Navoaka voalohany tamin'ny Zoma 22 Oktobra 2010 tamin'ny 5:51 hariva tamin'ny teny alemà ao amin'ny www.letztercountdown.org
Raha tiako ny hanazava amin’ireo mpikambana ao amin’ny vondrona kely misy ahy momba ny foto-kevitra iray ao amin’ny Baiboly izay efa ela be, dia manoro hevitra azy ireo aho matetika mba tsy hamaky ireo andinin-teny tsy misy fiatoana. Tokony haka aina kely isika mba hisaintsainana ny fotoana sy ny kolontsaina ary ny toe-javatra misy an’ireo olona voalaza ao. Tsy maintsy mametraka ny tenantsika mivantana eo amin'ny toeran'ny mpilalao isika ary mandinika ny zava-drehetra toy ny hoe nanao dia lavitra tamin'ny fotoana ary ho eo amin'ny toeran'ireo mpandray anjara mivantana. Ireo izay tsy manao izany dia ho sahirana amin’ny fahazoana ireo andinin-teny ao amin’ny Baiboly nosoratana 3500 - 2000 taona lasa izay. Noho io fomba ratsy famakiana soratra tranainy io sy ny olana izay novolavolain'ny fomban-drazana sy fomba fisainantsika manokana, dia misoko mangina ao anatin'izany ny fahadisoan'ny fandikana izay manamaizina ny fahitantsika ny fahamarinana.
Raha tiantsika ny hamaha ny olana nipoitra momba ny Paska ao amin'ny ampahany voalohany ny Aloky ny Hazofijaliana, mila manao izay vao nohazavaiko tsara isika. Tsy maintsy miverina any amin’ny kolontsaina izay mbola nahatsiaro ny fomba hankalazana ny Paska isika. Ireo manam-pahaizana momba ny Kristianisma dia toa mihevitra fa efa "niverina tamin'ny andro taloha" isika raha toa ka mahavita dia ara-tsaina mankany amin'ny andron'i Jesosy, 2000 taona eo ho eo talohan'ny androntsika. Miaiky izy ireo fa “manana ohatra iray indray isika eto, izay toa ny tsy fahafantarantsika ny fomba amam-panao jiosy fahiny ankehitriny no mahatonga ny tsy fahafahantsika mampifanaraka mazava tsara ireo fanambarana toa mifanipaka nataon’i Jaona sy ny Synoptics”. {Fanehoan-kevitra momba ny Baiboly Advantista, Boky Faha-5, p. 537, fanontana anglisy}
Saingy ity - araka ny hasehoko ankehitriny - tsy dia lavitra loatra. Mila manao ezaka bebe kokoa ara-tsaina isika ary miverina 1500 taona indray ho any amin’ny fototry ny Paska, amin’ny fotoana nanorenan’ny Tompo azy io, ary tsy maintsy mitsambikina eo amin’ny toeran’ny olona iray izay nahazo ny toromarika mivantana avy tamin’i Jehovah. Tsy maintsy mitafy...
Ny kiraron'i Mosesy
Rehefa mamaky ny fanambarana marin’ny manam-pahaizana antsika—fa ny tsy fahafantarana ny fomba amam-panao jiosy fahiny ankehitriny no manakana antsika tsy hahatakatra ny zava-nitranga tamin’izany tamin’ny taona 31 taorian’i Kristy, dia tsy maintsy ekentsika aloha fa ny tombontsoan’ny Tompontsika ambony indrindra dia ny fahatakarana tanteraka ny zava-nitranga tamin’izany fotoana izany, mba hahafahantsika miatrika ny fanafihan’ny mpampianatra sandoka. Ny manilika ny tsy fahalalantsika amin'ny hoe: "Eny, tsy fantatsika izany, ka tsy zava-dehibe ho an'ny famonjena antsika", araka ny nosoratan'ny BRI-mpaneho hevitra amin'ny heviny an'ohatra amin'ny fiafaran'ny fanambaran'izy ireo ny tsy fahalalana, dia fikasana mampalahelo hanaronana ny tsy fahafahany mahita vahaolana amin'ny olana amin'ny alàlan'ny fitarihan'ny Fanahy Masina, amin'ny fampiasana ny hevitra hoe "tsy mahaliana" isika. Tena mampalahelo sy mampiahiahy tokoa izany fomba fisainana izany ho an’ireo mitonona ho vahoakan’Andriamanitra, izay tokony hiezaka hahalala ny zava-nitranga tamin’ny fanomboana ny Mpamonjy amin’ny antsipiriany tsy manam-petra ary hampifanaraka izany amin’ny fanoharana ao amin’ny Baiboly, indrindra fa nisy irak’Andriamanitra nomena antsika, izay manampy antsika amin’ny fampahalalana be dia be momba ny fitadiavana ny fahamarinana!
Fa Andriamanitra eo amin’ny fitantanany dia efa nahafantatra mialoha ny fahariana ny fotoana fa ho tojo olana amin’ny andro firavoravoana amin’ny Paska isika indray andro any, ary izany no antony ahitantsika ao amin’ny Baiboly ireo tatitra maro izay rehefa atambatra dia manazava tsara ny fandehan’ny fandehan’ny andro firavoravoana amin’ny Paska. Ny fitantarana ao amin’ny Baiboly dia ahitana olona iray izay, toa antsika, dia tsy nahalala na inona na inona momba ny fomba fiasan’ny andro firavoravoana amin’ny Paska, ary liana koa ny hitandrina azy io araka ny sitrapon’ny Tompo. Izy no mpanoratra voalohany ny Baiboly, dia i Mosesy.
Mitovy kiraro aminay izy. Tao anatin’ny tsy fahalalana tanteraka izy raha ny amin’ny fomba fanao jiosy. Angamba ny sasany aminareo dia mety hanontany hoe: “Nahoana? Jiosy izy, sa tsy izany? Tsy tokony ho fantany ve ny fomba nitondran’ny Jiosy izany rehetra izany? Raha mieritreritra toy izany ianao dia tsy "miato kely amin'ny fandinihana" izay nolazaiko teo aloha. “Iza marina moa i Mosesy?”, na fara faharatsiny... “Iza moa i Mosesy tamin’ny fotoana nahazoany ny toromarik’Andriamanitra momba ny fandehan’ny fifindra-monina tamin’ny loza fahafolo tany Egypta?” Ireo no tokony ho zava-dehibe tokony hanahirana antsika, raha te hiditra amin’ny toeran’ilay nahazo an’ireo toromarika voalohany momba ny Paska avy tamin’i Jehovah isika.
Zanakalahin’ny andevo hebreo i Mosesy ary teraka 80 taona teo ho eo talohan’ny naharetan’ny Israelita 215 taona nanandevozana tany Ejipta. Araka ny lalàm-panjakana ankehitriny, mety ho nanana zom-pirenena roa izy: Israelita sy Ejipsianina. Ny fanontaniana manaraka tokony hapetratsika amin’ny tenantsika dia ny hoe, tao amin’ny kolontsaina inona no nitaizana an’i Mosesy? Fantatsika rehetra fa nafenina tao anatin’ny harona maimaika izy mba hialana amin’ny fanenjehana ny Ejipsianina, izay te hamono ny zaza latsaky ny roa taona rehetra, araka ny baikon’i Farao. Fa Andriamanitra tamin’ny fahendreny kosa dia nitarika ilay harona fiompiana niaraka tamin’ny zanaky ny andevo teo akaikin’ny moron’i Neily, ka hitan’ny iray tamin’ireo zanakavavin’i Farao izany, ka novonjeny ilay zazalahy kely. Satria ny tenany tsy afaka nanome sakafo ny zaza, dia niantso vehivavy hebreo izy, ary Andriamanitra no nahatonga izany fa ny renin'i Mosesy mihitsy no navela hampinono ny zanany. Rehefa notazana ilay zaza, dia nomena ny zanakavavin’i Farao izy ka tonga “zanany”. Afaka mamaky izany rehetra izany ianao ao amin’ny Eksodosy 2:1-10 .
Taiza i Mosesy no nihalehibe? Inona avy ireo kolontsaina nisy fiantraikany taminy? Voalohany, dia miharihary fa i Mosesy, izay zanaky ny zanakavavin’i Farao sy zafikelin’i Farao, dia tsy maintsy ho nahazo fampianarana faran’izay tsara tao an-dapa avy tamin’ireo manam-pahaizana ejipsianina. Tamin’ny alalan’ny kolontsaina ejipsianina no tena niforonany, ary araka ny fantatsika dia rafitra ara-politika sy ara-pivavahana izy io, izay mampiavaka ny fivavahana amin’ny masoandro sy ny fanompoam-pivavahana amin’ny olombelona velona amin’ny maha Andriamanitra azy, dia ny Farao.
Maro anefa no mahita ao amin’ireto andininy manaraka ireto fa i Mosesy koa dia novolavolain’ny reniny niteraka sy ny manodidina azy, satria tezitra tamin’ny Egyptiana iray izay nikapoka andevo Hebreo ka namono azy ( Eksodosy 2:11-12 ). Hita amin’izany fa nangoraka an’ireo mpanompo hebreo izy, ary nisy heriny teo aminy ny reniny niteraka azy. Ary ankehitriny, maro ny olona manao fahadisoana amin'ny finoana fa i Mosesy dia nianatra ny fombafomba sy ny toetra mampiavaka ny fivavahana amin'ny Isiraelita avy amin'ny fianakaviany. Nino àry izy ireo fa azon’i Mosesy koa, ohatra, ny Sabata ary tsy afaka nitandrina ny Sabata ny Israelita, satria noraran’ny Ejipsianina izany. Mihevitra izy ireo fa afaka nitazona ny fahalalany ara-pivavahana sy ara-kolontsaina rehetra ny Jiosy. Tsy tokony hohadinointsika anefa fa i Mosesy mihitsy no mpanoratra voalohany ny Baiboly, ary talohan’izany, dia tsy nisy firaketana mihitsy ny lova ara-kolontsaina sy ara-pivavahan’ny Isiraelita!
Ny zava-dehibe indrindra sy fototra hodinihintsika dia ny kalandrie inona no azon’i Mosesy? Ahoana no nahatakatra ny fiandohan’ny andro, inona no fiandohan’ny volana ho azy, ary ahoana no nahatakatra ny fiandohan’ny taona? Raha afaka mamaha ireo fanontaniana ireo ihany isika vao mahazo izay tian’Andriamanitra holazaina amin’i Mosesy rehefa niresaka taminy tao amin’ny Eksodosy toko faha-12, ary nanomboka nampianatra azy ny karazana Paska, dia ny filaharan’ireo fombafomba fanao tamin’ny fivoahana avy tany Egypta, izay efa nodinihintsika kely tao amin’ny tapany voalohany amin’ny “Aloky ny Hazofijaliana”.
Raha ampidirintsika ao amin’ny fandinihantsika izany vao hanatsoaka hevitra tsara isika. Saingy raha avelantsika tsy voavaly ireo fanontaniana ireo ary heverintsika tsy misy fanadihadiana fanampiny fa i Mosesy, amin’ny maha-Isiraelita azy, dia nandray ny torolalan’Andriamanitra nanana fahatakarana tanteraka ny kalandrie jiosy tranainy, dia tonga amin’ny fifanoherana mampisafotofoto momba ny olan’ny Paska roa.
Maro no mino fa azon'i Mosesy ny rafitry ny kalandrie roa (ny Jiosy sy ny Ejipsianina) ary noho izany dia ho niresaka taminy Andriamanitra tao amin'ny Eksodosy tamin'ny fampiasana fandrefesana ny fotoana israelita. Fa araka ny ho hitantsika dia hevi-diso ifotony izany, satria tsy tafiditra ao fa efa 350 taona no niainan’ny Hebreo tany amin’ny tanin’ny Ejipsianina, tompom-pahefana feudal, tamin’ny nahaterahan’i Mosesy. Rehefa niresaka tamin’i Mosesy Andriamanitra, na dia 215 taona aza ny fanandevozana faran’izay mafy indrindra dia nandalo teo amin’ny firenena sy ny kolontsain’ny Isiraelita. Tsy misy firenena afaka mitahiry tanteraka ny kolontsainy ao anatin'ireo fepetra ireo. Ary mbola ratsy kokoa aza izany ho an'ny vahoaka izay tsy nanana firaketana an-tsoratra momba ny kolontsainy ary tsy afaka nampita afa-tsy ny fahalalany tamin'ny taranaka fara mandimby tamin'ny alalan'ny teny lazaina. Nandritra ny 215 taona, dia noterena hanompo tamin’ireo ora fiasana nofaritan’ny Ejipsianina araka ny kalandrieny izy ireo. Ny Isiraelita dia nanorina piramida ho an'ny fivavahana sy ny andriamanitry ny mpivavaka amin'ny masoandro — trano izay mampitolagaga antsika hatramin'izao. Tsy nifamatotra tamin'ny kolontsaina Ejiptiana fotsiny izy ireo. Teo am-panompoana ny Ejipsianina ho andevo izy ireo, dia voatery niala tamin’ny fanompoam-pivavahana rehetra nataony ary nampifanara-po tamin’ny Ejipsianina. Ny kolontsaina ejipsianina, toy ny kolontsaina rehetra mivavaka amin’ny masoandro, dia kolontsaina tsy miangatra, ary ny sarivongan’i Daniela dia mampiseho fa ireo kolontsaina rehetra ireo dia mampita ny foto-pampianaran’izy ireo avy amin’ny vanim-potoana iray mankany amin’ny iray hafa, ary izany no mahatonga ny fanompoam-pivavahana amin’ny masoandro babyloniana mbola mitazona ny toerany “miafina” ao amin’ny rafitry ny papa.
Ny Sabata Isiraelita hivavahana amin’Andriamanitra Mpamorona dia nofoanana tamin’ny alalan’ny didy ary nosoloana ny andro masoandro (alahady), mba hivavahana amin’ny andriamanitry ny masoandro. Ny andevo tsy mifidy ny andro itsaharany; izany no nametrahana azy, raha navela hiala sasatra aza izy indray andro any. Ny mpanompo dia tsy mifidy izay hanombohany ny androny; voatendry ho azy izany, ary ny andevo tsy mamaritra ny fiandohan'ny volana na taona. Izy ireo dia tapa-kevitra ho azy ny tompony feudal. Ny andevo dia tsy mianatra any amin'ny sekolin'ny vahoakany fa mianatra amin'ny asa andevo any amin'ny "sekolin'ny" tompony feodaly, farafaharatsiny ireo tsara vintana izay tsy voatery nanitsaka biriky fotsiny. Ny fanandevozana dia toe-javatra izay mahatonga ny olona iray very tanteraka ny fahaleovan-tenany sy ny safidy malalaka amin'ny alàlan'ny hery.
Na amin’izao andro izao aza, dia misy andiana mpanao heloka bevava sangany izay mifehy ny vola rehetra maneran-tany manomana fanandevozana vaovao. Amin'ity indray mitoraka ity, tsy ho an'ny vitsy an'isa ihany, fa ho an'ny olombelona rehetra. Te hanery ny olombelona manontolo izy ireo mba hihazona ny fivavahan’ny masoandro tahaka ny efa natao tamin’ny Israelita tany Ejipta fahiny. Ao anatin'izany toe-javatra izany, dia tsy misy toerana ho an'ny kalandrie manokana na andro fitsaharana manokana toy ny Sabata. Taona vitsivitsy monja taorian’ny fanandevozana, dia azo inoana fa efa nanomboka “nanadino” ny kalandrie manokana nataony ny Isiraelita ka nanaiky ny faneren’ny miaramilan’ny fitondrana. Na izany aza, Andriamanitra dia manome antoka antsika, amin’ny maha-Israely ara-panahy amin’izao andro izao, fa hirotsaka an-tsehatra manokana Izy mba tsy hiverenan’izany intsony, fa tsy maintsy miaritra sy tsy mivadika isika ao anatin’ny fanerena mafy kokoa noho ny teo aloha teo amin’ny tantaran’ny olombelona.
Noho izany, na dia niharan’ny fitaoman’ny kolontsaina roa aza i Mosesy, dia tsy nianatra ny tena kalandrie momba ny famoronana nataon’i Jehovah mihitsy izy. Teo ambany fitaoman’ny kolontsaina roa tsy nahalala ny tena kalandrie momba ny famoronana izy. Ny kolontsaina voalohany dia ny an'ny Ejipsianina, izay nitazona kalandrie hybrid manokana amin'ny toetran'ny volana-masoandro-kintana, ary ny iray hafa dia ny kolontsain'ny ray aman-dreniny niteraka izay nanadino ny kalandrie famoronana. Noho izany, rehefa niresaka tamin’i Mosesy Andriamanitra ao amin’ny Eksodosy 12, dia ho azy tahaka ny amintsika izany: Izy dia “tsy mahalala ny fomba amam-panao jiosy fahiny” amin'ny lafiny roa:
- Tsy fantany ny tena kalandrie momba ny famoronana ary tsy nampianarina azy mihitsy izany.
- Tsy fantany ny fetin’ny Jiosy satria mbola tsy naorin’Andriamanitra izany.
Ny hany andro manokana izay naorin’Andriamanitra, tamin’ny alalan’ny famoronana hatry ny ela, dia ny Sabata, izay miverimberina isaky ny andro fahafito, ary na dia izany aza dia nalevina tao anatin’ny fanadinoana nandritra ny fanandevozana. Talohan’ny nialany tany Ejipta, dia mbola tsy nisy na dia ny fetin’ny Jiosy aza natsangana araka ny tandindonany. Ny Sabata dia efa nisy 2500 taona hatramin’ny namoronana an’i Adama ary notazonin’ny patriarka, toa an’i Noa sy Abrahama, fa ny kolontsaina israelita 215 taona taorian’ny nanombohan’ny fanandevozana dia azo inoana fa tsy nahalala afa-tsy hoe nisy zavatra “manokana” indray mandeha, nefa tsy nitandrina ny Sabata intsony izy ireo.
Noho izany, dia mety hatoky tena isika eo amin’ny toeran’i Mosesy, raha miezaka hahatakatra indray izay tian’Andriamanitra hazavaina amintsika ao amin’ny Eksodosy 12. Tsy mahalala na inona na inona isika; tsy azonay na inona na inona momba ny kolontsaina jiosy! Tsy maintsy ho vonona hieritreritra mitovy amin’ny nieritreretan’i Mosesy isika rehefa nahazo ny toromarika momba ny karazana Paska. Tsy maintsy mitafy ny kiraron’i Mosesy isika, izay tsy nahatakatra afa-tsy kalandrie iray, dia ilay ejipsianina!
Ny Kalandrie fahatelo
Na tiantsika na tsy tiantsika, raha te-hitafy ny kiraron’i Mosesy isika, dia tsy maintsy mianatra ireo singa fototra amin’ny kalandrie fahatelo: ny kalandrie ejipsianina fahiny, izay kalandrie an’i Mosesy ankehitriny sy manan-kery tamin’izany.
Fa aza manahy! Ny atidohan'ny mpamaky ahy dia efa voaofana hieritreritra amin'ny rafitra kalandrie samihafa, ka tsy ho sarotra aminao ny hahazo an'io kalandrie Ejiptiana toa sarotra be io. Hametrahako ny olana amin'ny zava-dehibe amintsika. Soa ihany fa nohamarinin'ny vato Rosetta izay hita tamin'ny fomba mahatalanjona ireo hieroglyphs, ka maro ireo asa soratra Ejiptiana fahiny tao amin'ireo piramida sy fasana manaitra no manazava tsara ankehitriny ny fomba nahatakaran'ny Ejipsianina ny kalandrieny. Raha ny marina, dia fantatsika ny momba an’io kalandrie io mihoatra lavitra noho ny kalandrie famoronana nataon’Andriamanitra. Na iza na iza mikaroka amin'ny Internet miaraka amin'ny teny mifanaraka amin'izany dia hahita tranonkala maro mifandraika amin'ity kalandrie ity.
1. Nanomboka tamin’ny fiposahan’ny masoandro ny andro ejipsianina fahiny. Ny masoandro no andriamanitr’izy ireo fara tampony (rain’i Losifera, mpitondra hazavana). Noho izany, rehefa hita ny maraina voalohany, dia nanomboka nanjaka i Ra, masoandro. Kanefa, raha nilentika tanteraka ny masoandro, dia nanomboka ny fotoana nahatsiravina ho azy ireo. Fotoan’ny horohoro sy tahotra ny alina, satria “natory” ny andriamanitr’izy ireo. Mandre fanambarana mitovy amin’izany avy amin’ireo mpanohana ny foto-pampianarana momba ny Sabata amin’ny volana aho, izay milaza fa nanomboka vao maraina ny andro jiosy fa tsy tamin’ny filentehan’ny masoandro. Mandika ny Baiboly àry izy ireo ary mahazo mpanara-dia amin’ny famafazana fisalasalana sy fisalasalana. Mahavariana ny fomba fampiasan’izy ireo ny fomba fisainan’ny Ejipsianina fahiny mba hanambarana ny fanompoam-pivavahana fanompoan-tsampy amin’ireo Advantista izay tsy mianatra ombam-bavaka sy tsy manana ny fanafodiny amin’io “lalivain’ny Sadoseo” io. Lasa voafehin'izy ireo tanteraka izy ireo tamin'ny farany.
Ny hevitra hoe hatomboka amin’ny maraina amin’ny fiposahan’ny masoandro ny andro dia efa nampidirina tany am-piandohan’ny tantaran’ny olombelona, rehefa te-hametraka ny masoandro, ilay lazaina fa rainy, eo amin’ny toerana izay an’Andriamanitra Mpamorona ihany, izay tena nanomboka ny famoronana tao amin’ny haizina (tamin’ny alina) rehefa tsy nisy hazavana. “Misy mazava” no asa famoronana voalohany, ary ireo teny ireo dia notenenina tamin’ny alina rehefa tsy nisy hazavana. Ny mpivavaka amin'ny masoandro ihany no mahatakatra ny alina ho toy ny fanjakana manelanelana izay tsy tena misy, ka miteraka fanahiana sy fahasorenana ho azy ireo izany. Noho izany dia miezaka izy ireo hanaratsy ny fotoana izay nandanian’i Jesosy ny ora maro indrindra tamin’ny vavaka niaraka tamin’ny Rainy, nanomana ny Tenany tamin’ny alalan’ny fiambenana sy ny fivavahana ho amin’ny asa ny ampitso—na ny fotoana nanombohany ny fahoriany tao amin’ny zaridainan’i Getsemane, izay namelany ny fahotantsika rehetra hapetraka eo Aminy, ary nampitandrina imbetsaka ny mpianatra mba tsy ho resin-tory sy hivavaka—fa mba “hifoha”. Izany dia mba hinoantsika ny “tantaran’ny famoronana” izay misy andro iray manomboka amin’ny maraina, izay mifanohitra tanteraka amin’ilay fitantarana ao amin’ny Baiboly manao hoe: “Ary ny hariva sy ny maraina dia andro voalohany”. Miezaka mamorona savorovoro foana amin’ny alalan’ny mpanompo namany i Satana, kanefa hitantsika foana ny hafetsen-dratsiny rehefa mandalina ny fivavahana babylonianina fahiny sy ny taranany, toy ny fivavahana amin’ny masoandro ejipsianina.
Raha misy te hilaza amintsika fa azon’ny Jiosy ny fiandohan’ny andro vao mangiran-dratsy, ka tokony hiombon-kevitra amin’izany isika, dia te hitaona antsika ho ao anatin’ny fandriky ny fandikana diso ny kalandrie momba ny famoronana izy mba hanatsoaka hevitra diso, izay mitarika antsika hitandrina ny fanaon’ny mpanompo sampy sy handika ny didin’Andriamanitra amin’ny farany. Misy mino fa hisy fombam-pinoana samy hafa hiara-hiaina any an-danitra, ary ny mpitandrina ny Sabata amin’ny volana dia hiaina ao mifanaraka tanteraka amin’ireo mpitandrina ny Sabata mahazatra ny andro fahafito. Tsia, ry rahalahy sy anabavy! Nampitandrina antsika imbetsaka i Jesosy ao amin’ny Baiboly momba ny hosoka sy ny lalivay (ny fampianaran-diso) ataon’ny mpampianatra sandoka. Raha ny verset milaza fa tsaraina araka ny fahalalany ny tsirairay dia ho voavonjy koa izay mitady ny fahamarinana ka nania ka nanao tsoa-kevitra diso, dia tsy nila nampitandrina ny amin’ny fisolokiana mihitsy, satria amin’izay dia ho any an-danitra koa izay voafitaka, nefa nanao fahadisoana. Amin’izay dia tsy ilaina akory ny mitady an’Andriamanitra sy ny fahamarinana, satria tsy hisy fahasamihafana eo amin’ireo izay nahita ny “tena fahamarinana” sy ireo izay nahita ny “fahamarinana diso”.
Firy ny “fahamarinana” ao? Araka ny filazan’ny Fiangonana maneran-tany, dia misy fahamarinana maro toy ny fivavahana sy finoana samihafa. Eny tokoa, miangona ao amin’ny hetsika ekiomenika maneran-tany izy ireo izao mba hodorana toy ny mololo. Araka ny voalazan’ny Baiboly avy amin’ny Mpamorona, ilay Zanaka Lahitokan’Andriamanitra Ray, dia tsy misy afa-tsy fahamarinana iray ihany: "Izaho no lalana sy fahamarinana ary fiainana; tsy misy olona mankany amin'ny Ray, afa-tsy amin'ny alalako." (Jaona 14: 6) "Andriamanitra dia Fanahy: ary izay mivavaka aminy tsy maintsy mivavaka aminy amin'ny fanahy sy ny fahamarinana." ( Jaona 4:24 ) Raha ny Sabata volana no fandikana marina ny didy fahefatra, dia ho very izay rehetra “maditra” mitandrina ny Sabata isaky ny fito andro. Raha ny mifanohitra amin'izany no marina, Andriamanitra anie hamindra fo amin'izay nino ny lainga sabata volana, nosoloana andro iray hivavahana amin’ny renin’i Satana, andriamanibavin’ny volana, ny andron’Andriamanitra Mpamorona, ka nitandrina andro fitsaharana mpanompo sampy. Tena zava-dehibe àry ny mahafantatra ny atao hoe fahamarinana, ary tsy maintsy mikaroka azy io toy ny hoe resaka fiainana sy fahafatesana izany. Eny tokoa, resaka momba ny fiainantsika mandrakizay izany.
Jesosy, tamin’ny fanontanian’ny mpianatra ny amin’izay ho famantarana ny farany, dia namaly izy ireo fa tokony hitandrina izy ireo mba tsy hisy hamitaka azy. Midika izany fa amin’izao andro farany izao, dia hihamaro indrindra ny hosoka. Koa diniho ny zavatra atolotra anao amin'izao andro izao! Jereo ny hafatra Orion, diniho ny Sabata volana! Porofoy izay, amin’ny fotony, mifanaraka amin’ny fampianarana nomena ny fiangonan’Andriamanitra farany tamin’ny alalan’ny irak’Andriamanitra, Ellen G. White! Ampiasao ny Baibolinao! Jereo ireo mpaminany nirahin’ny Baiboly ho anao ary mivavaha, mivavaha, mivavaha mba homen’ny Fanahy Masina anao hanavaka ny lainga amin’ny fahamarinana tokana misy sy tokana! Tsy misy fahamarinana roa samy hafa momba ny olana iray. Ny teny hoe "fahamarinana" dia efa manilika azy io. Tsy misy plural ny fahamarinana! Tsy misy "fahamarinana". Tsy misy manana fialan-tsiny izay entina handika ny didin’Andriamanitra amin’ny alalan’ny fitaka, satria raha fanaka madio izy ireo, dia ho nandray ny Fanahy Masina mba hotarihina ho amin’ny fahamarinana rehetra. Nampanantena izany i Jesosy. Hataontsika mpandainga ve Izy?
Na iza na iza mino fa ny fiposahan'ny masoandro no niandohan'ny andro dia mety ho an'ireo 215 taona nanandevozana tany Ejipta izay tsy nanana safidy hafa. Kanefa Andriamanitra, taoriana kelin’ny nialany tany Ejipta, dia nampianatra indray ny Isiraelita ny amin’ny fiandohan’ny andro marina. Bebe kokoa momba izany taty aoriana. Ny andro Ejiptiana fahiny dia azo ianarana amin'ny antsipiriany be dia be ao Zava-misy Ejiptiana Fahiny.
2. Ny fiandohan’ny volana ejipsianina fahiny dia hazavaina tsara amin'ny Wikipedia - Kalandrie volana Ejiptiana fahiny [amin'ny teny alemà izy io, koa ampiasao mpandika teny an-tserasera azafady]. Mametra ny tenako amin'ny famintinana iray izay maneho ny fahasamihafana lehibe amin'ny kalandrie jiosy aho, araka ny voafaritra ao amin'ny ampahany voalohany amin'ny Fandalinana Shadow. Tany Ejipta fahiny, izay kolontsaina manan-danja nandritra ny an'arivony taona maro, dia nisy karazana kalandrie samihafa, anisan'izany ny fanavahana ny kalandrie fitantanana sy ny kalandrie ara-pivavahana. Nianatra izany rehetra izany izahay tamin’ny alalan’ny rakitsoratry ny tempoly.
Azontsika vakiana ao amin'ny pejin-tranonkala voalaza etsy aloha hoe firy taona marina ireo kalandrie ireo:
Ny references tranainy indrindra momba ny kalandrie volana dia hita tamin'ny 2350 talohan'i JK tany amin'ny soratra piramida. Efa noraketin'ny Mpanjaka Wadji tamin'ny 2880 talohan'i JK ny fampiasana ny rakitsoratra astronomika.
Noho izany, 800 taona teo ho eo talohan’ny nahazoan’i Mosesy ny kalandrie momba ny famoronana avy tamin’i Jehovah, dia manana porofo isika fa nisy kalandrie satanika voafaritra tsara tany Ejipta, tao amin’ny firenena iray nanompo ny masoandro.
Andao hamaky bebe kokoa momba ity kalandrie volana ity:
Tokony ho 70 talohan'i JK, nofaritan'i Geminis of Rhodes ny kalandrie volana Ejiptiana fahiny ho "fitsipika miavaka, izay tsy ampiasain'ny Ejiptiana, mifanohitra amin'ny kolontsaina hafa, mba hamaritana ny taonany.. Ho azy ireo dia zava-dehibe ny fety masina. Mifantoka amin’izany ny tetiandron’izy ireo”. Ny fanambarana an'i Geminos dia mampiseho tsara ny anjara asan'ny angano an'ny kalandrie volana Ejiptiana, izay ny ivon'ny asany dia voafetra amin'ny daty ny fety any an-danitra, raha ny Ny tetiandrom-pitantanana Ejiptiana dia natao ho kalandrie taona.
Ny fisoronana dia nanana ny anjara asan’ny famaritana ireo andro firavoravoana any an-danitra. Nanao izany ireo astronoma mahay, izay nanambara ny andron’ny fety nataon’ny “Provost” (“Ilay Mpanara-maso Lehibe Indrindra”) tamin’ny alalan’ny fandinihana sy ny kajikajy. Taorian’ny fanambarana dia voamarika tao amin’ny kalandrie fitantanana ny daty marina ary voarakitra ao amin’ny diarin’ny tempoly.
Hitantsika avy amin’ny lahatsoratra fa ny kalandrie volana ejipsianina fahiny dia tsy misy ifandraisany amin’ny famaritana ny taona, fa amin’ny fanapahan-kevitra ny amin’ireo fety “masina” any an-danitra. Hitantsika avy amin’ilay teny hoe “fety any an-danitra” fa momba ny fivavahana amin’ny zavatra eny amin’ny lanitra (masoandro sy volana), izany hoe fanompoan-tsampy, fanompoam-pivavahana amin’ny zavaboary.
Ahoana anefa no nanombohan’ny volana vaovaon’ny Ejipsianina fahiny?
Tsy sahala amin’ireo tany atsinanana fahiny, ny volana amin’ny volana tsy nanomboka fotoana fohy taorian'ny tsinam-bolana tamin'ny volana voalohany (hazavana vaovao), fa tamin'ny andro voalohany tsy nahitana ny volana tamin'ny maraina. Ny halavan'ny fe-potoana eo anelanelan'ny taloha (farany nihena) sy ny vaovao (volana volana voalohany) dia miankina amin'ny anton-javatra anisan'izany ny toerana ara-jeografika ny toerana fandinihana. Any amin'ny latitudes atsimon'ny ilabolantany avaratra, ny faharetan'ny tsy fahitana ny volana dia fohy kokoa noho ny any amin'ny latitude avaratra, izay mitarika ho amin'ny dingana fandinihana ny volana any amin'ny faritra atsimo raha oharina amin'ny faritra avaratra.
Voalohany, fantatsika fa ny Ejipsianina fahiny — araka ny nohazavaina teo aloha — dia niankina be tamin’ny fiposahan’ny masoandro. Noho izany, ny fiantombohan'ny volana amin'izy ireo araka ny lojika dia tsy miankina amin'ny fahitana ny tara-masoandro voalohany amin'ny filentehan'ny masoandro, fa amin'ny taranany, ny tsy fahitana voalohany ny volana mihamihena amin'ny maraina. Noho izany, raha nanomboka ny volanany araka ny volana voalohany (“hazavana vaovao”) ny Jiosy fahiny, dia nanomboka tamin’ny tsinam-bolana tamin’ny maraina foana ny volana ejipsianina fahiny, rehefa tsy nisy “hazavana taloha” hita intsony.
Izany dia mitarika ho amin’ny fiovan’ny fiandohan’ny volana eo amin’ny Ejipsianina sy ny Isiraelita, izay vokatry ny fahasamihafan’ny faharetan’ny tsinam-bolana. Ny vanim-potoanan'ny tsy fahitana amin'ity vanim-potoana fahiny ity, dia azo jerena mandritra ny volana rehetra ao amin'ny tabilao iray mipetaka amin'ny lahatsoratra ao amin'ny Wikipedia. Manodidina ny 30 - 33 ora eo ho eo ny faharetan’ireo volana manan-danja amintsika (Martsa, Aprily). Hiverenantsika amin’ny an-tsipiriany io tabilao io, ary hojerentsika ny fiandohan’ny volana ejipsianina fahiny sy ny ifandraisany amin’ny kajy jiosy fahiny. Mbola tiantsika ny hitafy ny kiraron’i Mosesy, izay nahatakatra izany rehetra izany, araka ny nampianarin’ny Ejipsianina fahiny azy tao amin’ny sekolin’ny lapan’i Farao.
3. Niankina tamin’ny kintana iray (Sirius) sy ny tondra-dranon’i Neily ny taona ejipsianina fahiny ary efa zatra ny tsingerina 365 andro toa antsika izy ireo, saingy tsy nanana andro antsasak'adiny na taona antsasak'adiny. Izany dia nampidirina tatỳ aoriana tamin’ny taonjato fahatelo talohan’i Kristy.
At Wikipedia - Ny taona ejipsianina fahiny [amin'ny teny alemà, ampiasao ny mpandika teny Google] momba ity lohahevitra ity izahay:
Ny kalandrie Ejiptiana dia kalandrie mifototra amin'ny zavaboary misy fironany amin'ny kintana.
Ny fiandohan'ny taona hatramin'ny fotoana voalohany indrindra dia nofaritan'ny fiakaran'ny kintana Sirius sy ny tondra-dranon'i Neily. Taty aoriana, nisy tetiandrom-pitantanana nampidirina ihany koa, izay niankina tamin'i Sirius ihany koa ho toy ny “kalandrieran'ny taona mirenireny”. Ny fanavaozana ny kalandrie nataon'i Ptolémée III tamin'ny 237 talohan'i JK dia nahatonga ny fampidirana andro iray isaky ny efa-taona ho andro Heriu-renpet fahenina izay nampiana tamin'ny taona mahazatra. Rehefa maty i Ptolémée III, dia nifarana teo amin’ny kalandrie ara-pitantanana ofisialy ny fitondran’ny taom-pianarana. Na izany aza, ireo endrika kalandrie ejipsianina roa dia nitohy nampiasaina nifanitsy taorian'izay. Tokony natokana ho an’i Aogosto ho emperora romana voalohany, tamin’ny taona 26 T.K., izay namerina indray ny endriky ny kalandrie an’i Ptolémée III araka ny kalandrie jolianina.
Ny taom-baovaon’ny kalandrie ejipsianina tany am-boalohany dia nifamatotra tamin’ny tondra-dranon’i Neily tany Ejipta ambany na ambony. Ny vanim-potoana mety dia heverina ho 4213-4186 BC ho an'ny Elephantine ary 2783-2764 BC ho an'i Memphis. Amin'ny maha-marika fanampiny dia tsy maintsy mijery ny tsy hita maso mandritra ny fitopolo andro an'i Sirius, izay voafidy tany Ejipta fahiny ho vanim-potoanan'ny mummification. Raha raisina ho toerana fijerena ny Elephantine, dia tamin'ny vanim-potoana nanomboka tamin'ny 4280 ka hatramin'ny 4160 talohan'i JK ihany no nitrangan'ity tranga ity, fa ho an'i Memphis ho teboka fanondroana dia nomena ny fotoana nilaina vao nanomboka ny Fanjakana Vaovao. Asehon’ny soratra ejipsianina fahiny fa efa fantatra talohan’ny tarana-mpanjaka faha-18 ny tsy hita maso naharitra fitopolo andro, ary azo esorina ho loharanon-kevitra i Memfisa.
Ao amin’io kalandrie ejipsianina fahiny io, dia hitantsika mazava indray ny fivavahana amin’ny tenan’ny lanitra ho andriamanitra. Ny andro dia niankina tamin'ny nahaterahan'ny masoandro (fiposahan'ny masoandro). Ny fiandohan’ny volana dia mifamatotra amin’ny volana ary — araka ny ho hitantsika mazava kokoa any aoriana — amin’ny angano iray momba ireo andriamanitry ny Ejipsianina, izay mifandray amin’ny fahafatesan’ny iray tamin’ireo andriamaniny, dia i Horus. Ary ny taona dia miankina amin'ny kintana Sirius.
Ao amin'ny fivavahana maro dia misy marika maneho ny "trinite" ny masoandro sy ny volana ary ny kintana...
Ny fanompoam-pivavahana amin’ny masoandro ejipsianina fahiny na dia amin’izao andro izao aza dia miharihary amin’ny famantaranandro lehibe indrindra eto an-tany — St. Kianjan'i Petera ao Roma, izay obelisk ejiptiana tany am-boalohany ny “tanan'ny famantaranandro”... Tadiavo ao amin'ny tranonkala izany! Azonao atao ihany koa ny mahita sarimihetsika sasany ao amin'ny YouTube izay mampiseho ny famantaranandron'ny Vatikana miasa, ary nanondro nandritra ny taonjato maro ny daty voafaritra tamin'ny 2012.
Angamba hanoratra bebe kokoa momba izany aho any aoriana any amin'ny sokajy Ao ambadiky ny rafitry ny fahavalo.
Raha mitafy ny kiraron’i Mosesy isika, dia ho tsapantsika fa tsy maintsy nanana olana tamin’i Mosesy Andriamanitra — olana iray izay tsy noraharahiantsika tanteraka tamin’ny famakiana ny Baiboly teny ifotony. Namoy ny kolontsainy tany am-boalohany i Mosesy sy ny Israelita babo. Tsy misy afaka mihevitra fa ho azon’i Mosesy tsara Andriamanitra raha niresaka taminy tamin’ny anaran’ny kalandrie jiosy Izy, satria tsy nampianarina azy mihitsy izany.
Fa Andriamanitra tsy miteny amintsika amin'ny ankamantatra. Tiany isika hahatakatra Azy. Ny ankabeazan’izay lazain’Andriamanitra amin’ny mpaminany dia miafina amin’ny tandindona ary na dia amin’ny sary aza, fa rehefa nanomboka niresaka tamin’i Mosesy Andriamanitra ao amin’ny toko faha-12 ao amin’ny Eksodosy, dia tsy momba ny faminaniana izay hovakian’ny taranaka taty aoriana taorian’ny taonjato na arivo taona; momba ny toromarika mazava io, satria folo andro taorian’ny fanambarana dia efa tsy maintsy nesorina ny zanak’ondry, ary 4 andro hafa taorian’izay dia tsy maintsy novonoina izy io mba hahafahan’ny Israelita handositra ilay anjelin’ny fahafatesana mahatsiravina izay nasaina namono ny lahimatoa rehetra. Tsy maintsy takatr’izy ireo tsara hoe andro inona no handokoana ny tolam-baravarany amin’ny ran’ny zanak’ondry.
Raha Andriamanitra, tamin’izay fotoana izay, no nitaky an’i Mosesy mba hamadika ny karazana andro sy ny fotoana, ary ny rafitra kalandrie tena resahin’Andriamanitra, dia mety tsy ho nandalo teo amin’ny Israelita io loza io, satria tsy nahomby i Mosesy, satria tsy azony ny kalandrie jiosy. Io no toko voalohany ao amin’ny Baiboly izay nanomezan’Andriamanitra toromarika mazava momba ny fotoan’ny Paska, ary izany dia ao anatin’ny toe-javatra izay mitaky fahatakarana mazava tsara izay voalaza. Ny tsy fifankahazoan-kevitra dia mety ho nahafaty olona, ary momba ny fiainana na ny fahafatesana.
Andeha hovakiantsika indray ny andinin-teny sasany amin’ny toromarik’i Jehovah, ary tamin’ity indray mitoraka ity, dia nanao ny kiraron’i Mosesy tanteraka isika:
Didin'Andriamanitra mandehandeha
Ary Jehovah niteny tamin'i Mosesy sy Arona tany Ejipta, manao hoe: ( Eksodosy 12:1 ).
Nivantana avy tamin’ny vavan’i Jehovah ireto andininy manaraka ireto hodinihintsika ireto. Toy izany no nandrenesan’i Mosesy mpanompony azy ireo, izay tsy nahatakatra ny fandrefesana ny fotoana tamin’ny andron’ny Jiosy, tahaka ny efa noheverintsika teo aloha sy diso. Tsy hainy ny kalandrie momba ny famoronana jiosy, toy ny tsy fantatsika ankehitriny. Nahatakatra ny fampahafantarana am-bava izay avy amin’Andriamanitra izy araka ny rafitra fanondroana azy, ny kalandrie ejipsianina fahiny.
Efa nanomboka nampianatra an’i Mosesy anefa Andriamanitra tamin’izay fotoana izay, mba hitarika azy hiverina tsikelikely amin’ny kalandrie momba ny famoronana izay naoriny. Nampianatra an’i Mosesy ny kalandrie momba ny famoronana Andriamanitra, ary raha takatsika ireo lesona ireo ao amin’ny rafitra fanondroan’i Mosesy, dia mampianatra antsika koa Izy.
Voalohany, nanambara Andriamanitra fa tsy nifanaraka tamin’ny isan’ny volana kalandrie ejipsianina ankehitriny izay noheverin’i Mosesy fa marina ny isan’ny volana amin’ny kalandrie famoronana. Nantsoina hoe “Pesdjenet” ny volana ejipsianina ary nisy isa 1 ka hatramin’ny 12 (X). Araka ny namaritan'ny tondra-drano an'i Neily sy Sirius ny volana voalohany tany Ejipta fahiny, ary ny kalandrie taona mirenireny Azo inoana fa mbola nanan-kery, izay nofaritan’i Sirius koa, ny fotoana niresahan’i Jehovah tamin’i Mosesy dia tsy tamin’ny volana farany no tsy tamin’ny volana ejipsianina voalohany tamin’ny taona. Ho an'i Mosesy, ity fanambarana manaraka ity dia tsy maintsy ho nahagaga lehibe:
Ity volana ity [chôdesh = volana voalohany, hazavana vaovao] ho voaloham-bolana ho anareo izany; ho voaloham-bolana amin'ny taona ho anareo izany. ( Eksodosy 12:2 ).
Tamin'ny alalan'ireo teny ireo, Andriamanitra dia niresaka momba ny volana FC hita voalohany tamin'ny faran'ny volana martsa na fiandohan'ny volana aprily tamin'ny taona manodidina ny 1500 talohan'i JK ary tamin'ny alalan'io fehezanteny tsotra io dia nanazava tamin'i Mosesy ny "zava-baovao" roa ho an'ny fahatakarany ny kalandrie.
- The volana voalohany amin'ny filentehan'ny masoandro dia famantarana ny volana vaovao.
- Tokony ho amin'ity volana ity izay manomboka ny volana voalohany amin’ny kalandrie jiosy “vaovao”. Ny volana hafa rehetra dia niankina tamin'izany.
Mora takarina izany — ho an’i Mosesy ary na dia ho antsika aza. Tsy nahazatra an’i Mosesy anefa izany, satria tsy “ara-dalàna” taminy ny nibanjina ny filentehan’ny masoandro tamin’ny volana voalohany, na ny volana voalohany, satria zatra tamin’ny rafitra kalandrie hafa tanteraka izy. Zava-dehibe ny mahatakatra fa tsy nohazavaina tamin’i Mosesy izany fa amin'ny fotoana iray dia ampiana iray volana mitsambikina, ary ankoatra izany, mbola tsy tafaorina indray ny fiandohan'ny andro. Ho avy lavitra be izany, taorian’ny nialany tany Ejipta. Tsy tokony hamaky ao anatin'ny lahatsoratra izay zavatra tsy ao isika. Ho an'i Mosesy, dia sarotra ny mandevona ka tsy maintsy nianatra fomba vaovao ho an'ny fanisana isam-bolana sy ny famaritana ny fiandohan'ny volana. Mbola nanamafy hatrany i Mosesy fa nanomboka tamin’ny fiposahan’ny masoandro ny andro ary naharitra mandra-pahamarain’ny andro.
Izao no vakintsika izao manaraka izao amin’ny toromarik’i Jehovah:
Mitenena amin'ny fiangonan'Israely rehetra hoe: Amin'ny andro fahafolo amin'ity volana ity dia samy haka zanak'ondry iray avy izy, araka ny fianakaviany, dia zanak'ondry iray isam-pianakaviana; (Eksodosy 12:3).
Zanak'ondrinareo tsy misy kilema, dia lahy izay iray taona; halainareo amin'ny ondry na amin'ny osy izy; ny andro fahefatra ambin'ny folo amin'izany volana izany: ary ny fiangonan'ny Isiraely rehetra dia hamono azy amin'ny hariva. (Eksodosy 12:5-6)
Amin'izao fotoana izao aho dia te hiresaka momba ny latabatra misy ny fahasamihafana misy eo amin'ny tsy fahitana voalohany ny "hazavana taloha" sy ny "hazavana vaovao" (volana FC) izay nolazaiko teo aloha. Ity latabatra kely amin'ny Wikipedia - Kalandrie volana Ejiptiana fahiny dia milaza amintsika fa tao amin’ny faritr’i Memfisa, dia nisy fahasamihafan’ny fotoana 30 ora tamin’ny Martsa, ary 33 ora tamin’ny Aprily, teo anelanelan’ireo fizaran’ny volana roa izay mahaliana antsika. Tokony hiezaka isika izao hamantatra hoe firy ny isan'ny "andron'ny daty" no dikan'izany, raha ampitahaina ny fiandohan'ny volana amin'ny rafitra kalandrie roa. Raha vao jerena, ny 30-33 ora dia toa manondro ny fahasamihafan'ny fotoana mihoatra ny "andro daty" (24 ora). Tena izany ve anefa?
Mba handinihana izany dia namorona tabilao famintinana izay mampiseho ny fifandraisan'ny fiandohan'ny roa volana, ny Ejiptiana sy ny Isiraelita aho.
Asehon’ny tabilao fa tsy maintsy ho nanomboka tamin’ny fiposahan’ny masoandro tamin’ny marainan’io andro io ny volana vaovaon’i Ejipta tamin’ny harivan’ny andro nisehoan’ny tsinam-bolana voalohany, izay resahina ankehitriny ao amin’ny rafitra misy antsika. Izany dia mifanitsy amin'ny fahasamihafan'ny fotoana hatramin'ny 12 ora, na maraina sy hariva amin'io andro io, amin'ny fiheverantsika ny andro iray. Na izany aza, misy olona mety hiady hevitra fa ny fahasamihafan'ny fotoana 30 - 33 ora amin'ny toe-javatra sasany dia mety hiova amin'ny fomba izay mety hitranga amin'ny andro iray manontolo. Voalohany, nieritreritra toy izany koa aho, mandra-pahitako fa ny soratra momba ny fasana Ejiptiana dia milaza amintsika bebe kokoa momba ny andro amin'ny volana, ary misy roa andro manokana amin'ny volana, izay efa aseho amin'ny tabilao etsy ambony. Ireo dia manamafy ny zava-misy fa ny filaharan'ireo fisehoan-javatra voafaritra naseho ihany no mety hitranga amin'ny fampiharana. Ao amin'io lahatsoratra io ihany ao amin'ny Wikipedia dia mamaky isika:
Andro voalohany sy faharoa amin'ny volana
Nanomboka tamin’ny fiposahan’ny masoandro foana ny volana ejipsianina fahiny, toy ny tamin’ny andro ejipsianina fahiny. Amin'ny ankapobeny, ny tsy fahitana voalohany ny volana nihena taorian'ny "hazavàna taloha" farany dia nilatsaka tamin'ny ora faharoa ambin'ny folo tamin'ny andro talohan'izay. Toy ny hoe “nanavao” ny tenany tamin’ny alin’ny tsy hita maso i Ra andriamanitra masoandro, ao amin’ny angano ejipsianina fahiny, ny andro voalohany amin’ny volana amin’ny volana dia manondro ny “andro fanavaozana an’i Horus” miaraka amin’ny “fahaterahana” manaraka izay nanomboka tamin’ny alina voalohany tamin’ny andro voalohany tamin’ny volana, ary nifarana tamin’ny fiposahan’ny masoandro tamin’ny andro faharoan’ny volana.
Matetika ny andro farany amin'ny volana amin'ny volana no fahitana farany ny hazavana taloha. Ao amin'ny soratra masina, ny andro faharoa amin’ny volana dia heverina ho "ny andro izay kely ny volana”. [Ny tsinam-bolana kely voalohany taorian’ny tsinam-bolana.] Ny lahatsoratra ptolémée avy amin’ny Tempolin’i Khonsu ao Karnak, dia milazalaza ny andro roa voalohany amin’ny volana: “Ny fivorian’ny volana dia amin’ny andro tsy hita maso ary teraka amin’ny andro faharoa amin’ny volana.” Mazava avy amin’ireo soratra piramida ao amin’ny Fanjakana Taloha fa ny andro faharoa amin’ny volana amin’ny volana dia mifandray amin’ny “fiakaran’ny mpanjaka maty any an-danitra” ho toy ny “andro fanokanana sy hisehoany”: “Ny tarehinao dia amin’ny andro faharoa amin’ny volana”.
Na dia noho ny antony ara-pivavahana aza, dia tsy maintsy napetraka ny andro roa volana amin'ny fisehoan'ny tsy fahitana voalohany amin'ny maraina ary amin'ny faharoa amin'ny mangiran-dratsy dia azo lazaina ny fahitana ny volana voalohany. Noho izany, ny fahafahana hafa rehetra handaminana ny kisary etsy ambony amin'ny fomba hafa dia nesorina. Tsy nisy afa-tsy io fahafahana io. Izany dia mampiova ny antsasaky ny andro. Ny volana ejipsianina fahiny foana dia nanomboka antsasaka andro talohan’ny Jiosy, ny marainan’ny andro iray izay tamin’ny takariva — araka ny fahafantarantsika ankehitriny — dia nanomboka ny volana jiosy vaovao.
Ao amin’ny rafitra fanondroan’i Mosesy, tamin’ny fotoana nanombohan’Andriamanitra niresaka taminy, dia efa nanomboka kely aloha kokoa ny volana ejipsianina fahiny. Raha ny marina kokoa, dia nanomboka tamin’ny marainan’ny andro nanehoan’i Jehovah azy ny volana voalohany tamin’ny takariva. Aoka anefa hotsaroantsika: mbola tsy voahitsin’Andriamanitra ny fiandohan’ny andro! Tokony hitranga izany tatỳ aoriana, taorian’ny fivoahana tany Ejipta. Fantatsika rehetra ny andinin-teny mifanitsy amin’izany ao amin’ny Levitikosy 23:32 , fa tokony hankalaza ny Sabata “hatramin’ny takariva” izy ireo, ary ampifandraisintsika amin’izany tokoa ny famerenana ny fitandremana ny Sabata, izay notandreman’ny Isiraelita mandra-pahababony tany Ejipta. Mbola tsy tonga lavitra loatra anefa isika tao amin’ny “kalandrin’i Jehovah” rehefa nahazo ny toromarika avy tamin’Andriamanitra i Mosesy momba ny filaharan’ny fanomanana ny Paska ao amin’ny Eksodosy 12.
Mbola nino àry i Mosesy tamin’izay fa efa maraina ny andro. Ny nasehon’Andriamanitra azy ny volana voalohany tamin’ny takariva dia nanamafy ho azy ny zavatra ninoan’ny Ejipsianina, dia ny hoe ny “andro” niresahan’i Jehovah taminy dia ny andro voalohany amin’ny volana. Ho an’ny Egyptiana sy ho an’i Mosesy dia efa nanomboka ny maraina io andro voalohany io ary tsy mbola nahazo ny vaovao i Mosesy fa hanomboka ny andro amin’ny hariva. Azo antoka fa gaga izy fa nahazo fomba vaovao hamaritana ny fiandohan’ny volana amin’ny takariva, nefa tsy azony akory. Nahoana Andriamanitra no nandidy izany.
Amin'ny andro inona àry no hanarahan'i Mosesy ny zanak'ondrin'ny Paska? Amin'ny andro fahafolo amin'ny volana. Ary oviana no hanombohan’io andro fahafolo io ho an’i Mosesy? Mbola maraina fa tsy hariva.
Ary tamin'ny andro inona no hamonoan'i Mosesy ny Paska? amin'ny andro fahefatra ambin'ny folo amin'ny volana. Ary rahoviana no hanomboka ity andro fahefatra ambin'ny folo ity araka ny fahalalan'i Mosesy? Mbola maraina fa tsy hariva.
Rahoviana no tokony hohanina ny Paska? Ny harivan'ny andro fahefatra ambin'ny folo amin'ny volana. Ary izany dia araka ny hevitr'i Mosesy hatramin'izay andro hamonoana ny zanak'ondry, fa tsy andro vaovao.
Koa raha niteny tamin'i Mosesy Jehovah ka nanao hoe:
Dia hotehirizinareo mandra-pahatongan'izany ny andro fahefatra ambin'ny folo amin'izany volana izany: sy ny fiangonan'ny Isiraely rehetra dia hamono azy amin'ny hariva. ( Eksodosy 12:6 ).
Noho izany, tamin'ny andron'ny Jiosy taorian'ny ny fanavaozana ny fiandohan'ny andro (izay natao taty aoriana) dia tsy maintsy hovonoina sy hokarakaraina ve ny Paska? Ary, tamin'ny andron'ny Jiosy inona no tsy maintsy nihinana azy?
Mangataka aminao aho mba handinika aloha ireo fanontaniana ireo alohan'ny hijerena ny vahaolana!
...
Raha manao kisarisary momba ny zava-baovaontsika isika izao miaraka amin'ny fahatakaran'i Mosesy ny andro ao amin'ny rafitra fanondroana tamin'ny andron'ny Ejipsianina fahiny, dia hahita zavatra tena mahagaga isika:
Mifanohitra amin'ny foto-pampianarana rehetra amin'izao fotoana izao, dia hitanay fa ny fanomanana ny Paska dia tsy maintsy natao alohan'ny hariva ny Nissan 14, fa efa talohan'ny hariva ny Nissan 13, satria mifanaraka amin'ny Ejiptiana fahiny faha-14 andro amin'ny volana (Pesdjenet-X 14). Toy izany no nieritreretan’i Mosesy sy nahatakaran’i Mosesy ny toromarik’Andriamanitra teo amin’ny dingan’ny fahalalany ny kalandrie. Noho izany dia mandroso 24 ora katroka ny fanomanana ny Paska manontolo.
Farany, rehefa avy namaky tsara ny karazana Paska fahiny isika, dia afaka miezaka manitsy ny hevitsika momba ny Paska. Voalohany, ampiantsika amin'ny tabilao ny andro fiasana mifanitsy amin'ny antitype, ny fetin'ny Paska tamin'ny taona 31 taorian'i JK, toy ny nataontsika teo am-piandohan'ity fizarana II amin'ny andian-dahatsoratra aloka ity. Ary ho tsapantsika fa namaha olana roa indray mandeha isika:
Ny valin’ny fanontaniana hoe inona ny andro fiasana amin’ny taona 31 am.f.i. “ilay zanak’ondry mifanohitra amin’ny Paska” tsy maintsy havahana i Jesosy, dia avy amin’ny famakiana tsotra an’io tabilao vaovao io, ary dia izao: Alahady 20 Mey 31 am.f.i.
Andeha hotadidintsika ny lahatsoratra teo aloha. Tany am-piandohana dia efa fantatray fa olana lehibe ny filazana sasany nataon’i Ellen G. White, izay nampitahainy ny fidiran’i Jesosy tao Jerosalema tamin’ny fisarahana tamin’io zanak’ondry natao sorona io, ary nilaza tamin’izany fotoana izany koa fa Alahady no nidiran’i Jesosy tao Jerosalema.
Mbola tsy navelan’i Jesosy hanao toy izany mihitsy teo amin’ny fiainany teto an-tany. Hitany mazava tsara ny vokany. Hitondra Azy eo amin’ny hazo fijaliana izany. Fa ny fikasany dia ny haneho ampahibemaso ny tenany ho Mpanavotra. Naniry ny hisarika ny saina ho amin’ny fahafoizan-tena ho satroboninahitra ny asa nanirahana Azy ho an’izao tontolo izao lavo Izy. Ary raha niangona tany Jerosalema ny olona hankalaza ny Paska, Izy, ilay Zanak’ondry antitypical, tamin’ny alalan’ny asa an-tsitrapo dia nanokana ny tenany ho fanatitra. Tena nilaina ho an’ny fiangonany amin’ny taona manaraka rehetra ny hahatonga ny fahafatesany ho an’ny fahotan’izao tontolo izao ho foto-pisainana sy fandalinana lalina. Ny zava-misy rehetra mifandray amin'izany dia tokony hohamarinina tsy isalasalana. Koa nilaina àry ny hibanjina Azy ankehitriny ny mason’ny olona rehetra; ny zava-niseho nialoha ny sorona lehibe nataony dia tsy maintsy ho toy ny mampisarika ny saina ho amin’ny sorona mihitsy. Aorian’ny fampisehoana toy ny hoe nanatrika ny fidirany tao Jerosalema, ny maso rehetra dia hanaraka ny fandrosoany haingana hatrany amin’ny sehatra farany. {DA 571.2}
Izy izay dia amin’ny andro voalohany amin’ny herinandro fa i Kristy dia nanao ny fidirany tamim-pandresena tao Jerosalema. {DA 569.3}
Tsy nifanaraka tamin’ny fampianarana anefa izany hoe tokony hovonoina alohan’ny harivan’ny zoma Nissan 14 ny zanak’ondrin’ny Paska, satria ny fisarahan’i Jesosy tamin’ny nidirany tao Jerosalema dia tokony ho tamin’ny Alatsinainy Nissan 10. amin'ny Nissan 14 (Alakamisy). Ny alahady dia mifanentana tsara amin'ny sary ankapobeny raha tsy amin'ity tranga ity. Nanasaraka ny tenany tamin’ny olony i Jesosy tamin’ny andro voalohany amin’ny herinandro tamin’ny fomba faminaniany marina, tamin’ny fahafantarana fa hidika ho fanamelohana ho faty izany fidiran’ny fandresena izany. Voavaha tanteraka àry ilay olan’i Ellen White voalaza tao amin’ny lahatsoratra teo aloha!
Takatsika izao ny antony tsy nisy na dia iray aza tamin’ireo evanjelistra sinoptika, dia i Matio sy Marka ary Lioka, nilaza manokana fa Jesosy sy ny mpianany dia nandroso fombafomba manokana tao anatin’ny 24 ora, ary namono na nihinana ny zanak’ondry natao sorona indray andro talohan’izay mba hanoherana ny faharesen-dahatry ny vahoaka na ny mpisorona. Tsy maintsy heverintsika araka ny lojika fa ny Jiosy tamin’ny andron’i Jesosy dia mbola nanana ny fahatakarana marina ireo tandindona, ary nitoetra ho madio ireo fombafomba.
Misy fanontaniana hafa tsy maintsy apetratsika amin’ny tenantsika. Inona no antitype nanondro ny famonoana sy ny fihinanana ny zanak’ondrin’ny Paska? Hatreto, ny fampianarana dia ny hoe ny antitype amin'ny famonoana sy ny fihinanana ny Paska dia ny fahafatesan'i Jesosy teo amin'ny hazo fijaliana, tokony ho tamin'ny ora fahasivy. Tsy mifanaraka amin’io fandaharana vaovao io anefa izany. Noho izany dia tsy maintsy manitsy ny kisarintsika tany am-boalohany momba ny fisehoan-javatra amin’ny Paska isika mifandray amin’ny fijalian’i Kristy sy ny fihetsik’i Kristy araka ny fahatakarantsika ny dingana ankehitriny.
Hitantsika ankehitriny hoe inona ny fombafombam-pivavahana mifanaraka amin'ny tena asa sy fijalian'i Kristy:
Mifanaraka tsara ny hetsika sy hetsika telo:
1. Ny fihinanana ny Paskan’ny Jiosy sy ny fihinanana ny Paskan’i Jesosy niaraka tamin’ny mpianany. Noho izany, ny fotoana fihinanana ny Paska dia tsy manamarika mivantana ny fahafatesan'i Jesosy teo amin'ny hazo fijaliana, fa zava-dehibe iray hafa: ny fanorenana ny Fanasan’ny Tompo. Ny vatan’ny zanak’ondry Paska dia maneho ny mofo, ny tenan’i Kristy, izay hatao sorona tsy ho ela. Ary ny ran’ny Paska dia tandindon’ny divay, dia ny ran’i Jesosy, izay halatsaka tsy ho ela ho antsika.
Averina indray, io fomba fijery io dia nohamafisin'i Ellen G. White tanteraka. Natomboko tamin'ny lahatsoratra teo aloha ity fizarana II an'ny Shadow Series ity miaraka amin'ny teny sahaza azy mba hampisehoana ny hafainganam-pandehantsika mamaky lahatsoratra ary tsy mahazo azy ireo araka ny tokony ho izy:
Tanteraka ireo karazana ireo, tsy ny amin’ny zava-nitranga ihany, fa ny amin’ny fotoana. Tamin’ny andro fahefatra ambin’ny folo tamin’ny volana jiosy voalohany, izay andro sy volana izay namonoana ny zanak’ondry Paska nandritra ny taonjato dimy ambin’ny folo naharitra, Kristy, rehefa niara-nihinana ny Paska tamin’ny mpianany, dia nanorina ny andro firavoravoana izay hahatsiarovana ny fahafatesany ho “Zanak’ondrin’Andriamanitra, izay manaisotra ny fahotan’izao tontolo izao”. Tamin’io alina io ihany dia noraisin’ny tànan’ny ratsy fanahy hohomboana sy hovonoina Izy. Ary amin’ny maha-antitype an’ilay amboara onja natsangana tamin’ny maty ny Tompontsika tamin’ny andro fahatelo, dia “ny voaloham-bokatra amin’izay efa nodi-mandry,” santionany amin’ireo olo-marina rehetra nitsangana tamin’ny maty, izay hovana ny “vatana ratsy” ary “hihaingo tahaka ny vatany be voninahitra.” Andininy faha-20; Filipiana 3:21 .
Toy izany koa, ireo karazana mifandray amin’ny fiavian’ny Tompo fanindroany dia tsy maintsy tanterahina amin’ny fotoana voatondro ao amin’ny fanompoana an’ohatra. {GC 399.3–4}
Nilaza izy fa izany no izy ny andro iray ihany izay namonoana ny Paska nandritra ny 1500 taona. Inona no rafitra fanondroana kalandrie ampiasainy eto? Azo antoka fa tsy ny an’ny Jiosy. Miresaka amintsika izy fa tsy amin’ny Jiosy. Eto izy dia mampiasa ny fahatakarantsika ny andro ary mampiasa ny rafitra fanondrony manokana. Azo antoka fa nanomboka ny alakamisy hariva ny Nissan 14 jiosy ary ny alakamisy tolakandro no namonoana ny zanak’ondry. Ho an'i Ellen G. White sy ho antsika izany ny andro iray ihany, ary Jesosy dia nanorina ny andro firavoravoana tamin’ny fanasan’ny Tompo tamin’ny fiandohan’ny Nissan 14 jiosy. Mirindra daholo!
2. Nifanandrify tamin’ny nitsanganan’i Jesosy tamin’ny maty tamin’ny andro voalohany amin’ny herinandro ny fanevatevana ny amboara voaloham-bokatra. Nohamafisin'i Ellen G. White ihany koa io fifanarahana io miaraka amin'ny antitype ao amin'ny teny teo aloha: Ary amin’ny maha-antitype an’ilay amboara onja natsangana tamin’ny maty ny Tompontsika tamin’ny andro fahatelo, dia “ny voaloham-bokatra amin’izay efa nodi-mandry,” santionany amin’ireo olo-marina rehetra nitsangana tamin’ny maty, izay hovana ny “vatana ratsy” ary “hihaingo tahaka ny vatany be voninahitra.” Andininy faha-20; Filipiana 3:21 . {GC 399.3}
Tamin’izany fomba izany no nanatanterahan’i Jesosy ny faminaniany manokana, satria nilaza Izy fa ho afaka hanorina indray ny tempoly ao anatin’ny hateloana. Niresaka momba ny tempolin’ny Vatany Izy:
ka nanao hoe: Hoy ity lehilahy ity: Mahay mandrava ny tempolin'Andriamanitra aho ka manorina azy amin'ny hateloana. (Matio 26: 61)
Ny kajy ny fotoanan'ny Jiosy dia nampidirina. Izany hoe na dia ampahany kely amin’ny andro iray aza no voakitika dia isaina ny andro iray manontolo. Jesosy dia maty teo amin'ny hazo fijaliana tamin'ny ora fahasivy (tokony ho amin'ny 15:00 ora) ny zoma. Ity no faha-14 tamin'ny Nissan, andro voalohany tamin'ny tempoly "rava". Niala sasatra tamin’ny asany teto an-tany i Jesosy ka nandany ny Sabata manontolo, Nissan 15, tao am-pasana. Nitsahatra tamin’ny asany indray ny Mpamorona an’izao rehetra izao tamin’ny Sabata andro fahafito! Tamin’ity indray mitoraka ity dia “Sabata Avo” ( Jaona 19:31 ), satria ny Sabata fanao amin’ny andro voalohany amin’ny andro firavoravoana fihinanana ny mofo tsy misy masirasira dia latsaka tamin’ny Sabata andro fahafito. Io no andro faharoan’ilay tempoly “rava”. Fa Jesosy mbola nitsahatra saika ny alina manontolo Nissan 16 mandra-pahazavan’ny andro. Nifoha tamin’ny ora maizina indrindra izy vao mangiran-dratsy. Io no andro voalohany amin’ny herinandro (alahady) araka ny voalaza matetika ao amin’ny Baiboly. Ary satria nokasihina ny ampahany tamin’ny andro iray hafa, io antsasaky ny andro io dia noheverina ho andro fahatelon’ilay tempoly “rava”.
Matetika aho no anontaniana hoe inona no dikan’ny hoe lanin’i Jesosy telo andro sy telo alina ao am-pon'ny tany tahaka an'i Jona ao an-kibon'ny trozona...
Fa tahaka an'i Jona telo andro sy telo alina ao amin'ny kibon'ny trozona; dia toy izany no hitoeran'ny Zanak'olona hateloan'andro sy hateloan'alina ao anatin'ny tany. ( Matio 12:40 ).
Azafady mba diniho akaiky ny kisary etsy ambony. Tamin'ny alin'ny Nissan 14 no nanomboka ny fijalian'i Jesosy. Taorian’ny sakafon’ny Paska dia nandeha niaraka tamin’ny mpianany nankany amin’ny zaridainan’i Getsemane Izy ary nitondra teo Aminy ny fahotantsika rehetra. Izany dia nampitahainy ara-paminaniana tamin’ny tao an-kibon’ny trozona, izay nanasaraka an’i Jona tamin’izay rehetra niombonana tamin’Andriamanitra na tamin’ny olona, ka nahatsapa ny vesatry ny fahotana. Tamin’ny lafiny sasany, i Jona dia voasaron’ny haizina noho ny enta-mavesatry ny fahotana. Toy izany koa i Jesosy. Io no alina voalohany teto an-tany ho an’i Jesosy. Avy eo dia tonga ny andron'ny Nissan 14. Ny fitsapana amin'ny alina dia narahin'ny fitsapana andro, ny kapoka, ny fanesoana—fa ny enta-mavesatra lehibe indrindra dia ny fahotantsika. Niaritra ny zava-drehetra ho antsika Izy, na dia ny fanomboana sy ny fahafatesana aza. Io no andro voalohany teto an-tany. Avy eo, Jesosy dia nitsahatra ara-bakiteny tao am-pon’ny tany tao amin’ny fasana, alina iray hafa (alina 2, Nissan 15), andro iray hafa (andro 2, Nissan 15) ary alina iray hafa (alina 3, Nissan 16) mandra-pitsanganany talohan’ny marainan’ny Nissan 16. Mbola tsy nisy andro iray ho an’ny fahatanterahan’izany. Ary hoy Jesosy tamin'i Maria Magdalena teo am-pasana, rehefa antoandro ny andro:
“Aza manendry ahy; fa mandehana any amin'ny rahalahiko, ka lazao aminy hoe: Miakatra any amin'ny Raiko sy ny Rainareo Aho; ary ho an’Andriamanitro sy Andriamanitrareo.” (Jaona 20:17)
Ny Fanahin'ny Faminaniana dia manazava amintsika ao amin'ny Faniriana ny taona pejy 790:
Ary nankany amin’ny mpianatra i Maria nitondra ny hafatra mahafaly.
Tsy nety nandray ny fanomezam-boninahitra ny olony i Jesosy mandra-pahazoany antoka fa neken’ny Ray ny sorona nataony. Niakatra teo amin’ ny kianjan’ ny lanitra Izy, ary avy tamin’ Andriamanitra mihitsy no nandre ny fanomezan-toky fa efa ampy ny sorompanavotany noho ny fahotan’ ny olona, mba hahazoan’ ny rehetra ny fiainana mandrakizay amin’ ny alalan’ ny rany. Nanamafy ny fanekena natao tamin’i Kristy ny Ray, fa handray lehilahy mibebaka sy mankatò Izy, ary ho tia azy ireo tahaka ny nitiavany ny Zanany. Tsy maintsy hamita ny asany i Kristy, ary hanatanteraka ny fampanantenany hoe “hanao ny olona ho saro-bidy noho ny volamena tsara; dia lehilahy mihoatra noho ny anja-bolamena any Ofira. Isa. 13:12. Ny fahefana rehetra any an-danitra sy ety an-tany dia nomena ny Andrian’ny Fiainana, ary niverina tamin’ireo mpanara-dia Azy tao amin’ny tontolon’ny fahotana Izy, mba hanomezany azy ireo ny heriny sy ny voninahiny. {DA 790.2–3}
Tsy nitsahatra ny fanompoam-pijaliana nataon’i Jesosy talohan’ny niakarany tany an-danitra ny marainan’ny andro voalohany amin’ny herinandro ka nitondrany ny enta-mavesatry ny fahotan’ny olombelona manontolo ho ao amin’ny fitoerana masina any an-danitra ary namafy izany teo amin’ny efitra lamban’ny fitoerana masina. Avy eo Izy dia vonona handray ny fanamafisana avy amin’ny Rainy fa nekena ny rany. Noho izany dia afaka tamin’ny vesatry ny fahotana Izy ary azony antoka fa nahomby ny asa nanirahana Azy. Ny andro fahatelo tsy hita dia ny fitsidihan’i Jesosy fohifohy ny Rainy any an-danitra talohan’ny niverenany teto an-tany mba hitoetra 40 andro hafa miaraka amin’ny mpianatra mandra-piakarany any an-danitra amin’ny farany mba hifona ho antsika amin’ny maha-Mpisoronabentsika antsika mandra-pahatongany fanindroany.
Maro no manontany tena hoe nahoana no tsy maintsy nodiovina ny fitoerana masina any an-danitra nanomboka tamin’ny 1844. Mihevitra izy ireo fa tsy voaloto mihitsy izy io. Ny fahatakarana marina ireo tandindona sy antitypes dia mitarika antsika ankehitriny ho amin’ny fahatakarana hoe oviana marina no nandotoana ny fitoerana masina any an-danitra tamin’ny fahotan’ny olombelona rehetra, na lasa na ho avy: Fotoana fohy taorian’ny nitsanganany tamin’ny maty, Jesosy mihitsy no nitondra ny ota tao sy “nandoto” ny fitoerana masina mba hahafahany manomboka ny fanompoany amin’ny andro fampihavanana (hatramin’ny 1844) amin’ny andron’ny Fampihavanana. diovy ho afaka amin’ny fahotantsika rehetra ny efitra lamban’ny tempoly.
Ary hitantsika indray fa tena marina ny fandaharam-potoan’Andriamanitra momba ny fahatanterahan’ireo karazana sy antitypes. Tsy nahevaheva vao mangiran-dratsy tao amin’ny tempoly ny amboaran’ny voaloham-bokatra, fa tamin’ny maraina ihany. Noho izany, rehefa milaza isika fa ny fitsanganan’i Jesosy tamin’ny maty dia naseho tamin’ny alalan’ny fanovan’ny amboara, dia marina fotsiny izany, nefa tsy mifanandrify amin’ilay karazana. I Jesoa no voaloham-bokatra rehetra tamin’ireo nitsangana tamin’ny maty ary tsy maintsy nanolotra ny tenany teo anatrehan’ny Ray tao amin’ny fitoerana masina any an-danitra Izy mba hahazoana ny fankatoavana ny asany. Nandà tsy hokasihin’i Maria Magdalena izy vao mangiran-dratsy, kanefa navelany hokasihin’ny apostoly ny andro tatỳ aoriana. Ny maha-samihafa azy dia efa niseho tamin’ny Ray Izy: ny voaloham-bokatra rehetra dia noraisin’ny Ray tao amin’ny seza fiandrianan’ny fitoerana masina any an-danitra. Izany no asehon’ny fanofahofa ny amboara voaloham-bokatra, ary izany manatanteraka ny faminaniana ny amin’ny hateloana sy telo alina ao anatin’ny tany; Ny fijalian'i Jesosy manontolo hatrany Getsemane ka hatramin'ny fankatoavana farany ny sorona nataony tamin'ny Ray.
3. Nifanojo tamin’ny famonoana isan’andro ny sorona hariva ny fanomboana an’i Jesosy. Araka ny efa nolazaiko teo aloha dia tsy azo natao ny zoma ho andro fiomanana amin’ny Paska, satria raha mifanandrify ny andro fiomanana amin’ny Sabata sy ny andro fiomanana amin’ny Paska, dia nafindra ny fotoana hanaovana ny sorona mba tsy ho amin’ny ora fahasivy ny fanatitra isan’andro. Araka ny voalazan’ny Mishna (Pesakima 5:1), amin’ity tranga ity dia efa natao teo anelanelan’ny 12:30 alina (famonoana) ka hatramin’ny 1:30 hariva (fanatitra) ny sorona hariva, ary mety hiteraka olana amin’ity andalan-teny manaraka ity ny Faniriana ny taona:
Rehefa avy tamin’ny molotry ny Kristy ilay antso mafy hoe: “Vita”, dia nanao fanompoam-pivavahana tao amin’ny tempoly ny mpisorona. Fotoana nanaovana sorona hariva tamin’izay. Nentina hovonoina ny zanak’ondry maneho an’i Kristy. Nitafy tamin’ny akanjony niavaka sy tsara tarehy ilay mpisorona, ka nitsangana niaraka tamin’ny antsy natsangana, toa an’i Abrahama fony izy saika hamono ny zanany. Tena liana ny olona nijery. Fa mihorohoro sy mihorohoro ny tany; fa ny Tompo mihitsy no manakaiky. Amin’ny tabataba mikitroka ny efitra anatiny ao amin’ny tempoly dia rovitra avy any ambony ka hatrany ambany amin’ny alalan’ny tanana tsy hita maso, ka manokatra ho an’ny vahoaka ny toerana iray feno ny fanatrehan’Andriamanitra indray mandeha. Tao amin'io toerana io no nonenan'ny Shekina. Teo no nanehoan’Andriamanitra ny voninahiny teo ambonin’ny rakotra fanaovam-panavotana. Tsy nisy olona afa-tsy ny mpisoronabe nanaisotra ny voaly nanasaraka an’io trano io tamin’ny ambin’ny tempoly. Niditra indray mandeha isan-taona izy hanao fanavotana ho an’ny fahotan’ny vahoaka. Fa, indro, triatra nizara roa io fisalobonana io. Tsy masina intsony ny toerana masina indrindra amin’ny fitoerana masina eto an-tany.
Fampihorohoroana sy fisafotofotoana avokoa. Saika hamono an’ilay niharam-boina ny mompera; fa ny antsy latsaka avy amin'ny tanany tsy misy kilema, ary mandositra ny zanak'ondry. Nifanohitra tamin’ny antitype tamin’ny fahafatesan’ny Zanak’Andriamanitra ny tandindona. Efa natao ny sorona lehibe. Misokatra ny lalana mankany amin'ny toerana masina indrindra. Fomba vaovao sy velona no voaomana ho an'ny rehetra. Tsy mila olombelona mpanota sy malahelo intsony miandry ny fiavian’ny mpisoronabe. Nanomboka hatreo ny Mpamonjy dia tokony hiasa ho mpisorona sy mpisolovava any an-danitra. Toy ny nisy feo velona niteny tamin’ny mpivavaka hoe: Efa tapitra izao ny sorona rehetra sy ny fanatitra noho ny ota. Tonga ny Zanak’Andriamanitra araka ny teniny hoe: “Indro, avy Aho (ao amin’ny horonam-boky no nanoratana Ahy) hanao ny sitraponao, Andriamanitra ô.” “Ny rany” no nidirany “indray mandeha ho any amin’ny fitoerana masina, rehefa nahazo fanavotana mandrakizay ho antsika.” Heb. 10:7; 9:12. {DA 756.5–757.1}
Ny zoma 25 mey 31 am.f.i. dia andro fiomanana ara-dalàna ho an'ny Sabata nandritra ny fetin'ny lohataona sy ny Nissan 14. Tsy nifanaraka tamin'ny fanomanana ny Paska izay tsy maintsy natao foana tamin'ny Nissan 13, araka ny antenaiko fa afaka nampiseho tamin'ity lahatsoratra ity. Marina io tenin’i Ellen G. White io ary mifanaraka tsara amin’ny zava-mitranga marina indray. Maty tamin’ny ora fahasivy i Jesosy, ary io indrindra no fotoana hamonoana ny sorona hariva isan’andro. Ankehitriny dia hita mazava fa ny famantarana mivantana ny fahafatesan’i Jesosy teo amin’ny hazo fijaliana dia tsy ny zanak’ondry Paska, fa ny zanak’ondry natao sorona isan’andro izay tsy maintsy natolotra noho ny fahotan’ny olona. Ny fomba fanaovana sorona mihitsy dia nofoanana avy hatrany tamin’ny fahafatesan’i Jesosy teo amin’ny hazo fijaliana. Nisaraka roa ny ridao, noravan’ny tanan’Andriamanitra Ray avy any ambony. Nifanena ny karazana sy antitype amin’ny faminaniana iray naharitra efa-jato taona, ary tanteraka ilay faminaniana. Tsy nilaina intsony ny fanatitra isan’andro.
ao amin'ny lahatsoratra manaraka, dia handinika lafin-javatra manan-danja hafa amin'ity vahaolana amin'ny olan'ny Paska roa ity aho ary hamaly ny fanoheran'ny fianarako avy amin'ireo mpitandrina Sabata volana...