Mga Anino sa Krus - Bahin II

Orihinal nga gipatik kaniadtong Biyernes, Oktubre 22, 2010, 5:51 sa gabii sa Aleman sa www.letztercountdown.org

Kon gusto nakong ipatin-aw ngadto sa mga membro sa akong gamayng grupo sa panimalay ang usa ka butang bahin sa usa ka tema sa Bibliya nga dugay na kaayong panahon, kanunay nakong tambagan sila nga dili nato basahon ang mga teksto nga walay paghunong. Kinahanglang mopahulay kita aron palandongon ang panahon, kultura, ug kahimtang sa mga tawo nga gihulagway didto. Kinahanglang ibutang nato ang atong kaugalingon nga direkta sa posisyon sa mga magdudula ug obserbahan ang tanan nga daw bag-o pa lang natong gihimo ang usa ka panaw balik sa panahon ug direkta nga anaa sa sapatos sa mga partisipante nga mga karakter. Kadtong mapakyas sa pagbuhat niini kanunayng maglisod sa pagsabot sa mga teksto sa Bibliya nga gisulat 3500 - 2000 ka tuig kanhi. Tungod niining dili maayo nga paagi sa pagbasa sa karaang mga teksto ug sa problema nga kita giumol sa atong kaugalingon nga mga tradisyon ug mga paagi sa panghunahuna, ang mga sayup sa interpretasyon nagkamang nga nakatago sa atong panan-aw sa kamatuoran.

Kung gusto natong sulbaron ang mga isyu nga gipatungha bahin sa Paskuwa sa unang bahin sa Anino sa Krus, kinahanglan natong buhaton ang eksakto nga akong gipasabut. Kinahanglang ibalik nato ang atong kaugalingon balik sa panahon ngadto sa kultura nga nahinumdom gihapon kon sa unsang paagi saulogon ang Paskuwa. Ang mga eskolar sa Kristiyanismo daw naghunahuna nga kita "nagdala sa atong kaugalingon balik sa panahon" igo na kaayo kung kita makahimo sa usa ka mental nga panaw ngadto sa panahon ni Jesus, mga 2000 ka tuig sa wala pa ang atong panahon. Sila miangkon nga “adunay usa pa ka higayon dinhi diin ang atong presenteng-adlaw nga pagkawalay alamag sa karaang Hudiyohanong mga buhat daw maoy hinungdan sa atong kawalay katakos sa tin-awng pagpahiuyon sa daw nagkasumpaki nga mga pahayag ni Juan ug sa Synoptics.” {Adventist Bible Commentary, Tomo 5, p. 537, English nga edisyon}

Apan kini mao-ingon sa akong ipakita karon-sa layo nga dili igo nga layo. Kinahanglang mohimo kitag mas dakong paningkamot sa hunahuna ug mobalik ug laing 1500 ka tuig ngadto sa mga gamot sa Paskuwa, ngadto sa panahon nga kini gitukod sa Ginoo, ug kita kinahanglang mopaingon sa usa nga nakadawat sa mga instruksiyon direkta gikan kang Jehova. Kinahanglan natong isul-ob ang...

Ang Sapatos ni Moises

Sa pagbasa sa matinud-anon nga pamahayag sa atong mga eskolar—nga ang pagkaignorante karon sa karaang mga gawi sa mga Judio nga nagpugong kanato sa pagsabot sa nahitabo kaniadto niadtong AD 31, kinahanglan una natong ilhon nga ang pinakataas nga interes sa atong Ginoo mao nga hingpit natong masabtan ang nahitabo niadtong panahona, aron atong atubangon ang mga pag-atake sa mini nga mga magtutudlo. Ang pagsalikway sa atong pagkawalay alamag pinaagi sa: "Aw, wala lang kita mahibalo niini, mao nga dili kini importante alang sa atong kaluwasan", ingon sa gisulat sa atong BRI-commentators sa usa ka mahulagwayong diwa sa katapusan sa ilang deklarasyon sa pagkawalay alamag, usa ka makaluluoy nga pagsulay sa pagtabon sa ilang kawalay katakus sa pagpangita sa mga solusyon sa mga problema pinaagi sa paggiya sa Balaang Espiritu, gamit ang argumento nga "dili kita makaiikag". Kini usa ka masulub-on ug kuwestiyonableng paagi sa paghunahuna alang sa nag-angkon nga katawhan sa Diyos, nga kinahanglang maningkamot nga mahibalo kon unsay nahitabo sa paglansang sa Manluluwas ngadto sa labing walay kinutuban nga detalye ug sa pagpahiuyon niini sa mga tipo sa Bibliya, ilabina kay ang usa ka mensahero sa Diyos gihatag kanato, nga nagtabang kanato sa daghang impormasyon ug tambag sa pagpangita sa kamatuoran!

Apan ang Dios sa Iyang probidensya nahibalo na sa wala pa ang paglalang sa panahon nga sa usa ka adlaw makasugat kita og problema sa fiesta sa Paskuwa, ug mao nga atong makita sa Biblia ang daghang mga taho nga kung hiusahon, hingpit nga nagpatin-aw kung giunsa ang eksaktong dagan sa pista sa Paskuwa. Ang asoy sa bibliya naglakip sa usa ka karakter kinsa, sama kanato, wala usab mahibalo kon sa unsang paagi ang usa ka pista sa Paskuwa molihok, ug kinsa usab interesado sa pagtuman niini sa tukma sa paagi nga gusto sa Ginoo niini. Siya ang unang tagsulat sa Bibliya, si Moises.

Parehas siya sa among sapatos. Siya anaa sa bug-os nga pagkawalay alamag sa mga termino sa Hudiyohanong buhat. Tingali ang uban kaninyo mangutana, "Ngano? Judio siya, dili ba? Dili ba kinahanglan nga mahibalo siya kung giunsa pagdumala sa mga Judio kining tanan?" Kung ingon niini ang imong hunahuna, wala ka "mihunong alang sa pagpamalandong" nga akong gisulti kaniadto. “Kinsa ba gayod si Moises?”, o labing menos... “Kinsa si Moises sa panahon nga iyang nadawat ang mga instruksiyon sa Diyos alang sa eksaktong dagan sa exodo sa ikanapulo nga hampak sa Ehipto?” Kinahanglang mao kini ang mga isyu nga angay natong kabalak-an kon gusto natong mahulog sa sapatos sa usa nga nakadawat niining unang mga instruksiyon sa Paskuwa gikan kang Jehova.

Si Moises anak sa Hebreohanong mga ulipon ug natawo mga 80 ka tuig sa wala pa matapos ang 215 ka tuig sa pagkaulipon sa mga Israelinhon sa Ehipto. Sumala sa kasamtangang balaod sa estado, lagmit aduna siyay dual citizenship: Israelita ug Ehiptohanon. Ang sunod nga pangutana nga kinahanglan natong ipangutana sa atong kaugalingon mao, sa unsang kultura gipadako si Moises? Kitang tanan nahibalo nga siya gitagoan diha sa rush basket aron makalingkawas sa paglutos sa mga Ehiptohanon, kinsa buot mopatay sa tanang bata nga ubos sa duha ka tuig, sa mando sa Paraon. Apan ang Dios sa Iyang kaalam migiya sa basket nga puspus uban sa gamay nga anak nga lalaki sa mga ulipon nga duol kaayo sa tampi sa Nilo, nga kini nakita sa usa sa mga anak nga babaye ni Paraon, ug iyang giluwas ang gamay nga bata nga lalaki. Tungod kay siya sa iyang kaugalingon dili makapakaon sa bata, siya nagpatawag ug usa ka Hebreohanon nga babaye ug ang Dios nagpahinabo niini nga ang inahan mismo ni Moises, ang gitugotan sa pagpasuso sa iyang anak. Sa dihang ang bata gilutas, siya gihatag ngadto sa anak nga babaye ni Paraon ug nahimong “iyang anak nga lalaki”. Imong mabasa kining tanan sa Exodo 2:1-10.

Diin nagdako si Moises? Unsang mga kultura ang nakaimpluwensya kaniya? Una, dayag nga si Moises, ingong anak sa anak nga babaye ni Paraon ug apo ni Paraon, lagmit nakadawat ug ekselenteng edukasyon sa palasyo sa Ehiptohanong mga eskolar. Ang iyang pangunang pagkaporma maoy pinaagi sa Ehiptohanong kultura, ug sumala sa atong nahibaloan, kini maoy politikanhon-relihiyoso nga sistema nga gihulagway sa pagsimba sa adlaw ug sa pagsimba sa buhing tawo ingong Diyos, ang Paraon.

Apan daghan ang nakakita sa mosunod nga mga bersikulo nga si Moises giumol usab sa iyang biyolohikal nga inahan ug sa ilang palibot, tungod kay siya nasuko mahitungod sa usa ka Ehiptohanon nga nagbunal sa usa ka Hebreohanong ulipon, ug mipatay kaniya (Exodo 2:11-12). Kini nagpakita nga siya may simpatiya sa Hebreohanong mga ulipon, ug nga ang iyang inahan nga inahan nag-impluwensya kaniya. Ug karon, daghang mga tawo ang nasayop sa pagtuo nga si Moises nakakat-on sa mga ritwal ug sa espesipiko sa relihiyon nga mga bahin sa mga Israelita gikan sa iyang biolohikal nga pamilya. Busa sila mituo, nga si Moises usab nakasabut, pananglitan, sa Igpapahulay ug nga ang mga Israelita dili gayud makabantay sa Igpapahulay, tungod kay ang mga Egiptohanon nagdili niini. Nagtuo sila nga mahuptan sa mga Hudiyo ang tanan nilang kahibalo sa relihiyon ug kultura. Apan, dili nato angayng kalimtan nga si Moises mismo ang unang magsusulat sa Bibliya, ug una pa niana, wala gayoy rekord sa kultural ug relihiyosong kabilin sa mga Israelinhon!

Ang labing importante ug sukaranang isyu nga atong tagdon mao, unsa nga kalendaryo ang nasabtan ni Moises? Giunsa niya pagsabot ang sinugdanan sa adlaw, unsa ang sinugdanan sa bulan alang kaniya, ug giunsa niya pagsabot ang sinugdanan sa tuig? Kung masulbad ra nato kini nga mga pangutana atong masabtan kung unsa ang gusto sa Dios nga isulti kang Moises sa dihang nakigsulti Siya kaniya sa Exodo, Kapitulo 12, ug nagsugod sa pagtudlo kaniya sa matang sa Paskuwa, nga mao ang pagkasunodsunod sa mga proseso sa ritwal pinaagi sa exodo gikan sa Ehipto, nga ato nang nasusi gamay sa unang bahin sa "Mga Anino sa Krus".

Kung atong ilakip kini sa atong konsiderasyon nga makahimo kita sa husto nga mga konklusyon. Apan kon atong biyaan kining mga pangutanaha nga wala matubag ug maghunahuna nga walay dugang imbestigasyon nga si Moises, isip usa ka Israelita, nakadawat sa mga instruksiyon sa Dios nga adunay bug-os nga pagsabot sa karaang Hudiyohanong kalendaryo, kita moabot sa makalibog nga mga kontradiksyon sa duha ka Paskuwa nga problema.

Daghan ang nagtuo nga nasabtan ni Moises ang duha ka sistema sa kalendaryo (ang Hudiyo ug ang Ehiptohanon) ug busa nakigsulti ang Diyos kaniya sa Exodo gamit ang mga sukod sa panahon sa Israel. Apan ingon sa atong makita, kini usa ka sukaranan nga sayop nga pangagpas, tungod kay wala kini magtagad nga ang mga Hebreohanon nagpuyo na sa 350 ka tuig sa yuta sa mga Ehiptohanon, ang ilang mga pyudal nga ginoo, sa dihang natawo si Moises. Sa dihang nakigsulti ang Diyos kang Moises, bisan ang 215 ka tuig sa labing bangis nga pagkaulipon milabay na sa nasod ug kultura sa mga Israelinhon. Walay nasod nga hingpit nga makapreserbar sa kultura niini ubos niini nga mga kondisyon. Ug kini sa pagkatinuod mas grabe pa alang sa usa ka katawhan nga walay sinulat nga mga rekord sa iyang kultura ug mapasa lamang ang ilang kahibalo gikan sa kaliwatan ngadto sa kaliwatan pinaagi sa gisulti nga pulong. Sulod sa 215 ka tuig, sila gipugos sa pag-alagad sa mga oras sa pagtrabaho nga gitino sa mga Ehiptohanon alang kanila sumala sa ilang kalendaryo. Ang mga Israelinhon nagtukod ug mga piramide para sa kulto ug sa mga diyos sa mga magsisimba sa adlaw—mga bilding nga nakapatingala kanato hangtod karon. Dili lamang sila nalambigit sa kultura sa Ehipto. Samtang sila nag-alagad sa mga Ehiptohanon ingong mga ulipon, sila napugos sa pagbiya sa tanan nilang relihiyosong mga serbisyo ug sa bug-os nga pagpasibo sa mga Ehiptohanon. Ang Ehiptohanong kultura, sama sa tanang kultura sa pagsimba sa adlaw, maoy usa lamang ka despotikong kultura, ug ang estatwa ni Daniel nagpakita nga kining tanan nga mga kultura nagpasa sa ilang sukaranang mga doktrina gikan sa usa ka panahon ngadto sa lain, ug mao kini ang hinungdan nga ang Babylonian nga pagsimba sa adlaw nagpabilin gihapon nga "natago" nga dapit sa sistema sa papa.

Ang Igpapahulay sa Israelihanon sa pagsimba sa Dios nga Magbubuhat giwagtang pinaagi sa sugo ug gipulihan sa adlaw-adlaw (Domingo), aron sa pagsimba sa diyos sa adlaw. Ang usa ka ulipon dili mopili sa adlaw diin siya mopahulay; kini gitakda ngadto kaniya, kon siya tugotan man sa pagpahulay usa ka adlaw. Ang ulipon dili mopili kon kanus-a magsugod ang iyang adlaw; kini gitakda alang kaniya, ug ang usa ka ulipon dili magtino sa sinugdanan sa mga bulan o mga tuig. Determinado sila alang kaniya sa iyang pyudal nga ginoo. Ang usa ka ulipon dili nag-eskwela sa usa ka eskwelahan sa iyang mga tawo apan giedukar alang sa ulipon nga pagtrabaho sa "mga eskwelahan" sa iyang pyudal nga ginoo, labing menos ang mga swerte nga dili kinahanglan nga mag-stomp lang sa mga tisa. Ang pagkaulipon usa ka kahimtang diin ang usa ka tawo hingpit nga nawad-an sa iyang awtonomiya ug kagawasan sa pagpili pinaagi sa kusog.

Bisan karon, usa ka gamay nga grupo sa mga elite nga mga kriminal nga nagkontrol sa tanan nga salapi sa kalibutan nag-andam sa usa ka bag-ong pagkaulipon. Niining higayona, dili lang para sa gamay nga minoriya, kondili para sa tanang katawhan. Gusto nila nga pugson ang tibuok katawhan sa pagpadayon sa pagsimba sa adlaw nga relihiyon sama sa gibuhat kaniadto sa mga Israelita sa Ehipto. Ubos niini nga kahimtang, walay luna alang sa imong kaugalingong kalendaryo o espesyal nga adlaw sa pagpahulay sama sa Igpapahulay. Human sa pipila lang ka tuig sa pagkaulipon, ang mga Israelinhon lagmit nagsugod na sa “pagkalimot” sa ilang espesyal nga kalendaryo ug nagpasakop sa militaryong pagpit-os sa nagmandong gahom. Bisan pa niana, ang Diyos naggarantiya kanato, ingong espirituwal nga Israel karon, nga Siya personal nga mangilabot aron kini dili na mahitabo pag-usab, apan kita kinahanglang molahutay ug magpabiling matinumanon ilalom sa usa ka pagpit-os nga mas mapintas kay sa milungtad sukad sa kasaysayan sa katawhan.

Busa, bisan pag naladlad si Moises sa mga impluwensiya sa duha ka kultura, wala gayod siya makakat-on sa tinuod nga kalendaryo sa paglalang ni Jehova. Siya ubos sa impluwensya sa duha ka kultura nga wala mahibalo mahitungod sa tinuod nga kalendaryo sa paglalang. Ang una nga kultura mao ang mga Ehiptohanon, nga nagtipig sa usa ka espesyal kaayo nga hybrid nga kalendaryo sa usa ka lunar-solar-stellar nga kinaiya, ug ang lain mao ang kultura sa iyang biolohikal nga mga ginikanan nga nakalimot sa kalendaryo sa paglalang. Busa, sa dihang nakigsulti ang Diyos kang Moises sa Exodo 12, para kaniya sama kini kanato: siya “ignorante sa mga termino sa karaang mga buhat sa mga Judio" sa duha ka bahin:

1. Wala siya kahibalo sa tinuod nga kalendaryo sa paglalang ug wala gayud kini itudlo kaniya.
2. Wala siya mahibalo sa mga pangilin sa mga Judio tungod kay wala pa kini gitukod sa Dios.

Ang bugtong pinasahi nga adlaw nga gitukod sa Dios, pinaagi sa paglalang dugay na kaniadto, mao ang Igpapahulay, nga nagabalikbalik sa matag ikapito ka adlaw, ug bisan kini gilubong sa kalimot sa panahon sa pagkaulipon. Sa wala pa ang exodo gikan sa Ehipto, ang mga pista sa mga Hudiyo wala pa mabutang sa ilang mga tipo. Ang Igpapahulay naglungtad na 2500 ka tuig sukad sa paglalang ni Adan ug gibantayan sa mga patriarka, sama ni Noe ug Abraham, apan ang kultura sa Israel 215 ka tuig human sa pagsugod sa pagkaulipon lagmit nahibalo lamang nga adunay usa ka butang nga "espesyal", apan sila mihunong sa pagtuman sa Igpapahulay.

Busa, kita mahimong mobati nga masaligon nga komportable sa sapatos ni Moises, kon kita karon mosulay sa pagsabut pag-usab unsa ang gusto sa Dios nga ipasabut kanato diha sa Exodo, Kapitulo 12. Wala kita mahibalo sa bisan unsa; wala kami makasabut sa bisan unsa sa kultura sa mga Judio! Kinahanglang andam kita sa paghunahuna sa samang paagi nga gihunahuna ni Moises sa dihang nadawat niya ang mga instruksiyon alang sa matang sa Paskuwa. Kinahanglan nga atong isul-ob ang sapatos ni Moises, nga nakasabut lamang sa usa ka kalendaryo, ug kana mao ang usa ka Ehiptohanon!

Ang Ikatulong Kalendaryo

Gusto man nato o dili, kon gusto natong isul-ob ang mga sapatos ni Moises, kinahanglan natong tun-an ang sukaranang mga bahin sa ikatulo nga kalendaryo: ang karaang Ehiptohanong kalendaryo, nga mao ang kasamtangan ug balido nga kalendaryo ni Moises niadtong panahona.

Apan ayaw kabalaka! Ang mga utok sa akong mga magbabasa nabansay na sa paghunahuna sa lain-laing mga sistema sa kalendaryo, mao nga dili kaayo lisud alang kanimo nga masabtan kining dayag nga komplikado nga kalendaryo sa Ehipto. Akong i-confine ang isyu sa kung unsa ang importante para namo. Maayo na lang, ang mga hieroglyph na-decipher sa Rosetta Stone nga nakit-an sa usa ka katingad-an nga paagi, daghang mga karaang Egyptian nga mga sinulat sa impresibo nga mga piramide ug mga lubnganan nagpatin-aw karon kung giunsa nasabtan sa mga Ehiptohanon ang ilang kalendaryo. Sa tinuud, nahibal-an naton kini nga kalendaryo labi pa sa kalendaryo sa paglalang sa Diyos. Bisan kinsa nga mangita sa Internet gamit ang angay nga mga termino makit-an ang daghang mga website nga naghisgot bahin niini nga kalendaryo.

1. Ang karaang Ehiptohanong mga adlaw nagsugod sa pagsubang sa adlaw. Ang adlaw mao ang ilang kinalabwang diyos (ang amahan sa tigdala sa kahayag, si Lucifer). Busa, sa dihang ang unang kaadlawon makita sa buntag, si Ra, ang adlaw, nagsugod sa paghari. Apan, kon ang adlaw hingpit nga misalop, ang usa ka makalilisang nga panahon nagsugod alang kanila. Ang kagabhion maoy panahon sa kalisang ug kahadlok, tungod kay ang ilang diyos “natulog na”. Nakadungog kog susamang mga pahayag gikan sa mga tigpaluyo sa lunar nga doktrina sa Igpapahulay, kinsa nag-ingon nga ang adlaw sa mga Hudiyo nagsugod sayo sa buntag ug dili sa pagsalop sa adlaw. Busa, ilang gilapas ang Bibliya ug nakabaton ug mga sumusunod pinaagi sa pagpugas sa pagduhaduha ug kawalay kasegurohan. Makapainteres kon giunsa nila paggamit ang karaang Ehiptohanong paagi sa panghunahuna aron ipahibalo ang ilang pagano nga pagsimba niadtong mga Adventista nga dili maampoon nga nagtuon ug walay tambal batok niining “lebadura sa mga Saduseo”. Sa katapusan sila hingpit nga kontrolado nila.

Ang ideya nga ang adlaw magsugod sa buntag sa pagsubang sa adlaw gipaila na sa sinugdanan sa kasaysayan sa tawo sa dihang si Satanas gusto nga ibutang ang iyang giingong amahan, ang adlaw, sa posisyon nga iya lamang sa Diyos nga Magbubuhat, kinsa siguradong nagsugod sa paglalang diha sa kangitngit (sa gabii) sa dihang walay kahayag. “Motungha ang kahayag” mao ang unang buhat sa paglalang, ug kini nga mga pulong gisulti sa gabii sa dihang walay kahayag. Ang mga magsisimba sa adlaw lamang ang nakasabut sa kagabhion isip usa ka intermediate nga kahimtang nga wala gayud naglungtad, ug kini nagpahinabo kanila sa pagkabalaka ug pagkadili komportable. Busa, sila naningkamot sa pagdaot sa panahon diin si Jesus migugol ug daghang oras sa pag-ampo uban sa Iyang Amahan, nag-andam sa Iyang kaugalingon pinaagi sa pagbantay ug pag-ampo alang sa buluhaton sa sunod nga adlaw—o bisan sa panahon nga Iyang gisugdan ang Iyang pasyon didto sa tanaman sa Getsemani, diin Iyang gihimong posible nga ang tanan natong kasal-anan matungtong Kaniya, ug balik-balik nga gipasidan-an ang mga tinun-an nga dili matulog ug mag-ampo—apan sa “dili importante nga pagkatulog.” Kini aron makatuo kita sa ilang "istorya sa paglalang" nga adunay usa ka adlaw nga nagsugod sa buntag, nga sukwahi kaayo sa asoy sa Bibliya, "Ug ang gabii ug ang kabuntagon mao ang unang adlaw". Si Satanas kanunay nga naningkamot sa paghimo og kalibog pinaagi sa iyang mga kauban nga mga sulugoon, apan kanunay natong madiskobrehan ang iyang mga limbong sa dihang atong tun-an ang karaang mga relihiyon sa Babilonya ug ang ilang mga sanga, sama sa pagsimba sa adlaw sa Ehipto.

Kung adunay usa nga gusto nga isulti kanato nga ang mga Judio nakasabut sa pagsugod sa adlaw sa kaadlawon, ug nga kita kinahanglan nga mouyon niana, gusto niya nga madani kita sa lit-ag sa sayop nga paghubad sa kalendaryo sa paglalang aron makahimog bakak nga mga konklusyon, nga sa katapusan nagdala kanato sa pagsunod sa paganong mga buhat ug paglapas sa mga sugo sa Dios. Ang uban nagtuo nga ang lainlaing mga sistema sa pagtuo magdungan sa paglungtad sa langit ug nga ang mga manugbantay sa Adlawng Igpapahulay sa bulan mopuyo didto nga hingpit nga kaharmonya sa tradisyonal nga mga magbalantay sa Igpapahulay sa ikapitong adlaw. Dili, mga igsoon! Gipasidan-an kita ni Jesus sa Biblia sa gatusan ka mga higayon sa pagpanglimbong ug sa lebadura (ang bakak nga mga doktrina) sa mini nga mga magtutudlo. Kon ang bersikulo nga nag-ingon nga ang matag usa pagahukman lamang sumala sa iyang kahibalo pagasabton nga nagpasabot nga bisan kinsa nga nangita sa kamatuoran ug nahisalaag ug naghimo ug sayop nga mga konklusyon maluwas usab, dili na kinahanglan nga magpasidaan sa usa ka pangilad, tungod kay niana nga kahimtang ang bisan kinsa nga nalimbongan mahiadto usab sa langit, nga nakahimo lamang usa ka sayup. Unya dili na kinahanglan pang pangitaon ang Dios ug ang kamatuoran, tungod kay walay kalainan tali niadtong nakakaplag sa “tinuod nga kamatuoran” ug niadtong nakakaplag sa “bakak nga kamatuoran”.

Pila ka “kamatuoran” ang anaa? Sumala sa Unibersal nga Simbahan, adunay daghan nga mga kamatuoran sama sa lain-laing mga relihiyon ug mga tinuohan. Sa pagkatinuod, sila nagtigom karon sa tibuok kalibotang ekumenikal nga kalihokan aron sunugon sama sa uhot. Sumala sa mga pahayag sa Bibliya gikan sa Magbubuhat, ang bugtong Anak sa Dios nga Amahan, adunay usa lamang ka kamatuoran: “Ako mao ang dalan, ang kamatuoran, ug ang kinabuhi: walay tawo nga makaadto sa Amahan, kondili pinaagi kanako.” (Juan 14: 6) "Ang Dios usa ka espiritu: ug ang mga magasimba kaniya kinahanglan managsimba kaniya sa espiritu ug sa kamatuoran." ( Juan 4:24 ) Kon ang lunar nga Igpapahulay mao ang hustong interpretasyon sa ikaupat nga sugo sa Diyos, ang matag usa nga “gahi ug ulo” nagbantay sa Igpapahulay matag pito ka adlaw mawala. Kon tinuod man ang balit-ad, kaloy-an unta sa Dios kadtong mituo sa lunar nga Igpapahulay nga bakak, gipulihan ang adlaw sa Diyos nga Magbubuhat ug usa ka adlaw sa pagsimba sa inahan ni Satanas, ang diyosa sa bulan, ug sa ingon nagtipig ug paganong adlaw sa pagpahulay. Busa hinungdanon kaayo nga mahibaloan kon unsa ang kamatuoran, ug kinahanglang pangitaon nato kini nga morag butang kini sa kinabuhi ug kamatayon. Sa pagkatinuod, kini usa ka butang sa atong kinabuhing dayon.

Si Jesus, sa pangutana sa mga tinon-an kon unsa ang mga ilhanan sa katapusan, mitubag nga kinahanglan silang magbantay nga walay bisan kinsa nga makalimbong kanila. Kana nagpasabot nga niining kataposang mga adlaw, ang pagpanglimbong ilabinang kaylap. Busa, susiha ang mga butang nga gidala sa imong atubangan niining mga adlawa! Susiha ang mensahe sa Orion, susiha ang lunar nga Igpapahulay! Pamatud-i kung unsa ang, sa kinauyokan niini, sumala sa mga pagtulon-an nga gihatag sa katapusang simbahan sa Dios pinaagi sa mensahero sa Dios, si Ellen G. White! Gamita ang imong Bibliya! Susiha ang mga propeta nga gipadala kanimo pinaagi sa Bibliya ug pag-ampo, pag-ampo, pag-ampo nga ang Balaang Espiritu ihatag unta kanimo aron mailhan ang mga bakak gikan sa nag-inusarang naglungtad ug bugtong tinuod nga kamatuoran! Dili mahimong duha ka magkalahi nga kamatuoran bahin sa usa ka isyu. Ang pulong “kamatuoran” wala nay labot niini. Walay plural sa kamatuoran! Walay mga "kamatuoran". Walay bisan kinsa nga madala sa paglapas sa mga sugo sa Dios pinaagi sa paglimbong nga adunay ikapangatarungan, tungod kay kon sila putli nga mga sudlanan, makadawat unta sila sa Balaang Espiritu aron matultolan ngadto sa tanang kamatuoran. Gisaad kini ni Jesus. Himoon ba nato Siya nga bakakon?

Ang bisan sin-o nga nagapati nga ang pungsod sang mga Judiyo nagbaton sang pagsubang sang adlaw subong ang umpisa sang adlaw nagakaigo para lamang sa tion sa sulod sang 215 ka tuig nga pagkaulipon sa Egipto nga wala na sila sing iban nga mapilian. Apan ang Diyos, sa wala madugay human sa Pagpanggula gikan sa Ehipto, nag-edukar pag-usab sa mga Israelinhon sa hustong sinugdanan sa adlaw. Dugang pa bahin niana sa ulahi. Ang karaang Ehiptohanong mga adlaw mahimong tun-an sa daghang detalye sa Karaang Ehiptohanong Kamatuoran.

2. Ang sinugdanan sa karaang Ehiptohanong lunar nga bulan gipatin-aw pag-ayo sa Wikipedia - Ang karaang Ehiptohanong kalendaryo sa bulan [kini sa German, busa palihug gamita ang online nga tighubad]. Gilimitahan nako ang akong kaugalingon sa usa ka summary nga nagrepresentar sa mahinungdanong mga kalainan kalabut sa kalendaryo sa mga Judio, ingon nga kini gitino sa unang bahin sa Pagtuon sa Anino. Sa karaang Ehipto, nga usa ka importante nga kultura sa lain-laing mga milenyo, adunay lain-laing mga matang sa kalendaryo, lakip ang usa ka kalainan tali sa usa ka administratibo nga kalendaryo ug sa usa ka relihiyoso nga kalendaryo. Natun-an namon ini tanan paagi sa mga rekord sang templo.

Atong mabasa sa nahisgutang webpage kung pila gyud ang edad niini nga mga kalendaryo:

Ang labing karaan nga dokumentado nga mga pakisayran sa datos sa lunar nga kalendaryo makita gikan sa mga 2350 BC sa mga teksto sa piramide. Ang paggamit sa mga rekord sa astronomiya gidokumento na ni Haring Wadji niadtong 2880 BC.

Busa, mga 800 ka tuig sa wala pa madawat ni Moises ang kalendaryo sa paglalang gikan kang Jehova, kita adunay ebidensiya nga dihay tinong sataniko nga kalendaryo sa Ehipto, sa usa ka nasod sa pagsimba sa adlaw.

Atong basahon ang dugang mahitungod niining lunar nga kalendaryo:

Mga 70 BC, gihulagway ni Geminis of Rhodes ang karaang Ehiptohanong lunar nga kalendaryo ingong usa ka “talagsaon nga prinsipyo, nga ang mga Ehiptohanon, sukwahi sa ubang mga kultura wala mogamit alang sa pagtino sa ilang tuig.. Para sa ila, importante ang sagrado nga mga piesta. Ang ilang mga kalendaryo nakapokus niini.” Ang deklarasyon ni Geminos haom nga nagpakita sa mitolohikanhong papel sa Ehiptohanong lunar nga mga kalendaryo, kansang sentral nga gimbuhaton limitado sa pagpetsa sa langitnong mga pista, samtang ang Ang kalendaryo sa administrasyon sa Ehipto nagsilbing kalendaryo sa tuig.

Ang pagkasacerdote adunay tahas sa pagtino sa langitnong mga fiesta. Gihimo kini sa takos nga mga astronomo, kinsa nagpahibalo sa mga adlaw sa kapistahan sa “Provost” (“The Greatest of Observers”) pinaagi sa mga obserbasyon ug mga kalkulasyon. Human sa proklamasyon, ang aktuwal nga petsa gimarkahan sa kalendaryo sa administrasyon ug girekord sa diary sa templo.

Atong makita gikan sa teksto nga ang karaang Ehiptohanong lunar nga kalendaryo walay kalabotan sa pagtino sa mga tuig, kondili sa determinasyon sa “sagrado” nga langitnong mga pista. Makita na nato gikan sa terminong “langitnong mga kombira” nga kini mahitungod sa pagsimba sa langitnong mga butang (adlaw ug bulan), nga mao ang idolatriya, ang pagsimba sa mga butang nga binuhat.

Apan, sa unsang paagi nagsugod ang bag-ong lunar nga bulan sa karaang mga Ehiptohanon?

Dili sama sa ubang karaang Near Eastern nga mga nasod, ang lunar nga bulan wala nagsugod sa usa ka mubo nga panahon human sa bag-ong bulan uban sa unang crescent (bag-ong kahayag), apan sa unang adlaw sa dili-visibility sa bulan sa kaadlawon. Ang gitas-on sa panahon tali sa karaan (katapusan nga pagkahanaw) ug sa bag-ong kahayag (first crescent) nagdepende sa mga hinungdan lakip ang lokasyon sa heyograpiya sa lugar nga obserbasyon. Sa habagatang mga latitud sa amihanang bahin sa kalibutan, ang gidugayon nga dili makita ang bulan mas mubo kaysa sa amihanang mga latitud, nga mosangput sa mas taas nga yugto sa pag-obserbar sa bulan sa habagatang mga lugar kung itandi sa amihanang mga rehiyon.

Una, atong giila nga ang karaang mga Ehiptohanon—sumala sa gisaysay kaniadto—nagdepende pag-ayo sa pagsubang sa adlaw. Busa, ang ilang lunar nga bulan nga nagsugod sa lohikal nga paagi dili magdepende sa usa ka pagtan-aw sa unang pagtan-aw sa unang bulan sa pagsalop sa adlaw, apan sa katugbang niini, ang una nga dili makita sa nagkagamay nga bulan sa kaadlawon. Busa, samtang ang karaang mga Hudiyo nagsugod sa ilang mga bulan sumala sa unang bulan sa bulan (“bag-ong kahayag”), ang karaang Ehiptohanong lunar nga bulan kanunayng nagsugod sa astronomiya nga bag-ong bulan sa kaadlawon, sa dihang wala nay “daan nga kahayag” nga makita.

Kini mitultol sa pagbalhin sa sinugdanan sa lunar nga bulan tali sa mga Ehiptohanon ug mga Israelinhon, nga resulta sa kalainan sa gidugayon sa astronomiya nga bag-ong bulan. Ang han-ay sa panahon sa dili makita niining karaan nga yugto sa panahon, makita sa tanang bulan sa usa ka talaan nga gilakip sa artikulo sa Wikipedia. Ang gidugayon maoy mga 30 - 33 ka oras sa mga bulan nga importante alang kanato (Marso, Abril). Kita mobalik niini nga lamesa sa detalye, ug atong tinoon ang eksaktong sinugdanan sa karaang Ehiptohanong lunar nga bulan ug kon sa unsang paagi kini nalangkit sa karaang kalkulasyon sa mga Hudiyo. Gusto gihapon namo nga isul-ob ang mga sapatos ni Moises, kinsa nakasabut niining tanan, ingon nga siya gitudloan sa karaang mga Ehiptohanon sa eskwelahan sa palasyo ni Paraon.

3. Ang karaang Ehiptohanong tuig nagdepende sa usa ka bituon (Sirius) ug sa pagbaha sa Nilo ug pamilyar na sila sa 365 ka adlaw nga cycle sama kanato, apan wala silay bisan unsang leap days o leap year. Kana gipaila sa ulahi sa ikatulong siglo sa wala pa si Kristo.

At Wikipedia - Ang karaang Ehiptohanong tuig [sa German, palihug gamita ang Google translator] among nabasa bahin niini nga tema:

Ang Ehiptohanong kalendaryo maoy usa ka kalendaryo nga gibase sa kinaiyahan nga adunay bitoon nga oryentasyon.

Ang sinugdanan sa tuig sukad sa unang mga panahon gitino sa heliacal nga pagsaka sa bituon nga Sirius ug ang pagbaha sa Nilo. Sa ulahi, usa ka administratibo nga kalendaryo ang gipaila usab, nga nagdepende usab sa Sirius isip usa ka "wandering year calendar". Ang reporma sa kalendaryo ni Ptolemy III niadtong 237 BC miresulta sa pagpaila sa usa ka leap day matag upat ka tuig isip ikaunom nga Heriu-renpet-day nga gidugang sa normal nga tuig. Sa pagkamatay ni Ptolemy III, ang pagmando sa leap year natapos sa makadiyot sa opisyal nga administratibong kalendaryo. Bisan pa, ang duha ka porma sa kalendaryo sa Ehipto nagpadayon nga gigamit nga managsama sa pagkahuman. Kini kinahanglan nga gitagana alang kang Augustus nga mahimong unang Romanong emperador, sa tuig 26 BC, kinsa nagtukod pag-usab sa porma sa kalendaryo ni Ptolemy III sumala sa Julian nga kalendaryo.

Ang Adlaw sa Bag-ong Tuig sa Ehiptohanong kalendaryo sa unang mga panahon nalangkit sa pagbaha sa Nilo sa ubos o ibabaw nga Ehipto. Ang posibleng mga panahon gikonsiderar nga 4213-4186 BC para sa Elephantine ug 2783-2764 BC para sa Memphis. Isip usa ka dugang nga sukdanan kinahanglan natong bantayan ang kapitoan ka adlaw nga pagkadili makita ni Sirius, nga gipili sa karaang Ehipto isip panahon sa mummification. Gikuha ang Elephantine isip punto sa obserbasyon, kini nga panghitabo nahitabo lamang sa yugto sa panahon gikan sa 4280 hangtod 4160 BC, samtang alang sa Memphis isip reference point ang gikinahanglan nga panahon gihatag lamang sukad sa Bag-ong Gingharian. Ang karaang Ehiptohanong mga teksto nagpakita nga ang kapitoan ka adlaw nga pagkadili-makita nailhan na sa wala pa ang ika-18 nga Dinastiya, ug ang Memphis mahimong dili iapil ingong tinubdan sa pakisayran.

Niining karaang Ehiptohanong kalendaryo, tin-aw natong makita pag-usab ang pagsimba sa langitnong mga butang ingong mga diyos. Ang adlaw nagdepende sa pagkatawo sa adlaw (pagsubang sa adlaw). Ang sinugdanan sa bulan nalangkit sa bulan ug—ingon sa mas tin-aw natong makita sa ulahi—sa usa ka leyenda bahin sa mga diyos sa mga Ehiptohanon, nga nalangkit sa kamatayon ug pagkabanhaw sa usa sa ilang mga diyos, si Horus. Ug ang tuig nagdepende sa bituon nga Sirius.

Sa daghang relihiyon, adunay simbolo nga nagrepresentar sa "trinidad" sa adlaw, bulan, ug bituon...

Ang kamatuoran nga ang karaang Ehiptohanong pagsimba sa adlaw nagpadayon gihapon bisan karon makita diha sa kinadak-ang sundial sa planeta—St. Peter's Square sa Roma, kansang "kamot sa orasan" usa ka orihinal nga Egyptian obelisk... Pangitaa kini sa web! Makita usab nimo ang pipila ka mga salida sa YouTube nga nagpakita sa sundial sa Vatican nga naglihok, ug nga kini nagpunting sa daghang siglo sa usa ka piho nga petsa sa 2012.

Tingali mosulat pa ko bahin niini sa ulahi sa kategorya Sa likod sa linya sa kaaway.

Kon atong isul-ob ang sapatos ni Moises, atong maamgohan nga ang Diyos lagmit adunay problema kang Moises—usa ka problema nga bug-os natong gibaliwala pinaagi sa pagbasa sa Bibliya nga taphaw. Si Moises ug ang mga Israelita sa pagkabihag nawad-an sa ilang orihinal nga kultura. Ang usa dili makahunahuna nga si Moises nakasabut sa Dios kon Siya nakigsulti kaniya sa nomenclature sa Judio nga kalendaryo, tungod kay kini wala gayud itudlo kaniya.

Apan ang Dios wala magsulti kanato sa mga tigmo. Gusto Niya nga masabtan nato Siya. Kadaghanan sa gisulti sa Diyos sa mga propeta natago sa mga simbolo ug bisan sa mga imahe, apan sa dihang ang Diyos nagsugod sa pagsulti kang Moises sa Kapitulo 12 sa Exodo, kini dili bahin sa mga panagna nga mahubad sa ulahi nga mga henerasyon pagkahuman sa mga siglo o milenyo; mahitungod kini sa tin-aw nga mga instruksyon, tungod kay napulo ka adlaw human sa deklarasyon, ang nating karnero kinahanglan na nga kuhaon, ug laing 4 ka adlaw sa ulahi kini kinahanglang ihawon aron ang mga Israelita makaikyas niadtong makalilisang nga anghel sa kamatayon nga gisugo sa pagpatay sa tanang panganay. Kinahanglan nilang masabtan kon unsang adlawa ipintal ang ilang mga poste sa pultahan sa dugo sa nating karnero.

Kon ang Dios, niadtong higayona, nagmando kang Moises nga unahon pag-decrypt kon unsa nga matang sa adlaw ug panahon nga reperensiya, ug diin ang sistema sa kalendaryo ang Dios tinuod nga nagsulti, kini nga hampak lagmit dili moagi sa mga Israelita, tungod kay si Moises mapakyas, tungod kay wala siya makasabut sa kalendaryo sa mga Judio. Kini ang unang kapitulo sa Bibliya diin ang Diyos naghatag ug tin-awng mga instruksiyon bahin sa mga panahon sa Paskuwa, ug kini sa usa ka kahimtang nga nagkinahanglan ug tin-awng pagsabot sa gisulti. Ang bisan unsang dili pagsinabtanay mahimong makamatay, ug kini mahitungod sa kinabuhi o kamatayon.

Atong basahon pag-usab ang pipila ka bersikulo sa mga instruksiyon ni Jehova, ug niining higayona, bug-os natong gisul-ob ang sapatos ni Moises:

Ang mga Orden sa Dios sa Pagmartsa

Ug si Jehova misulti kang Moises ug kang Aaron sa yuta sa Ehipto, nga nag-ingon, (Exodo 12:1)

Ang tanan nga masunod nga mga bersikulo nga binagbinagon naton direkta nga naghalin sa baba ni Jehova. Mao kini ang paagi nga sila nadungog sa Iyang alagad nga si Moises, nga wala makasabot sa mga sukod sa panahon ingon nga mga panahon sa mga Judio, sama sa atong kaniadto ug sayop nga gihunahuna. Wala siya mahibalo sa kalendaryo sa paglalang sa mga Hudiyo, sama sa wala nato mahibaloi niini karon. Nasabtan niya ang berbal nga impormasyon nga gikan sa Dios sumala sa iyang sistema sa pakisayran, ang karaang Ehiptohanong kalendaryo.

Bisan pa niana, ang Dios nagsugod na sa pagtudlo kang Moises sa pipila ka mga kalainan aron hinayhinay siyang madala balik sa orihinal nga kalendaryo sa paglalang nga Iyang gisugdan. Gitudloan sa Dios si Moises sa kalendaryo sa paglalang, ug kon atong masabtan kadtong mga leksyon sa reference system ni Moises, Siya nagtudlo usab kanato.

Una, gipahayag sa Diyos nga ang gidaghanon sa bulan sa kalendaryo sa paglalang dili uyon sa gidaghanon sa kasamtangang bulan sa kalendaryo sa Ehipto nga gihunahuna ni Moises nga husto. Ang Ehiptohanong mga bulan gitawag ug “Pesdjenet” ug giihap gikan sa 1 hangtod sa 12 (X). Ingon nga gihubit sa pagbaha sa Nilo ug Sirius ang unang karaan nga bulan sa Ehipto, ug ang naglatagaw nga tuig nga kalendaryo lagmit balido gihapon, nga gitino usab ni Sirius, ang higayon nga si Jehova nakigsulti kang Moises dili sa kataposan o sa unang karaang Ehiptohanong bulan sa tuig. Alang kang Moises, ang mosunod nga pahayag lagmit usa ka dakong katingala:

Karong bulana [chôdesh = unang crescent, bag-ong kahayag] alang kaninyo mao ang sinugdan sa mga bulan: kini mamahimo nga unang bulan sa tuig alang kaninyo. ( Exodo 12:2 )

Uban niini nga mga pulong, gipasabut sa Dios ang unang makita nga bulan sa FC sa ulahing bahin sa Marso o sayo sa Abril sa usa ka tuig sa mga 1500 BC ug uban niining yano nga hugpong sa mga pulong gipatin-aw ngadto kang Moises ang duha ka "novelties" alang sa iyang pagsabot sa kalendaryo.

1. ang unang crescent sa pagsalop sa adlaw mao ang timaan sa usa ka bag-ong bulan.
2. Karong bulana nga nagsugod dapat ang unang bulan sa “bag-ong” Hudiyong kalendaryo. Ang tanan nga ubang mga bulan nagdepende niini.

Sayon kanang sabton—para kang Moises ug bisan kanato. Apan, talagsaon kaayo alang kang Moises, tungod kay alang kaniya dili “normal” ang pagtan-aw sa pagsalop sa adlaw alang sa unang bulan, ni ang unang bulan, tungod kay siya naanad sa usa ka bug-os nga lahi nga sistema sa kalendaryo. Importante nga masabtan nga wala kini gipatin-aw kang Moises nga sa pila ka punto usa ka leap month ang idugang, ug dugang pa, ang sinugdanan sa adlaw wala pa matukod pag-usab. Kana mahitabo sa ulahi, human sa Pagpanggula gikan sa Ehipto. Dili nato basahon sa teksto ang usa ka butang nga wala didto. Alang kang Moises, lisod kaayo ang paghilis nga kinahanglang makakat-on siya ug bag-ong paagi para sa binulan nga pag-ihap ug sa determinasyon sa pagsugod sa bulan. Gipadayon gihapon ni Moises ang iyang panglantaw nga ang mga adlaw nagsugod sa pagpakita sa adlaw sa kaadlawon ug milungtad hangtod sa sunod nga buntag.

Karon atong basahon ang sunod nga mga instruksiyon ni Jehova:

Isulti ninyo sa tibook nga katilingban sa Israel, sa pag-ingon: Sa ikanapulo nga adlaw ning bulana sila magakuha alang kanila ang tagsatagsa ka tawo ug usa ka nating carnero, sumala sa mga balay sa ilang mga amahan, usa ka nating carnero alang sa usa ka balay: (Exodo 12:3).

Kinahanglang walay ikasaway ang inyong nating karnero, laki nga usa ka tuig ang kagulangon: kuhaon ninyo kini gikan sa mga karnero o sa mga kanding: ug tipigan ninyo kini hangtod sa ikanapulo ug upat ka adlaw sa mao gihapon nga bulan: ug ang tibook nga katilingban sa katilingban sa Israel magaihaw niini sa pagkagabii. (Exodo 12:5-6)

Niini nga punto gusto nakong hisgutan ang lamesa sa mga kalainan sa oras tali sa una nga dili pagtan-aw sa "daan nga kahayag" ug ang "bag-ong kahayag" (FC moon) nga akong gihisgutan sa sayo pa. Kining gamay nga lamesa sa Wikipedia - Karaang Ehiptohanong lunar nga kalendaryo nagsulti kanato nga sa rehiyon sa Memphis, dihay kalainan sa panahon nga 30 ka oras sa Marso, ug 33 ka oras sa Abril, tali niining duha ka hugna sa bulan nga makapainteres kanato. Kinahanglan natong sulayan karon nga mahibal-an kung pila ang "mga adlaw sa petsa" nga kalainan ang gipasabut niini, kung atong itandi ang lainlaing pagsugod sa bulan sa duha nga sistema sa kalendaryo. Sa una nga pagtan-aw, ang 30-33 ka oras daw nagpunting sa usa ka kalainan sa oras nga sobra sa usa ka "adlaw sa petsa" (24 ka oras). Apan mao ba gayod kana?

Aron masusi kini, naghimo ko og usa ka summary table nga nagpakita sa relasyon tali sa duha ka bulan nga pagsugod, Egyptian ug Israelite.

Ang talaan nagpakita nga ang bag-ong bulan sa Ehipto lagmit nagsugod sa pagsubang sa adlaw sa kabuntagon nianang adlawa diin ang kagabhion makita ang unang crescent moon, nga karon gisulti sa atong reperensiya nga sistema. Kini katumbas sa usa ka kalainan sa oras nga hangtod sa 12 ka oras, o buntag ug gabii sa parehas nga adlaw, sa among pagpanamkon sa usa ka adlaw. Bisan pa, ang usa ka tawo mahimong makiglalis nga ang kalainan sa oras nga 30 - 33 ka oras sa pipila ka mga kaso mahimo’g ibalhin sa usa ka paagi nga adunay kalainan sa usa ka tibuuk nga adlaw sa petsa. Una, naghunahuna usab ako, hangtod nga nahibal-an nako nga ang mga inskripsiyon sa mga lubnganan sa Ehipto nagsulti kanamo labi pa bahin sa mga adlaw sa lunar, ug nga adunay sa duha ka espesyal nga lunar nga mga adlaw, nga girepresentahan na sa tsart sa ibabaw. Gipalig-on niini ang kamatuoran nga ang han-ay sa pagtino nga mga panghitabo nga gipakita mahimong mahitabo sa praktis. Sa samang artikulo sa Wikipedia atong mabasa:

Una ug Ikaduhang Adlaw sa Lunar Month

Ang karaang Ehiptohanong lunar nga bulan kanunay nagsugod sa pagsubang sa adlaw, susama sa karaang Ehiptohanong adlaw. Kasagaran, ang una nga dili pagtan-aw sa nagkahinay nga bulan pagkahuman sa katapusang "daan nga kahayag" nahulog sa ikanapulog duha nga oras sa gabii sa miaging adlaw. Maingon nga ang diyos sa adlaw nga si Ra “nagbag-o” sa iyang kaugalingon sa gabii sa iyang pagkadili-makita, sa karaang Ehiptohanong mitolohiya ang unang adlaw sa lunar nga bulan nagsimbolo sa “Adlaw sa pagbag-o ni Horus” uban sa misunod nga “pagkatawo” nga nagsugod sa unang gabii sa unang adlaw sa lunar nga bulan, ug natapos sa pagsubang sa adlaw sa ikaduhang adlaw sa lunar nga bulan.

Ang katapusan nga pagtan-aw sa daan nga kahayag girepresentahan busa kasagaran ang katapusan nga adlaw sa lunar nga bulan. Sa mga teksto sa lungon, ang ikaduhang adlaw sa lunar nga bulan giisip ingon "ang adlaw nga gamay pa ang bulan.” [Ang unang gamay nga crescent human sa astronomiya nga bag-ong bulan.] Usa ka Ptolemaic nga teksto gikan sa Khonsu Temple sa Karnak, nagbatbat sa unang duha ka lunar nga mga adlaw sa bulan, "Ang pagpanamkon sa bulan anaa sa adlaw sa pagkadili makita ug kini natawo sa ikaduhang adlaw sa lunar nga bulan." Klaro gikan sa mga teksto sa piramide sa Karaang Gingharian nga ang ikaduhang adlaw sa lunar nga bulan nalangkit sa “celestial nga pagsaka sa patay nga hari” ingong “adlaw sa iyang koronasyon ug pagpakita”: “Ang imong panagway iya sa ikaduhang adlaw sa lunar nga bulan.”

Bisan sa relihiyosong mga katarongan, ang duha ka lunar nga mga adlaw kinahanglang ibutang aron niana sa unang panghitabo sa usa ka dili-sighting sa kaadlawon ug sa ikaduha sa kaadlawon, ang pagtan-aw sa unang crescent mahimong i-report. Busa, ang tanan nga uban nga mga posibilidad sa paghan-ay sa diagram sa ibabaw sa usa ka lahi nga paagi wala iapil. Adunay lamang kini nga posibilidad. Naghimo kini og kalainan sa tunga sa adlaw. Ang karaang Ehiptohanong bulan kanunayng nagsugod tunga sa adlaw nga mas sayo kay sa mga Hudiyo, sa buntag sa samang adlaw diin sa gabii—sa atong pagsabot sa panahon—ang bag-ong bulan sa mga Hudiyo nagsugod.

Sa reperensiya nga sistema ni Moises, sa higayon nga ang Dios nagsugod sa pagsulti kaniya, ang karaang Ehiptohanong bulan nagsugod na sa sayo pa. Sa mas tukma, nagsugod kini sa buntag sa adlaw nga gipakita ni Jehova kaniya ang unang bulan sa gabii. Apan, atong hinumdoman: ang pagsugod sa adlaw wala pa matul-id sa Diyos! Kini mahitabo sa ulahi, human sa Pagpanggula gikan sa Ehipto. Kitang tanan nahibalo sa katugbang nga bersikulo sa Levitico 23:32 , nga sila kinahanglang magsaulog sa Igpapahulay “gikan sa kagabhion hangtod sa kagabhion,” ug ato kining giasoy sa tinuod ngadto sa pagpabalik sa pagbantay sa Igpapahulay, ingon nga kini gibantayan sa mga Israelinhon hangtod sa ilang pagkabihag sa Ehipto. Apan wala pa kaayo mi makaabot sa “paagi sa kalendaryo” ni Jehova sa dihang nadawat ni Moises ang mga instruksiyon gikan sa Diyos alang sa han-ay sa mga pagpangandam sa Paskuwa sa Exodo 12.

Busa, niadtong panahona, si Moises nagtuo gihapon nga ang adlaw nagsugod na sa kabuntagon. Nga ang Diyos nagpakita kaniya sa unang bulan sa kagabhion nagpamatuod lamang alang kaniya kon unsay gituohan sa mga Ehiptohanon, nga mao nga ang “adlaw” diin si Jehova nakigsulti kaniya mao ang unang adlaw sa bulan. Alang sa mga Ehiptohanon ug kang Moises, kining unang adlaw nagsugod na sa buntag ug si Moises wala pa makadawat sa impormasyon nga ang adlaw magsugod sa gabii. Siguradong nasurprisa siya nga nakadawat siyag bag-ong pamaagi sa pagdeterminar sa pagsugod sa bulan sa gabii, pero dili gani niya masabtan. ngano Gisugo kini sa Dios.

Sa unsang adlawa ilain ni Moises ang paskuwa? Sa ikanapulo nga adlaw sa bulan. Ug kanus-a magsugod kining ikanapulo nga adlaw alang kang Moises? Sa buntag pa ug dili sa gabii.

Unsang adlawa ihawon ni Moises ang karnero sa paskuwa? Sa ikanapulo ug upat ka adlaw sa bulan. Ug kanus-a magsugod kining ikanapulo ug upat ka adlaw sumala sa salabutan ni Moises? Sa buntag pa ug dili sa gabii.

Kanus-a angayng kan-on ang karnero sa Paskuwa? Sa gabii sa ikanapulo ug upat ka adlaw sa bulan. Ug kini mao ang sumala sa salabutan ni Moises sa gihapon sa mao gihapong adlaw sa pag-ihaw sa nating carnero, ug dili pa bag-o nga adlaw.

Busa, kon si Jehova misulti kang Moises ug miingon:

Ug tipigan ninyo kini hangtud sa ikanapulo ug upat ka adlaw sa mao gihapon nga bulan: ug ang tibook katilingban sa katilingban sa Israel patyon kini sa gabii. ( Exodo 12:6 )

Busa, sa unsang adlaw sa mga Judio HUMAN ang pag-usab sa kahulugan sa sinugdanan sa adlaw (nga gihimo sa ulahi) kinahanglan bang ihawon ug andamon ang karnero sa Paskuwa? Ug, sa unsang adlaw sa mga Judio kini kinahanglan nga kan-on?

Gusto ko nga hangyoon ka nga palandongon una kini nga mga pangutana sa dili pa nimo tan-awon ang solusyon!

...

Kon kita karon magdrowing ug diagram sa atong bag-ong mga kaplag uban sa pagsabot ni Moises sa adlaw diha sa sistema sa pakisayran sa karaang Ehiptohanong mga adlaw, atong makaplagan ang usa ka butang nga talagsaon gayod:

Batok sa tanan nga karon nga doktrina, nahibal-an namon nga ang mga pagpangandam alang sa Paskuwa kinahanglan buhaton dili sa wala pa ang gabii sa Nissan 14, apan sa wala pa ang gabii sa Nissan 13, tungod kay kini katumbas sa karaang Ehiptohanong ika-14 nga adlaw sa bulan (Pesdjenet-X 14). Mao kini ang paghunahuna ug pagsabot ni Moises sa mga instruksiyon sa Diyos nianang yugtoa sa iyang kahibalo sa kalendaryo. Busa, ang tibuok nga pagpangandam alang sa Paskuwa nagpadayon sa eksaktong 24 ka oras.

Sa kataposan, kay nahusgahan na sa husto ang karaang tipo sa Paskuwa, mahimo na kitang mangahas sa pagtul-id sa atong mga ideya bahin sa pista sa Paskuwa. Una, atong idugang ang katugbang nga mga adlaw sa semana sa antitype, ang pista sa Paskuwa sa AD 31, ngadto sa tsart sama sa atong gibuhat sa sinugdanan niining bahina II sa Shadow Series. Ug makaamgo kami nga nasulbad namon ang duha ka mga problema sa usa ka higayon:

Ang tubag sa pangutana kon unsang adlaw sa semana sa tuig AD 31 “ang kontra-tipikal nga Kordero sa Paskuwa” nga si Jesus kinahanglang ibulag, mosunod gikan sa usa ka yanong pagbasa niining bag-ong tsart, ug mao ang: Domingo, Mayo 20, AD 31.

Atong hinumdoman ang nag-unang artikulo. Sa sayo pa, among giila ang usa ka dako nga problema sa pipila ka mga pahayag ni Ellen G. White, diin iyang gitandi ang pagsulod ni Jesus sa Jerusalem uban sa pagbulag niini nga halad nga karnero, ug miingon sa samang higayon nga kadto usa ka Domingo sa dihang si Jesus misulod sa Jerusalem.

Wala pa sukad sa Iyang yutan-ong kinabuhi nga si Jesus mitugot sa ingon nga pasundayag. Klaro niyang nakita ang resulta. Kini magdala Kaniya ngadto sa krus. Apan maoy Iyang katuyoan sa dayag ang pagpakita sa Iyang kaugalingon ingon nga Manunubos. Siya nagtinguha sa pagtawag sa pagtagad ngadto sa sakripisyo nga mao ang pagkorona sa Iyang misyon ngadto sa usa ka nahulog nga kalibutan. Samtang ang mga tawo nagtigom sa Jerusalem aron sa pagsaulog sa pasko, Siya, ang antitipiko nga Cordero, pinaagi sa usa ka boluntaryo nga buhat naglain sa Iyang kaugalingon ingon nga usa ka halad. Kinahanglanon alang sa Iyang iglesya sa tanang mosunod nga mga katuigan sa paghimo sa Iyang kamatayon alang sa mga sala sa kalibutan nga usa ka hilisgutan sa halalum nga paghunahuna ug pagtuon. Ang matag kamatuoran nga konektado niini kinahanglan nga mapamatud-an nga walay pagduhaduha. Busa, gikinahanglan nga ang mga mata sa tanang katawhan ipunting na karon ngadto Kaniya; ang mga panghitabo nga nag-una sa Iyang dako nga sakripisyo kinahanglan nga ingon sa pagtawag sa pagtagad ngadto sa sakripisyo sa iyang kaugalingon. Human sa maong pasundayag sama sa pagtambong sa Iyang pagsulod sa Jerusalem, ang tanang mga mata mosunod sa Iyang paspas nga pag-uswag ngadto sa katapusang talan-awon. {DA 571.2}

Kini sa unang adlaw sa semana nga si Kristo mihimo sa Iyang madaugong pagsulod sa Jerusalem. {DA 569.3}

Apan wala kini mohaum sa doktrina nga ang karnero sa Paskuwa ihawon na unta sa dili pa ang gabii sa Biyernes, Nissan 14, tungod kay ang antitipikal nga panagbulag ni Jesus sa Iyang pagsulod sa Jerusalem mahitabo unta sa Lunes, Nissan 10. Ang atong bag-ong interpretasyon sa matang sa pangilin sa Paskuwa, nga mao ang seremonyal, hustong nagsulti kanato nga ang pag-ihaw sa Paskuwa dili sa pag-ihaw sa Paskuwa14. sa Nissan 13 (Huwebes). Ang Domingo hingpit nga mohaum sa kinatibuk-ang hulagway lamang niini nga kaso. Si Jesus mibulag sa Iyang kaugalingon gikan sa Iyang katawhan sa unang adlaw sa semana sa hustong antitipikal nga paagi, sa kahibalo nga kining madaogong pagsulod magpasabot sa Iyang silot sa kamatayon. Busa ang problema ni Ellen White nga gihisgotan sa miaging artikulo hingpit nga nasulbad!

Nasabtan na nato karon kon nganong walay usa sa sinoptikong mga ebanghelista, si Mateo, Marcos, ug Lucas, ang mihimo ug bisan unsang espesipikong paghisgot nga si Jesus ug ang Iyang mga tinun-an mipadayon sa bisan unsang partikular nga rito sulod sa 24 ka oras, ug nag-ihaw o mikaon sa halad nga karnero usa ka adlaw sa sayo pa batok sa konbiksyon sa mga tawo o mga pari. Kinahanglang lohikal natong isipon nga ang mga Hudiyo sa panahon ni Jesus aduna pay hustong pagsabot sa mga tipo, ug ang mga seremonyas nagpabiling putli.

Adunay laing pangutana nga kinahanglan natong ipangutana sa atong kaugalingon. Unsa ang antitipo nga gipunting sa pag-ihaw ug pagkaon sa karnero sa Paskuwa? Sa pagkakaron, ang doktrina kanunay nga ang antitype sa pag-ihaw ug pagkaon sa karnero sa Paskuwa mao ang kamatayon ni Jesus sa krus, mga ikasiyam nga oras. Apan dili kana motakdo niining bag-ong kahikayan sa mga panghitabo. Busa, kinahanglan natong tul-iron ang atong orihinal nga diagram sa mga panghitabo sa Paskuwa kalabot sa mga pag-antos ug mga buhat ni Kristo samtang atong masabtan ang proseso karon.

Karon atong makita kung unsang mga seremonyal nga seremonya ang mohaum gayod sa tinuod nga mga buhat ug mga pag-antos ni Kristo:

Tulo ka mga panghitabo ug mga aksyon ang nagkauyon:

1. Ang pagkaon sa panihapon sa Paskuwa sa mga Judio ug ang pagkaon sa panihapon sa Paskuwa ni Jesus uban sa Iyang mga disipulo. Busa, ang panahon sa pagkaon sa karnero sa Paskuwa direkta nga nagtimaan dili sa kamatayon ni Jesus sa krus, apan sa laing importante nga panghitabo: ang institusyon sa Panihapon sa Ginoo. Ang lawas sa karnero sa Paskuwa nagsimbolo sa pan, ang lawas ni Kristo, nga sa dili madugay ihalad. Ug ang dugo sa kordero sa Paskuwa nagsimbolo sa bino, ang dugo ni Jesus, nga hapit nang iula alang kanato.

Sa makausa pa, kini nga panglantaw hingpit nga gipamatud-an ni Ellen G. White. Gisugdan nako kini nga bahin II sa Shadow Series sa miaging artikulo nga adunay angay nga kinutlo gikan kaniya aron ipakita kung unsa ka paspas ang atong pag-skim sa mga teksto ug dili kini masabtan sa husto:

Kini nga mga matang nangatuman, dili lamang mahitungod sa panghitabo, kondili mahitungod sa panahon. Sa ikanapulog-upat nga adlaw sa unang bulan sa mga Judio, ang mao gayud nga adlaw ug bulan diin sulod sa kinse ka taas nga mga siglo gipatay ang karnero sa Paskuwa, si Kristo, nga nakakaon sa Paskuwa uban sa Iyang mga disipulo, mitukod niadtong fiesta nga maoy paghandum sa Iyang kaugalingong kamatayon ingon nga “ang Kordero sa Dios, nga nagakuha sa sala sa kalibutan.” Nianang gabhiona gidala Siya sa daotang mga kamot aron ilansang sa krus ug patyon. Ug isip antitipo sa binangan sa balud ang atong Ginoo gibanhaw gikan sa mga patay sa ikatulo ka adlaw, “ang unang mga bunga kanila nga nangatulog,” usa ka sampol sa tanang nabanhaw nga matarung, kansang “daotan nga lawas” mausab, ug “maporma sama sa Iyang mahimayaong lawas.” Bersikulo 20; Filipos 3:21 .

Sa samang paagi ang mga tipo nga may kalabotan sa ikaduhang pag-anhi kinahanglang matuman sa panahon nga gitudlo sa simbolikong serbisyo. {GC 399.3–4}

Siya miingon nga kini mao ang sa samang adlaw diin ang karnero sa Paskuwa giihaw sulod sa 1500 ka tuig. Unsang sistema sa reference sa kalendaryo ang iyang gigamit dinhi? Tino nga dili iya sa mga Judio. Siya nakigsulti kanamo ug dili sa mga Judio. Dinhi, gigamit niya ang atong pagsabot sa mga adlaw ug gigamit ang iyang kaugalingong sistema sa pakisayran. Tino nga ang Jewish Nissan 14 nagsugod sa Huwebes sa gabii ug ang mga karnero giihaw sa Huwebes sa hapon. Alang kang Ellen G. White ug alang kanato kini sa samang adlaw, ug gisugdan ni Jesus ang pista sa panihapon sa Ginoo sa sinugdanan sa Nissan 14 sa mga Judio. Tanan sa panag-uyon!

2. Ang pagwarawara sa binangan sa unang mga bunga nahidungan sa pagkabanhaw ni Jesus sa unang adlaw sa semana. Gikumpirma usab ni Ellen G. White kini nga konkordansya sa tipo nga adunay antitype niini sa miaging kinutlo: Ug isip antitipo sa binangan sa balud ang atong Ginoo gibanhaw gikan sa mga patay sa ikatulo ka adlaw, “ang unang mga bunga kanila nga nangatulog,” usa ka sampol sa tanang nabanhaw nga matarung, kansang “daotan nga lawas” mausab, ug “maporma sama sa Iyang mahimayaong lawas.” Bersikulo 20; Filipos 3:21 . {GC 399.3}

Niining paagiha, gituman ni Jesus ang Iyang kaugalingong propesiya, ingon nga Iyang giingon nga Siya makahimo pag-usab sa templo sa tulo ka adlaw. Siya misulti mahitungod sa templo sa Iyang Lawas:

Ug miingon, Kining tawhana miingon, Ako makahimo sa pagguba sa templo sa Dios, ug sa pagtukod niini sulod sa tulo ka adlaw. (Mateo 26: 61)

Ang kalkulasyon sa panahon sa mga Hudiyo kay gilakip. Sa ato pa, bisag gamay lang nga bahin sa usa ka adlaw ang natandog, ang tibuok adlaw giihap. Si Jesus namatay sa krus sa ikasiyam nga takna (mga 15:00 ka oras) sa Biyernes. Kini ang ika-14 sa Nissan, ang unang adlaw sa "giguba" nga templo. Nagpahulay gikan sa Iyang mga buhat dinhi sa yuta, gigugol ni Jesus ang tibuok Igpapahulay, Nissan 15, sa lubnganan. Ang Magbubuhat sa Uniberso mipahulay sa makausa pa sa ikapitong adlaw nga Igpapahulay gikan sa Iyang buhat! Niining higayona, usa kadto ka “Taas nga Igpapahulay” (Juan 19:31), tungod kay ang seremonyal nga Igpapahulay sa unang adlaw sa fiesta sa tinapay nga walay levadura nahulog gayud sa ikapito ka adlaw nga Igpapahulay. Mao kini ang ikaduhang adlaw sa "nagun-ob" nga templo. Apan mipahulay gihapon si Jesus halos tibuok gabii sa Nissan 16 hangtod sa kaadlawon. Mibangon siya sa labing ngitngit nga takna sa wala pa ang kaadlawon. Mao kini ang unang adlaw sa semana (Domingo) nga gihisgotan sa makadaghang higayon sa Bibliya. Ug tungod kay ang usa ka bahin sa laing adlaw natandog, kini nga tunga sa adlaw giisip nga ikatulo nga adlaw sa "nagun-ob" nga templo.

Kanunay kong pangutan-on kon unsay gipasabot sa gigasto ni Jesus tulo ka adlaw ug tulo ka gabii sa kasingkasing sa yuta sama kang Jonas sa tiyan sa balyena...

Kay sama kang Jonas tulo ka adlaw ug tulo ka gabii sa tiyan sa balyena; mao usab ang Anak sa tawo tulo ka adlaw ug tulo ka gabii sa kasingkasing sa yuta. ( Mateo 12:40 )

Palihug tan-awa pag-ayo ang dayagram sa ibabaw. Sa gabii sa Nissan 14 nagsugod ang pag-antos ni Jesus. Human sa panihapon sa Paskuwa, miadto Siya uban sa Iyang mga disipulo ngadto sa tanaman sa Getsemani ug midala diha sa Iyang kaugalingon sa tanan natong kasal-anan. Kini Iyang gitandi sa matagnaong paagi sa pagkaanaa sa tiyan sa balyena, diin si Jonas nahimulag gikan sa bisan unsang pakig-uban sa Dios o sa tawo, mibati sa dakong lulan sa sala. Sa usa ka sukod, si Jonas natabonan sa kangitngit tungod sa lulan sa sala. Mao usab si Jesus. Kini ang unang gabii sa kasingkasing sa yuta alang kang Jesus. Unya miabut ang adlaw sa Nissan 14. Ang mga pagsulay sa gabii gisundan sa mga pagsulay sa adlaw, mga hampak, mga pagbiaybiay—apan ang pinakadako nga palas-anon sa tanan mao ang atong mga sala. Iyang giantos ang tanan alang kanato, bisan ang paglansang sa krus ug kamatayon. Mao kini ang unang adlaw sa kasingkasing sa yuta. Unya, si Hesus literal nga mipahulay sa kasingkasing sa yuta sa lubnganan, laing gabii (gabii 2, Nissan 15), laing adlaw (adlaw 2, Nissan 15) ug laing gabii (gabii 3, Nissan 16) hangtod nabanhaw Siya sa wala pa ang buntag sa Nissan 16. Usa ka adlaw ang kulang pa alang sa katumanan. Si Jesus miingon kang Maria Magdalena didto sa lubnganan sa dihang adlaw na:

“Ayaw ako paghikap; kay wala pa ako makasaka ngadto sa akong Amahan: apan umadto ka sa akong mga igsoon, ug ingna sila, Mokayab ako ngadto sa akong Amahan, ug inyong Amahan; ug sa akong Dios, ug inyong Dios.” (Juan 20:17)

Ang Espiritu sa Propesiya nagpatin-aw kanato diha sa Tinguha sa mga Edad sa panid 790:

Ug si Maria miadto sa iyang mga tinun-an uban sa malipayong mensahe.

Si Jesus nagdumili sa pagdawat sa pasidungog sa Iyang katawhan hangtud nga Siya adunay kasiguroan nga ang Iyang sakripisyo gidawat sa Amahan. Siya mikayab ngadto sa langitnong mga sawang, ug gikan sa Dios sa Iyang kaugalingon nakadungog sa kasigurohan nga ang Iyang pagtabon sa sala sa mga tawo igo na, nga pinaagi sa Iyang dugo ang tanan makabaton sa kinabuhing dayon. Ang Amahan mimatuod sa pakigsaad nga gihimo uban kang Kristo, nga Iyang dawaton ang mahinulsulon ug masulundon nga mga tawo, ug higugmaon sila sama sa Iyang paghigugma sa Iyang Anak. Si Kristo kinahanglang mokompleto sa Iyang buhat, ug motuman sa Iyang saad sa “paghimo sa usa ka tawo nga labaw pa ka bililhon kay sa lunsay nga bulawan; bisan ang usa ka tawo kay sa bulawan nga sidsid sa Ophir.” Isa. 13:12. Ang tanang gahum sa langit ug sa yuta gihatag ngadto sa Prinsipe sa Kinabuhi, ug Siya mibalik ngadto sa Iyang mga sumosunod sa usa ka kalibutan sa sala, aron Iyang ikahatag kanila ang Iyang gahum ug himaya. {DA 790.2–3}

Ang pag-antos nga pag-alagad ni Jesus wala matapos sa wala pa Siya mikayab sa langit sa buntag sa unang adlaw sa semana ug gidala ang tibuok nga palas-anon sa sala sa katawhan ngadto sa langitnong santuaryo ug gisablig kini sa tabil sa santuaryo. Dayon andam na Siya sa pagdawat sa kumpirmasyon gikan sa Iyang Amahan nga ang Iyang dugo gidawat na. Sa ingon siya nahuwasan sa kabug-at sa sala ug nakasiguro nga ang Iyang misyon nagmalampuson. Ang nawala nga ikatulo nga adlaw mao ang mubo nga pagbisita ni Jesus sa Iyang Amahan sa langit sa wala pa Siya mibalik sa yuta aron magpabilin ug laing 40 ka adlaw uban sa mga tinun-an hangtud nga sa katapusan mokayab Siya sa langit aron sa pagpataliwala didto alang kanato isip atong Labawng Sacerdote hangtud sa Iyang ikaduhang pag-anhi.

Daghan ang nahibulong kon nganong kinahanglang hinloan ang langitnong sangtuwaryo sukad sa 1844. Nagtuo sila nga wala pa kini mahugawi. Ang tukma nga pagsabot sa mga tipo ug mga antitipo nagdala kanato karon ngadto sa pagsabot kon kanus-a ang eksaktong takna sa dihang ang langitnong sangtuwaryo nahugawan sa tanang kasal-anan sa katawhan, kaniadto man o umaabot: Wala madugay human sa pagkabanhaw, si Jesus Mismo ang nagdala sa mga sala didto ug “naghugaw” sa santuwaryo aron sa ulahi (sukad sa 1844) makasugod sa Iyang ministeryo sa Adlaw sa Paghukom ug sa pagpasig-uli. hinloi ang tabil sa templo gikan sa tanan natong kasal-anan.

Ug sa makausa pa atong makita kung unsa ka tukma ang iskedyul sa oras sa Dios kung bahin sa katumanan sa mga tipo ug antitypes. Ang binangan sa unang mga bunga wala itabyog sa wala pa ang kaadlawon diha sa templo, kondili sa kabuntagon lamang. Busa, sa diha nga kita moingon nga ang pagkabanhaw ni Jesus gisimbolohan sa pagwarawara sa binangan, kini sa batakan lamang husto, apan dili tukma sa matang. Si Jesus mao ang unang mga bunga sa tanang nabanhaw ug kinahanglan Niyang ipresentar ang Iyang kaugalingon sa atubangan sa Amahan sa langitnong santuaryo aron makadawat sa pag-uyon sa Iyang buhat. Siya midumili sa paghikap ni Maria Magdalena sa kaadlawon pa, apan sa ulahi sa adlaw Iyang gitugotan ang mga apostoles. Ang kalainan mao nga nagpakita na Siya sa Amahan: ang unang mga bunga sa tanan nadawat sa Amahan sa lawak sa trono sa langitnong santuaryo. Mao kini ang tukma nga gisimbolohan sa pagwarawara sa binangan sa unang bunga, ug kini nagtuman sa tagna sa tulo ka adlaw ug tulo ka gabii sa kasingkasing sa yuta; Ang tibuok pasyon ni Jesus gikan sa Getsemani hangtod sa kataposang pag-uyon sa Iyang sakripisyo sa Amahan.

3. Ang paglansang sa krus ni Jesus midungan sa adlaw-adlaw nga pag-ihaw sa sakripisyo sa gabii. Sama sa akong giingon kaniadto, imposible nga ang Biyernes mao ang adlaw sa pagpangandam alang sa Paskuwa, tungod kay kung ang adlaw sa pagpangandam alang sa Igpapahulay ug ang adlaw sa pagpangandam alang sa Paskuwa madungan, ang mga panahon sa mga sakripisyo gibalhin aron ang adlaw-adlaw nga paghalad dili mahitabo sa ikasiyam nga oras. Sumala sa Mishna (Pesachim 5: 1), niini nga kaso ang paghalad sa gabii mahitabo na tali sa 12:30 pm (ihaw) ug 1:30 pm (paghalad) ug kini makamugna og problema sa mosunod nga tudling sa Tinguha sa mga Edad:

Sa diha nga ang makusog nga singgit, “Natapus na,” gikan sa mga ngabil ni Kristo, ang mga pari nag-alagad diha sa templo. Kadto mao ang takna sa paghalad sa gabii. Ang nating karnero nga nagrepresentar ni Kristo gidala aron ihawon. Gisul-oban sa iyang makahuluganon ug matahum nga sinina, ang pari mibarug nga may giisa nga kutsilyo, sama sa gibuhat ni Abraham sa dihang iyang patyon ang iyang anak. Uban sa dakong interes ang mga tawo nagtan-aw. Apan ang yuta mokurog ug miuyog; kay ang Ginoo mismo nagapalapit. Uban sa nagisi nga kasaba ang sulod nga tabil sa templo gigisi gikan sa ibabaw ngadto sa ubos pinaagi sa usa ka dili makita nga kamot, nga nagbukas ngadto sa panan-aw sa panon sa usa ka dapit nga kanhi napuno sa presensya sa Dios. Niining dapita ang Shekinah nagpuyo. Dinhi gipadayag sa Dios ang Iyang himaya ibabaw sa lingkoranan sa kalooy. Walay usa gawas sa hataas nga pari nga nagtangtang sa tabil nga nagbulag niini nga apartment gikan sa ubang bahin sa templo. Siya misulod kausa sa usa ka tuig aron sa paghimo sa pagtabon-sa-sala alang sa mga sala sa mga tawo. Apan tan-awa, kini nga tabil napikas sa duha. Ang labing balaan nga dapit sa yutan-ong sangtuwaryo dili na sagrado.

Ang tanan kalisang ug kalibog. Ang pari hapit na mopatay sa biktima; apan ang kutsilyo nahulog gikan sa iyang walay nerbiyos nga kamot, ug ang nating karnero mikalagiw. Ang tipo nakasugat ug antitipo sa kamatayon sa Anak sa Diyos. Ang dakong sakripisyo nahimo na. Ang dalan paingon sa labing balaan gibuksan. Usa ka bag-o ug buhi nga dalan giandam alang sa tanan. Dili na kinahanglan ang makasasala, masulub-on nga katawhan nga naghulat sa pag-abot sa labawng pari. Sukad niadto ang Manluluwas mao ang magdumala ingon nga pari ug manlalaban sa langit sa mga langit. Morag usa ka buhing tingog ang misulti ngadto sa mga magsisimba: Karon adunay katapusan sa tanang mga halad ug mga halad alang sa sala. Ang Anak sa Dios mianhi sumala sa Iyang pulong, “Tan-awa, Ako mianhi (sa gidaghanon sa Basahon nahisulat kini mahitungod Kanako,) sa pagbuhat sa Imong kabubut-on, O Dios.” “Pinaagi sa Iyang kaugalingong dugo” Siya misulod “sa makausa ngadto sa balaang dapit, nga nakaangkon sa walay katapusan nga katubsanan alang kanato.” Ang Heb. 10:7; 9:12. {DA 756.5–757.1}

Karong Biyernes, Mayo 25, AD 31, maoy usa ka normal nga adlaw sa pagpangandam alang sa Igpapahulay sa panahon sa mga pista sa tingpamulak ug sa Nissan 14. Wala kini motakdo sa pagpangandam alang sa Paskuwa nga kinahanglang himoon kanunay sa Nissan 13, sama sa akong gilauman nga makapasundayag niini nga artikulo. Kini nga pahayag ni Ellen G. White tinuod ug sa makausa pa miuyon gayud sa tinuod nga mga panghitabo. Si Jesus namatay sa ikasiyam nga takna, ug mao gayod kini ang panahon sa pag-ihaw sa adlaw-adlawng halad sa gabii. Karon nahimong tin-aw nga ang direktang simbolo sa kamatayon ni Jesus sa krus dili ang paskuwa nga karnero, kondili ang adlaw-adlaw nga halad nga karnero nga kinahanglang ihalad alang sa mga sala sa katawhan. Ang sistema sa pagsakripisyo mismo giwagtang dayon pinaagi sa kamatayon ni Jesus sa krus. Ang tabil napikas sa duha, giguba sa kamot sa Dios nga Amahan Mismo gikan sa itaas. Ang tipo ug antitipo sa usa ka tagna nga milungtad sa upat ka milenyo nahimamat, ug ang tagna natuman. Ang adlaw-adlaw nga pagsakripisyo dili na kinahanglan.

sa sunod nga artikulo, Akong susihon ang ubang importanteng aspeto niini nga solusyon sa problema sa duha ka Paskuwa ug tubagon ang usa ka pag-atake batok sa akong mga pagtuon gikan sa mga manugbantay sa lunar nga Igpapahulay...