikulu chimene anthu a padziko lapansi sanamvere machenjezo a Nowa n’chakuti ankaganiza kuti Mulungu ndi “wachikondi kwambiri” moti sangawononge dziko lonse. Ichi ndi chikumbutso champhamvu kwa mamembala a mipingo yambiri yamasiku ano, pomwe “chikondi” ndi mutu wokha wovomerezeka pa guwa ndipo kutchulidwa kulikonse kwa chiwonongeko chomwe chikubwera chimatchedwa kuti choyambitsa mantha, njira zowopseza, kapena zowopsa:
Amuna a m’badwo umenewo sanali onse, m’kuvomereza kokwanira kwa mawuwo, opembedza mafano. Ambiri ankati ndi olambira Mulungu. Iwo ankanena kuti mafano awo anali zifaniziro za Umulungu, ndi kuti kupyolera mwa iwo anthu akanatha kupeza lingaliro lomveka bwino la Umunthu waumulungu. Gulu limeneli linali loyamba m’kukana kulalikira kwa Nowa. Pamene anayesayesa kuimira Mulungu mwa zinthu zakuthupi, maganizo awo anachititsidwa khungu ku ukulu ndi mphamvu Zake; iwo analeka kuzindikira chiyero cha khalidwe Lake, kapena chikhalidwe chopatulika, chosasintha cha zofunika zake. Pamene uchimo unakhala wamba, unkawoneka ngati uchimo, ndipo pomalizira pake analengeza kuti lamulo laumulungu silinagwirenso ntchito; kuti kunali kotsutsana ndi chikhalidwe cha Mulungu kulanga cholakwa; ndipo adakana kuti ziweruzo Zake zidzachezeredwa pa dziko lapansi. Akadakhala kuti amuna a m’badwo umenewo akanamvera lamulo laumulungu, akadazindikira mawu a Mulungu m’kuchenjeza kwa mtumiki Wake; koma maganizo awo anali atachititsidwa khungu ndi kukana kuunika kotero kuti anakhulupiriradi uthenga wa Nowa kukhala wachinyengo.
Sizinali unyinji kapena unyinji umene unali ku mbali ya kumanja. Dziko lapansi lidapangidwa motsutsana ndi chilungamo cha Mulungu ndi malamulo ake, ndipo Nowa adawonedwa ngati a wotentheka. Satana, poyesa Hava kuti asamvere Mulungu, anati kwa iye, “Kufa simudzafa ayi. Genesis 3:4 . Amuna aakulu, achidziko, olemekezeka, ndi amuna anzeru, anabwereza zomwezo. Iwo anati: “Maopseza a Mulungu ali ndi cholinga choopseza, ndipo sadzatsimikizika. Simuyenera kuchita mantha. Chochitika chotere monga kuonongedwa kwa dziko ndi Mulungu amene adalipanga, ndi chilango cha zolengedwa zomwe adazilenga, sichidzachitika. Khalani mumtendere; musawope. Nowa ndi wotentheka kwambiri.” Dziko linasangalala ndi kupusa kwa nkhalamba yonyengedwayo. M’malo modzichepetsa mtima pamaso pa Mulungu, iwo anapitiriza kusamvera ndi kuipa kwawo, mofanana ndi kuti Mulungu sanalankhule kwa iwo kupyolera mwa mtumiki wake. {PP 95.3–96.1}
Makwerero a Yakobo ndi Chaka Chosangalala Chopanda Chisangalalo
Nyenyezi yotsatira singakhale yoonekeratu monga chigumula, koma imatsimikizirabe mbiri ya Baibulo, ndipo nthawi yomweyo mbiri ya Baibulo imatsimikizira koloko kudutsa mu nyenyezi iyi. Pambuyo pa chigumula, mtundu wofookawo unapitirizabe kunyonyotsoka. Mulungu anapanga malonjezo apadera kwa Abrahamu, kwa Isake, ndi kwa Yakobo, ngakhale kuti aliyense wa iwo anasonyeza zikhoterero zomakula ku kunama ndi chinyengo. Pamsinkhu wotsikitsitsa wothekera, Yakobo anadzipeza ali wosauka, yekha ndi wolekanitsidwa ndi banja lake, pamene anagoneka mutu wake pamwala usiku pamene akuthaŵa kubwezera chilango chimene mbale wake analonjeza. Mwana wa lonjezo anali atathawa, ndipo apainiya a chowonadi anawoneka ngati akufa. Zimenezi zikusonyeza bwino lomwe nyengo ya kavalo wakuda wa chisindikizo chachitatu.
Pa nthawiyi n’kuti Mulungu ataonekera kwa Yakobo n’kumulonjeza kuti amubwezanso kumudzi. Kumeneko kunali pamene Yakobo anaona makwerero (monga HSL) opita kumwamba, ndipo anaona kumwamba kutatseguka (Orion) ndipo anatcha malowo Beteli, chifukwa kumeneko n’kumene anaona “Nyumba ya Mulungu.” Yakobo ankadziwa kumene kunali kumwamba komanso kumene kunali Mulungu. Iwo amene amaphunzira Orion angathe kudziwa kumene Iye ali. Nyenyezi za malamba nthaŵi zina zimatchedwabe “Makwerero a Yakobo” kufikira lerolino pokumbukira masomphenya ake. Chotero osati kokha kuyambika kwake m’dziko lachilendo ndi utumiki kwa amalume otsendereza, koma chiyambi cha mtundu watsopano wa anthu amene adzatchedwa osankhidwa a Mulungu. Mogwirizana ndi lonjezo Lake, Mulungu anabwezeradi Yakobo kudziko lakwawo motetezeka pambuyo pa “kuyendayenda” kwa zaka 40.
M’nthaŵi ya kavalo wakuda, ana a Israyeli (Yakobo) anatsikira ku Igupto nachuluka kumeneko. Mulungu anasunga lonjezo limene analonjeza Abulahamu ndipo anawapulumutsa ku Iguputo kwa zaka 430 ndendende pamene anatuluka mu Harana ali ndi zaka 75. Kuyerekezera zaka 40 zimene tinkayenda m’chipululu kukutifikitsa polowa m’dziko la Kanani. Onse aŵiri Eksodo ndi kuloŵa kwa Kanani zili mkati mwa “chilombo cha wotchi” imodzi ya mizere ya mpando wachifumu ndipo chotero wotchi ya Orion imatsimikiziranso mbiri yopatulika. Madeti awa, makamaka kulowa kwa Kanani, amakhazikitsa nyengo ya Ufulu pakati pa zinthu zina. Iyi ndi nkhani yosangalatsa kwa ambiri, ndipo ndili wokondwa kugawana zomwe tapeza pankhaniyi ngakhale zitha kukhala zodabwitsa.
Kuwerengera ku Chaka Choliza Lipenga cha 70 kuchokera ku kulowa kwa Kanani kotsimikizidwa ndi Orion kumatifikitsa ku chaka cha 1890. Inde, izi zikusonyezanso kuti linali dongosolo la Mulungu kuti Yesu abwerere mu 1890. Izi zikugwirizana ndi maphunziro athu onse, koma kwa iwo amene akuyembekezera Chaka Choliza Lipenga posachedwapa ndi chikumbutso chowawa cha 1888 chowawa cha mitima ya anthu. kukwaniritsidwa kwa ulosi. Mulungu sangathe ndipo sadzapulumutsa munthu kapena anthu mosagwirizana ndi chifuniro chawo, ndipo zabwino zomwe amalonjeza zitha kukwaniritsidwa ndi mgwirizano wofunitsitsa. O! Zingakhale zoona kuti taphunzirapo kanthu m’mbuyomu! Ana a Israeli sakanakhoza kulowa mu Kanani basi nthawi iliyonse yomwe iwo ankafuna; chinayenera kukhala chogwirizana ndi nthawi ya Mulungu, komabe chinayenera kukhala ndi chigwirizano cha mbali yawo. Mwayi wathu woyamba unaphonya momvetsa chisoni mu 1890, tsopano wotsimikiziridwa ndi wotchi ya Jubilee. Tsopano ndi nthawi yokonzekera mwayi wathu wachiwiri wokhawo mu 2016. Chaka chopambana cha 70 chapita kale, ndipo nthawi ya Chaka Choliza Lipenga chachikulu chophiphiritsira kumwamba yafika. Kodi mwapanga chisankho chanu chogonjetsa mopanda mantha “anthu okhala m’dziko” (tchimo la moyo wanu) mu mphamvu ya Yehova pomutumikira 100% zivute zitani?
Ndipo ngati kutumikira Yehova kukuipirani; sankhani lero amene mudzamtumikira; kapena milungu imene makolo anu anaitumikira tsidya lija la mtsinje, kapena milungu ya Aamori, amene mukhala m’dziko lao; koma ine ndi a m’nyumba yanga tidzatumikira Yehova. (Joshua 24: 15)
(Ndi nkhani ya munthu payekhapayekha; mwina simungathe kutumikira Mulungu ndi banja lanu lonse monga momwe Yoswa anachitira.) Kugawidwa kwa dziko pakati pa mafuko ndi Yoswa kumatsatiridwa ndi mbiri ya oweruza a Israyeli. M’kupita kwa nthaŵi, ana a Israyeli anakhala akudziko kotero kuti anafuna mfumu yowalamulira “monga amitundu onse.” Umu ndi mmene zinayambira mbiri ya mafumu a Israyeli ndi Yuda, zimene zimatifikitsa ku “pansi” njira yonse yonyansa m’nyengo ino.
Kuwala Kakumi
“Chizindikiro” cha nyenyezi yachinayi, chogwirizana ndi chisindikizo chachinayi ndi kavalo wotuwa, chimalozera ku chaka chenicheni cha 677 BC.
Kwa iwo amene samazindikira msanga kufunika kwa chaka chimenecho, ndiloleni ndikuuzeni za mwala waukulu kwambiri mu bokosi la miyala yamtengo wapatali la William Miller. Ndilo ulosi wa nthawi yaitali kwambiri m’Baibulo. Zili choncho osati ulosi wa masiku 2300 wa Danieli womwe umadziwika bwino kwambiri pakati pa Adventist. Umenewo si ulosi wautali kwambiri wa m’Baibulo kapena ulosi wa nthawi yokhayo umene unatha mu 1844.
“Nthaŵi zisanu ndi ziŵiri” za mu Levitiko 26 (onani zakumapeto) zikuimira zambiri osati kungowonjezera kukula kwa chilango cha Mulungu pa Israyeli. William Miller anazindikira kuti ndi nyengo yaulosi ya zaka 7 zaulosi kapena 7 × 360 = 2520 masiku aulosi, mofanana ndi mmene “nthawi, nthawi ndi theka” zimatanthauziridwa kukhala zaka zaulosi 3½ kapena masiku aulosi 1260. Miller anazindikira kuti ulosi wa 2520, limodzinso ndi maulosi ena, unachitikira m’chaka cha 1843, unakonzedwanso kufika mu 1844. Pamene ankaphunzitsa zinthu zimenezi pambuyo pa kugwa kwa chisindikizo chachisanu ndi chimodzi cha m’chaka cha 1833, mitima yambiri inasonkhezeredwa ndi kutembenukira kwa Mulungu mogwirizana ndi umboni wochuluka. Ndipatsa Miller mwiniwake ulemu wofotokoza chiyambi cha zaka zisanu ndi ziwiri zauneneri izi:
Zaka zisanu ndi ziwiri izi za ukapolo ziyenera kuphatikizapo maufumu anayi awa, Babulo kapena Nebukadinezara, amene anali mutu wa golidi; Mediya ndi Perisiya, Girisi ndi Roma, chimene chinapanga munthu wochimwa yense, kuyambira kumutu mpaka kumapazi ake.
Nanga ndi liti pamene sitingafunse kuti, ukapolo wa ana a Mulungu unayamba liti? Ndikuyankha, pamene Babulo weniweni anayamba kukhala ndi ulamuliro pa iwo. M’chaka cha 677 cha ulamuliro wa Manase, m’chaka cha 8 Kristu asanabwere, mafuko omalizira a mafuko khumi anatengedwa, ndipo Israyeli anasiya kukhala mtundu, malinga ndi ulosi wa Yesaya, vii.742: “Pakuti mutu wa Suriya ndi Damasiko, ndipo mutu wa Damasiko ndi Rezini: ndipo m’zaka zitatu ndi zisanu, Efuraimu sadzasweka. Yesaya analosera zimenezi m’chaka cha 677 Kristu asanabwere, ulosi umene unakwaniritsidwadi m’zaka XNUMX pambuyo pake, m’chaka cha XNUMX B.C.E. 2 Mafumu xxi.10-14 : “Ndipo Yehova ananena mwa atumiki ake aneneri, kuti, Manase mfumu ya Yuda anacita zonyansa izi, nacita coipa koposa Aamori anakhalapo iye asanabadwe, nacimwitsa Yudanso ndi mafano ake; atero Yehova, Mulungu wa Israyeli, Taonani, ndidzatengera Yerusalemu ndi Yuda coipa cotere, kuti yense wakumva, makutu ace adzanjenjemera. Ndipo ndidzatambasulira Yerusalemu chingwe cha Samariya, chowongolera wa nyumba ya Ahabu: ndi Ndidzapukuta Yerusalemu monga munthu apukuta mbale, naipukuta, naivundikira. ndipo ndidzasiya otsalira wa cholowa changa, ndi kuwapereka m’dzanja la adani ao; + Iwo adzakhala chofunkha ndi chofunkha kwa adani awo onse. Ndiponso, xxiv.3,4: “Zowonadi, ichi chinachitikira Yuda pa lamulo la Yehova; kuti awachotse pamaso pake, chifukwa cha machimo a Manase, monga mwa zonse adazichita; ndiponso chifukwa cha mwazi wosalakwa anakhetsa, (pakuti anadzaza Yerusalemu ndi mwazi wosalakwa), umene Ambuye sanakhululukire.” {William Miller, Phunziro pa Masabata Odziwika ndi Chaka Chachikondwerero Chachikulu, LTSGJ 16.1–18.1}
Ndinali osamala kuti ndisagwire mawu a Miller okha, komanso mkwiyo wa Mulungu pa anthu okondedwa. Kupirira kwa Mulungu kuli ndi malire. Mulungu anasiya otsalira a anthu Ake kumbuyoko kuti awachotse pamaso Pake, ndipo Yesu mofananamo analonjeza kuti Iye adzalavula “otsalira” amene monyada amadzitcha Laodikaya lerolino. Mkwiyo wa Mulungu si nkhani yoseketsa anthu.
Chowongolera (kapena plumb bob) ndi cholemetsa cholunjika kumapeto kwa chingwe. Amagwiritsidwa ntchito pomanga kuti awonetsetse kuti gawo la kapangidwe kake liridi "limodzi" kapena loyima. M’Baibulo muli mavesi atatu ndendende amene amatchula chingwe chowongolera. Miller adatchula zomwe zachitika koyamba pamwambapa. Yachiwiri ndi iyi:
Chifukwa chake atero Ambuye Yehova, Taonani, Ndiika m’Ziyoni mwala wa maziko, mwala woyesedwa mwala wapangodya wa mtengo wake, maziko okhazikika; wokhulupirira sadzafulumira. Inenso ndidzaika chiweruzo pa mzere, ndi chilungamo kwa iwo chowongolera: ndi matalala adzacotsa pothawirapo mabodza, ndi madzi adzasefukira pobisalirapo. (Ŵelengani Yesaya 28:16-17.)
Mavesi amenewa ali pakati pa chidzudzulo kwa “oledzera a Efraimu” (atsogoleri a Mpingo wa Seventh-day Adventist) amene anapatsidwa mvula ya masika mu uthenga wa Orion koma anakana:
Kwa amene anati, Izi ndi kupumula chimene mupangitsa nacho otopa kupuma; ndipo izi ndi zotsitsimula: koma sanamvera. (Yesaya 28: 12)
Kachitatu katchulidwe ka chiwongolero kamene kamakhudzanso kuyika maziko:
Manja a Zerubabele adayika maziko a nyumba iyi; manja akenso adzatsiriza; ndipo udzadziwa kuti Yehova wa makamu wandituma kwa inu. Pakuti ndani anapeputsa tsiku la tinthu tating'ono? pakuti adzakondwera, nadzawona chowongolera m'dzanja la Zerubabele ndi asanu ndi awiri awo; ndiwo maso a Yehova, akuyendayenda padziko lonse lapansi. (Werengani Zekariya 4:9-10.)
Tikudziwa kuti mwala wapangodya ndi Yesu Khristu, munthu amene anaimirirabe ku Orion kuchonderera magazi amene anatuluka m’mabala Ake. Nyenyezi yake, Alnitak, ili pakati pa “zisanu ndi ziwiri” za Orion, zomwe ndi “maso” a magudumu a Ezekieli mu koloko yakumwamba. Zimayenda mozungulira kumwamba ndipo zimaoneka padziko lonse lapansi.
Nyenyezi za ku Orion zimaloza ngati chingwe chowongolera ku zochitika zakale zomwe zimakhazikitsa "maziko otsimikizika" a chikhulupiriro chathu, ndipo nyenyezi yachinayi yakunja kwa wotchiyo ilinso chimodzimodzi polozera ku 677 BC.
Sindingathe kusiya nkhaniyi popanda mawu okhudza Jeff Pippenger, yemwe ndi wodziwika bwino wa ulosi wa 2520. Ndinakumana naye pamasom’pamaso zaka zingapo zapitazo pa umodzi wa misonkhano yake ndipo ndinam’funsa mafunso angapo, koma sindikanayembekezera kuti adzandikumbukira. Yankho lake ku limodzi la mafunso anga linavumbula kuti iye amatsutsana kwenikweni ndi kulinganiza nthaŵi, ndipo akunenedwanso kunena kuti kukhulupirira mu ulosi wa 2520 ndi nkhani ya chipulumutso. M’bale John wakonza kale bwinobwino nkhani yokhazikitsa nthawi mu bukuli Tsiku ndi Ola zolemba, koma ndikufuna kuwonjezera masenti anga awiri ku mawu otsatirawa, chifukwa zikugwirizana ndi mutuwo:
Kulalikidwa kwa nthawi yotsimikizirika ya chiweruzo, pakupereka uthenga woyamba, kunali yolamulidwa ndi Mulungu. Kuŵerengera kwa nyengo zaulosi pamene uthengawo unazikidwapo, kuchititsa mapeto a masiku 2300 m’dzinja la 1844. popanda kutsutsidwa. Kuyesayesa mobwerezabwereza kupeza madeti atsopano a nyengo zaulosi, ndi kulingalira kopanda nzeru koyenera kuchirikiza mikhalidwe imeneyi, sikumangopangitsa malingaliro kutalikirana ndi chowonadi chamakono, komanso kuponya mnyozo pa zoyesayesa zonse za kufotokoza maulosi. Pamene nthaŵi yotsimikizirika yaikidwa kaŵirikaŵiri ya kubweranso kwachiwiri, ndipo pamene ikuphunzitsidwa mofala kwambiri, m’pamenenso imagwirizana bwino ndi zifuno za Satana. Patapita nthawi, iye amasangalala ndi kunyozedwa ndi kunyozedwa kwa oimira ake, ndipo motero akupereka chitonzo pa gulu lalikulu la Kudza kwa 1843 ndi 1844. Iwo amene amalimbikira mu kulakwa kumeneku potsirizira pake adzakonza tsiku lakutali kwambiri la kubwera kwa Khristu. Motero iwo adzapumulidwa m’chisungiko chonyenga, ndipo ambiri sadzanyengedwa kufikira kudzakhala mochedwa. {GC 457.1}
Ulaliki wa Miller unalamulidwa ndi Mulungu—nyenyezi za Orion nazonso “zinali zotsogozedwa” ndi Mulungu. Kuŵerengera kwa nyengo zaulosi (zambiri, kuphatikizapo 2520) sikunaimbidwe mlandu—chimodzimodzinso ndi wotchi ya Orion.
Mbali yotsala ya ndimeyi yapita kwa iwo amene anakanidwa ndi osatsutsidwa zowerengera zomwe zinali yolamulidwa ndi Mulungu. AMAsokeretsa maganizo kutali ndi choonadi chomwe chilipo. AMAnyoza zoyesayesa zonse za kufotokoza maulosi. KUYESA kwawo konyozetsa kuyika nthawi kumadzetsa chitonzo pa gulu lalikulu la kukubwera. Ngati Alimbikira, Akonza tsiku lotalikirapo mtsogolomu.
Mosiyana ndi zimenezi, wotchi ya Orion siimangoika nthawi imene munthu amakonza. Udalamulidwa ndi Mulungu; imayima popanda kuimbidwa mlandu, ndipo imalemekeza kuyenda kwakukulu kwa kubwera mwakuwalitsa miyala yamtengo wapatali yake kuwirikiza kakhumi ndikuwonjezera kuchulukitsa kwa ukulu ndi chiwerengero chawo.
Tsopano lingalirani mawu awa omwe akugwirizana ndi uneneri wa 2520:
…Ngati simukhulupirira, ndithudi simudzakhazikika. ( Yesaya 7:9 )
Ndemanga yanga yomaliza kwa Jeff Pippenger ndi otsatira ake, omwe amapanga 2520 kukhala nkhani ya chipulumutso, ndikutembenuzira vesi ili kwa iwo. Ngati simukhulupirira uthenga wa Orion, simudzakhazikika. M'bale Jeff, zomwe ndakumana nazo pamisonkhano ndi makanema anu ndikuti mumasambira m'dambo launeneri lopanda tanthauzo komanso losatha chifukwa simukuwona kuti kuletsa kuyika nthawi kwachotsedwa. M'malingaliro mwanga muli ngati munthu amene akudziwa kuti ali ndi nthawi yokumana ndi apulezidenti, koma satenga wotchi kuti awone nthawi yomwe ili, komanso samayesetsa kudziwa nthawi yomwe akuyembekezeka!
Othandizira ena a 2520 omwe ali omasuka komanso ofunitsitsa kukhazikitsa nthawi amatero popanda kumvetsetsa kulikonse. Ali ngati ana amene amasangalala kukhala ndi wotchi yawo yoyamba, koma sadziwa momwe angayikhazikitsire. Kwa iwo ndi choseŵeretsa—chinthu choti adzisangalatse nacho. Aliyense amene angachite nawo kulira kwachiwiri kwapakati pausiku ayenera kuphunzira nkhani yathu yofotokoza zimene Mulungu amatanthauza akamanena Uyenera Kuneneranso...
Kuti titsirize chisindikizo chachinayi, onani kuti kavalo wotuwa amene wokwerapo wake ndi Imfa akuimira bwino lomwe mtundu umene unali wadziko moti unali wadziko kwambiri kuposa dziko lenilenilo. Iwo sanalinso anthu achilendo. Atsogoleri ake anali ngati mitembo youluka pamwamba pa kavalo wakufa. Kenako anthu onse anatengedwa ukapolo, Yerusalemu anawonongedwa, ndipo kachisi wa Solomo anatenthedwa.
Mbiri ya dziko imagwirizana ndi chaka cha 677, zaka zotsala za mafumu, ukapolo wa zaka 70, zaka 80 zokhala ndi lamulo la Koresi ndi lamulo la Aritasasta, ndipo pomalizira pake masabata 70 a Danieli mpaka Kupachikidwa.
Ulamuliro wa Mawu a Mulungu
Kuzungulira kwakukulu kwa wotchi ya Orion kumatsimikizira madeti kuyambira ku Kanani kubwerera ku Chilengedwe ndi kuchokera ku ukapolo wa Manase kupita patsogolo mpaka kubadwa kwa Kristu. Tiyeni tione mwachidule zaka 865 za pakati pa Kanani ndi ukapolo wa Manase. Poyamba, ndime zotsatirazi zikuwoneka zothandiza kwambiri:
Ndipo kunachitika mu zaka mazana anayi kudza makumi asanu ndi atatu atatuluka ana a Israyeli m’dziko la Aigupto, m’mwemo chaka chachinayi Solomo anakhala mfumu ya Isiraeli, m’mwezi wa Zifi, womwe ndi mwezi wachiwiri, + pamene anayamba kumanga nyumba ya Yehova. ( 1 Mafumu 6:1 )
Kutenga zaka 480 pa 865 kutsala zaka 385 kwa mbali yaikulu ya ulamuliro wa Solomo ndiponso mafumu mpaka ku ukapolo wa Manase. Sizingakhale zodziwikiratu nthawi yomweyo, koma kwenikweni palibe njira yomwe maulamuliro a mafumu angachulukitsire kwa zaka zambiri ndi zotsatira zogwirizana. Kumbali ina, umboni wa Paulo ndi wosangalatsa:
Ndipo zitatha izi adapatsa iwo oweruza monga nthawi ya zaka mazana anayi ndi makumi asanu, mpaka Samueli mneneri. Ndipo pambuyo pake anapempha mfumu; ndipo Mulungu anawapatsa Sauli mwana wa Kisi, munthu wa fuko la Benjamini, pa nthawi ya zaka makumi anayi. (Machitidwe 13: 20-21)
Kutenga 450 pa 480 a 1 Mafumu 6:1 kumangotsala 30 okha, ndipo sitinachotsepo kuyendayenda m’chipululu cha zaka 40, kapena ulamuliro wa zaka 40 wa Sauli, kapena ulamuliro wa zaka 40 wa Davide, kapena nyengo zina zing’onozing’ono! Kodi tiyenera kukhulupirira Machitidwe 13, kapena 1 Mafumu 6:1?
Kodi mukuona zimene zikuchitika? Kumbali imodzi ya deti la maziko a kachisi palibe zaka zokwanira, koma mbali inayo pali zaka zambiri. Zimenezi zikusonyeza kuti zaka 480 zotchulidwa pa 1 Mafumu 6:1 n’zolakwika. Ngakhale kuti ndemanga zathu za m’Baibulo zimatsimikizira mwamphamvu kutsimikizirika kwa lemba limeneli, ndemanga zina zimasiyana nalo pazifukwa zambiri zabwino. Tiyenera kuponda mosamala kwambiri ngati tiyesa kutsutsa mawu a Mulungu.
Lemba lililonse adaliuzira Mulungu, ndipo lipindulitsa pa chiphunzitso, chitsutsano, chikonzero, chilangizo cha m’chilungamo: (2 Timoteo 3:16)
Kodi n’kutheka kuti Mulungu angalole kulakwa m’mawu ake olembedwa? Tikudziwa kuti adagwiritsa ntchito zida zaumunthu kulemba, kufalitsa, ndi kumasulira mawu ake kwa zaka zikwizikwi. Tikudziwanso kuti pali zolakwika zing'onozing'ono monga zizindikiro zopumira ndi zina zotero. Zimenezi sizikugwedeza chikhulupiriro chathu m’mawu ouziridwa chifukwa chakuti tingayerekeze mosavuta mavesi ena a m’Baibulo kuti tiyankhe mafunso alionse, koma kodi nchifukwa ninji Mulungu angalole kulakwa kwakukulu kotereku monga zaka 480 zimenezi za m’mawu Ake ouziridwa? Mwina pali phunziro lofunika kwambiri pamenepa.
Mawu a Mulungu ndi mau okhawo amene ali ndi ulamuliro wokwanira kutanthauzira ndi kudzikonza okha. Mawu a Mulungu ochokera ku Orion ndi ovomerezeka ngati mawu olembedwa. Ndi maziko olimba kuposa zaka 480 zimene kachisi wa Solomo anamangidwapo. Imatsimikizira momveka bwino ukapolo wa Manase mu 677 BC, ndikutsimikizira momveka bwino nthawi yochokera ku Kanani kubwerera ku Chilengedwe. Choncho, limatiuza kuti zaka 480 kuchokera pa ulendo wochoka ku Eksodo mpaka ku maziko a kachisi n’zolakwika ndithu, ndiponso kuti zimene Paulo ananena zokhudza nthawi ya oweruzawo zikupereka chiŵerengero cholondola kwambiri.
Kuthetsa vuto lakale la kuŵerengera nthaŵi kwa Baibulo kumakhutiritsa koposa chidwi cha okonda mbiri ya Baibulo. Zimasonyeza kuti uthenga wa Orion ndi wodalirika mofanana ndi Yesu yemwe waima pamenepo kupembedzera iwe ndi ine. Tiyeni tipitilize pamene tidalekera mu mawu oyamba a Mlongo White:
Mpukutuwu unalembedwa mkati ndi kunja. Yohane akuti: “Ndinalira kwambiri, chifukwa sanapezedwa munthu woyenera kutsegula ndi kuwerenga bukhu, kapena kulipenya.” Masomphenya amene Yohane anaona anafika m’maganizo mwake. Tsogolo la fuko lililonse zinali m'buku limenelo. Yohane anakhumudwa ndi kulephera kwa munthu aliyense kapena nzeru za angelo kuŵerenga mawuwo, kapena ngakhale kuyang’ana pamenepo. Moyo wake unakhala wozunzika ndi wokayikakayika kotero kuti mmodzi wa angelo amphamvu anamchitira iye chifundo, ndipo anaika dzanja lake pa iye motsimikiza kuti, “Musalire: taonani, Mkango wa fuko la Yuda, Muzu wa Davide, walakika kutsegula bukhu, ndi kumasula zisindikizo zake zisanu ndi ziwiri.
Yohane akupitiriza kuti: “Ndinapenya, taonani, pakati pa mpando wachifumu ndi zamoyo zinayi zija, ndi pakati pa akulu, paimirira Mwanawankhosa ngati wophedwa; okhala nawo nyanga zisanu ndi ziwiri ndi maso asanu ndi awiri, ndiyo Mizimu isanu ndi iwiri ya Mulungu yotumizidwa ku dziko lonse lapansi. Ndipo anadza natenga bukhu ku dzanja lamanja la Iye wakukhala pa mpando wachifumu.” Pamene bukulo linali kutsegulidwa, onse amene analiyang’ana anachita mantha kwambiri. M’bukulo munalibe zosowekapo. Panalibe malo oti alembenso. [ Chivumbulutso 5:8-14; 6:8 , mawu ogwidwa mawu.] {20MR 197.3-4}
Wotchi ya Orion ili ndi tsogolo la munthu aliyense. Nthaŵi yosonyezedwa mu wotchiyo imagwirizanitsa phompho la uchimo pakati pa Edeni ndi Yerusalemu Watsopano ndipo imatipatsa maziko amene adzatikhazikitsira kulimbana ndi mikuntho yoopsa kwambiri imene anthu sanamvepo.
Kodi mukukumana ndi namondwe m'moyo wanu lero? Yang'anani maso anu ku Orion ndikulola Alnitak (Yesu), wovulazidwayo, akhale pakati pa chikondi chanu! Pamene mukupanga ulendo wanu usana ndi usiku, lolani makhalidwe ake okondeka awonekere pamtima panu.
“Ndipo pamene anatsegula chisindikizo chachisanu, Ndinaona pansi pa guwa la nsembe miyoyo ya iwo amene anaphedwa chifukwa cha mawu a Mulungu, ndi chifukwa cha umboni umene anali nawo. ndipo adafuwula ndi mawu akulu, nanena, Kufikira liti, O Ambuye, Woyera ndi Woona, osaweruza ndi kubwezera mwazi wathu pa iwo akukhala padziko? Ndipo miinjiro yoyera inapatsidwa kwa aliyense wa iwo [Ananenedwa kukhala oyera ndi oyera]; ndipo kudanenedwa kwa iwo, kuti apumulebe kanthawi, kufikira akapolo anzawo ndi abale awo; amene ayenera kuphedwa monga iwo ziyenera kukwaniritsidwa” ( Chivumbulutso 6:9-11 ]. Apa panali zochitika zomwe zinaperekedwa kwa Yohane zomwe sizinali zenizeni koma izo zomwe zikanakhala mu nthawi yamtsogolo. {Mtengo wa 20MR 197.5}
Abwenzi, chisindikizo chachisanu chikubwereza. Zidzawononga ndalama zambiri kuti "zitchulidwe kuti ndi zoyera ndi zoyera" ziribe kanthu momwe mungawerengere, koma ndikukupemphani chifukwa cha Iye amene anakhetsa mwazi wake chifukwa cha inu, kuti mukhale okhulupirika kwa Iye pa mtengo uliwonse. Monga momwe Yohane Mvumbulizi anatonthozedwa “motsimikizirika” ndi chenicheni chakuti bukhulo linatsegulidwa, ifenso tingatonthozedwe ndi bukhu lotsegulidwa tsopano limene limayankha kulira kowawa kwa “mpaka liti” kumene tiyenera kupirira namondwe.
Muyenera kudziwa kuti nkhani yomalizirayi ya “Nkhola ya Mulungu” inalembedwa ndi kufalitsidwa mogwirizana ndi malangizo a Mulungu. Mulungu anatchula tsiku lomasulidwa kudzera mwa Mzimu wamoyo wa Ulosi. Monga zida zaumunthu, tili ndi zolakwa monga momwe mukudziŵira bwino lomwe, koma timadziŵa kumvetsera ndi kumvera pamene Mulungu akutiuza kupereka chakudya chauzimu kwa anthu ake panthaŵi yake.
Mulungu anasankha malo athu kuno ku Paraguay kum’mwera kwa dziko lapansi aliyense wa ife asanadziŵe konse kuti kukakhala chinthu chonga uthenga wa Orion. Iye ndi amene amatitsogolera ndi kutitsogolera. Pamene mukuwona zochitika zenizeni, zowoneka, zowoneka zikuchitika m’kukwaniritsidwa kwa ulosi chaka chino, ndikulangizani kuti mutenge mozama mauthenga amene amabwera kwa inu kuchokera ku “zipinda za kumwera.”
Zakumapeto A: Ulosi wa 2520
M’kulalikira kwake, William Miller anasonyeza kuti nthaŵi zingapo zazikulu zaulosi zonse zinali kutha mu 1843 (zokonzedweratu ku 1844). Nyengo zazitali kwambiri za nthawi zaulosizo zinawerengedwa kukhala masiku aulosi 2520 kapena zaka zenizeni 2520, kutengera temberero la “nthawi zisanu ndi ziwiri” mu Levitiko 26 (pansipa). Miller anasonyeza kuchokera m’malemba ena a Baibulo kuti kutengedwa kwa Manase kunasonyeza chiyambi cha temberero, ndipo chotero chiyambi cha nyengo yaikulu yaulosi imeneyi. Kuchokera ku kafukufuku wa mbiri yakale, Miller anatsimikiza kuti Manase anatengedwa ukapolo mu 677 BC (Iye analapa, ndipo anabwezeretsedwa ndipo anapitiriza kulamulira pambuyo pake, koma temberero linali litayamba kale kugwira ntchito.) Mawerengedwe a Miller (onani chithunzi cha tchati chake) anali motere:
7 nthawi kapena zaka × 12 miyezi/chaka = miyezi 84; 84 miyezi × 30 masiku/mwezi = 2520 masiku
Zaka 2520 - zaka 677 BC = 1843 zaka AD
Kukonza zolakwika zakale za Miller poganizira kuti palibe chaka chaziro pakati pa 1 BC ndi AD 1, zotsatira zake zimakhala 1844 m'malo mwa 1843.
Kuti mumve zambiri za maulosi anthawi yayitali omwe William Miller adapeza, onani: Phunziro pa Masabata Odziwika ndi Chaka Chachikondwerero Chachikulu (Wolemba William Miller)
Levitiko 26:
[Ndemanga ya Chilamulo]
1 Musadzipangire mafano, kapena kuimika chifaniziro chosema, kapena kuimika chifaniziro choyimirira, kapena kuyika chifaniziro chilichonse cha mwala m'dziko mwanu kuchilambira; pakuti Ine ndine Yehova Mulungu wanu.
2 Muzisunga masabata anga, ndipo muzilemekeza malo anga opatulika; Ine ndine Yehova.
[Madalitso]
3 Ngati muyenda m'malemba anga, ndi kusunga malamulo anga, ndi kuwachita;
4 Pamenepo ndidzakupatsani mvula m'nyengo yake, ndi dziko lidzapereka zipatso zake, ndi mitengo ya m'munda idzabala zipatso zake.
5 Ndipo kupuntha kwanu kudzafika pa nthawi yokolola, ndi mphesa zidzafika pa nthawi yobzala; ndipo mudzadya chakudya chanu chokhuta, ndi kukhala m'dziko lanu motetezeka.
6 Ndipo ndidzakupatsani mtendere m'dzikomo, ndipo mudzagona pansi, ndipo palibe amene adzakuopsezani; ndipo ndidzachotsa zilombo zoipa m'dzikomo, ndipo lupanga silidzadutsa m'dziko lanu.
7 Ndipo mudzathamangitsa adani anu, ndipo adzagwa pamaso panu ndi lupanga.
8 Ndipo asanu mwa inu adzathamangitsa zana limodzi, ndipo zana limodzi mwa inu adzathamangitsa zikwi khumi, ndipo adani anu adzagwa pamaso panu ndi lupanga.
9 Pakuti ndidzakuyang'anirani, ndi kukupatsani ana ambiri, ndi kukuchulukitsani, ndipo ndidzakhazikitsa pangano langa ndi inu.
10 Ndipo mudzadya zinthu zakale, ndipo mudzatulutsa zakale chifukwa cha zatsopano.
11 Ndipo ndidzaika chihema changa pakati panu; ndipo moyo wanga sudzanyansidwa nanu.
12 Ndipo ndidzayenda pakati panu, ndi kukhala Mulungu wanu, ndipo inu mudzakhala anthu anga.
13 Ine ndine Yehova Mulungu wanu, amene ndinakutulutsani m’dziko la Igupto, kuti musakhale akapolo awo; ndipo ndinadula zomangira za goli lanu, ndi kukuyendetsani chilili.
[Temberero]
14 Koma ngati simudzandimvera Ine, osachita malamulo awa onse;
15 Ndipo ngati mudzakana malamulo anga, kapena moyo wanu ukana maweruzo anga, kotero kuti simudzamvera malamulo anga onse, koma mukuswa pangano langa;
16 Inenso ndidzakuchitirani ichi: ndidzakuikirani zoopsa, nthenda yakufa, ndi kutentha thupi, zomwe zidzadya maso, ndi kubweretsa chisoni mumtima; ndipo mudzabzala mbewu zanu pachabe, pakuti adani anu adzazidya.
17 Ndipo ndidzakuyang'anirani nkhope yanga, ndipo mudzaphedwa pamaso pa adani anu: iwo akudana nanu adzakulamulirani; ndipo mudzathawa pamene palibe wakuthamangitsani.
18 Ndipo ngati simudzandimvera ngakhale izi zonse, ndidzakulangani. kasanu ndi kawiri zambiri chifukwa cha machimo anu.
19 Ndipo ndidzathyola kudzikuza kwa mphamvu zanu; ndipo ndidzasandutsa kumwamba kwanu kukhala ngati chitsulo, ndi dziko lanu kukhala ngati mkuwa.
20 Ndipo mphamvu yanu idzagwiritsidwa ntchito pachabe; pakuti dziko lanu silidzapereka zipatso zake, ndi mitengo ya m'dziko sidzabala zipatso zake.
21 Ndipo ngati muyenda motsutsana nane, osafuna kundimvera, ndidzabweretsa kasanu ndi kawiri miliri yowonjezereka pa inu monga mwa machimo anu.
22 Ndidzatumizanso zilombo zakuthengo pakati panu, zomwe zidzakulandani ana anu, ndi kuwononga ziweto zanu, ndi kukuchepetsani chiwerengero chanu; ndipo misewu yanu idzakhala yopanda anthu.
23 Ndipo ngati simudzalangidwa ndi ine ndi zinthu izi, koma mudzayenda motsutsana nane;
24 Pamenepo inenso ndidzayenda motsutsana nanu, ndipo ndidzakulanganinso. kasanu ndi kawiri chifukwa cha machimo anu.
25 Ndipo ndidzakubweretserani lupanga, lomwe lidzabwezera chilango cha pangano langa; ndipo mukasonkhana pamodzi m'mizinda yanu, ndidzatumiza mliri pakati panu; ndipo mudzaperekedwa m'manja mwa mdani.
26 Ndipo ndikathyola ndodo yanu ya mkate, akazi khumi adzaphika mkate wanu mu uvuni umodzi, ndipo adzakubwezerani mkate wanu ndi kulemera kwake; ndipo mudzadya, osakhuta.
27 Ndipo ngati simudzandimvera Ine, ngakhale izi zonse, koma muyenda motsutsana nane;
28 Pamenepo ndidzayenda motsutsana nanu mu mkwiyo; ndipo Inedi ndidzakulangani. kasanu ndi kawiri chifukwa cha machimo anu.
29 Ndipo mudzadya nyama ya ana anu aamuna, ndi nyama ya ana anu aakazi mudzadya.
30 Ndipo ndidzaononga malo anu okwezeka, ndi kudula zifaniziro zanu, ndi kuponya mitembo yanu pa mitembo ya mafano anu; ndipo moyo wanga udzanyansidwa nanu.
31 Ndipo ndidzasandutsa mizinda yanu kukhala bwinja, ndi kuwononga malo anu opatulika, ndipo sindidzanunkhiza fungo lanu lokoma.
32 Ndipo ndidzasandutsa dzikolo kukhala bwinja, ndipo adani anu okhala m'menemo adzadabwa nalo.
33 Ndipo ndidzakubalalitsani pakati pa amitundu, ndi kusolola lupanga pambuyo panu; ndipo dziko lanu lidzakhala bwinja, ndi midzi yanu idzakhala bwinja.
34 Pamenepo dziko lidzasangalala ndi masabata ake, nthawi yonse yomwe lidzakhala lopasuka, ndipo inu mudzakhala m'dziko la adani anu; ngakhale pamenepo dziko lidzapumula, ndi kusangalala ndi masabata ake.
35 Nthawi yonse imene dzikolo lidzakhala lopasuka lidzapuma, chifukwa silinapumule m'masabata anu, pamene munali kukhalamo.
36 Ndipo pa iwo otsala a inu ndidzawagwetsa mantha m'mitima mwawo m'maiko a adani awo; ndipo phokoso la tsamba logwedezeka lidzawathamangitsa; ndipo adzathawa ngati kuthawa lupanga, ndipo adzagwa popanda wowathamangitsa.
37 Ndipo adzagwana wina ndi mnzake, monga ngati akupita ku lupanga, pamene palibe wakuwatsata; ndipo simudzakhala ndi mphamvu yakuima pamaso pa adani anu.
38 Ndipo mudzatayika pakati pa amitundu, ndi dziko la adani anu lidzakudyani.
39 Ndipo otsala pakati panu adzafooka chifukwa cha zolakwa zawo m'maiko a adani anu, ndipo adzafooka chifukwa cha zolakwa za makolo awo.
[Kubwezeretsa]
40 Akadzaulula mphulupulu zao, ndi mphulupulu za makolo ao, ndi kulakwa kwao kumene anandilakwira nako, ndi kuti anayenda motsutsana nane;
41 Ndipo inenso ndawatsutsa, ndi kuwatengera kudziko la adani awo, ngati mitima yawo yosadulidwa idzichepetsa, ndipo avomereza chilango cha mphulupulu zawo;
42 Pamenepo ndidzakumbukira pangano langa ndi Yakobo, ndi pangano langa ndi Isake, ndi pangano langa ndi Abrahamu ndidzakumbukira; ndipo ndidzakumbukira dzikolo.
43 Dzikolo lidzasiyidwa ndi iwo, ndipo lidzasangalala ndi masabata ake, pamene lidzakhala lopasuka popanda iwo; ndipo iwo adzalandira chilango cha mphulupulu zawo; chifukwa, ngakhale chifukwa anakana maweruzo anga, ndi chifukwa chakuti moyo wawo unanyansidwa ndi malamulo anga.
44 Komabe ngakhale zili choncho, akakhala m'dziko la adani awo, sindidzawataya, kapena kuwanyansidwa nawo, kuwawononga konse, ndi kuswa pangano langa ndi iwo; pakuti Ine ndine Yehova Mulungu wawo.
45 Koma chifukwa cha iwo ndidzakumbukira pangano la makolo awo, amene ndinawatulutsa m'dziko la Igupto pamaso pa amitundu, kuti ndikhale Mulungu wawo; Ine ndine Yehova.
[Tsekani]
46 Awa ndi malemba, ndi maweruzo, ndi malamulo, amene Yehova anaika pakati pa iye ndi ana a Israyeli m’phiri la Sinai, ndi dzanja la Mose.