A, no te te fanongonongo ka tae mai ko te rekoata o te ao mo te roopu harp nui rawa atu ka tata ki te whakatu i te Oketopa 26, 2013, i mohio tonu matou ki tona hiranga whakamiharo. (Mena kare ano taua ra e tangi pere i roto i to hinengaro, ka hiahia pea koe ki te arotake i nga waahanga kati o ta maatau tuhinga mo Te Whakamutunga o te Hahi SDA.) Ua ite o Ioane te heheu parau i te mau aroa o te tau e tae roa mai i teie iho Sabati, e ua na ô atura:
I rongo ahau i te reo o nga kaiwhakatangi hapa e whakatangi ana i a ratou hapa. ( Apokalupo 14:2 )
Aita te Bibilia e faaohipa ra i te mau parau faufaa ore, e aita atoa te reira e parau ra no nia i te hoê mana‘o maere o te mau kerubi pererau i nia i te mau ata o te huti i te aho o ta ratou kinura i roto i te rohirohi tamau e a muri noa ’tu. Ko te hapa he tohu mo tetahi mea, no te mohio ki te tohu kaore e tika kia titiro atu ki te Paipera ake hei whakamaori. I roto i te mau parau a te papai salamo, te parau nei au e:
Whakarongo ki tenei, e nga iwi katoa; Whakarongo mai e te hunga katoa e noho nei i tenei ao. te iti, te rahi, te tangata taonga raua ko te rawakore: Ka puaki te kupu mohio o toku mangai; ma te whakaaroaro o toku ngakau ka homai he matauranga ki a koe. Ka tahuri toku taringa ki te whakatauki; Ka whakina atu e ahau taku kai ki runga ki te hapa. (Salamo 49: 1-4)
No reira ko te hapa he taonga mo te whakaoti kai me te whakamarama i nga mea ngaro. Ko te whainga o tenei tuhinga o tenei wa ko te whakatuwhera i o kanohi ki nga huringa matawhenua ka pa ki te hahi a te Atua i te ra tonu e mahi ai te roopu harp pakaru rekoata.
Te Tauira o te Rangi
Kei te korero matou mo nga waahi kei roto i tenei tuhinga, no reira me whakatu etahi kupu matawhenua taketake. Kare noa te Bibilia e korero ana mo nga whenua o te whenua, engari e korero ana hoki mo te "geography" o te rangi. No reira he maha nga tikanga o te kupu "rawhiti" i roto i nga karaipiture, ka kite tatou.
Ko nga tamariki a Ihimaera raua ko Ehau i noho ki te rawhiti o Iharaira (Genese 25: 6), a ka kiia ko nga tamariki o te rawhiti i roto i te Paipera. Ko nga kingi e toru i haere ki a Ihu me nga taonga ko nga kingi o te rawhiti, ko nga rangatira Arapi, kaore i tino mohio ki te Atua o Iharaira me ana kupu whakaari. He tika te take i korero ai a Ellen G. White i enei korero mo nga tangata whakaaro nui:
Kei te whiti tonu te marama o te Atua i roto i te pouri o nga tauiwi. I a enei makutu e ako ana i nga rangi whetu, me te whai kia ata kitea te mea ngaro i huna i roto i o ratou ara marama, ka kite ratou i te kororia o te Kaihanga. No te imi i te ite papu a‘e, ua huri ratou i nia i te mau Papai Hebera. I to ratou iho fenua, te vai ra te mau papai tohu tei tohuhia i te haereraa mai o te hoê orometua no te Atua. No nga tohunga makutu a Paraama, ahakoa he poropiti ia na te Atua i mua; na te Wairua Tapu i whakaatu i te pai o Iharaira me te putanga mai o te Karaiti; a ko ana poropititanga he mea tuku iho e nga tikanga mai i tera rautau ki tera rau tau. Engari i roto i te Kawenata Tawhito ka tino kitea te taenga mai o te Kaiwhakaora. Ua haapii te mau magi ma te oaoa e ua fatata To'na taeraa mai, e te reira te ao katoa ki tonu i te matauranga ki te kororia o te Ariki. {DA 59.3}
E whakaatu ana a Ellen G. White i tetahi tauira marama i konei mo te haerenga mai o Ihu: he mea ngaro kei te rangi wheturangitia. E pa ana tenei ki tona taenga tuarua mai me tana tuatahi.
Ko te poropititanga a Paraama e korero nei ia:
… Ka puta mai he whetu i roto ia Hakopa, ka ara ake ano hoki he Hepeta i roto ia Iharaira… (Numera 24:17).
Te vai ra te tahi atu mau parau tohu i mua i te mata, e tuu na râ tatou i te niu na mua.
Ehara i te mea ko nga tangata whakaaro nui o te rawhiti, ko te tikanga ko nga rohe Arapi ki te rawhiti o Iharaira, engari i kite ano ratou i tetahi whetu i te rawhiti, ko te tikanga kei te rawhiti o te rangi.
Ka mea, Kei hea tenei kua whanau nei hei kingi mo nga Hurai? mo kua kite matou i tona whetu i te rawhiti, a haere mai ana ki te koropiko ki a ia. ( Mataio 2:2 )
Koinei te waahi me wehewehe i waenga i te whenua ki te rawhiti me te tiretiera ki te rawhiti. Ko te iti rawa o te maaramatanga mo nga kupu arorangi me nga kupu arorangi ka awhina i a tatou e ruku ana ki tenei kaupapa, engari kaore he take ki te awangawanga mena kare koe e marama ki nga mea katoa, na te mea ko te Tutohi 2 ka whakakotahi i nga mea katoa hei whakaatu i te kaupapa.
E tia ia tatou ia ite ihea te mau taata paari i ite ai i te fetia no te taa e mea nafea te reira i te tupuraa o te parau tohu. Na te ahua o te tio o te tuaka o te whenua me te awhiowhio, ka puta nga whetu ki nga waahi rereke i nga haora rereke o te ra me nga taima rereke. He iti nei te uauatanga ina hiahia nga kaitirotiro arorangi ki te korero mo te waahi o tetahi mea i te rangi o te po. Kei te pirangi ratou kia kitea ano i nga wa katoa, i nga wa katoa, no reira me tuhi i te waahi i kite ai ratou e pa ana ki te papamuri o nga whetu (te ao tiretiera) hei utu mo nga ahunga kāpehu ki te raki-ma-tonga-ma-rawhiti-hauauru. Na reira, ko te tikanga ka tirohia e te hunga arorangi ki te waahi o tetahi mea i runga i ona taunga ki te ao tiretiera, kaua ki te waahi o te rangi.
Me pehea koe e kii ai kei hea tetahi mea kei runga i te ao tiretiera? Tuatahi, me whai tohu tohutoro. Ko te tohutoro e whakamahia ana e nga kaitoro arorangi ko te waahi o te ra i te wa o te vernal (puna) equinox. Ka kiia ko te vernal point. I timata nga iwi onamata i te tau maramataka i te wa e tata ana te ra ki tenei waahi.
Ko nga mea katoa o te rangi e piki ana i te matawhenua ki te rawhiti, ka tau ki te hauauru, engari me maarama tatou ki te rawhiti me te hauauru o te rangi e pa ana ki te waahi vernal. Ko te ahunga o te rawhiti e tohu ana ki nga mea ka piki ake i muri i te waahi vernal, ko te ahunga o te hauauru e tohu ana ki nga mea e piki ake ana i mua i te waahi vernal.
Tūtohi 1 – Tūtohi whetū e whakaatu ana i ngā vector ahunga tiretiera (rawhiti/hauāuru) e pā ana ki te pūwāhi (pokapū)
Kia mahara ko nga ahunga o te rawhiti me te hauauru o nga whetu ka puta whakamuri (ma te rawhiti ki te taha maui, ki te hauauru ki te taha matau) na te mea kei te titiro "whakarunga" ki nga whetu, kaua "ki raro" ki te whenua.
Ma te whakamahi i te punaha taunga paerewa mo nga mea arorangi e whakaatuhia ana i te Tutohi 1, ko te hekenga o tetahi mea ko te maha o nga nekehanga kei runga ake i te tohu vernal, ko te pikinga matau ko te maha o nga nekehanga (he haora ranei, meneti, me nga hēkona o te hurihanga) kei te maui o te tohu vernal. Ko te matiti i te Tūtohi 1 ka tohu ia haora o te kakenga matau i runga i te tuaka whakapae, me ia 10 nga nekehanga whakahekenga i runga i te tuaka poutū. Ko te raina-kore-haora (pango) he rite ki te meridian matua e wehewehe ana i te tuakoi ki te rawhiti me te hauauru o te whenua.
Hei tiro i ngā whetū e takoto ana i te taha rawhiti o te rangi, ko tā tātou noa he takai i te tūtohi kia rite ki te porowhita. Hei tauira, e whakaatu ana te Tūtohi 2 i tētahi wāhanga iti noa o te porowhita o te rangi.
Tūtohi 2 – Te whakakitenga o nga vector ahunga tiretiera (awhe: ±10° te hekenga)
He māmā noa te kite kei te taha "rāwhiti" te whetū o Orion i te porowhita rangi. Ko tētahi atu huarahi ki te whakaaro i tēnei ko te whakaaro kei te tū koe i runga i te meridian matua o te whenua i te wā e teitei rawa ana te pūwāhi kōanga i te rangi. I a koe e tū ana ki te rawhiti, ka titiro tika koe ki a Orion i te pae tawhiti. Kia mahara: Ki te mahi koe i tēnei i te taha o te rā o te equinox o te kōanga (tata ki te 20 o Poutū-te-rangi) ka tohu te rā i te pūwāhi kōanga, ā, ka teitei rawa i te 12:00 i te poutumarotanga i te wā rohe. Hei tirotiro i tēnei me tō pūmanawa aorangi, he pai pea te whakatakoto i tō tūranga ki te ekueta kia tika tonu te rā (me te pūwāhi kōanga) ki runga ake.
Whakakotahitia te rangirua o te rawhiti me te whenua ki te rawhiti ki te rangirua o te kupu rangi, ka taea te korero ki te rangi, ki nga whetu, ki te waahi ranei e noho ana a Ihu, a ka ngaro noa te tikanga o te tikanga. E uiui paha te hoê taata no te aha te Atua i faatia ’i i taua huru taa ore ra i roto i ta ’na Parau; te tahi mau tumu no te horo'a i te mau papa'iraa mo'a i te ohie no te faaohiparaa e no te horo'a mai ia tatou i te hoê rave'a no te keri i te tao'a huna e no te taa i te hohonuraa o te auraa.
I teie nei tei ia tatou taua niu tumu ra, e nehenehe tatou e taa maitai a‘e i te mau irava o te Bibilia e faahiti ra i te pae hitia o te râ no nia i te vahi mo‘a i nia i te ra‘i, aore ra “te hitia o te râ”. E hi‘o oioi ana‘e tatou i te tahi mau irava mai te reira atoa te mau faahitiraa parau no roto mai i te Varua o te Poropiti e ia hi‘o mai te peu e aita ratou e noaa mai i te hoê hohonuraa o te auraa i teie nei i to tatou ite e tei te hitia o te râ o Orion.
Na mua roa, e hi‘opoa maite ana‘e i te tupuraa o te parau tohu a Balaama i roto i te tupuraa o te mau taata paari. I kite ratou i te whetu i te rawhiti, ko te tikanga i kite ratou i te whetu o Tautoru. Nafea te reira i te faatupuraa i te parau tohu e e haere mai te hoê fetia no roto ia Iakoba? Ko tetahi tuhipoka mai i Wikipedia e tohu ana i a maatau ki te hono. I roto i ta raatau tuhinga mo te Te tokotoko a Hakopa (he tohu ki te sextant hei ine i nga koki), ka penei ta ratou korero:
Ko te takenga mai o te ingoa o te taputapu kaore i te tino mohio. Te faahiti ra te tahi pae i te patereareha Bibilia ra o Iakoba, [1] iho â râ te Gen 32:11.[1] Ka mau pea tona ingoa i muri i tona ahua ki Ko Orion, e kiia ana ko te ingoa o Hakopa i runga i etahi mahere whetu o te tau waenga.[2][3] Ko tetahi atu take ko te kaimahi a te Pilgrim, te tohu o Hato Hemi (Jacobus i te reo Latina). Ko te ingoa o nga kaimahi ripeka ka ahu mai i te ahua o te ripeka.
I teie nei, ua ite-oioi-hia e ua tupu mau te parau tohu a Balaama: te fetia i te pae hitia o te râ no roto mai i te pupu fetia o “Iakoba” aore ra o Orion. No reira, na roto noa i te tuatapaparaa i teie mau irava e te hoê tabula fetia no te tau o te papairaa, te faaite maira te Bibilia iho e te haereraa i te pae hitia o te râ o te ra‘i (nohea mai te fetia) o te aratairaa ïa o te pupu fetia o Orion. Aita ana‘e, e ere te fetia ta te feia paari i ite i te tupuraa o te parau tohu a Balaama.
E whakakoia ana e Ellen G. White tenei kotahitanga i waenganui i a Orion me te rawhiti. Eita noa oia e faaite mai ia tatou e e haere mai te Ierusalema Apî na roto mai i te auahi i Orion (te Orion Nebula), te faataa atoa ra oia ia Iesu mai te pae hitia o te râ mai, no reira e tuati faahou ai ia Orion i te hitia o te râ tiretiera:
Aita i maoro roa, ua hutihia to matou mata i te pae hitia o te râ, no te mea ua fa mai te hoê ata iti ereere i te afaraa te rahi mai te rima o te taata, o ta matou i ite e te tapao o te Tamaiti a te taata. {2SG 32.1}
Ka whakatata atu ki te tino ra whanau o Ihu i te 27 no atopa faahou i teie matahiti e ua haafatata atu to tatou aau i to tatou Faaora na roto i te ite o te mau taata paari i te peeraa i te fetia, e te oto nei au i te mana‘o e aita e rahi atu â te taata o te imi mau nei ia ’na i teie nei ia faaauhia i tera tau.
E hi‘opoa ana‘e i te tahi atu irava Bibilia no nia i te hitia o te râ o te ra‘i:
Muri iho ka kawea ahau e ia ki te kuwaha, ara ko te kuwaha e anga ana ki te rawhiti. Na, nana, i puta mai te kororia o te Atua o Iharaira, i te ara ki te rawhiti: ko tona reo rite tonu ki te haruru o nga wai maha: marama tonu te whenua i tona kororia. (Ezekiel 43: 1-2)
Ko enei irava he maha nga korero! A haamana‘o, ua riro te hiero ta Ezekiela i ite ei hoho‘a no te vahi mo‘a i te ra‘i mai tei faataahia i roto i te tumu parau Me poropiti ano koe... I te mea e ua riro te hiero ei hoho‘a no te vahi mo‘a i te ra‘i, e mea tano ia tatara tatou i te pae hitia o te râ mai te hoê arata‘iraa tiretiera. Ka haria a Ezekiela ki te wahi e kite ana ia i te rawhiti, e tohu ana i to tatou titiro ki Orion. I a tatou e ako ana i te Karere Orion, nana, ko te "kororia" o te Atua e haere mai ana i te rawhiti.
Ko te kororia o te Atua ko tona ahua, i whakakitea e ia ki a Mohi i tana tono ki a ia kia whakaatu ki a ia tona kororia (Exodo 33:18 me te whai ake). I a tatou e ako ana i te karere a Orion, ka kite tatou i te ahua o te Atua, tona kororia, i whakakitea i roto i ana mahi ki te Haahi Adventist o te ra whitu i ia wa motuhake i tohuhia e nga whetu e whitu.
Ko tenei waahanga e hono ana i te panui mai i te rawhiti me nga mea nui e rua:
- Ko te reo o te Atua ano ko nga wai maha
- Te whakamarama o te whenua i tona kororia.
I mua i te tirotiro i aua kaupapa e rua, kia tino mohio tatou kei te korero tenei mo te karere Orion. E tai'o tatou i na irava e piti i muri mai o teie irava:
Ko tona rite kei te ahua o te whakakitenga i kite ai ahau, ki tera i kite ra ahau i ahau i haere mai ki te whakangaro i te pa. rite tonu hoki nga kite ki taku i kite ai ki te awa, ki Kepara; a tapapa ana ahau. Na kua tae te kororia o Ihowa ki roto ki te whare; i tika na te ara o te kuwaha e anga ana ki te rawhiti. (Ezekiela 43:3-4)
I ǒ nei te faahaamana‘o ra te peropheta ia tatou i te orama i papaihia i roto i te Ezekiela 1 no nia i te mau kerubi e maha mata e huira. Kia mohio ai tatou kei te kotahi tonu te kaupapa, ka herea e ia nga mea katoa kia rite ki te kororia o te Atua e puta mai ana i te rawhiti. Arā, ko ngā irava 1-4 he waeine. E tohu ana tenei ko nga korero nui e rua kua tuhia i runga ake nei me te tohutoro ki te tirohanga o te Upoko 1 he waahanga katoa o tenei kupu whakataki.
Te orama o Ezekiela 1 te tumu no te poroi o Orion, mai tei faataahia i roto i te faaiteraa. No reira e nehenehe tatou e papu e te faahiti mau ra teie irava i te poroi o Tautoru, e te poroi o Orion, o te reo atoa ïa o te Atua mai te mau pape e rave rahi e te haamaramaramaraa i te fenua ma te hanahana o te Atua.
Te Anahera Mana Nui
Ko nga tangata katoa e mohio ana ki te Apokalupo 18:1 me mohio tonu ki te whakamaramatanga o te whenua ki te kororia o te Atua. Ko te tuawha tenei o te karere a te anahera, no nga whetu.
A i muri i enei mea ka kite ahau i tetahi atu anahera heke iho i te rangi, he mana nui to ratou; marama tonu te whenua i tona kororia. ( Apokalupo 18:1 )
Ko ngā whiti e whai ake nei e whakaahua ana i tēnei karere o te ao whānui kia mārama ake ai te whakahē i te hinganga o Papurona me ngā whakaakoranga teka katoa e tinihanga ana i ngā iwi. Ko ngā whakaakoranga teka o Papurona, e kitea ana i roto i ngā hāhi katoa o ēnei rā, e mārama ana te tautuhi mā te karere e heke iho ana i Orion. Kei te haere tonu tātou, ka rongo tātou i a Ihu tonu e kōrero tika ana ki tana iwi:
Na ka rongo ahau i tetahi atu reo mai i te rangi, Ka mea, Puta mai i roto i a ia, e toku iwi, kei uru tahi koutou ki ona hara, kei pa ki ona whiu. Kua tutuki hoki ona hara ki te rangi, a kua mahara te Atua ki ona kino. ( Apokalupo 18:4-5 )
Ka korero a Ihu i te rangi, mai i Orion. Ae ra, kua karanga a Ihu i tana iwi mai i te rangirua o nga momo "Babulonia" o te hitori, engari kaore ano tenei irava i korero kino atu i enei ra mo etahi take e rua:
- Te faataa ra Iesu no te aha oia i pii ai i to ’na mau taata. Na ka atea ratou i te hara, ka kore ai e pa ki nga whiu. He whakaahua tenei mo te 144,000. He mea nui tenei no te mea ko te tikanga ka tino tutuki tenei poropititanga i roto i te reanga o te hitori o te whenua: ko te whakatupuranga whakamutunga e ora ana i te wa o nga whiu whakamutunga e whitu.
- Te faataahia ra Babulonia i ǒ nei i te hoê huru o tei ore roa i tupu roa i mutaa ihora. Te faataahia ra ta ’na mau hara “ua tae i te ra‘i”. Ko tetahi tauira ko Horoma raua ko Komora i tae atu to raua karanga ki te Ariki i te rangi, a whakangaromia ana e ia ki te ahi me te whanariki. Aita roa ’tu te mau hara a Babulonia i tae i nia i te ra‘i mai tei faaitehia i roto i te poroi o Orion.
Ko te toenga o te pene he whakatupato nui ka pa ki a Papurona nga whiu. Ano ano, e korero ana tenei mo te karere a Orion, e whakaatu ana i te tino whakatupatotanga mo te riri o te Atua i whakapuakina mai i te pahūtanga hypernova Betelgeuse ka puta nga whiu ki runga i tenei whakatipuranga. E ore te Atua e haapao i te huru o te taata, e e ore roa te hoê taata e ora i roto i te ekalesia.
Te faahaamana‘o nei au i te feia taio e i te tahi pae, o Iesu ana‘e te mana no te parau i te mau mea e parauhia i ǒ nei. Ko ia te korero, ehara i ahau. Te feia o tei rave i nia ia ratou iho no te faahapa i te taivaraa taatoa o te faanahonahoraa SDA ma te ore e mana o te reo no te ra‘i mai, te poroi o Orion, ua rave ratou i te hoê hape rahi. I te tahi a‘e pae, aita hoê a‘e—o Ellen G. White—e mana to ’na no te tapea i te vaha o Iesu. Pinepine oia i te parau ma te ti‘aturi e e farii mai ta’na ekalesia here i te Faaora i roto i to’na oraraa, tera râ, ua mo‘ehia taua mau ti‘aturiraa ra na roto i te orureraa hau a te faatereraa o te Ekalesia e ua pohe oia ma te ite ore i te tupuraa. (A kia mahara koe he kanohi whakakeke ano hoki.) Heoi, i poropiti ano ia mo tenei mea kino:
Kaua te ao e whakaurua ki roto ki te hahi, ka marenatia ki te hahi, ka hanga i te here o te kotahitanga [ecumenism]. Ma tenei tikanga e riro mau â te ekalesia i te ino, e mai tei faaitehia i roto i te Apokalupo, 'te fare no te mau manu viivii atoa e te faufau.' {TM 265.1}
He pono kua marenatia te ao ki te hahi, na ka taea e koe te whakatau i te toenga. I tua atu:
Ki te riro te hahi a te Atua manawapa e ore roa te reira e auhia e te Atua mai ta te mau ekalesia e faahoho‘ahia ra e ua topa e ua riro ei nohoraa no te mau demoni, e ei haapuraa no te mau varua viivii atoa e te mau manu viivii e te faufau atoa. Ko te hunga kua whai waahi ki te whakarongo me te whiwhi i te pono, me te hunga kua uru ki te hahi Adventist o te ra Hitu, me te karanga i a ratou ano ko te hunga e pupuri ana i te whakahau a te Atua, engari kaore ano i a ratou te kaha me te whakatapu ki te Atua i to nga hahi ingoa noa, ka whiwhi i nga whiu a te Atua rite tonu ki nga hahi e whakakeke ana i te ture a te Atua. {Reta 35, 1898}
Te teoteo noa ra anei outou no te mea no Laodikea (te ekalesia mahanahana) mai ia Walter Veith i muri a‘e i te taioraa i taua faahitiraa parau ra? Ko taku tumanako kei te haere koe ki te whare karakia o Philadelphia! Te faahoho‘a ra Laodikea e Philadelephia i te mau huru pae varua; ko nga pou pono o te hahi a te Atua ka mau tonu ake i tera wa, engari ka rukea atu te whakahaere taiva. A hi‘o na i te poroi ta Iesu i faatae atu i to ’na iho mau taata:
Ka tono a Ihu Tona iwi he karere whakatupato hei whakarite i a ratou mo tona taenga mai. Ua faaitehia i te peropheta Ioane te ohipa hopea i roto i te faanahoraa rahi no te faaoraraa i te taata. I kite ia i tetahi anahera e rere ana i waenganui o te rangi, kei a ia te rongopai mau tonu hei kauwhau ki te hunga e noho ana i te whenua, ki nga iwi katoa, ki nga hapu, ki nga reo, ki nga iwi, he nui tona reo ki te mea, Kia wehi ki te Atua, hoatu he kororia ki a ia, kua tae mai hoki te haora o tana whakawakanga, koropiko ki te kaihanga o te rangi, o te whenua, o te moana, o te puna. 14:6, 7.].
Ko te anahera e tohu ana i roto i te poropititanga hei kawe i tenei karere, hei tohu [ehara i te kaiarahi whakahaere, engari] he momo tangata pono, o tei haapa‘o i te mau muhumuhu a te Varua o te Atua e te mau haapiiraa o ta’na parau, te poro nei i teie faaararaa i te mau taata o te fenua nei. Kare teia karere i tukuia ki te au arataki akonoanga o te au tangata. Aita ratou i tapea i to ratou taairaa e te Atua, e ua patoi ratou i te maramarama no te ra‘i mai no reira e ere ratou i te numera i faataahia e te aposetolo Paulo: ‘O outou râ, e au mau taeae, aita outou i roto i te pouri, ia roohia outou e taua mahana ra mai te eiâ. He tamariki koutou katoa no te marama, he tamariki no te ra ehara tatou i te po, ehara hoki i te pouri.' [1 Tes. 5:4, 5].
Ko nga kaitiaki i runga i nga taiepa o Hiona te tuatahi ki te hopu i te rongo o te taenga mai o te Kaiwhakaora, te tuatahi ki te whakanui i o ratou reo ki te karanga i a ia e tata ana, te tuatahi ki te whakatupato i te iwi ki te whakarite mo tona taenga mai. Engari i noho humarie ratou, e moemoea ana mo te rangimarie me te haumaru, i te wa e moe ana te iwi i roto i o ratou hara. I kite a Ihu i tana hahi, rite tonu ki te piki pakoko, kua hipokina ki nga rau whakapaipai, heoi kahore he hua utu nui. Tei te haapopouraa i te mau huru haapa‘oraa faaroo, area te varua haehaa mau, te tatarahapa e te faaroo—na te reira ana‘e e nehenehe e farii i te Atua i te taviniraa. I tua atu i nga aroha noa o te Wairua, ka kitea te whakapehapeha, te noho rangatira, te whakapehapeha, te pipiri, te tukino. He whare karakia whakamuri i kati o ratou kanohi ki nga tohu o te wa. Kihai te Atua i whakarere ia ratou, i tukua ranei e ia tona pono kia kore, engari i whakarerea e ia, a wehe ke ana i tona aroha. I te mea kare ratou i pai ki te whai i nga tikanga, kare i tutuki ana kupu whakaari ki a ratou. {4SP 199.2–200.1}
Te feia o te patoi i te poroi o Orion, te maramarama no te ra‘i mai, e ere mau ïa ratou i roto i te feia i ite i te mahana e te hora. Ko te noho i roto i te Hahi SDA, ko te kaiarahi ranei i roto, kaore e whakarereke i tera korero.
Kia mahara ra ki te rironga o nga mea ia koe, ki au i rongo ai, a puritia, ripeneta hoki. Na, ki te kore koe e mataara, ka tae atu ahau ki a koe, ano he tahae; e kore hoki koe e mohio ki te haora e tae atu ai ahau ki a koe. ( Apokalupo 3:3 )
Ka rite ki te Rangi, ka pera ano ki te whenua
Kia maumahara, mo te matawhenua tenei. Te vai ra anei te mau hi‘oraa o te mau haamaramaramaraa mataeinaa i horoahia i roto i te tohuraa? Me mohio nga Adventist ki nga tauira e rua. Te hi‘oraa matamua, o te animala ïa o te Apokalupo 13:1 .
Na, i te tu ahau i te onepu o te moana, ka kite ahau i tetahi kararehe e haere ake ana i waho o te moana, e whitu nga mahunga, tekau nga haona, tekau nga karauna i runga i ona haona, i runga ano i ona mahunga ko te ingoa kohukohu. ( Apokalupo 13:1 )
Ko te tohu matawhenua kei roto i te kupu "moana," he tohutoro ki tetahi rohe matawhenua tino nui kei roto i nga tini tini me nga roopu tangata he rereke nga reo, ara ko te whenua o Uropi, koinei te rohe tino nui o te Ao Tawhito.
Na ka haere mai tetahi o nga anahera e whitu kei a ratou nei nga oko e whitu, a ka korero mai ki ahau, ka mea, Haere mai; Maku e whakaatu ki a koe te whakawakanga o te wahine kairau, o te mea nui e noho ana i runga i nga wai maha:… Ko nga wai i kite ra koe, kei hea te wahine kairau e noho ana, he iwi, he mano tini, he iwi, he reo. (Revelation 17: 1,15)
Ko nga korero mo te waahi kaore e mutu i reira, heoi. Ka hoatu ano ki a matou etahi atu paearu mo te tautuhi i te kararehe, me tona nohoanga motuhake i roto i te whenua, ara ko Roma, te pa o nga pukepuke e whitu:
Tenei te hinengaro whai whakaaro. Ko nga upoko e whitu e whitu nga maunga, kei runga te wahine e noho ana. ( Apokalupo 17:9 )
Te piti o te hi‘oraa matau-maitai-hia o te mau haamaramaramaraa mataeinaa tohu o te animala ïa o te Apokalupo 13:11:
I kite ano ahau i tetahi atu kararehe e haere ake ana mai i te whenua; e rua ona haona rite tonu ki o te reme, rite tonu tana korero ki ta te tarakona. ( Apokalupo 13:11 )
I te mea ko te moana e tohu ana i te rohe tino nui te tangata, ko te whenua te tohu mo te iti o te tangata. E tohu ana i te Ao Hou—o Amerika iho—e rua rau tau ki muri ka korero te poropititanga. Engari he nui ake nga korero a te irava: e rua ona haona rite ki te reme. I roto i nga whenua katoa o Amerika, kei te mohio matou he tohu tenei ki te United States of America me ona kaupapa matua o te Porotetani me te Republicanism. Ko te ahua he ngawari me te atawhai (he rite ki te reme) engari he rite tonu te korero ki te tarakona.
Ko wai ka kite i te wahine pai?
I te mea e te faataa ra te parau tohu i te vahi o te mau animala matamua e te piti, e te vahine faaturi e faatere ra ia ratou, e ere anei i te mea tano e e horoa atoa te reira i te mau faataaraa no nia i te tumu o te ekalesia mau a te Atua? Ko te tohu tuatahi ko te Ao Hou:
Na ka oma te wahine ra ki te koraha. kua rite noa ake hoki i te Atua he kainga mona, hei whangai i a ia ki reira, kotahi mano e rua rau e ono tekau nga ra. ( Apokalupo 12:6 )
Te faaite ra teie parau tohu i te hoê vahi iti taata i reira te mau taata o te Atua i hamani-ino-hia i te hororaa i reira i roto i na 1260 matahiti haavîraa i Europa. I haere mai ratou ki Amerika kia watea ai ratou ki te karakia ki te Atua i runga i nga tikanga o to ratou hinengaro. Ua tia mai te Ekalesia SDA mai roto mai i teie mau taata, e noa ’tu to ’na tupuraa ei ekalesia na te ao atoa nei, ua faaea noa oia i te pu rahi i te mau Hau Amui no Marite.
I teie nei, tei te hopea te Ekalesia SDA mana, e mea tano ia uiui e te horoa ra anei te Bibilia i te tahi atu mau haamaramaramaraa no nia i te vahi e haamauhia ’i te toea o te toea o tei ora mai. I te mea e te vai ra te poroi Orion i taua toea hopea ra, e mea maitai ia haaputu tatou i te tahi tapao no roto mai i te hoê irava i roto i te Bibilia o te faahiti ra ia Orion:
Nana nei i hanga Aketura, a Tautoru, a Matariki, me nga ruma o te tonga. (Job 9: 9)
He irarangi ki tonu i te hiranga o te pouri kua hipokina. Mena ka tirohia e koe a Pleiades i roto i te Concordance a Strong, hei tauira, ka kitea e koe he "whetu e whitu" he ahua pai ano. Ko Orion ehara i te mea e whitu noa nga whetu, engari he ruma, he ruma ranei, ko te "waahi tuwhera" e korerohia ana e Ellen G. White: ko te Orion Nebula, kei raro (te tonga ranei) o te whitiki o waenganui. No reira ka kite koe he nui ake te korero o tenei irava mo Orion i te mea e kitea ana i runga i te mata, engari ehara i te kaupapa o tenei tuhinga ki te whakamaarama taipitopito.
I te mea e te vai ra i roto i te vahi mo‘a i te ra‘i ra o Orion “te mau piha no te pae apatoa” tei taaihia i te taeraa mai o te Oire Mo‘a, e tano ïa te mana‘o e te vai ra te ekalesia a te Atua i nia i te fenua nei, te hoho‘a i nia i te fenua nei o te vahi mo‘a i te ra‘i, “e mau piha i te pae apatoa” tei taaihia i te Ierusalema Apî. He tohu matawhenua tenei mo te waahi o te whenua i puta mai ai te reo o te Atua i Tautoru: i te Tonga.
Mena ka rere te wahine ki te koraha, ki Amerika ranei, ko nga ruma o te tonga ko nga whenua o Amerika ki te Tonga. I reira e ti'a ai ia tatou ia hi'o no te imi i te parau poro'i e iriti (iriti) i te mau parau aro o Tautoru.
E taea ranei e koe te here nga whetu e whitu, e wewete ranei nga here o Tautoru? (Ioba 38:31)
I roto i te tuhinga Te Whakamutunga o te Hahi SDA, ka whakamaramahia e matou te tohu o te wahine e tu ana i runga i te marama, he rereke ki te whakapakoko o Nepukaneha. E whakaatu ana i te hahi i roto i te wa, ona waewae i runga i te turanga o nga Hurai, e tu ana i roto i nga rautau o te Karaitiana, kua karaunatia ki te Haahi SDA, me te kanapa ki nga whetu o Tautoru. Kei ia wahanga tona wa me tona waahi. Ko nga whetu tekau ma rua, e tohu ana i te toenga pono o te Adventism, kei Amerika ki te Tonga te tari matua.
Te faaite ra anei te Bibilia i te tahi mea taa ê atu â? Me titiro tatou ki hea i Amerika ki te Tonga?
Na ka rongo ahau i te reo no te rangi, hei reo o nga wai maha, me te reo o a nui te whatitiri… (Revelation 14: 2)
Ua faaauhia te reo o te Atua no ô mai i Orion mai i “te mau pape e rave rahi” e “te haruru rahi”. Ia amuihia teie na faataaraa e piti, e tia ia tatou ia imi i “te pape haruru rahi” aore ra te hoê toparaa pape rahi.
Mena kaore koe i te mohio ki nga wairere o Amerika ki te Tonga, heoi ano ko te mahi i te rapu a Google ka kitea e koe te maha o nga arotake haerenga e whakararangi ana i tetahi wairere hei #1: Wairere Iguazu. I a tatou e haere tonu ana, ka kite koe i te tino rite o tenei ki te poropititanga. Te mea whakamere, he ataata o Iguazu Falls te tapao parau “Maata atu i te haruru o te mau pape e rave rahi!”
Kei a Wikipedia etahi waahanga nui:
I te Noema 11 o 2011, Iguazu Falls i panuitia ko tetahi o nga toa tokowhitu o te New Seven Wonders of Nature e te New Seven Wonders of the World Foundation. [rongonui o te ao].
He maha nga moutere kei te taha o te 2.7 kiromita te roa (1.7 ma) ka wehewehe i te wairere ki roto. he maha nga wairere motuhake me te katarata, [nga wai maha] he rereke i waenga i te 60 ki te 82 mita (197 ki te 269 ft.) teitei. He rereke te maha o enei wairere iti mai i te 150 ki te 300, i runga i te taumata o te wai.[3]
Ko te ingoa "Iguazu" i ahu mai i nga kupu Guarani, Tupi ranei "y" [ɨ], te tikanga "wai", me te "ûasú" [waˈsu], te tikanga "nui".[2] [nga wai nui, nga wai maha ranei]
Ko te hononga o nga rerenga wai e tohu ana i te rohe i waenganui i Brazil, Argentina, me Paraguay.
Ko tenei waahi whakamiharo ka kiia he "koiora" (he putea ira). He mea nui tera mana ki te whakaaro ko te “Gene” o te ora mure ore e apee ana i te karere Orion. Ko tenei rahui ira e karapoti ana i te wairere whatitiri e tohuhia ana e nga whatitiri e whitu, katahi ano ka wetekina:
A ka puaki nga reo o nga whatitiri e whitu, ka mea ahau ki te tuhituhi: a ka rongo ahau i te reo i te rangi e mea ana ki ahau, Hiritia nga mea i puaki mai i nga whatitiri e whitu, kaua e tuhituhia. (Revelation 10: 4)
E hoa ma, he hohonu rawa atu tenei—he hohonu rawa atu i taku korero ki a koutou i roto i tenei tuhinga.
Kua iti ake ta matou rapunga mai i Amerika (te koraha) ki Amerika ki te Tonga (nga ruma o te tonga) me tetahi o nga whenua e karapoti ana i te wairere o Iguazu. Ko te raruraru ko te rohe e toru nga whenua — me pehea e mohio ai ko wai e pa ana ki te poropititanga? Ka taea e matou te keri iti ki te hitori o te rohe ka kitea ko te wairere no Paraguay i te tuatahi, i tapaina e ona tangata whenua Guarani (te tikanga "toa"), engari ka mohio tatou?
Kaore ano kia pau te tuhinga:
A ka rongo ahau i te reo no te rangi, ano ko te haruru o nga wai maha, me te mea he haruru o te whatitiri nui: a I rongo ahau i te reo o nga kaiwhakatangi hapa e whakatangi ana i a ratou hapa. (Revelation 14: 2)
te Wikipedia urunga mo te harp kei roto tenei korero poto:
“Ko te harp te taonga o te motu o Paraguay.”
Kei a koe: ko te Paipera e tohu tika ana ki Paraguay te whenua no reira te reo o te Atua rangi haere mai, kauwhau i te ra me te haora o te taenga mai o Ihu. Engari kaore e mutu i reira.
Mai ta tatou i ite i roto i te aamu o te mau Magi i hopoi mai i te mau ô na Iesu i to ’na taeraa mai matamua, e au te mau huru tupuraa i mua i te piti o to ’na taeraa mai. Hoê â huru i to te mau magi i tuatapapa i te mau ra‘i fetia e i te itea mai i te hanahana o te Atua, ua ite matou i te huru o te Atua i faaitehia na roto i te mahana, te ava‘e e te mau fetia. I te mea kua kitea e nga Magi te wa o te taenga tuatahi mai o te Karaiti i roto i ta ratou ako, ka kitea e matou te wa o tana tuarua. He he he whakarara tino i waenganui i a Ihu 'tuatahi me te tuarua haere mai.
No Ezekiela, ua faahoho‘ahia te evanelia o te tae-matamua-raa mai o Iesu na roto i te pape e tahe ra i rapae i te hiero. I tipu ake te rekereke, te hohonu o te turi, te hohonu o te hope, te mutunga kore e taea. He rite te reo o nga wai maha ki tenei. Mai i nga wairere o Iguazu e haruru ana, ka whai matou i te awa o Paraná ki te hauauru ki te tonga ki te wahi e whangai ana te awa o Paraguay. Mai i reira, ka taea e matou te whai i te awa o Paraguay kotahi noa te huarahi, a ka kawea matou ki te raki tika ki te rohe o "Cordillera" (ko te tikanga "Mountain"). Na te hoê anavai iti o te anavai Paraguay—e nehenehe to ’na i‘oa ia iritihia mai te Crystal Clear Creek—e hopoi mai ia tatou i te mau pape hohonu e tahe noa na roto i te mau fenua i reira tatou e ora ’i e e rave ai i te ohipa. Te reo o te Atua e faaite ra i te mahana e te hora no te Tae-Piti-raa mai o Iesu Mesia e tae mai ia outou mai te evanelia o To’na taeraa mai matamua i tae mai i roto i te orama a Ezekiela. Ko te whakatakotoranga tinana o ta matou paamu e rite ana ki ta Ezekiel korero: ka rere te awaawa ki te rawhiti i te taha tonga o to matou whare karakia/temepara e anga ana ki te rawhiti.
A ka whakahokia ahau e ia ki te tatau o te whare; na, nga wai i puta mai mai i raro i te paepae o te whare whaka te rāwhiti: ko te aronga mai hoki o te whare i anga ki a Ihowa rāwhiti, a ka heke iho nga wai i raro i a Ihowa taha matau o te whare, i te taha tonga o te aata. (Ezekiela 47:1)
No reira te Bibilia e horoa mai ai i te hoê faataaraa papu maitai no nia i te tumu o te reo o te Atua i nia i te fenua nei.
Nga Waerenga Hou a te Atua
Ko nga wai whakaora ehara i te mea ko Ihu anake nana nei te patunga tapu i hoko, engari ko te Wairua Tapu e whakatapu ana i a tatou. He tokoiti noa matou o nga tangata e hora nei i tenei korero atua ano he wai rere, engari ka rere atu ki a koe ka piki, ka piki ano nga wai i a koe e tohatoha ana ki etahi atu.
I raro i nga ua o to muri ua…ka korero te Wairua Tapu na roto i te tangata ora me te mana whakapumau. Karekau he tangata e mataki ki te kite mena he pai te porotaka o nga rerenga korero, mena he kore he te wetereo. Ka rere te wai ora i roto i nga awa o te Atua.... E mohio ana ahau tera te rangi e ki ana i nga taonga whai rawa, e mau tonu ana, hei hoatu noa ki te hunga katoa e pai ana ki a ratou ano. a ka whai taonga, ka hoatu noa ki etahi atu. E mohio ana ahau he pono tenei. {YRP 324.4}
Ua riro mau â te reo o te Atua mai te mau pape e rave rahi ei faahoho‘araa no te mau taata e rave rahi mai ia outou o te poro â i teie “ra‘i tei î i te tao‘a rahi roa ’‘e o te hoê poroi.
Na ka rongo ahau me te mea te reo o a te hui nui, ka rite ano ki te haruru o nga wai maha. me te mea ano he reo o nga whatitiri nunui, e mea ana, Areruia: e kingi ana hoki te Ariki, te Atua Kaha Rawa. ( Apokalupo 19:6 )
Engari, me pehea te Huihuinga Nui?
Ko te putanga o Oketopa 10, 2013 o te Adventist Review he maha nga tuhinga e pa ana ki te Tika na te Whakapono me te Huihuinga Nui o te tau 1888, me nga kaupapa penei i te Last Generation Theology. Ka hoatu e ratou te hau o te tapu, engari ki te panui koe i a raatau tuhinga, ka takahia, ka whakakahoretia nga korero pono katoa e whakaatuhia ana e ta tatou kaupapa. I nga wa katoa, he tohunga ratou ki te ahua pai. Ki te hunga penei i a Ted Wilson me ana kaihoe, ka oma a Ihu:
Aue, te mate mo koutou, e nga karaipi, e nga Parihi, e te hunga tinihanga! he rite hoki koutou ki nga urupa kua oti te pani ki te paru ma, ko waho he ataahua ki te titiro atu, ko roto ia ki tonu i nga koiwi tupapaku, i nga mea poke katoa. He pena hoki koutou, ko waho e tika ana ki ta te tangata titiro, ko roto ia e ki ana i te tinihanga, i te kino. ( Mataio 23:27-28 ).
I whakaae a Ellen G. White ko te reo o te Huihuinga Nui e noho ana ko te reo o te Atua, i te mea he tangata whakapono nga rangatira, he tangata inoi, he kaupapa teitei, engari i te mea kaore ratou i whakaritea e ia ki te kohukohu (ChL 20). He wa ano ka kii ia "kaore e taea e ia te kii i te reo o te Huihuinga Nui… he reo no te Atua" (GW 490). He tino hira enei korero i runga i te panuitanga i whakatuwherahia e au tenei tuhinga. E toru taime to te Amuiraa Rahi i faatura i te Sabati Poieteraa eukumene i faauehia e te pâpa: 2009, 2010, e 2012. E toru matahiti i haere mai ai te fatu o te ô vine e imi i te hotu ( Luka 13:7 ). Hoê â matahiti tei horoahia, e i ǒ nei i te 26 no atopa 2013 te tuu faahou nei te amuiraa rahi i te Atua Poiete ta ratou e mana‘o ra e e haamori ratou. Te na ô ra te fatu o te ô vine: “A tâpû i raro!”
I taua ano ra, i te mea ka pakaru nga kaiwaiata i Paraguay i te rekoata o te ao i roto i ta ratou huihuinga o te ao, ka mohio koe no hea te reo whakamarama o te Atua i puta mai ai—ehara i te Huihuinga Nui, engari ko nga ruma o te tonga, ano he haruru o nga wai whatitiri, me nga kaiwhakatangi hapa e whakaatu ana i nga kupu ngaro.
Te Poropiti a Paraama
He kotahi ano te ritenga i waenganui i te taenga tuatahi mai o Ihu me tana haerenga tuarua e hiahia ana ahau ki te whakapuaki ki a koutou. O te parau tohu a “Balaama” o tei riro na ei peropheta na te Atua i mutaa ihora, ua fariu ê râ i te moni faufau. I muri a‘e râ i to ’na taivaraa, ua tuu te Atua i roto i to ’na vaha i te mau parau haamaitai no Iseraela.
Ko te Paraama o enei ra he poropiti hinga ko te ingoa o Ernie Knoll. Ahakoa kua taka ia i tana mahi, kua kite te Atua i te tika ki te whakau i a tatou akoranga ma te tohu i roto i ana moemoea. Ua faataahia te reo o te Atua i roto e hitu mau o ta ’na mau moemoeâ, o te horoa mai i te tahi atu â mau haamaramaramaraa i te haruru o te mau pape e rave rahi. E ai ki a ia he wairere whatitiri, he awa maunga, he wairere iti i te wa kotahi. Ka kite koe e tika ana tenei ki nga wahanga awa e toru: ko te Iguazu Falls i te Paraná, ko te awa Paraguay e rere ana i te takiwa o te maunga, me te awa iti e whakawhiti ana i ta matou paamu.
I roto i tetahi o ana moemoea (Te Orometua Matua) ka toro atu ano ia ki Iguazu Falls, e whakaahua ana i te kore mohio ki a ia ano.
Ma te peapea, ua patoi oia i te poroi o Orion e ua huri i ta ’na mau moemoeâ no te patoi atu i te reira, ua haavî râ te Fatu ia ’na mai ta ’na i rave ia Balaama. Te mana'o nei au e kaingākau atu ia ki te whakaaturanga tino ekumene-hoa o Te Poieteraa—E Ite te Fenua (i puta ano i te tau 2010) kaore e wero i tana tauira. Ko tenei kiriata, kua tukuna inaianei puta noa i te ao, he tino "whakapaipai" me te whakamarama teitei o te 6 × 12 mita tirohanga, engari he kore korero. Ka taka kino ki te 7 ×12 Ko nga ahuatanga e pa ana ki nga karere a te Atua e ki tonu ana i te whakaakoranga parakore. Ua ite tatou e ua faatumuhia te mau haapiiraa mâ atoa i ni‘a i te satauro o Iesu Mesia, e To’na tino tei faahoho‘ahia i Orion e To’na toto tei faahoho‘ahia i roto i te Gene o te Ora.
Kei runga te reo o Ihowa i nga wai: e papa ana te whatitiri a te Atua o te kororia: kei runga a Ihowa i nga wai maha. Kaha tonu te reo o Ihowa; nui atu te reo o Ihowa. (Salamo 29:3-4)
Te vai ra te tahi atu tumu i maiti ai te Atua i te haruru o Iguazu Falls no te tapao i To'na reo. Ko te nui o te awaawa i raro i te wairere he whakaata whakamiharo o te nui o te Orion Nebula (ka taea e tatou te mohio mai i te whenua). Me whai wa ki te tiro i nga pakipūmeka o enei mea whakamiharo—mehemea he mano nga kupu te utu o te pikitia, kotahi miriona te utu o te ataata.
Ko Ellen G. White te ingoa e toru nga huarahi e korero ai te reo o te Atua ki a tatou: na roto i tana Kupu, na roto i nga mahi a te Atua, me te "nga piira a tona Wairua Tapu, e whakaatu ana i te ngakau, ka mahia i roto i te ahua" (YRP 102). I roto i teie tumu parau, ua faaite atu vau ia outou i roto i te parau a te Atua no hea mai To’na reo—i te ra‘i e i te fenua atoa—e ua faaite au e mea nahea te mau ohipa a te Atua i te faaite i te faaiteraa no tatou. Te vai ra te hoê uiraa: Te taamu ra anei te Varua Mo‘a i te mau “faaururaa nehenehe” o te huru o te Mesia i roto i to outou aau?
Ataata e manakohia ana: Te Matau Iguazu, Ko Orion Nebula