Origine eldonita vendrede, la 22-an de oktobro 2010, 5:51 en la germana ĉe www.letztercountdown.org
Se mi volas klarigi al la membroj de mia malgranda hejmgrupo ion pri temo en la Biblio, kiu kuŝas malproksime en la tempo, mi ofte konsilas al ili, ke ni ne legu la tekstojn sen paŭzoj. Ni devus preni paŭzojn por kontempli la tempon, kulturon kaj situacion de la individuoj priskribitaj tie. Ni devas meti nin rekte en la pozicion de la ludantoj kaj observi ĉion kvazaŭ ni ĵus faris vojaĝon reen en la tempo kaj estus rekte en la ŝuoj de la partoprenantaj karakteroj. Tiuj, kiuj ne sukcesas fari tion, ĉiam havos problemojn por kompreni la Bibliajn tekstojn, kiuj estis skribitaj antaŭ 3500 - 2000 jaroj. Pro ĉi tiu malbona maniero legi antikvajn tekstojn kaj la problemo, ke ni estas formitaj de niaj propraj tradicioj kaj pensmanieroj, interpretaj eraroj ŝteliras en tiu malklara nian vizion pri la vero.
Se ni volas solvi problemojn levitajn koncerne la Paskon en la unua parto de la Ombroj de la Kruco, ni devas fari ĝuste tion, kion mi ĵus klarigis. Ni devas transporti nin reen en la tempo al la kulturo kiu ankoraŭ memoris kiel la Pasko estis festota. La kleruloj pri kristanismo ŝajnas supozi, ke ni jam sufiĉe longe "transportis nin reen en la tempo", se ni realigas mensan vojaĝon al la tempo de Jesuo, proksimume 2000 jarojn antaŭ nia tempo. Ili koncedas ke "ni havas ĉi tie unu plian kazon kie nia aktuala nescio pri antikvaj judaj praktikoj ŝajnas esti la kialo de nia malkapablo klare harmoniigi la ŝajne konfliktajn deklarojn de Johano kaj la Sinoptikoj." {Adventista Biblia Komentaĵo, Volumo 5, p. 537, angla eldono}
Sed ĉi tio—kiel mi montros nun—malproksime ne sufiĉe malproksime. Ni devas fari pli grandajn klopodojn mense kaj reiri aliajn 1500 jarojn al la radikoj de la Pasko, al la tempo, kiam ĝi estis starigita de la Sinjoro, kaj ni devas gliti en la ŝuojn de tiu, kiu ricevis la instrukciojn rekte de la Eternulo. Ni devas surmeti...
La Ŝuoj de Moseo
Legante la honestan deklaron de niaj kleruloj—ke estas la hodiaŭa nescio pri la antikvaj judaj praktikoj, kiu malhelpas nin kompreni tion, kio okazis tiam en 31 AD, ni unue devas rekoni, ke la plej alta intereso de nia Sinjoro estas, ke ni plene komprenu, kio okazis en tiu tempo, por ke ni povu alfronti la atakojn de falsaj instruistoj. Forĵeti nian nescion per: "Nu, ni simple ne scias ĝin, do ne gravas por nia savo", kiel estis skribita de niaj BRI-komentistoj en figura signifo ĉe la fino de ilia deklaro de nescio, estas kompatinda provo kovri ilian nekapablon trovi solvojn al la problemoj per la gvidado de la Sankta Spirito, uzante la argumenton ke ni traktas faktojn "malinteresi". Ĉi tio estas tre malĝoja kaj dubinda pensmaniero por la deklarita popolo de Dio, kiu devus klopodi scii kio okazis ĉe la krucumo de la Savanto ĝis la plej senfina detalo kaj harmonii tion kun la bibliaj tipoj, precipe ĉar sendito de Dio estis donita al ni, helpante nin per multe da informoj kaj konsiloj por trovi la veron!
Sed Dio en Sia providenco jam sciis antaŭ la kreado de la tempo, ke ni iam renkontos problemon kun la Paska festo, kaj tial ni trovas en la Biblio multoblajn raportojn, kiuj kune, perfekte klarigas, kiel iris la ĝusta kurso de la Paska festo. La biblia konto inkluzivas karakteron, kiu, kiel ni, ankaŭ sciis nenion pri kiel Paska festeno funkcios, kaj kiu ankaŭ interesiĝis konservi ĝin ĝuste kiel la Sinjoro volis ĝin. Li estis la unua verkinto de la Biblio, Moseo.
Li estis en la samaj ŝuoj kiel ni. Li estis en kompleta nescio laŭ juda praktiko. Eble iuj el vi demandos: "Kial? Li estis judo, ĉu ne? Ĉu li ne devis scii kiel la judoj traktis ĉion ĉi?” Se vi pensas tiel, vi ne "paŭzis por pripensado", pri kiu mi parolis pli frue. "Kiu vere estis Moseo?", aŭ almenaŭ... "Kiu estis Moseo en la tempo, kiam li ricevis la instrukciojn de Dio pri la ĝusta kurso de la eliro ĉe la deka plago de Egiptujo?" Ĉi tiuj devus esti la aferoj, kiuj devus koncerni nin, se ni volas gliti en la ŝuojn de tiu, kiu ricevis ĉi tiujn unuajn Paskajn instrukciojn de la Eternulo.
Moseo estis filo de hebreaj sklavoj kaj naskiĝis ĉirkaŭ 80 jarojn antaŭ la eksvalidiĝo de la Izraelidoj 215 jarojn da sklaveco en Egiptujo. Laŭ nuna ŝtatleĝo, li verŝajne havintus duoblan civitanecon: Izraelido kaj egipto. La sekva demando, kiun ni devas demandi al ni mem, estas, en kiu kulturo estis edukita Moseo? Ni ĉiuj scias, ke li estis kaŝita en la junkorbo por eviti la persekuton de la Egiptoj, kiuj volis mortigi ĉiujn infanojn sub la aĝo de du jaroj, laŭ ordono de la Faraono. Sed Dio en Sia saĝo gvidis la junkorbon kun la malgranda filo de sklavoj tiel proksime al la bordo de Nilo, ke ĝi estis ekvidita de unu el la filinoj de Faraono, kaj ŝi savis la knabeton. Ĉar ŝi mem ne povis nutri la infanon, ŝi alvokis hebreinon kaj Dio kaŭzis, ke ĝi estas la patrino de Moseo mem, kiu rajtis mamnutri ŝian filon. Kiam la infano estis demamigita, li estis donita al la filino de Faraono kaj iĝis "ŝia filo". Vi povas legi ĉion ĉi en Eliro 2:1-10.
Kie kreskis Moseo? Kiuj kulturoj influis lin? Unue, estas evidente, ke Moseo, kiel filo de la filino de Faraono kaj nepo de Faraono, devis ricevi bonegan edukadon en la palaco de la egiptaj kleruloj. Lia ĉefa formado estis tra la egipta kulturo, kaj kiel ni scias, tio estis politika-religia sistemo karakterizita per sunadoro kaj la adorado de vivanta homo kiel Dio, la Faraono.
Sed multaj vidas en la sekvaj versoj, ke Moseo ankaŭ estis formita de sia biologia patrino kaj ilia medio, ĉar li ekkoleris pri egipto, kiu batis hebrean sklavon, kaj mortigis lin (Eliro 2:11-12). Tio montras ke li simpatiis kun la hebreaj sklavoj, kaj ke lia naskiĝpatrino influis lin. Kaj nun, multaj homoj faras la eraron kredi, ke Moseo lernis la ritojn kaj la religio-specifajn trajtojn de la hebreoj de sia biologia familio. Ili do kredas, ke Moseo ankaŭ komprenis, ekzemple, la sabaton kaj ke la Izraelidoj simple ne povis observi la sabaton, ĉar la egiptoj malpermesis ĝin. Ili supozas ke la judoj povis reteni sian tutan religian kaj kulturan scion. Tamen, ni ne devas forgesi, ke Moseo mem estis la unua verkisto de la Biblio, kaj antaŭ tio, estis absolute neniu registro de la kultura kaj religia heredaĵo de la Izraelidoj!
La plej grava kaj fundamenta afero por nia konsidero estas, kiun kalendaron Moseo komprenis? Kiel li komprenis la komencon de la tago, kio estis por li la komenco de la monato, kaj kiel li komprenis la komencon de la jaro? Nur se ni povas solvi ĉi tiujn demandojn, ni povas kompreni tion, kion Dio volis diri al Moseo, kiam Li parolis al li en Eliro, Ĉapitro 12, kaj komencis instrui al li la tipon de la Pasko, nome la sinsekvon de la ritaj procezoj tra la eliro el Egiptujo, kiun ni jam ekzamenis iomete en la unua parto de "Ombroj de la Kruco".
Nur se ni inkluzivos ĉi tion en nia konsidero, ni eltiros la ĝustajn konkludojn. Sed se ni lasas ĉi tiujn demandojn neresponditaj kaj supozas sen plia esploro ke Moseo, kiel Izraelido, ricevis la instrukciojn de Dio havante kompletan komprenon de la malnova juda kalendaro, ni venas al la konfuzaj kontraŭdiroj de la du-Pasa problemo.
Multaj kredas ke Moseo komprenis ambaŭ kalendarajn sistemojn (la juda kaj la egipta) kaj tial Dio estus parolinta al li en Eliro uzante israelajn tempomezurojn. Sed kiel ni vidos, tio estas fundamente malĝusta supozo, ĉar ĝi ne konsideras, ke la hebreoj jam vivis 350 jarojn en la lando de la egiptoj, iliaj feŭdaj sinjoroj, kiam naskiĝis Moseo. Kiam Dio parolis al Moseo, eĉ 215 jaroj de la plej perforta sklaveco pasis super la nacio kaj kulturo de la Izraelidoj. Neniu nacio povus tute konservi sian kulturon sub ĉi tiuj kondiĉoj. Kaj tio certe estis eĉ pli malbona por popolo, kiu ne havis skribajn notojn pri sia kulturo kaj povis transdoni sian scion de generacio al generacio nur per la parolata vorto. Dum 215 jaroj, ili estis devigitaj servi je tiuj laborhoroj, kiujn la egiptoj determinis por ili laŭ sia kalendaro. La Izraelidoj konstruis la piramidojn por la kulto kaj la dioj de la sunaj adorantoj—konstruaĵoj kiuj superfortas nin per miro ankoraŭ hodiaŭ. Ili ne estis nur interplektitaj kun la egipta kulturo. Ĉar ili servis la egiptojn kiel sklavoj, ili estis devigitaj rezigni ĉiujn siajn religiajn servojn kaj adaptiĝi tute al la egiptoj. La egipta kulturo, kiel ĉiuj sunadoraj kulturoj, estis pure despota kulturo, kaj la statuo de Danielo montras, ke ĉiuj ĉi tiuj kulturoj pasas siajn bazajn doktrinojn de unu aĝo al la alia, kaj ĉi tio estas la kialo, ke la babilona sunadorado ankoraŭ konservas sian "kaŝitan" lokon en la papa sistemo.
La hebrea Ŝabato por adori Dion la Kreinton estis aboliciita per dekreto kaj anstataŭigita per sun-tago (dimanĉo), por adori la dion de la suno. Sklavo ne elektas la tagon, en kiu li ripozas; ĝi estis kondiĉita al li, se li eĉ rajtis ripozi unu tagon. Sklavo ne elektas, kiam komenciĝas lia tago; ĝi estas kondiĉita al li, kaj sklavo ne determinas la komencojn de monatoj aŭ jaroj. Ili estas determinitaj por li fare de lia feŭda lordo. Sklavo ne frekventas lernejon de sia popolo sed estas edukita por sklavlaboro en la "lernejoj" de sia feŭda sinjoro, almenaŭ la bonŝanculoj kiuj ne devis nur treti brikojn. Sklaveco estas kondiĉo en kiu homo tute perdas sian aŭtonomecon kaj liberan volon perforte.
Eĉ hodiaŭ, grupeto de elitaj krimuloj, kiuj regas la tutan monon en la mondo, preparas novan sklavigon. Ĉi-foje, ne nur por malgranda minoritato, sed por la tuta homaro. Ili volas devigi la tutan homaron konservi la sunon adori religion kiel ĝi estis farita antaŭ longe kun la Izraelidoj en Egiptujo. Sub ĉi tiu cirkonstanco, ne estas loko por via propra kalendaro aŭ speciala tago de ripozo kiel la Ŝabato. Post nur kelkaj jaroj en sklaveco, la Izraelidoj verŝajne jam komencis "forgesi" sian specialan kalendaron kaj submetiĝis al la armea premo de la reganta potenco. Tamen, Dio garantias al ni, kiel spirita Israelo hodiaŭ, ke Li persone intervenos, por ke tio ne plu okazos, sed ni devas persisti kaj resti fidelaj sub premo pli impeta ol iam antaŭe ekzistis en la historio de la homaro.
Do, eĉ se Moseo estis elmontrita al la influoj de du kulturoj, li neniam lernis la veran kreadkalendaron de Jehovo. Li estis sub la influo de du kulturoj kiuj ne sciis pri la vera kreadkalendaro. La unua kulturo estis la egiptoj, kiuj konservis tre specialan hibridan kalendaron de luna-suna-stela naturo, kaj la alia estis la kulturo de liaj biologiaj gepatroj, kiuj forgesis la kreadkalendaron. Tiel, kiam Dio parolis al Moseo en Eliro 12, estis por li kiel por ni: li estis "senscia laŭ antikvaj judaj praktikoj" en du aspektoj:
- Li ne konis la veran kreadkalendaron kaj ĝi neniam estis instruita al li.
- Li ne konis la judajn festojn ĉar ili ankoraŭ ne estis starigitaj de Dio.
La nura speciala tago kiu estis starigita de Dio, tra la kreado longe antaŭe, estis la Ŝabato, ripetiĝanta ĉiun sepan tagon, kaj eĉ ĉi tio estis entombigita en forgeso dum la sklaveco. Antaŭ la eliro el Egiptujo, la judaj festoj eĉ ne estis fiksitaj en siaj specoj. La Ŝabato ekzistis 2500 jarojn ekde la kreo de Adamo kaj estis konservita de la patriarkoj, kiel Noa kaj Abraham, sed la hebrea kulturo 215 jarojn post la komenco de sklaveco verŝajne nur sciis, ke iam estis io "speciala", sed ili ĉesis konservi la sabaton.
Tial, ni povas senti sin memfide komfortaj en la ŝuoj de Moseo, se ni nun provas kompreni denove tion, kion Dio volas klarigi al ni en Eliro, Ĉapitro 12. Ni nenion scias; ni komprenas nenion de la juda kulturo! Ni devas esti pretaj pensi en la sama maniero kiel Moseo estus pensinta kiam li ricevis la instrukciojn por la tipo de la Pasko. Ni devas surmeti la ŝuojn de Moseo, kiu komprenis nur unu kalendaron, kaj tiu estis la egipta!
La Tria Kalendaro
Ĉu ni ŝatas aŭ ne, se ni volas surmeti la ŝuojn de Moseo, ni devas lerni la bazajn trajtojn de tria kalendaro: la antikva egipta kalendaro, kiu estis la nuna kaj valida kalendaro de Moseo en tiu tempo.
Sed ne maltrankviliĝu! La cerboj de miaj legantoj jam estas trejnitaj por pensi en malsamaj kalendaraj sistemoj, do ne estos tro malfacile por vi kompreni tiun ĉi ŝajne sufiĉe kompleksan egiptan kalendaron. Mi limigos la aferon al tio, kio estas grava por ni. Feliĉe, la hieroglifoj estis deĉifritaj de la Rosetta Ŝtono kiu estis trovita en mirinda maniero, tiel multaj antikvaj egiptaj skribaĵoj en la imponaj piramidoj kaj tomboj faras sufiĉe klare hodiaŭ kiel la egiptoj komprenis sian kalendaron. Efektive, ni scias pri ĉi tiu kalendaro multe pli ol la krea kalendaro de Dio. Ĉiu, kiu serĉas la Interreton per la taŭgaj terminoj, trovos multajn retejojn, kiuj traktas ĉi tiun kalendaron.
1. La antikvaj egiptaj tagoj komenciĝis ĉe sunleviĝo. La suno estis ilia supera dio (la patro de la lumportanto, Lucifero). Do, kiam la unua tagiĝo fariĝis videbla matene, Ra, la suno, komencis regi. Tamen, se la suno tute subiris, komenciĝis terura tempo por ili. La nokto estis la tempo de teruro kaj timo, ĉar ilia dio "iris dormi". Mi aŭdas similajn deklarojn de la subtenantoj de la luna sabata doktrino, kiuj diras, ke la juda tago komenciĝis frue matene kaj ne ĉe sunsubiro. Tiel, ili malobservas la Biblion kaj akiras anojn per semado de dubo kaj necerteco. Estas interese, kiel ili uzas la antikvan egiptan pensmanieron por reklami sian paganan kultadon al tiuj adventistoj, kiuj ne sufiĉe preĝe studas kaj ne havas la rimedon kontraŭ ĉi tiu "fermentaĵo de la Sadukeoj". Ili finfine fariĝas tute kontrolitaj de ili.
La ideo, ke la tago komenciĝos matene ĉe la sunleviĝo, estis jam enkondukita en la komenco mem de la homa historio, kiam Satano volis meti sian kvazaŭan patron, la sunon, en la pozicion, kiu apartenas nur al Dio la Kreinto, kiu nepre komencis la kreadon en la mallumo (nokte) kiam ne estis lumo. "Estu lumo" estis la unua akto de kreado, kaj ĉi tiuj vortoj estis parolitaj nokte kiam ne estis lumo. Nur la sunadorantoj komprenas la nokton kiel mezan staton, kiu vere ne ekzistas, kaj tio kaŭzas al ili maltrankvilon kaj malkomforton. Do, ili provas misfamigi la tempon, en kiu Jesuo pasigis la plej multajn horojn en preĝo asociita kun Lia Patro, sin preparante rigardante kaj preĝante por la laboro de la sekva tago—aŭ eĉ la tempon, kiam Li komencis Sian pasion en la ĝardeno de Getsemane, kie Li ebligis, ke ĉiuj niaj pekoj estu metitaj sur Lin, kaj plurfoje avertis la disĉiplojn, sed ne ke ili falu kiel gravan kaj interan disĉiplon. ŝtato”. Ĉi tio estas por ke ni povu kredi ilian "kreadrakonton" kun tago komenciĝanta matene, kiu estas diametre kontraŭa al la biblia rakonto, "Kaj la vespero kaj la mateno estis, la unua tago". Satano ĉiam provas krei konfuzon per siaj kunservistoj, sed ni ĉiam malkovras liajn lertaĵojn kiam ni studas la antikvajn babilonajn religiojn kaj iliajn branĉojn, kiel egiptan sunkultadon.
Se iu volas diri al ni, ke la judoj komprenis la komencon de la tago ĉe tagiĝo, kaj ke ni konsentu pri tio, li volas logi nin en la kaptilon de misinterpreto de la krea kalendaro por eltiri malverajn konkludojn, kio finfine alportas nin konservi paganajn praktikojn kaj malobei la ordonojn de Dio. Iuj kredas, ke malsamaj kredsistemoj kunekzistos en la ĉielo kaj ke lunaj Ŝabatgardantoj loĝos tie en perfekta harmonio kun tradiciaj sepataj Ŝabatgardantoj. Ne, gefratoj! Jesuo avertis nin en la Biblio centojn da fojoj pri la fraŭdo kaj la fermentaĵo (la falsaj doktrinoj) de falsaj instruistoj. Se la verso, kiu diras, ke ĉiu estas juĝata nur laŭ sia scio, estas komprenenda, ke tiu, kiu serĉis la veron kaj erarvagis kaj eltiris malĝustajn konkludojn, ankaŭ estus savita, tute ne estus necese averti pri trompo, ĉar tiukaze ankaŭ iu, kiu estis trompita, estus en la ĉielo, nur farinte eraron. Tiam eĉ ne bezonus serĉi Dion kaj la veron, ĉar ne estus diferenco inter tiuj, kiuj trovis la "veran veron" kaj tiuj, kiuj trovis la "malveran veron".
Kiom da "veroj" estas? Laŭ la Universala Eklezio, ekzistas tiom da veroj kiom da diversaj religioj kaj kredoj. Efektive, ili nun kolektiĝas en la tutmonda ekumena movado por esti forbruligitaj kiel pajlo. Laŭ la deklaroj en la Biblio de la Kreinto, la solenaskita Filo de Dio la Patro, ekzistas nur unu vero: "Mi estas la vojo, la vero kaj la vivo; neniu venas al la Patro krom per mi." (John 14: 6) "Dio estas Spirito: kaj liaj adorantoj devas adori lin en spirito kaj vero." (Johano 4:24) Se la luna sabato estus la ĝusta interpreto de la kvara ordono de Dio, ĉiu kiu “obstine” observis la sabaton ĉiun sep tagojn estus perdita. Se la inverso estas vera, Dio kompatu tiujn, kiuj kredis la luna sabata mensogo, anstataŭigis la tagon de Dio la Kreinto kun tago por adori la patrinon de Satano, la lunodiino, kaj tiel konservis paganan tagon de ripozo. Estas do tre grave scii, kio estas la vero, kaj ni devas serĉi ĝin kvazaŭ temus pri vivo kaj morto. Ja temas pri nia eterna vivo.
Jesuo, pri la demando de la disĉiploj pri kio estos la signoj de la fino, respondis, ke ili zorgu, ke neniu ilin trompu. Tio signifas, ke en ĉi tiuj lastaj tagoj, fraŭdo estos aparte senbrida. Tial ekzamenu la aferojn, kiuj estas alportitaj antaŭ vi en ĉi tiuj tagoj! Kontrolu la Orion-mesaĝon, ekzamenu la lunan sabaton! Pruvu kio estas, ĉe ĝia kerno, konforme al la instruoj kiuj estis donitaj al la lasta eklezio de Dio per la sendito de Dio, Ellen G. White! Uzu vian Biblion! Kontrolu la profetojn, kiuj estis senditaj al vi de la Biblio kaj preĝu, preĝu, preĝu, ke la Sankta Spirito estu donita al vi por distingi la mensogojn de la sola ekzistanta kaj nur reala vero! Ne povas esti du malsamaj veroj pri afero. La vorto "vero" jam ekskludas ĝin. Ne ekzistas pluralo de vero! Ne estas "veroj". Neniu, kiu estos kondukata por malobei la ordonojn de Dio per fraŭdo, havas senkulpigon, ĉar se ili estus puraj vazoj, ili ricevus la Sanktan Spiriton por esti kondukitaj en la tutan veron. Jesuo promesis ĉi tion. Ĉu ni faros Lin mensoganto?
Ĉiu, kiu kredas, ke la juda nacio opiniis sunleviĝon kiel la komenco de la tago, pravas nur por la periodo dum la 215 jaroj da sklaveco en Egiptujo, kiam ili ne havis alian elekton. Sed Dio, baldaŭ post la Eliro el Egiptujo, reedukigis la Izraelidojn pri la ĝusta komenco de la tago. Pli pri tio poste. La antikvaj egiptaj tagoj povas esti studitaj en tre multe da detalo ĉe Antikvaj Egiptaj Faktoj.
2. La komenco de la antikva egipta luna monato estas tre bone klarigita Vikipedio - La antikva egipta lunkalendaro [ĝi estas en la germana, do bonvolu uzi retan tradukilon]. Mi limigas min al resumo, kiu reprezentas la ŝlosilajn diferencojn rilate al la juda kalendaro, kiel ĝi estis determinita en la unua parto de la Ombra Studo. En antikva Egiptio, kiu estis grava kulturo dum diversaj jarmiloj, ekzistis malsamaj kalendaraj tipoj, inkluzive de distingo inter administra kalendaro kaj religia kalendaro. Ni lernis ĉion ĉi per templaj registroj.
Ni povas legi sur la menciita retpaĝo kiom malnovaj vere estas ĉi tiuj kalendaroj:
La plej malnovaj dokumentitaj referencoj al lunkalendaroj troveblas de proksimume 2350 a.K. en la piramidaj tekstoj. La uzo de astronomiaj rekordoj jam estas dokumentita fare de reĝo Wadji ĉe 2880 a.K.
Tial, proksimume 800 jarojn antaŭ ol Moseo ricevis la kreadkalendaron de la Eternulo, ni havas pruvojn, ke ekzistis difinita satana kalendaro en Egiptujo, en nacio de sunadorado.
Ni legu pli pri ĉi tiu luna kalendaro:
Proksimume 70 a.K., Geminos de Rodiso priskribis la antikva egipta luna kalendaro kiel "speciala principo, kiun la egiptoj, kontraste al aliaj kulturoj, ne uzas por la determino de sia jaro;. Por ili gravas la sanktaj festoj. Iliaj kalendaroj fokusiĝas al tio." La deklaro de Geminos trafe montras la mitologian rolon de la egiptaj lunaj kalendaroj, kies centra funkcio estis limigita je la datigo de la ĉielaj festenoj, dum la Egipta administracia kalendaro funkciis kiel jarkalendaro.
La pastraro havis la taskon determini la ĉielajn festenojn. Tion faris kompetentaj astronomoj, kiuj anoncis la festivalajn tagojn de la "Provost" ("La Plej Granda el Observantoj") per observoj kaj kalkuloj. Post la proklamo, la fakta dato estis markita en la administraciokalendaro kaj registrita en la taglibro de la templo.
Ni vidas el la teksto, ke la antikva egipta luna kalendaro havis nenion komunan kun determini la jarojn, sed kun la determino de la "sanktaj" ĉielaj festoj. Ni jam povas vidi el la termino "ĉielaj festenoj", ke temis pri la adorado de la ĉielaj korpoj (suno kaj luno), kiu estas idolkulto, la adorado de kreitaĵoj.
Sed, kiel komenciĝis la nova luna monato de la antikvaj egiptoj?
Male al la aliaj antikvaj Proksime-Orientaj landoj, la luna monato ne komenciĝis mallonga tempo post la novluno kun la unua lunarko (nova lumo), sed kun la unua tago de nevidebleco de la luno ĉe tagiĝo. La daŭro de la periodo inter la malnova (lasta malkreskanta) kaj la nova lumo (unua duonluno) dependas de faktoroj inkluzive de la geografia loko de la observejo. En sudaj latitudoj de la norda hemisfero, la daŭro de nevidebleco de la luno estas pli mallonga ol en nordaj latitudoj, kondukante al pli longaj observadfazoj de la luno en la sudaj areoj kompare kun nordaj regionoj.
Unue, ni rekonas, ke la antikvaj egiptoj—kiel antaŭe klarigite—dependis multe de la sunleviĝo. Tial, ilia lunmonato komenciĝanta logike ne dependus de ekvido de la unua videbleco de la unua lunarko ĉe sunsubiro, sed de ĝia ekvivalento, la unua nevidebleco de la malkreskanta luno ĉe tagiĝo. Tiel, dum la antikvaj judoj komencis siajn monatojn laŭ la unua duonluno ("nova lumo"), la antikva egipta luna monato ĉiam komenciĝis kun la astronomia novluno ĉe tagiĝo, kiam ne plu estis videbla "malnova lumo".
Ĉi tio kondukas al ŝanĝo de la komenco de la luna monato inter egiptoj kaj hebreoj, kiu rezultas el la diferenco de la daŭro de la astronomia novluno. La tempoperiodo de la nevidebleco en ĉi tiu antikva tempoperiodo, videblas dum ĉiuj monatoj en tabelo, kiu estis alfiksita al la artikolo en Vikipedio. La daŭro estas ĉirkaŭ 30 - 33 horoj en la monatoj, kiuj estas gravaj por ni (marto, aprilo). Ni revenos al ĉi tiu tabelo detale, kaj ni determinos la ĝustan komencon de la antikva egipta luna monato kaj kiel ĝi rilatas al la antikva juda kalkulo. Ni ankoraŭ volas surmeti la ŝuojn de Moseo, kiu komprenis ĉion ĉi, kiel li estis instruita de la antikvaj egiptoj en la lernejo de la palaco de Faraono.
3. La antikva egipta jaro dependis de stelo (Siriuso) kaj de la inundo de Nilo kaj ili jam konis la 365-tagan ciklon kiel ni, sed ili ne havis supertagojn aŭ superjarojn. Tio estis enkondukita poste en la tria jarcento antaŭ Kristo.
At Vikipedio - La antikva egipta jaro [en la germana, bonvolu uzi Guglon tradukilon] ni legas pri ĉi tiu temo:
La egipta kalendaro estis kalendaro bazita sur naturo kun stela orientiĝo.
La komenco de la jaro ekde la plej fruaj tempoj estis determinita de la heliaka leviĝo de la stelo Siriuso kaj la inundo de Nilo. Poste, ankaŭ estis enkondukita administra kalendaro, kiu ankaŭ dependis de Siriuso kiel "vaganta jarkalendaro". La kalendarreformo de Ptolemeo la 237-a en 26 a.K. rezultigis la enkondukon de supertago ĉiujn kvar jarojn kiel la sesa Heriu-renpet-tago kiu estis aldonita al la normala jaro. Kun la morto de Ptolemeo la XNUMX-a, la superjara regulo finiĝis por la momento en la oficiala administra kalendaro. Tamen, la du egiptaj kalendarformoj daŭre estis uzitaj paralele en la sekvo. Ĝi devus esti rezervita por Aŭgusto esti la unua romia imperiestro, en la jaro XNUMX a.K., kiu reestablis la kalendaran formon de Ptolemeo la XNUMX-a laŭ la julia kalendaro.
La Novjara Tago de la egipta kalendaro en fruaj tempoj estis ligita al la inundo de Nilo en pli malalta aŭ supra Egiptio. Eblaj periodoj estas konsiderataj kiel 4213-4186 a.K. por Elefantino kaj 2783-2764 a.K. por Memfiso. Kiel kroma kriterio ni devas atenti pri la sepdek-taga nevidebleco de Siriuso, kiu estis elektita en antikva Egiptio kiel la periodo de mumiĝo. Prenante Elefantinon kiel la observpunkton, tiu okazaĵo nur okazis en la tempoperiodo de 4280 ĝis 4160 a.K., dum por Memfiso kiel referencpunkto la postulata tempo ricevis ĵus ekde la Nova Regno. Antikvaj egiptaj tekstoj montras ke la sepdek-taga nevidebleco jam estis konata antaŭ la 18-a Dinastio, kaj Memfiso povas esti ekskludita kiel fonto de referenco.
En ĉi tiu antikva egipta kalendaro, ni klare vidas denove la adoron de la ĉielaj korpoj kiel dioj. La tago dependis de la naskiĝo de la suno (sunleviĝo). La komenco de la monato estis ligita al la luno kaj — kiel ni vidos poste pli klare — al legendo pri la dioj de la egiptoj, kiu estis asociita kun la morto kaj resurekto de unu el iliaj diaĵoj, Horuso. Kaj la jaro dependis de la stelo Siriuso.
En multaj religioj, ekzistas simbolo reprezentanta la "triunuon" de la suno, luno, kaj stelo...
La fakto ke antikva egipta sunkultado ankoraŭ okazas eĉ hodiaŭ estas evidenta en la plej granda sunhorloĝo sur la planedo - St. Placo de Petro en Romo, kies “horloĝo” estas originala egipta obelisko... Serĉu ĝin en la reto! Vi ankaŭ povas trovi kelkajn filmojn en Jutubo, kiuj montras la sunhorloĝon de Vatikano funkcianta, kaj ke ĝi montras de jarcentoj al certa dato en 2012.
Eble mi skribos pli pri tio poste en la kategorio Malantaŭ Malamikaj Linioj.
Se ni surmetas la ŝuojn de Moseo, ni rimarkas, ke Dio devis havi problemon kun Moseo - problemo kiun ni tute ignoris legante la Biblion supraĵe. Moseo kaj la Izraelidoj de la kaptiteco perdis sian originan kulturon. Oni ne povas supozi, ke Moseo komprenus Dion, se Li estus parolinta al li en la nomenklaturo de la juda kalendaro, ĉar ĝi neniam estis instruita al li.
Sed Dio ne parolas al ni per enigmoj. Li volas, ke ni komprenu Lin. Multo de tio, kion Dio diras al la profetoj, estas kaŝita en simboloj kaj eĉ en bildoj, sed kiam Dio komencis paroli al Moseo en la ĉapitro 12 de Eliro, ne temis pri profetaĵoj, kiuj estis dekodotaj de postaj generacioj post jarcentoj aŭ jarmiloj; temis pri klaraj instrukcioj, ĉar dek tagojn post la deklaro, la ŝafido jam devis esti flankenprenita, kaj pliajn 4 tagojn poste oni devis ĝin buĉi, por ke la Izraelidoj povu eskapi de tiu terura anĝelo de la morto, kiu estis ordonita mortigi ĉiujn unuenaskitojn. Ili devis precize kompreni, kiun tagon pentri siajn pordofostojn per la sango de la ŝafido.
Se Dio, en tiu momento, estus postulinta Moseon unue deĉifri kian tagan kaj horan referencon, kaj en kiu kalendara sistemo Dio vere parolis, ĉi tiu plago verŝajne ne estus preterpasinta la Izraelidojn, ĉar Moseo malsukcesus, ĉar li ne komprenis la judan kalendaron. Ĉi tiu estas la unua ĉapitro en la Biblio, kie Dio donas klarajn instrukciojn pri la tempoj de la Pasko, kaj ĉi tio en situacio, kiu postulas la klaran komprenon de tio, kio estis dirita. Ĉiu miskompreno estus fatala, kaj temis pri vivo aŭ morto.
Ni legu kelkajn versojn de la instrukcioj de la Eternulo denove, kaj ĉi-foje ni tute surmetu la ŝuojn de Moseo:
Marŝaj Ordoj de Dio
Kaj la Eternulo ekparolis al Moseo kaj Aaron en la lando Egipta, dirante, (Eliro 12:1)
Ĉiuj jenaj versoj, kiujn ni konsideros, venis rekte el la buŝo de la Eternulo. Tiel ili estis aŭditaj de Lia servanto Moseo, kiu ne komprenis la tempomezurojn kiel judajn tempojn, kiel ni antaŭe kaj malĝuste supozis. Li ne konis la judan kreadkalendaron, kiel ni ne konas ĝin nuntempe. Li komprenis la vortajn informojn, kiuj venis de Dio laŭ lia referencsistemo, la antikva egipta kalendaro.
Tamen, Dio jam komencis tiam instrui al Moseo kelkajn diferencojn por konduki lin malrapide reen al la origina krea kalendaro, kiun Li starigis. Dio instruis al Moseo la krean kalendaron, kaj se ni komprenas tiujn lecionojn en la referencsistemo de Moseo, Li ankaŭ instruas nin.
Unue, Dio deklaris, ke la nombro de la krea kalendara monato ne konformas al la nombro de la nuna egipta kalendara monato, kiun Moseo opiniis ĝusta. La egiptaj monatoj estis nomitaj "Pesdjenet" kaj estis numeritaj de 1 ĝis 12 (X). Kiel la inundo de Nilo kaj Siriuso difinis la unuan antikvan egiptan monaton, kaj la vaganta jarkalendaro verŝajne ankoraŭ validas, kio ankaŭ estis determinita de Siriuso, la momento, kiam Jehovo parolis al Moseo, estis nek en la lasta nek la unua antikva egipta monato de la jaro. Por Moseo, la sekva deklaro certe estis granda surprizo:
ĉimonate [chôdesh = unua lunarko, nova lumo] estu por vi la komenco de monatoj; gxi estu por vi la unua monato de la jaro. (Eliro 12:2)
Per ĉi tiuj vortoj, Dio aludis al la unua videbla FC-luno fine de marto aŭ frua aprilo en jaro ĉirkaŭ 1500 a.K. kaj per ĉi tiu simpla frazo klarigis al Moseo du "novaĵojn" por sia kompreno de la kalendaro.
- la unua lunarko ĉe sunsubiro estas la signo de nova monato.
- Ĝuste ĉi tiu monato kiu komenciĝas devus esti la unua monato de la "nova" juda kalendaro. Ĉiuj aliaj monatoj estis dependaj de ĝi.
Tio estas facile komprenebla—por Moseo kaj eĉ por ni. Kaj tamen, por Moseo estis tre nekutime, ĉar por li ne estis "normale" rigardi la sunsubiron por la unua duonluno, nek ke ĉi tiu estu la unua monato, ĉar li kutimis tute malsaman kalendaran sistemon. Gravas kompreni, ke ĝi ne estis klarigita al Moseo ke iam supermonato estus aldonita, kaj krome, la komenco de la tago ankoraŭ ne estis restarigita. Tio venos multe pli poste, post la Eliro el Egiptujo. Ni ne legu en la tekston ion, kio ne estas tie. Por Moseo, estis sufiĉe malfacile digesti, ke li devis lerni novan metodon por la monata kalkulo kaj la determino de la komenco de la monato. Moseo ankoraŭ persistis en sia opinio, ke la tagoj komenciĝis kun la apero de la suno ĉe tagiĝo kaj daŭris ĝis la sekva mateno.
Nun ni legas la sekvan el la instrukcioj de la Eternulo:
Parolu al la tuta komunumo de Izrael jene: En la deka tago de ĉi tiu monato ĉiu prenu al si po unu ŝafido laŭ sia patrodomo, po unu ŝafido por domo: (Eliro 12:3)
Via ŝafido estu sendifekta, virseksulo en la unua jaro; el la ŝafoj aŭ el la kaproj prenu ĝin; kaj gardu ĝin ĝis la dek-kvara tago de la sama monatokaj la tuta komunumo de la Izraelidoj buĉu ĝin vespere. (Eliro 12:5-6)
Je ĉi tiu punkto mi ŝatus paroli pri la tabelo de la tempodiferencoj inter la unua nevido de la "malnova lumo" kaj la "nova lumo" (FC-luno), kiun mi antaŭe menciis. Ĉi tiu malgranda tablo ĉe Vikipedio - Antikva egipta luna kalendaro rakontas al ni, ke en la regiono de Memfiso, estis tempodiferenco de 30 horoj en marto, kaj de 33 horoj en aprilo, inter tiuj du lunaj fazoj kiuj estas interesaj por ni. Ni nun devas provi eltrovi kiom da "dataj tagoj" diferenco tio signifas, se ni komparas la malsamajn komencojn de la monato de la du kalendaraj sistemoj. Unuavide, 30-33 horoj ŝajnas montri al tempodiferenco de pli ol unu "datago" (24 horoj). Sed ĉu vere estas tiel?
Por ekzameni tion, mi kreis resuman tabelon, kiu montras la rilaton inter la dumonataj komencoj, egipta kaj hebrea.
La tabelo montras, ke la nova monato de Egiptio devis komenciĝi je la sunleviĝo de la mateno de tiu tago, en kies vespero fariĝis videbla la unua duonluno, nun parolata en nia referencsistemo. Ĉi tio respondas al tempodiferenco de ĝis 12 horoj, aŭ mateno kaj vespero de la sama tago, en nia koncepto de tago. Tamen, iu povus argumenti, ke la tempodiferenco de 30 - 33 horoj en iuj kazoj povus esti ŝanĝita tiel ke diferenco de tuta dato tago okazus. Unue, ankaŭ mi pensis tiel, ĝis mi malkovris, ke la surskriboj de la egiptaj tomboj rakontas al ni eĉ pli pri la lunaj tagoj, kaj ke ekzistas du specialaj lunaj tagoj, kiuj jam estas reprezentitaj en la supra diagramo. Tiuj cementas la fakton, ke nur la ordo de la determinantaj eventoj montritaj povus okazi en la praktiko. En la sama artikolo en Vikipedio ni legas:
Unua kaj Dua Tago de la Luna Monato
La antikva egipta luna monato ĉiam komenciĝis ĉe sunleviĝo, simile al la antikva egipta tago. Normale, la unua nevido de la malkreskanta luno post la lasta "malnova lumo" falis sur la dekduan noktan horon de la antaŭa tago. Same kiel la suna dio Ra "renovigis" sin en la nokto de sia nevidebleco, en la antikva egipta mitologio la unua tago de la luna monato simbolis la "Tago de la renovigo de Horuso" kun la posta "naskiĝo", kiu komenciĝis en la unua nokto de la unua tago de la luna monato, kaj estis finita ĉe sunleviĝo de la dua tago de la luna monato.
La lasta ekvido de la malnova lumo reprezentis do kutime ĉiam la lastan tagon de la luna monato. En la ĉerktekstoj, la duan tagon de la luna monato estas konsiderata kiel "la tago, kiam la luno estas malgranda.” [La unua malgranda lunarko post la astronomia novluno.] Ptolemea teksto de la Khonsu Temple ĉe Karnak, priskribas la unuajn du lunajn tagojn de la monato, "La koncepto de la luno estas en la tago de nevidebleco kaj ĝi estas naskita en la dua tago de la luna monato." Estas klare el la piramidaj tekstoj de la Malnova Regno, ke la dua tago de la luna monato estis ligita kun la "ĉiela supreniro de la mortinta reĝo" kiel la "tago de lia kronado kaj apero": "Via aspekto apartenas al la dua tago de la luna monato."
Eĉ pro religiaj kialoj, la du lunaj tagoj devis esti metitaj tiel ĉe la unua apero de nevido ĉe tagiĝo kaj ĉe la dua ĉe tagiĝo, la ekvido de la unua lunarko povus esti raportita. Tial, ĉiuj aliaj eblecoj por aranĝi la supran diagramon alimaniere estas ekskluditaj. Estis nur ĉi tiu ebleco. Ĉi tio faras diferencon de duona tago. La antikva egipta monato ĉiam komenciĝis duontage pli frue ol la juda, en la mateno de la sama tago, en kiu vespere — laŭ nia tempokompreno — komenciĝis la nova juda monato.
En la referencsistemo de Moseo, en la momento, kiam Dio komencis paroli al li, la antikva egipta monato jam komenciĝis iom pli frue. Por esti pli precize, ĝi komenciĝis matene de la tago, kiam Jehovo montris al li la unuan duonlunon vespere. Tamen, ni memoru: la komenco de la tago ankoraŭ ne estis korektita de Dio! Ĉi tio devus okazi poste, post la Eliro el Egiptujo. Ni ĉiuj scias la respondan verson en Levitiko 23:32, ke ili devus festi la sabaton "de vespero ĝis vespero", kaj ni rilatas ĉi tion tre vere al la reenkonduko de sabata observado, kiel ĝi estis konservita de la Izraelidoj ĝis ilia kaptiteco en Egiptujo. Sed ni ne venis tiom malproksimen en la "kalendara kurso" de la Eternulo, kiam Moseo ricevis la instrukciojn de Dio por la ordo de la Paskaj preparoj en Eliro 12.
Tial, en tiu tempo, Moseo ankoraŭ kredis, ke la tago komenciĝis matene. Ke Dio montris al li la unuan duonlunon vespere, ĵus konfirmis por li tion, kion la egiptoj kredis, nome ke la "tago" en kiu la Eternulo parolis al li estis la unua tago de la monato. Por la Egiptoj kaj por Moseo, tiu ĉi unua tago jam komenciĝis matene kaj Moseo ankoraŭ ne ricevis la informon, ke la tago komenciĝos vespere. Li certe surpriziĝis, ke li ricevis novan metodon por determini la komencon de la monato vespere, sed li eĉ ne povis kompreni kial Dio tiel ordonis ĝin.
En kiu tago Moseo do apartigu la Paskan sxafidon? En la deka tago de la monato. Kaj kiam komenciĝus ĉi tiu deka tago por Moseo? Ankoraŭ matene kaj ne vespere.
En kiu tago do Moseo devis bucxi la Paskan sxafidon? En la dek-kvara tago de la monato. Kaj kiam komenciĝos ĉi tiu dek-kvara tago laŭ la kompreno de Moseo? Ankoraŭ matene kaj ne vespere.
Kiam la Paska ŝafido estu manĝata? Vespere de la dek-kvara tago de la monato. Kaj tio estis laux la kompreno de Moseo ankoraux en la sama tago, en kiu li devis bucxi la sxafidon, kaj ankoraux ne en nova tago.
Tial, se la Eternulo parolus al Moseo kaj diris:
Kaj konservu ĝin ĝis la dek-kvara tago de la sama monato: kaj la tuta komunumo de la komunumo de Izrael mortigos gxin vespere. (Eliro 12:6)
Tial, en kiu juda tago Poste la redifino de la komenco de la tago (kiu estis farita poste) ĉu la Paska ŝafido devus esti buĉita kaj preparita? Kaj, en kiu juda tago ĝi devus esti manĝata?
Mi ŝatus peti vin unue pripensi ĉi tiujn demandojn antaŭ ol vi rigardas la solvon!
...
Se ni nun desegnas diagramon de niaj novaj trovoj kun la kompreno de Moseo pri la tago en la referencsistemo de la antikva egipta tago, ni trovos ion vere mirindan:
Kontraŭ ĉiu nuna doktrino, ni trovis, ke la preparoj por la Pasko devis esti plenumitaj ne antaŭ la vespero de Nissan 14, sed jam antaŭ la vespero de Nissan 13, ĉar tio respondas al la antikva egipta 14-a tago de la monato (Pesdjenet-X 14). Jen kiel Moseo pensis kaj komprenis la instrukciojn de Dio en tiu etapo de sia kalendara scio. Tial, la tuta preparado por Pasko antaŭeniras ĝuste 24 horojn.
Fine, ĝuste deĉifrinte la antikvan tipon de la Pasko, ni nun povas kuraĝi korekti niajn ideojn pri la Paska festo. Unue, ni aldonas la respondajn labortagojn de la antitipo, la Paska festo en 31 AD, al la diagramo kiel ni faris komence de ĉi tiu parto II de la Ombra Serio. Kaj ni rimarkos, ke ni solvis du problemojn samtempe:
La respondo al la demando pri kiu labortago de la jaro 31 p.K. "la kontraŭtipa Paska Ŝafido" Jesuo devus esti apartigita, sekvas el simpla legado de ĉi tiu nova diagramo, kaj estas: dimanĉo, la 20-an de majo, 31 p.K.
Ni rememoru la antaŭan artikolon. Sufiĉe frue, ni rekonis grandan problemon kun kelkaj deklaroj de Ellen G. White, kie ŝi komparis la eniron de Jesuo en Jerusalemon kun la disiĝo de ĉi tiu oferŝafido, kaj diris samtempe, ke estis dimanĉo kiam Jesuo eniris Jerusalemon.
Neniam antaŭe en Sia surtera vivo Jesuo permesis tian pruvon. Li klare antaŭvidis la rezulton. Ĝi alportus Lin al la kruco. Sed estis Lia celo tiel publike prezenti Sin kiel la Liberiganton. Li deziris atentigi pri la ofero, kiu devis kroni Lian mision al falinta mondo. Dum la popolo kunvenis en Jerusalem, por festi la Paskon, Li, la kontraŭtipa Ŝafido, per libervola ago apartigis Sin kiel oferon. Estus necese por Lia eklezio en ĉiuj venontaj epokoj fari Sian morton pro la pekoj de la mondo temo de profunda penso kaj studo. Ĉiu fakto ligita kun ĝi devus esti kontrolita preter dubo. Necesis do, ke la okuloj de ĉiuj homoj nun estu direktitaj al Li; la eventoj, kiuj antaŭis Lian grandan oferon, devas esti tiaj, ke ili atentigu la oferon mem. Post tia pruvo kiel tiu ĉeestanta Lian eniron en Jerusalemon, ĉiuj okuloj sekvus Lian rapidan progreson al la fina sceno. {Da 571.2}
Ĝi estis en la unua tago de la semajno ke Kristo faris Sian triumfan eniron en Jerusalemon. {Da 569.3}
Sed ĉi tio ne korespondis al la doktrino, ke la Paska ŝafido devus esti buĉita antaŭ la vespero de vendredo, Nissan 14, ĉar tiam la kontraŭtipa disiĝo de Jesuo ĉe Lia eniro en Jerusalemon devus esti okazinta lundon, Nissan 10. Nia nova interpreto de la Paska festospeco, kiu estas ceremonia, ĝuste diras al ni, ke la Paska buĉado de Nissan14 ne estis ekzekutita en Nissan13. (vendredo) sed je Nissan XNUMX (ĵaŭdo). Dimanĉo perfekte persvadas en la ĝeneralan bildon nur en ĉi tiu kazo. Jesuo apartigis Sin de Sia popolo en la unua tago de la semajno en ĝusta kontraŭtipa maniero, sciante ke ĉi tiu triumfa eniro signifus Lian mortkondamnon. La problemo de Ellen White menciita en la antaŭa artikolo estas do perfekte solvita!
Ni nun komprenas kial neniu el la sinoptikaj evangeliistoj, Mateo, Marko kaj Luko, faris ajnan specifan mencion, ke Jesuo kaj Liaj disĉiploj antaŭis iun apartan riton je 24 horoj, kaj buĉis aŭ manĝis la oferŝafidon unu tagon pli frue kontraŭ la konvinko de la homoj aŭ pastroj. Ni devas logike supozi, ke la judoj de la tempo de Jesuo ankoraŭ havis la ĝustan komprenon de la tipoj, kaj la ceremonioj restis puraj.
Estas alia demando, kiun ni devas demandi al ni mem. Kio estis la antitipo, al kiu montris la buĉado kaj manĝado de la Paska ŝafido? Ĝis nun, la doktrino ĉiam estis, ke la kontraŭtipo por la buĉado kaj manĝado de la Paska ŝafido estas la morto de Jesuo sur la kruco, ĉirkaŭ la naŭa horo. Sed tio ne respondas al tiu ĉi nova aranĝo de eventoj. Tial ni devas korekti nian originalan diagramon de Paskaj eventoj rilate al la suferoj kaj agoj de Kristo, kiel ni komprenas la procezon nun.
Nun ni vidas, kiuj ceremoniaj ritoj respondas efektive kun la realaj agoj kaj suferoj de Kristo:
Tri eventoj kaj agoj ĝuste konsentas:
1. La manĝado de la Paska manĝo de la Judoj kaj la manĝado de la Paska manĝo de Jesuo kun Liaj disĉiploj. Tial, la tempo de manĝado de la Paska ŝafido rekte markas ne la morton de Jesuo sur la kruco, sed alian gravan eventon: la institucio de la Sinjora Vespermanĝo. La korpo de la Paska ŝafido simbolas la panon, la korpon de Kristo, kiu baldaŭ estus oferita. Kaj la sango de la Paska ŝafido simbolis la vinon, la sangon de Jesuo, kiu estis baldaŭ verŝota por ni.
Denove, ĉi tiu vidpunkto estas plene konfirmita de Ellen G. White. Mi komencis ĉi tiun IIan parton de la Ombra Serio en la antaŭa artikolo kun taŭga citaĵo de ŝi por montri kiom rapide ni trapasas tekstojn kaj ne komprenas ilin ĝuste:
Tiuj ĉi tipoj estis plenumitaj, ne nur pri la evento, sed pri la tempo. En la dek-kvara tago de la unua juda monato, la sama tago kaj monato, en kiu dum dek kvin longaj jarcentoj la Paska ŝafido estis bucxita, Kristo, manĝinte la Paskon kun Siaj disĉiploj, starigis tiun feston, kiu devis rememori Sian propran morton kiel "la Ŝafido de Dio, kiu forprenas la pekon de la mondo". Tiun saman nokton Li estis prenita de malbonaj manoj por esti krucumita kaj mortigita. Kaj kiel la kontraŭtipo de la svingita garbo, nia Sinjoro releviĝis el la mortintoj en la tria tago, "la unua frukto de la dormantoj", specimeno de ĉiuj reviviĝintaj justuloj, kies "malnobla korpo" estos ŝanĝita, kaj "moda kiel al Lia glora korpo". Verso 20; Filipianoj 3:21.
Simile la tipoj, kiuj rilatas al la dua alveno, devas esti plenumitaj en la tempo indikita en la simbola diservo. {GC 399.3–4}
Ŝi diris, ke tio estis la sama tago sur kiu la Paska ŝafido estis buĉita dum 1500 jaroj. Kiun kalendaran referencsistemon ŝi uzas ĉi tie? Certe ne tiu de la judoj. Ŝi parolas al ni kaj ne al la judoj. Ĉi tie, ŝi uzas nian komprenon de la tagoj kaj uzas sian propran referencsistemon. Sendube la juda Nissan 14 komenciĝis ĵaŭde vespere kaj la ŝafidoj estis buĉitaj ĵaŭde posttagmeze. Por Ellen G. White kaj por ni ĉi tio estas la sama tago, kaj Jesuo starigis la feston de la Sinjora vespermanĝo ĝuste komence de la juda Nissan 14. Ĉio en harmonio!
2. La svingado de la unuaaĵo koincidis kun la resurekto de Jesuo en la unua tago de la semajno. Ellen G. White ankaŭ konfirmis tiun konkordancon de la tipo kun ĝia kontraŭtipo en la antaŭa citaĵo: Kaj kiel la kontraŭtipo de la svingita garbo, nia Sinjoro releviĝis el la mortintoj en la tria tago, "la unua frukto de la dormantoj", specimeno de ĉiuj reviviĝintaj justuloj, kies "malnobla korpo" estos ŝanĝita, kaj "moda kiel al Lia glora korpo". Verso 20; Filipianoj 3:21. {GC 399.3}
Tiel, Jesuo plenumis Sian propran profetaĵon, ĉar Li diris, ke Li povos rekonstrui la templon en tri tagoj. Li parolis pri la templo de Lia Korpo:
kaj diris: Ĉi tiu diris: Mi povas detrui la templon de Dio, kaj konstrui ĝin en tri tagoj. (Matthew 26: 61)
La tempokalkulo de la judoj estis inkluziva. Tio estas, eĉ se nur malgranda parto de tago estis tuŝita, la tuta tago estis kalkulita. Jesuo mortis sur la kruco je la naŭa horo (ĉirkaŭ 15:00 horoj) vendrede. Ĉi tio estis la 14-a de Nissan, la unua tago de la "detruita" templo. Ripozante de Siaj faroj sur la tero, Jesuo pasigis la tutan sabaton, Nissan 15, en la tombo. La Kreinto de la Universo ripozis ankoraŭfoje en la sepa-taga sabato de Sia laboro! Ĉi-foje, ĝi estis "Alta Ŝabato" (Johano 19:31), ĉar la ceremonia Ŝabato de la unua tago de la festo de macoj falis ĝuste sur sepataga sabato. Ĉi tio estis la dua tago de la "detruita" templo. Sed Jesuo ankoraŭ ripozis preskaŭ la tutan nokton de Nissan 16 ĝis la tagiĝo. Li leviĝis en la plej malhela horo tuj antaŭ la tagiĝo. Ĉi tiu estis la unua tago de la semajno (dimanĉo) kiel menciite plurfoje en la Biblio. Kaj ĉar parto de alia tago estis tuŝita, ĉi tiu duontago kalkulis kiel la tria tago de la "detruita" templo.
Ofte oni demandas min, kion signifas, ke Jesuo elspezis tri tagoj kaj tri noktojn en la koro de la tero kiel Jona en la ventro de la baleno...
Ĉar kiel Jonas estis tri tagoj kaj tri noktoj en la ventro de la baleno; tiel la Filo de homo estos tri tagojn kaj tri noktojn en la koro de la tero. (Mateo 12:40)
Bonvolu rigardi detale la supran diagramon. En la nokto de Nissan 14 komenciĝis la sufero de Jesuo. Post la Paska manĝo, Li iris kun Siaj disĉiploj al la ĝardeno de Getsemane kaj prenis sur Si ĉiujn niajn pekojn. Ĉi tion Li profete komparis kun esti en la ventro de la baleno, en kiu Jona estis apartigita de ia komuneco kun Dio aŭ homo, sentante la grandan ŝarĝon de peko. Iagrade, Jona estis kovrita en mallumo per la ŝarĝo de peko. Tiel ankaŭ Jesuo. Ĉi tiu estis la unua nokto en la koro de la tero por Jesuo. Tiam venis la tago de Nissan 14. La noktajn provojn sekvis la tagprovoj, la batoj, la mokoj—sed la plej granda ŝarĝo el ĉiuj estis niaj pekoj. Li eltenis ĉion por ni, eĉ la krucumon kaj morton. Ĉi tiu estis la unua tago en la koro de la tero. Tiam, Jesuo laŭvorte ripozis en la koro de la tero en la tombo, alia nokto (nokto 2, Nissan 15), alia tago (tago 2, Nissan 15) kaj alia nokto (nokto 3, Nissan 16) ĝis Li leviĝis ĝuste antaŭ la mateno de Nissan 16. Unu tago ankoraŭ mankis por la plenumo. Jesuo diris al Maria Magdalena ĉe la tombo, kiam jam estis tago:
“Ne tuŝu min; ĉar mi ankoraŭ ne supreniris al mia Patro; sed iru al miaj fratoj, kaj diru al ili: Mi supreniras al mia Patro kaj via Patro; kaj al mia Dio kaj via Dio. (Johano 20:17)
La Spirito de Profetaĵo klarigas al ni en la Deziro de Aĝoj sur paĝo 790:
Kaj Maria iris al la disĉiploj kun la ĝoja anonco.
Jesuo rifuzis ricevi la omaĝon de Lia popolo ĝis Li havis la certigon, ke Lia ofero estas akceptita de la Patro. Li supreniris al la ĉielaj kortoj, kaj de Dio mem aŭdis la certigon, ke Lia pekliberigo por la pekoj de homoj estis sufiĉe, por ke per Lia sango ĉiuj akiru eternan vivon. La Patro ratifis la interligon faritan kun Kristo, ke Li akceptus pentantajn kaj obeemajn homojn, kaj amus ilin same kiel Li amas Sian Filon. Kristo devis kompletigi Sian laboron, kaj plenumi Sian promeson “fari homon pli valora ol pura oro; eĉ homo ol la ora kojno de Ofir.” Isa. 13:12. Ĉiu potenco en la ĉielo kaj sur la tero estis donita al la Princo de Vivo, kaj Li revenis al Siaj sekvantoj en mondo de peko, por ke Li povu doni al ili Sian potencon kaj gloron. {DA 790.2–3}
La suferservo de Jesuo ne finiĝis antaŭ ol Li supreniris al la ĉielo en la mateno de la unua tago de la semajno kaj alportis la tutan ŝarĝon de la peko de la homaro en la ĉielan sanktejon kaj aspergis ĝin sur la kurtenon de la sanktejo. Tiam Li estis preta ricevi la konfirmon de Sia Patro, ke Lia sango estis akceptita. Li estis tiel malŝarĝita de la ŝarĝo de peko kaj estis certa, ke Lia misio estis sukcesa. La mankanta tria tago estis la mallonga vizito de Jesuo al Lia Patro en la ĉielo antaŭ ol Li revenis al la tero por resti ankoraŭ 40 tagojn kun la disĉiploj ĝis Li finfine supreniros al la ĉielo por propeti tie por ni kiel nia Ĉefpastro ĝis Lia dua alveno.
Multaj scivolas kial la ĉiela sanktejo devus esti purigita ekde 1844. Ili pensas, ke ĝi neniam estis poluita. La preciza kompreno de la tipoj kaj antitipoj kondukas nin nun al la kompreno de kiam ĝuste la momento estis kiam la ĉiela sanktejo estis poluita per ĉiuj pekoj de la homaro, ĉu pasintaj aŭ estontaj: Baldaŭ post la resurekto, Jesuo mem alportis la pekojn tien kaj "poluis" la sanktejon por ke Li povu poste (ekde 1844 komenci la repacigon de nia ministerio de la pekoj) Tago de Juĝo kaj purigu la kurtenon de la templo de ĉiuj niaj pekoj.
Kaj denove ni vidas kiom preciza la tempohoraro de Dio estas kiam temas pri la plenumado de la tipoj kaj antitipoj. La unuaprodukta garbo ne estis svingita tuj antaŭ la tagiĝo en la templo, sed nur en la kurso de la mateno. Do, kiam ni diras, ke la resurekto de Jesuo estis simbolita per la svingado de la garbo, ĝi estas nur esence ĝusta, sed ne ĝuste renkontas la tipon. Jesuo estis la unua frukto de ĉiuj resurektantoj kaj Li devis sin prezenti antaŭ la Patro en la ĉiela sanktejo por ricevi la aprobon de Lia laboro. Li rifuzis esti tuŝita de Maria Magdalena tuj post tagiĝo, sed poste en la tago Li permesis al la apostoloj. La diferenco estis, ke Li jam aperis al la Patro: la unuaj fruktoj de ĉiuj estis ricevitaj de la Patro en la tronĉambro de la ĉiela sanktejo. Tion ĝuste simbolas la svingado de la unuafrukta garbo, kaj ĝi plenumas la profetaĵon de la tri tagoj kaj tri noktoj en la koro de la tero; La tuta pasio de Jesuo de Getsemano ĝis la fina aprobo de Lia ofero de la Patro.
3. La krucumo de Jesuo koincidis kun la ĉiutaga buĉado de la vespera ofero. Kiel mi diris antaŭe, estis neeble, ke vendredo estis la tago de preparado por la Pasko, ĉar se la tago de preparado por la sabato kaj la tago de preparado por la Pasko koincidis, la tempoj por la oferoj estis movitaj tiel, ke la ĉiutaga ofero ne okazu en la naŭa horo. Laŭ la Mishna (Pesachim 5:1), ĉi-kaze la vesperofero jam estus okazinta inter la 12:30 (buĉado) kaj la 1:30 (ofero) kaj tio kreus problemon kun la sekva trairejo de la Deziro de Aĝoj:
Kiam la laŭta krio: "Ĝi estas finita", venis el la lipoj de Kristo, la pastroj oficis en la templo. Estis la horo de la vespera ofero. La ŝafido reprezentanta Kriston estis alportita por esti mortigita. Vestita per sia signifa kaj bela vesto, la pastro staris kun levita tranĉilo, same kiel Abraham kiam li estis mortigonta sian filon. Kun intensa intereso la homoj rigardis. Sed la tero tremas kaj tremas; ĉar la Sinjoro mem alproksimiĝas. Kun disŝira bruo la interna vualo de la templo estas ŝirita de supre ĝis malsupre per nevidebla mano, ĵetante malfermita al la rigardo de la homamaso lokon iam plenigitan de la ĉeesto de Dio. Sur ĉi tiu loko loĝis la Ŝekina. Ĉi tie Dio manifestis Sian gloron super la fermoplato. Neniu krom la ĉefpastro iam levis la vualon apartigantan ĉi tiun loĝejon de la resto de la templo. Li eniris unufoje jare por pekliberigi la pekojn de la popolo. Sed jen ĉi tiu vualo estas disŝirita en du. La plej sankta loko de la surtera sanktejo ne plu estas sankta.
Ĉio estas teruro kaj konfuzo. La pastro estas mortigonta la viktimon; sed la tranĉilo falas el lia sennerva mano, kaj la ŝafido eskapas. Tipo renkontis kontraŭtipon en la morto de la Filo de Dio. La granda ofero estis farita. La vojo al la plejsanktejo estas malfermita. Nova kaj viva maniero estas preta por ĉiuj. Ne plu bezonas pekan, malĝojan homaron atendi la venon de la ĉefpastro. De nun la Savanto devis ofici kiel pastro kaj advokato en la ĉielo de la ĉielo. Estis kvazaŭ viva voĉo parolis al la adorantoj: Nun estas fino al ĉiuj oferoj kaj oferoj pro peko. La Filo de Dio venis laŭ Lia vorto: "Jen mi venas (en la volumo de la Libro estas skribite pri mi) por plenumi Vian volon, ho Dio." "Per Sia propra sango" Li eniras "unufoje en la sanktan lokon, akirinte eternan elaĉeton por ni." Heb. 10:7; 9:12. {DA 756.5–757.1}
Ĉi-vendredo, la 25-an de majo, 31 AD, estis normala prepartago por la Ŝabato dum la printempaj festoj kaj Nissan 14. Ĝi ne koincidis kun la preparoj por la Pasko kiu ĉiam devis esti farita en Nissan 13, kiel mi espereble povis pruvi en ĉi tiu artikolo. Ĉi tiu deklaro de Ellen G. White estas vera kaj denove konsentas ĝuste kun la realaj eventoj. Jesuo mortis je la naŭa horo, kaj ĝuste ĉi tiu estis la tempo por buĉi la ĉiutagan vesperoferon. Nun evidentiĝas, ke la rekta simbolo de la morto de Jesuo sur la kruco ne estis la Paska ŝafido, sed la ĉiutaga oferŝafido, kiun oni devis oferi por la pekoj de la homoj. La ofersistemo mem estis aboliciita tuj per la morto de Jesuo sur la kruco. La kurteno disŝiriĝis, detruita de la mano de Dio Patro mem de supre. Tipo kaj kontraŭtipo de profetaĵo kiu daŭris dum kvar jarmiloj renkontis, kaj la profetaĵo estis plenumita. La ĉiutaga ofero ne plu estis necesa.
En la sekva artikolo, Mi esploros aliajn gravajn aspektojn de ĉi tiu solvo de la du-Pasa problemo kaj respondos kontraŭatakon kontraŭ miaj studoj de la lunaj Ŝabatgardantoj...