Cysgodion y Groes - Rhan I

Cyhoeddwyd yn wreiddiol ar ddydd Mawrth, Hydref 19, 2010, 12:10 pm yn Almaeneg yn www.letztercountdown.org

Bydd ail ran y Gyfres Cysgodol yn delio â dau fater nad ydynt, ar yr olwg gyntaf, yn ymddangos yn broffwydol iawn. Ond, fel y byddwn yn sylweddoli'n fuan, dim ond ar yr olwg gyntaf y mae hyn.

Mae'r rhifyn cyntaf a fydd yn darparu digon o fwyd i feddwl yn broblem y mae'r amser hwn yn effeithio nid yn unig ar Adventism ond ar y byd Cristnogol cyfan ac yn cyffwrdd â gwrth-ddweud ymddangosiadol yn yr Efengylau. Mae’n ymwneud â gwledd y Pasg, ac yn fy marn i, mae’n rhaid ei hegluro cyn y byddwn yn gallu parhau i astudio’r gwleddoedd gyda’u mathau a’u gwrthdeipiau ymhellach. Dim ond gwybodaeth gywir o i ba raddau a sut y mae gwleddoedd y gwanwyn wedi'u cyflawni ar ddyfodiad cyntaf Iesu yn gallu rhoi cliwiau i ni sut y dylem ddeall cyflawniad gwleddoedd yr hydref sy'n dal i fod yn y dyfodol. Mae yn rhaid cyflawni gwleddoedd yr hydref yn yr un modd a gwleddoedd y gwanwyn yn amser dychweliad ein Harglwydd. Dywedwyd hyn gan Ellen G. White fel hyn:

Mae'r rhain yn mathau eu cyflawni, nid yn unig o ran y digwyddiad, ond o ran yr amser. Ar y pedwerydd dydd ar ddeg o’r mis Iddewig cyntaf, yr union ddydd a’r mis y lladdwyd oen y Pasg am bymtheg canrif hir, ac wedi bwyta’r Pasg gyda’i ddisgyblion, sefydlodd Crist y wledd honno oedd i goffáu ei farwolaeth ei hun fel “Oen Duw, yr hwn sydd yn tynnu ymaith bechodau’r byd.” Y noson honno cymerwyd ef gan ddwylo drygionus i'w groeshoelio a'i ladd. Ac fel y antitype o’r ysgub gyhwfan y cyfodwyd ein Harglwydd oddi wrth y meirw y trydydd dydd, “ blaenffrwyth y rhai a hunasant,” sampl o’r holl gyfiawn adgyfodedig, y rhai y newidir eu “corff drygionus”, a’i “lunio yn debyg i’w gorff gogoneddus Ef.” Pennill 20; Philipiaid 3:21. Yn yr un modd rhaid cyflawni'r mathau sy'n ymwneud â'r ail ddyfodiad ar yr amser a nodir yn y gwasanaeth symbolaidd. {GC 399.3}

Mae dehongliad modern o broffwydoliaeth bob amser yn seiliedig ar gydnabyddiaeth o gyflawniad hanesyddol o broffwydoliaeth, oherwydd mae hanes yn ailadrodd ei hun. Os ydym yn deall hanes yn gywir, rydym wedi cymryd cam pwysig tuag at ddeall y dyfodol, oherwydd gallwn ddod i gasgliadau oddi wrth wrthdeipiau y mae eu mathau eisoes wedi'u cyflawni.

Yn yr ail rifyn o'r ail ran hon o'r Gyfres Cysgodol, byddwn yn ceisio perfformio dadansoddiad o ebyrth y gwleddoedd mewn modd digyffelyb, o ran eu rhif a'u hystyr teipolegol. Hyd yn hyn yn unig rydym yn deall bod yr holl aberthau pwyntio at Iesu. Er bod hyn yn anadferadwy o wir, nid ymchwiliwyd erioed (o leiaf ddim yn llwyddiannus), beth oedd arwyddocâd y niferoedd sefydlog o deirw, ŵyn, hyrddod a symiau’r offrymau bwyd cysylltiedig a ragnodwyd yn y gyfraith seremonïol. Gwyddom ystyr unigol y mathau o aberthau eu hunain, ond nid arwyddocâd eu niferoedd. Bydd goleuni newydd eto i ddarllenwyr diwyd yr astudiaethau dwfn iawn hyn sydd yn cario bendith arbenig i'r 144,000.

Felly, rhaid inni gludo ein hunain unwaith eto i amser y flwyddyn dyngedfennol OC 31 a darllen yn gywir yr hyn y mae’r Efengylau’n ei ddweud wrthym am Iesu a sut y cyflawnodd wleddoedd y gwanwyn, sef y math proffwydol ar gyfer Ei groeshoeliad a’i atgyfodiad, a mwy fyth.

Yn ôl i Wledd y Pasg

Ar yr achlysur hwn, mae'n rhaid i'n peiriant amser deithio hyd yn oed yn hirach; mae'n rhaid i ni symud ymlaen 3500 o flynyddoedd i'r gorffennol i nodi gwreiddiau gwledd y Pasg. Fel y gwyddom, sefydlwyd y Pasg pan ryddhawyd yr Israeliaid o gaethwasiaeth yr Aifft. Cymerodd y digwyddiad a ddylai gael ei goffáu gan bob gwledd y Pasg wedi hynny le yn nos y 10fed pla, pan ddaeth angel marwolaeth a tharo holl gyntafanedig yr Eifftiaid. Dim ond yr Israeliaid hynny oedd wedi ufuddhau i gyfarwyddiadau dwyfol lladd defodol oen y Pasg, wedi peintio eu pyst â gwaed yr oen y noson gynt, a arbedwyd rhag y pla.

Disgrifir y digwyddiadau a'r praeseptau hyn ym Mhennod 12 Genesis. Gadewch i ni ddarllen rhai penillion i ddeall sut yr arweiniodd y gorchmynion hyn at wahanol wyliau'r gwanwyn, fel ein bod yn olaf yn cael trosolwg o'r gwyliau gyda'u math a'u gwrthdeip priodol. Fe welwch nad yw rhai materion yn cael eu deall mor glir ag y credwn yn gyffredinol. Felly, rhaid inni ddefnyddio dull systematig.

Ac mae'r ARGLWYDD llefarodd wrth Moses ac Aaron yng ngwlad yr Aifft, gan ddywedyd, (Exodus 12:1).

Pwysleisir pwysigrwydd y gorchmynion hyn oherwydd bod yr Arglwydd ei Hun yn siarad yn uniongyrchol â Moses:

Mae hyn yn mis a fydd i chwi y ddechrau misoedd: y mis cyntaf o'r flwyddyn fydd i chwi. (Exodus 12:2)

Y gair am fis oedd “hodesh”—fel y dysgon ni yn y rhan gyntaf—sy’n golygu “lleuad” hy cilgant cyntaf. Felly, sefydlodd Duw ddechrau'r flwyddyn a'r mis cyntaf “Nissan”. Roedd holl fisoedd eraill y flwyddyn yn dibynnu ar hyn, ac felly hefyd benderfyniad gwyliau'r hydref yn y seithfed mis. Yn y bôn fe wnaethom wario rhan gyntaf gyfan y Gyfres Gysgodol i ddod o hyd i'r ddealltwriaeth gywir o'r un gair bach hwn “hodesh” ac ystyried sut y penderfynwyd ar ddechrau'r flwyddyn. Rhaid inni symud ymlaen yn fanwl iawn. Mae hyn yn fy atgoffa o ddull Miller o astudio'r Beibl; aeth ymlaen i'r adnod nesaf dim ond pan oedd yn credu ei fod yn deall yn iawn yr un o'i flaen.

Ar y pwynt hwn, hoffwn nodi nad “Nissan” yw’r ymadrodd gwreiddiol ar gyfer y mis cyntaf a ddefnyddir yn y Beibl. Yn wreiddiol, galwyd y mis cyntaf yn “Abib” gan Dduw yn llyfrau Moses (Exodus 13:4; 23:15; 34:18; Deuteronomium 16:1). Mae Abib yn golygu “aeddfedrwydd” ac felly mae eisoes yn dangos bod penderfyniad y mis Iddewig cyntaf yn dibynnu ar aeddfedrwydd tymhorol y cnwd cyntaf, sef haidd, oherwydd mae enw'r mis ei hun yn ei fynegi.

Mae'r gair olaf ynghylch a yw blwyddyn yn dechrau ai peidio yn dibynnu ar Dduw, sy'n gwneud i bob cnwd aeddfedu, ac nid oedd yn dibynnu ar yr haul neu'r cyhydnos yn unig. Mewn cyferbyniad, yr oedd crefydd yr Aipht yn hollol ymddibynu ar yr haul, ac eglurodd Duw i Moses wahaniaeth tarawiadol. Dylai pobl Dduw ymddibynu ar eu Duw, ac nid ar yr haul, a dylid gweled hyn eisoes yn mhenderfyniad dechreuad eu blwyddyn.

Defnyddiwyd y term “Nissan” am y mis cyntaf gyntaf gan Nehemeia ac Esther ar ôl y caethiwed ym Mabilon, o ble y cymerwyd ef. Mae’n rhy ddrwg ein bod ni hyd yn oed yn defnyddio “Nissan” yn lle “Abib” bron yn gyfan gwbl wrth sôn am y mis Iddewig cyntaf, oherwydd rydyn ni felly’n defnyddio enwau Babilonaidd ac nid y termau Iddewig gwreiddiol, ac felly rydyn ni’n disgyn yn rhy hawdd i fagl yr addolwyr lleuad nad ydyn nhw am gyfaddef bod y prawf cynhaeaf haidd yn rhan annatod o wasanaethau cysgodol noddfa’r Iddewon. Dwi’n difaru gorfod cynnal y drefn enwi hon hefyd oherwydd mae’r holl lenyddiaeth yn ei defnyddio, ac rwyf am osgoi dryswch. Rhaid inni beidio byth ag anghofio, fodd bynnag, y gellir gweld gweithrediad y prawf cynhaeaf haidd eisoes yn enw beiblaidd y mis ei hun!

Nawr, gadewch inni archwilio'r praeseptau a'r mathau ar gyfer gwyliau'r gwanwyn:

Math, Hawdd i'w Anghofio

Llefara wrth holl gynulleidfa Israel, gan ddywedyd, Yn y degfed dydd o'r mis hwn cymerant at bob un oen, yn ôl tŷ eu tadau, oen ar gyfer tŷ: (Exodus 12:3)

Yma cawn y tro cyntaf gyfarwyddyd sy'n cynrychioli math o Grist. Wrth gwrs, rydyn ni'n gwybod bod yr oen yn symbol o Iesu. A’r oen wedi ei roi o’r neilltu eisoes ar y 10fed dydd o’r mis cyntaf, ac felly wedi ei wahanu oddi wrth ei braidd.

Ond pryd y cafodd ei ladd? Gadewch i ni ddarllen ymlaen...

Ac os bydd y tylwyth yn rhy fach i’r oen, cymered ef a’i gymydog nesaf at ei dŷ ef yn ôl rhifedi’r eneidiau; pob un yn l ei fwytta a wna gyfrif i ti am yr oen. Bydd eich oen di-nam, yn wryw o'r flwyddyn gyntaf: oddi wrth y defaid neu o'r geifr y cymerwch ef. yn ei gadw hyd y pedwerydd dydd ar ddeg o'r un mis: a holl gynulliad cynulleidfa Israel a'i lladdant hi gyda'r nos. (Exodus 12:4-6)

Rhoddid yr oen (pa un ai dafad ai oen gafr) o'r neilltu, a'i wahanu oddi wrth ei braidd, ac yn yr hwyr, y 14eg dydd o'r mis cyntaf, fe'i lladdwyd. Wrth gwrs, rydym yn deall y dylai fod heb nam, oherwydd nid oedd gan Iesu fel y antitype unrhyw blemish (dim pechod). A dim ond oen gwryw a allai gynrychioli rhyw gywir Mab Duw.

Des i'n ffermwr Dim ond yng nghanol fy mywyd, ac mae'n wir eich bod chi'n agosach at Dduw yng nghefn gwlad nag yn y ddinas. Dim ond os ydych mewn cysylltiad â natur ac anifeiliaid y byddwch chi'n deall llawer o'r Beibl yn glir. Rhaid i ni yn aml wahanu llo oddi wrth ei fam, naill ai oherwydd bod y fam yn sâl neu fod yn rhaid diddyfnu'r llo. Mae hefyd yn annoeth cael llo gyda'r fam dros nos, os ydych chi am gael llaeth ffres yn y bore, oherwydd fel arall, mae'r llo yn godro'r fuwch cyn i chi wneud hynny. Hefyd, mae’n digwydd yn aml fod llo yn cerdded i ffwrdd o’r praidd ac yn aros yn ein porfeydd gwyllt iawn oherwydd nad yw’n canfod ei ffordd yn ôl, ac mae ar goll gyda’r hwyr pan fydd y praidd wedi gorymdeithio i’r gorlan. Beth sy'n digwydd wedyn, dim ond os ydych chi wedi profi hyn yn uniongyrchol y gallwch chi ddychmygu. Mae'r lloi wir yn dechrau crio. Maen nhw'n sgrechian ac yn crio drwy'r nos, a dim ond pan maen nhw wedi dod yn gyfarwydd â'r prosesau hyn yn araf iawn, mae'r sgrechian a'r crio yn lleihau nes iddo ddod i ben yn llwyr. Rydym yn aml yn chwilio'r jyngl am oriau mewn tywyllwch llwyr am lo. Achosodd y gwahanu hwn o lo tua 4 diwrnod cyn ei “ddienyddio” gryn ofid i'r anifeiliaid, ac mae'r diwedd felly yn fwy trist byth. Pam y gwnaed hyn fel hyn? Beth ddigwyddodd i gyflawni'r math o'r creulon hwn o wahanu llo oddi wrth ei braidd annwyl, a sut yr adlewyrchwyd hyn yn wythnos angerdd ein Gwaredwr?

Eto, mae Ellen G. White yn rhoi’r ateb inni... y gallem ni wrth gwrs ddod o hyd iddo ar ein pennau ein hunain trwy astudiaeth Feiblaidd ddwys. Ym Mhennod 63 yn y Awydd yr Oesoedd, mae hi'n disgrifio mynediad gogoneddus ein Harglwydd i mewn i Jerwsalem. Gadewch inni ddarllen y geiriau holl bwysig hyn:

Nid oedd Iesu erioed wedi caniatáu arddangosiad o'r fath yn ei fywyd daearol. Roedd yn amlwg yn rhagweld y canlyniad. Byddai'n dod ag Ef at y groes. Ond Ei amcan felly yn gyhoeddus oedd cyflwyno Ei Hun fel y Gwaredwr. Dymunai alw sylw at yr aberth oedd i goroni Ei genhadaeth i fyd syrthiedig. Tra roedd y bobl yn ymgynnull yn Jerwsalem i ddathlu Gŵyl y Pasg, Ef, yr Oen gwrthnodweddiadol, trwy weithred wirfoddol a osododd ei Hun ar wahân fel offrwm. Byddai yn anghenrheidiol i'w eglwys yn mhob oes Iwyddiannus wneyd Ei farwolaeth dros bechodau y byd yn destyn meddwl ac astudiaeth ddofn. Dylai pob ffaith sy'n gysylltiedig ag ef gael ei gwirio heb amheuaeth. Yr oedd yn ofynol, gan hyny, fod llygaid pawb yn awr i gael eu cyfeirio ato Ef ; rhaid fod y dygwyddiadau a ragflaenasant Ei aberth mawr Ef yn gyfryw ag i alw sylw at yr aberth ei hun. Ar ôl y fath wrthdystiad â mynychu Ei fynediad i Jerwsalem, byddai pob llygad yn dilyn Ei gynnydd cyflym i'r olygfa olaf. {DA 571.2}

Roedd yr oen wylofain a wahanwyd oddi wrth ei fam a'i braidd, yn cynrychioli Iesu, a osododd ei Hun ar wahân i'w bobl yn offrwm. Mae’r hyn a ddigwyddodd—fel gweithred o greulondeb i anifeiliaid ym marn rhai—yn wir yn ddelw i’n Harglwydd a ddioddefodd drosom. Roedd ei ddioddefaint a'i ddagrau eisoes wedi dechrau ar y diwrnod y mae'n debyg iddo ddod i mewn i Jerwsalem yn fuddugoliaethus. Ond yn hytrach na gorfoleddu, mae'n taflu ei holl ddagrau dros y bobl hyn oedd yn mynd i ladd eu Gwaredwr. Delwedd hardd, a phe byddai'r Iddewon wedi astudio mathau eu gwyliau yn well, yna byddent wedi deall pam bedwar diwrnod cyn y Pasg roedd oen bach yn eu cartrefi eisoes yn wylo'n chwerw am ei braidd. Gobeithio na fydd hynny'n digwydd i ni hefyd, oherwydd mae'r gwleddoedd cwympo yn fathau nad ydynt wedi'u cyflawni eto, ac sy'n dal i fod angen eu hastudio.

Yn ein Sylwebaeth Feiblaidd ar Exodus 12:3, nid oes nodyn o ba fath neu wrthdeip y gellid bod wedi’i gyflawni yma. Mae'n werth nodi'n stoicaidd y dylai'r paratoadau ar gyfer y Pasg eisoes ddechrau bedwar diwrnod ynghynt.

Gyda rheswm da, nid yw ein hysgolheigion Adventist yn gwneud llawer o eiriau amdano - oherwydd mae gennym ni broblem arall. A thrachefn, ag Ellen G. White, sydd mae'n debyg methu cyfri dyddiau.

Gadewch inni feddwl amdano. Gwyddom yn awr o ran gyntaf y Gyfres Gysgodol, fod Iesu wedi marw mewn gwirionedd ar Fai 25, OC 31, ar ddydd Gwener. Nissan 14 oedd hwn yn amlwg, oherwydd bod y Pasg bob amser yn disgyn ar y 14eg diwrnod o'r mis cyntaf. Gadewch inni gyfrif yn ôl. Os mai dydd Gwener oedd y 14eg, yna dydd Iau oedd y 13eg, dydd Mercher y 12fed, dydd Mawrth yr 11eg a Nissan 10 felly oedd y Dydd Llun o wythnos y croeshoeliad, Mai 21, 31 OC.

Beth? Dydd Llun? Ond onid oedd y mynediad i Jerwsalem ar y dydd cyntaf o'r wythnos, ar y Sul!? Ie, a chadarnheir hyn hefyd gan Ellen G. White ar ddechrau’r un bennod yn Awydd yr Oesoedd (t. 569) yn y trydydd paragraff:

Roedd yn ar y diwrnod cyntaf o'r wythnos fel y gwnaeth Crist ei fynediad buddugoliaethus i Jerusalem. {DA 569.3}

Na, ddim eto! Yn gyntaf, mae Ellen G. White yn dweud bod Iesu wedi dod i mewn i Jerwsalem ddydd Sul ac yna ar yr un pryd mae hi'n dweud mai Ef yw'r gwrthdeip o wahanu oen y Pasg oddi wrth y praidd ar y 10fed dydd o'r mis yn ôl Exodus 12:3. A'r 10fed dydd hwn oedd a Dydd Llun!

A ydych chwi yn deall, frodyr, paham y mae ein hysgolheigion yn cadw yn dawel, ac nid ydym byth yn clywed pregethau nac astudiaethau am y materion hyn ? Ond a welwch hefyd, sut yr ydym yn darllen llyfrau o'r fath Ellen G. White? Rydym yn ei ddarllen, ond nid ydym yn meddwl ei fod drosodd ac yn profi pethau. Fodd bynnag, mae hi'n dweud mor glir yn y dyfyniad blaenorol:

Byddai yn anghenrheidiol i'w eglwys yn mhob oes Iwyddiannus wneyd Ei farwolaeth dros bechodau y byd yn destyn meddwl ac astudiaeth ddofn. Dylai pob ffaith sy'n gysylltiedig ag ef gael ei gwirio heb amheuaeth. {DA 571.2}

Rhaid inni astudio popeth felly nad oes mwy o amheuaeth nac anghysondeb, yn enwedig o ran digwyddiadau cyflawniad Iesu o wleddoedd y gwanwyn, oherwydd mae'n ymwneud â'i aberth dros ddynolryw a'n bywyd tragwyddol yn y dyfodol.

Felly, gwelsom yn amlwg wrthddywediad difrifol yn rhesymeg rhai gosodiadau o Ysbryd y Brophwydoliaeth. Ond arhoswch, am y tro, dim ond Ellen G. White oedd honno! Os edrychwn ni ar y digwyddiadau yn nyddiau dioddefaint Iesu, mae hyd yn oed y Beibl yn dod dan ymosodiad. Ac yn wir, mae’r Beibl yn dod o dan y fath dân trwm fel bod gan y byd Cristnogol cyfan broblem. Rwyf am ddweud wrthych ymlaen llaw, fodd bynnag, y bydd yr ateb gwirioneddol i broblem anghysondebau Pasg yr Efengylau, a'r digwyddiadau yn yr wythnos honno o ran Iesu, hefyd yn datrys problem Ellen G. White a'r degfed dydd.

Oen y Pasg

Oen y Pasg ei hun yn amlwg y math pwysicaf o Grist, a gydnabyddwyd eisoes gan yr apostol Paul:

Glanhewch gan hynny yr hen lefain, fel y byddoch chnap newydd, fel yr ydych yn groyw. Am hyd yn oed Crist ein pasg yn cael ei aberthu droson ni: (1 Corinthiaid 5:7)

Nawr, darllenwch drosoch eich hun yr adroddiad cyfan o gyfarwyddiadau Exodus 12 ar sut i drin oen y Pasg. Dylai fod yn “cadw i fyny” (yn fyw) “hyd y pedwerydd dydd ar ddeg o'r un mis: a holl gynulleidfa Israel a'i lladdant hi yn yr hwyr.” (Exodus 12:6)

Cymerant hefyd o'r gwaed, a tharo ef ar y ddau bostyn, ac ar y postyn uchaf yn y tai, y rhai a fwytant ef. A hwy a fwytant y cig y nos honno, wedi ei rostio â thân, a bara croyw; ac â pherlysiau chwerwon y bwytasant ef. (Exodus 12:7-8)

Crist yw ein Oen y Pasg. Bydd unrhyw un sydd wedi ei dderbyn fel ei Waredwr personol, ac felly mewn ystyr ffigurol, taro pyst ei ddrws (ei galon) â'i waed, yn cael ei drosglwyddo gan angel marwolaeth a byw am byth.

Pa ddiwrnod oedd oen y Pasg i gael ei ladd? Os gwelwch yn dda, darllenwch y testun yn ofalus iawn! Yn ôl pob tebyg, rydych chi o’r un farn â gweddill y Credo—ar y 14eg dydd, oherwydd mae Exodus 12:6 yn dweud “bydd yn cael ei ladd gyda’r nos ar y 14eg dydd.” Gan ein bod yn gwybod fod y dydd Iddewig yn dechrau ar fachlud haul, rydym yn cymryd yn sicr bod oen y Pasg wedi'i fwyta gyda'r hwyr y 15fed dydd (ar ddechrau'r dydd). Gadewch inni gadw hyn mewn cof: mae'r byd Cristnogol cyfan yn deall bod cig oen y Pasg wedi'i ladd yn y prynhawn ar Nissan 14 a'i fwyta gyda'r nos (y Nissan Iddewig 15).

Testun arall sy'n amlwg yn cadarnhau'r farn hon:

A chychwynasant o Rameses yn y mis cyntaf, ar y pymthegfed dydd o'r mis cyntaf; drannoeth ar ôl y Pasg meibion ​​Israel a aethant allan â llaw uchel yng ngolwg yr holl Eifftiaid. Canys yr Eifftiaid a gladdodd eu holl gyntafanedig, y rhai a drawasai yr ARGLWYDD yn eu plith hwynt: yr ARGLWYDD hefyd a weithredodd farnedigaethau ar eu duwiau. (Rhifau 33:3-4)

Y Bara Croyw

Math arall neu drefniant Nadoligaidd arall yw gwledd saith niwrnod y bara croyw. Cyhoeddwyd diwrnod cyntaf gŵyl y Bara Croyw, y diwrnod ar ôl y Pasg, Nissan 15, a hefyd diwrnod olaf yr ŵyl (Nissan 21) fel dyddiau seremonïol o orffwys (Sabothau). Byddaf yn nodi’r Sabothau seremonïol â rhifau fel y gallwch weld faint ydynt ac â pha ddigwyddiadau y maent yn berthnasol. Dewisaf rifedi’r Sabothau seremonïol yn y drefn y maent yn ymddangos yn nhrefn y wledd.

Ac ar y pymthegfed dydd o'r un mis yw gŵyl y Bara Croyw i'r ARGLWYDD: saith niwrnod rhaid i chwi fwyta bara croyw. Yn y dydd cyntaf (1) cymanfa sanctaidd a fyddwch : ni wnewch ddim caethwaith ynddi. Ond am saith diwrnod yr offrymwch offrwm tanllyd i'r ARGLWYDD: yn y seithfed dydd (2) cymanfa sanctaidd yw: ni wnewch ddim caethwaith ynddi. (Lefiticus 23:6-8)

Dylai fod yn atgof gwastadol o'r bara croyw yr oedd yn rhaid i feibion ​​Israel ei baratoi oherwydd brys eu hymadawiad o'r Aifft.

Saith diwrnod y bwytewch fara croyw; hyd y dydd cyntaf y bwriwch ymaith surdoes o'ch tai: canys pwy bynnag a fwytao fara lefain, o'r dydd cyntaf hyd y seithfed dydd, yr enaid hwnnw a dorrir ymaith oddi wrth Israel. Ac yn y dydd cyntaf (1) bydd cymanfa sanctaidd, ac yn y seithfed dydd (2) bydd cymanfa sanctaidd i chwi; ni wneir dim gwaith ynddynt, oddieithr yr hyn sydd raid i bob dyn ei fwyta, fel y gwneler ohonoch chwi yn unig. A gwyliwch wyl y Bara Croyw; canys yn yr un dydd hwn y dygais eich byddinoedd allan o wlad yr Aifft: am hynny y cedwch y dydd hwn yn eich cenedlaethau, trwy ordinhad byth. Yn y mis cyntaf, ar y pedwerydd dydd ar ddeg o'r mis yn yr hwyr, y bwytewch fara croyw, hyd yr unfed dydd ar hugain o'r mis, yn yr hwyr. Saith niwrnod ni cheir surdoes yn eich tai: canys pwy bynnag a fwytao surdoes, a dorrir ymaith yr enaid hwnnw o gynulleidfa Israel, ai dieithr ai a aned yn y wlad. Ni fwytewch ddim lefeinllyd; yn eich holl drigfannau y bwytewch fara croyw. (Exodus 12:15-20)

Roedd Duw eisiau dangos trwy hyn na fyddai hyd yn oed amser i aros nes bod y toes wedi ei lefain. Ac mae'n sôn am y pechod, wedi'i symboleiddio gan y surdoes. Mae'r ymadawiad o'r Aifft yn nodweddiadol o'n ecsodus o'r Aifft ysbrydol, os ydym yn derbyn aberth Iesu. Bydd yn dileu pob “leaven” o'n bywydau. Mae hyn yn cwmpasu nid yn unig pechod ond hefyd holl ddysgeidiaeth ffug y gau athrawon sy'n ein cadw rhag addoli ein Harglwydd “mewn gwirionedd”:

Yna deallasant pa fodd y gorchmynnodd efe iddynt beidio bod yn wyliadwrus o'r lefain o fara, eithr o athrawiaeth y Phariseaid a'r Sadwceaid. (Matthew 16: 12)

Yspryd yw Duw : a rhaid i'r rhai a'i haddolant ef, ei addoli ef yn yspryd ac mewn gwirionedd. (John 4: 24)

Yr Sheaf of Firstfruits

Y diwrnod ar ôl y Saboth seremonïol cyntaf (1), dylid cynnal diwrnod cyntaf y wledd o fara croyw, Nissan 15, fel defod arbennig:

Llefara wrth feibion ​​Israel, a dywed wrthynt, Pan ddeloch i'r wlad yr ydwyf fi yn ei rhoddi i chwi, ac y medi o'i chynhaeaf, yna chwi a ddygwch. ysgub y blaenffrwyth o'ch cynhaeaf i'r offeiriad: A bydd yn chwifio'r ysgub gerbron yr ARGLWYDD, i'w derbyn i chwi. drannoeth ar ôl y Saboth (1) bydd yr offeiriad yn ei chwifio. Ac offrymwch y diwrnod hwnnw pan chwifio'r ysgub ac oen di-nam o'r flwyddyn gyntaf yn boethoffrwm i'r ARGLWYDD. (Lefiticus 23:10-12)

Roedd hyn ar Nissan 16 a yn nodweddiadol o atgyfodiad Iesu ar y dydd cyntaf o'r wythnos. Ef oedd blaenffrwyth pawb a atgyfodwyd:

Ond yn awr y mae Crist wedi atgyfodi oddi wrth y meirw, ac wedi dod y blaenffrwyth o'r rhai a hunasant. Canys er mai trwy ddyn y daeth marwolaeth, trwy ddyn hefyd y daeth atgyfodiad y meirw. Canys megis yn Adda y mae pawb yn marw, felly hefyd yng Nghrist y gwneir pawb yn fyw. Ond pob dyn yn ei drefn ei hun: Crist yr blaenffrwyth; wedi hynny y rhai sydd eiddo Crist ar ei ddyfodiad. (1 Corinthiaid 15:20-23)

Sabbothau yr Omer a'r Pentecost

Yn hawdd eu hanghofio ac yn aml yn cael eu hanwybyddu mae'r saith Saboth seremonïol y bu'n rhaid eu cyfrif tan y Pentecost ac y bu'n rhaid eu cadw mewn cyfnodau union o saith diwrnod llythrennol.

A chyfrif i chwi oddi wrth y fory ar ôl y Saboth (1), o'r dydd y dygasoch ysgub yr offrwm cyhwfan; saith sabothau a fydd gyflawn : hyd y fory ar ôl y seithfed Saboth (3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) rhifwch hanner can niwrnod; ac offrymwch fwyd-offrwm newydd i'r ARGLWYDD. (Lefiticus 23:15-16)

Mae'r Iddewon Karaite yn cyfeirio at y rhain fel Sabothau Omer. Yn y drydedd ran, byddaf yn darparu union restr o'r Sabothau seremonïol niferus hyn ac yn eu rhoi yn eu trefn gronolegol. Ar gyfer yr ail ran hon o'r Gyfres Cysgodol, mae'n bwysig deall faint o fathau ac elfennau gwledd oedd yn bodoli o gwbl.

Syrthiodd y Pentecost ar fory Saboth olaf Omer (7 × 7 + 1), yr hanner canfed dydd ar ôl dydd cyntaf gŵyl y Bara Croyw, a chyhoeddwyd y wledd hon hefyd yn Saboth seremonïol:

A chwi a gyhoeddwch ar yr un dydd, fel y byddo cymanfa sanctaidd (10) i chwi : ni wnewch ddim caethwaith ynddi: bydd yn ddeddf dragwyddol yn eich holl drigfannau ar hyd eich cenedlaethau. (Lefiticus 23:21)

Mae’n gwbl amlwg mai gwledd y Pentecost oedd y math ar gyfer arllwysiad yr Ysbryd Glân yn y glaw cynnar, a bod Sabothau’r Omer yn symbol o’r amser aros tan hynny.

Os ychwanegwn wledd y Pasg a chwifio ysgub y blaenffrwyth, na ddatganwyd yn benodol yn Sabothau seremonïol, at y deg Saboth seremonïol ar gyfer gwleddoedd y gwanwyn, cawn y rhai sy'n dod i'r amlwg yn aml. rhif 12 y Cyfamod eto. Y tro hwn, mae'r rhif hwn yn cyfeirio'n glir at y Cyfamod Newydd y byddai Iesu'n ei sefydlu â'i waed.

Gadewch i ni ddod yn ôl yn awr at y broblem a gyhoeddais. Deallwn eisoes pa wleddoedd oedd yn rhan o wyliau’r gwanwyn: Gŵyl y Pasg, gŵyl y Bara Croyw, ysgub y blaenffrwyth, Sabothau’r Omer, a’r Pentecost. Deallwn yn union—felly credwn, o leiaf—sut y mae’r gwleddoedd nodweddiadol hynny, sy’n adlewyrchiadau o’r ymadawiad o’r Aifft, wedi’u cyflawni’n berffaith yn eu gwrthdeip, dioddefaint Crist, ei atgyfodiad, amser aros yr Ysbryd Glân, a thywalltiad yr Ysbryd Glân ar y Pentecost. Yna mae’n siŵr na fyddai’n anodd inni greu siart o ddyddiau pwysicaf y flwyddyn OC 31, lle dangoswn mewn un golofn y digwyddiadau ynghylch marwolaeth Iesu fel y mae’r Beibl yn ei ddisgrifio, ac ar golofn arall, elfennau cysylltiedig gwleddoedd y gwanwyn. Byddem yn disgwyl i'r ddwy golofn fod mewn cytgord perffaith, oherwydd mae'n rhaid i'r math gyfateb â'i wrthdeip.

Felly, rhaid inni ddychwelyd unwaith eto at y groes, Mai 25, OC 31 ...

Dydd a Nos a llawer o Dryswch

Hoffwn eich ymgyfarwyddo â siart sylfaenol a ddarganfyddwn yn ein Sylwebaeth Feiblaidd Adventist. Fe'i hailadeiladais fel y byddwn yn gallu ei gyfieithu i wahanol ieithoedd, i'ch helpu chi yn yr erthyglau hyn gam wrth gam ar y trywydd iawn, i ddeall yn gywir drefn y digwyddiadau yn nyddiau angerdd ein Harglwydd.

Mae angen i ni wahaniaethu rhwng gwahanol systemau calendr a sut y diffiniwyd dechrau'r dydd yn y diwylliannau amrywiol. Mae un peth yn sicr, mae diwrnod yn cynnwys nos a dydd neu ddydd a nos. Ac eisoes yma, yr ydym yn canfod gwahaniaeth a ddefnyddir gan lawer o gylchoedd i gefnogi athrawiaeth Sabboth y lleuad. Gwelodd yr Iddewon ddechrau'r dydd gyda'r hwyr ar fachlud haul. Dyma’r ffordd y maen nhw wedi deall hanes y creu yn y Beibl ers miloedd o flynyddoedd, ac felly y gwnaethon ni yn Adventism, nes i Laura Lee Jones, sefydlydd “y lunar Sabbath lie”, a’i disgybl Sascha Stasch yn yr Almaen “ddod i’n bywydau”. Ond mwy am hynny yn nes ymlaen.

Rydyn ni yn ein byd “modern” wedi cael ein hyfforddi gan y babaeth i ddeall hanner nos fel dechrau’r dydd. I ni, mae'n anodd “meddwl” defnyddio dechreuadau diwrnodau eraill oherwydd rydyn ni wedi cael ein haddysgu fel hyn ers ein plentyndod. Mae’r diagram sylfaenol isod yn dangos y ddau ddechreuad diwrnod gwahanol hyn, ac mae’r enwau disgrifiadol ar gyfer y dyddiau o ddiwedd Wythnos y Dioddefaint wedi’u gosod yno, yn ôl yr hyn a ddeallwn. Mae’r “M” yn golygu hanner nos (ein “Rhufeinig” ar ddechrau’r dydd) ac mae’r “S” yn sefyll am fachlud haul (dechrau’r dydd Iddewig).

Mae dyddiau Iddewig y mis cyntaf yn cael eu henwi gyda Nissan 13 i 17 a'n dyddiau wythnos gyda'r enwau rydyn ni'n eu hadnabod. Byddaf yn awr yn ymestyn y diagram sylfaenol hwn yn raddol, i roi dealltwriaeth i chi o'r problemau y mae'n rhaid inni eu datrys.

Gwyddom o’r rhan gyntaf fod Iesu wedi marw ar y groes ddydd Gwener, Mai 25, OC 31 ar y nawfed awr sef 3 pm yn ein nodiant amser. Gadewch i ni ychwanegu hyn:

Yn awr nodwn ddigwyddiadau y dyddiau angerdd fel y'u disgrifir yn y pedair Efengyl. Rhoddwyd rhif i bob digwyddiad a gymerwyd o’r tabl ar dudalen 201 o’r English Bible Commentary, Cyfrol 5. Mae’r rhifau hyn yn cyfeirio at adnodau Beiblaidd perthnasol y pedair Efengyl, sy’n dweud wrthym pryd yn union y digwyddodd y digwyddiad yn ystod Wythnos y Dioddefaint. Gwnaethpwyd hyn fel cymorth ar gyfer eich astudiaethau eich hun.

Dyma’r tabl o’r digwyddiadau o safbwynt Iesu a’i ddisgyblion, yn union fel y mae’r Efengylau yn dweud wrthym:

Hyd yn hyn, mae popeth yn dal i fod yn ddealladwy ac yn iawn, ond ychwanegwyd y tabl hwn at ein Sylwebaeth Feiblaidd er mwyn dangos, mewn modd cwbl onest, broblem sy'n codi pan fydd rhywun yn ceisio cysoni'r digwyddiadau hyn â dilyniant gŵyl y Pasg Iddewig, sef y math o ddigwyddiadau hyn mewn gwirionedd sy'n ymwneud â chroeshoelio ac atgyfodiad Iesu.

Problem Heb ei Datrys I Gristnogaeth Gyfan

Mae Sylwebaeth y Beibl yn dangos ar y rhes uchaf gwrs gwledd y Pasg, yn union fel y mae Cristnogaeth yn ei genhedlu. Ac yn fuan, byddwn yn gweld anghysondebau rhwng math a gwrthdeip. Yn y siart a ganlyn, nodir cwrs yr ŵyl hon yn y modd y mae bron pob Cristion yn credu y cedwid gŵyl arferol y Pasg:

Yn amlwg, mae pob Cristion yn cytuno ar hyn—a chawn weld yn fuan mai camgymeriad yw hyn—fod marwolaeth Iesu ar y groes a lladd oen y Pasg wedi digwydd ar yr un funud, ac felly y byddai math a gwrthdeip wedi’u bodloni. Gadewch i ni gofio beth oedd y math:

Bydded eich oen di-nam, yn wryw o’r blwyddiaid: cymerwch ef o’r defaid, neu o’r geifr: A chadwch ef hyd y pedwerydd dydd ar ddeg o’r un mis: a holl gynulliad cynulleidfa Israel a’i lladdant yn yr hwyr. Cymerant hefyd o'r gwaed, a tharo ef ar y ddau bostyn, ac ar y postyn uchaf yn y tai, y rhai a fwytant ef. (Exodus 12:5-7)

Rydyn ni i gyd yn cytuno mai Iesu yw gwir Oen y Pasg! Nid oes amheuaeth. Ble felly mae'r broblem?

Problem Ddifrifol

Mae'r tabl uchod yn union yr un fath ag a ddangosir yn ein Sylwebaeth Feiblaidd Adventist. Argraffwyd ef i ddangos gwrthddywediad difrifol rhwng y tair Efengyl (synoptig) gyntaf ac Efengyl Ioan. Mae’r tair Efengyl gyntaf yn adrodd y canlynol:

Nawr y dydd cyntaf gŵyl y Bara Croyw daeth y disgyblion at yr Iesu a dweud wrtho, "Ble yr wyt ti am inni baratoi i ti fwyta gwledd y Pasg?" Ac efe a ddywedodd, Dos i'r ddinas at y cyfryw ddyn, a dywed wrtho, Y mae'r Meistr yn dywedyd, Y mae fy amser i yn agos; Byddaf yn cadw'r Pasg yn dy dŷ gyda'm disgyblion. A’r disgyblion a wnaethant fel y gorchmynasai yr Iesu iddynt; a hwy a baratoesant y Pasc. A phan ddaeth yr hwyr, efe a eisteddodd i lawr gyda'r deuddeg. (Mathew 26:17-20)

Ac mae'r dydd cyntaf y bara croyw, pan laddasant y pasg, meddai ei ddisgyblion wrtho, "I ba le yr wyt ti am inni fynd i baratoi i fwyta'r Pasg?" (Marc 14:12)

Yna daeth dydd y bara croyw, pryd y mae yn rhaid lladd y pasg. Ac efe a anfonodd Pedr ac Ioan, gan ddywedyd, Ewch a pharatowch inni y Pasg, fel y bwytaom. (Luc 22:7)

Yn ôl y tair Efengyl hyn, mae Iesu’n gorchymyn i’w ddisgyblion ladd oen y Pasg iddo Ef a’i ddisgyblion ar yr un diwrnod pan laddodd yr Iddewon i gyd eu hŵyn Pasg. Felly, roedd Iesu yn bendant yn bwyta'r cig oen y Pasg gyda'r disgyblion ar yr un diwrnod pan oedd yr holl Iddewon eraill yn bwyta eu hŵyn Pasg, a hynny oedd nos Iau, dechrau'r croeshoelio i'r Iddewon ddydd Gwener. Yma rydym yn ymdrin ag anghysondeb ymddangosiadol yn ein dealltwriaeth mai gwrthdeip oen y Pasg oedd marwolaeth Iesu ar y groes, oherwydd roedd y disgyblion yn paratoi oen y Pasg ar drothwy croeshoeliad Iesu. Os ydych chi'n meddwl am hyn, rydych chi'n mynd i mewn i sgid yn gyflym. Ac nid ydych chi ar eich pen eich hun!

Mae ein Sylwebaeth Feiblaidd Adventist yn cyfaddef ymhellach fod hon yn broblem sy'n bodoli trwy gydol y Cristnogaeth ac sydd wedi creu rhywfaint o ddryswch, a bod yr Efengylau Synoptig i bob golwg yn gwrth-ddweud Efengyl Ioan:

Yna y tywysasant yr Iesu o Caiaffas i neuadd y farn: a bu yn fore; ac nid aethant hwy eu hunain i mewn i'r neuadd farn, rhag iddynt gael eu halogi; ond fel y gallent bwyta y pasg. (John 18: 28)

Pan glywodd Peilat yr ymadrodd hwnnw, dug Iesu allan, ac eisteddodd ar y brawdle yn y lle a elwir y Palmant, ond yn yr Hebraeg Gabbatha. Ac yr oedd y paratoi'r Pasg, ac ynghylch y chweched awr: ac efe a ddywedodd wrth yr Iddewon, Wele eich Brenin! (Ioan 19:13-14)

Dyna wrthddywediad amlwg i'r tair Efengyl gyntaf! Mae Iesu yno'n bwyta gyda'i ddisgyblion oen y Pasg ar drothwy ei groeshoeliad ac mae gweddill yr Iddewon yn ei fwyta ar ôl ei groeshoelio! Sut gall hyn i gyd fod yn bosibl?

Yr unig beth y gallwn ei weld yn glir gan Ioan yw hynny Bu farw Iesu ar y diwrnod paratoi ac mae hwn yn ddiamau yn ddydd Gwener.

Yr luddewon gan hynny, am ei fod y paratoi, rhag i'r cyrff aros ar y groes ar y dydd Saboth, (canys dydd uchel oedd y Saboth hwnnw,) at Pilat i dorri eu coesau, ac i'w tynnu ymaith. (Ioan 19:31)

Felly gosodasant Iesu o'r herwydd diwrnod paratoi'r Iddewon; canys yr oedd y bedd yn agos. (Ioan 19:42)

Os gwelwch yn dda, gadewch i ni gofio hyn bob amser. Mae hyn wedi'i sefydlu'n glir. Rhaid i unrhyw un sydd am ddisodli hyn oddef y cyhuddiad ei fod yn siarad yn erbyn y Beibl.

Ond nawr mae hyd yn oed mwy yn mynd yn gymysg! Oherwydd, dim ond yn y deml y lladdwyd oen y Pasg a phenderfynwyd amser penodol ar ei gyfer. Roedd hyn ar y prynhawn cyn y byddai'r oen yn cael ei fwyta ar ôl machlud haul. Roedd yn rhaid i'r disgyblion gadw ato. Yn ôl Mishna (Pesahim 5:1) roedd rheol arbennig pe bai lladd Oen y Pasg yn disgyn ar ddydd Gwener (diwrnod paratoi). Dylai’r rheol hon achosi cur pen mawr inni os credwn fod marwolaeth Iesu ar y groes wedi digwydd ar y nawfed awr ar ddydd Gwener fel y gwrthdeip o'r aberth beunyddiol , oherwydd mae'n darllen, os yw'r diwrnod cyn y Pasg yn disgyn ar ddiwrnod cyn y Saboth (dydd Gwener), roedd yn rhaid lladd yr aberth dyddiol rhwng 12:30 am a 1:30 pm ac nid ar y nawfed awr!

Mae llawer o ddryswch ac rydym yn gwybod pwy yw tad pob dryswch: Satan!

Her

Mae ein “hysgolheigion” yn y BRI ac awduron Sylwebaeth Beibl Adventist y Seithfed Dydd o leiaf wedi cydnabod y broblem, ac yn Nodyn 1 o’r nodiadau ychwanegol ar Bennod 26 o Matthew, yng Nghyfrol 5 ar dudalennau 532-537 o’r argraffiad Saesneg, gallwn ddarllen bod yr holl arbenigwyr ym mhob un o’r Crediniaethau yn chwilio’n ofer am ateb. Nid ydynt yn gwybod sut i egluro'r anghysondebau ymddangosiadol hyn rhwng yr Efengylau. Mae hyn wrth gwrs er mawr lawenydd i elyn eneidiau a cheidwaid y Saboth lleuadol, sy'n cyflwyno i ni eu datrysiad eu hunain fel pe bai'n taflu achubiaeth atom. Maen nhw hyd yn oed yn ein herio ni’n ddigywilydd ar un o’u gwefannau traffig uchel erbyn hyn gyda channoedd o filoedd o ddilynwyr sy’n cael eu recriwtio’n bennaf o gyn Adfentwyr (Cyfle Olaf y Byd), gan addaw miliwn o ddoleri i'r un a all brofi o'r Bibl fod yr luddewon yn cadw y seithfed dydd Sabboth ar ddiwrnod heblaw eu Sabbothau lleuadol. Ni wn i, gyfeillion annwyl, sut yr ydych yn gweld hyn, ond nid oes gennyf fi yn fy ngweinidogaeth fach un dyn ddigon o arian i gynnig gwobrau tebyg. Dim ond y rhai nad oes ganddynt unrhyw sensitifrwydd Cristnogol, nad ydynt yn synhwyro bod y gelyn yn amlwg y tu ôl i wefannau o'r fath. Wrth gwrs, fe gawson nhw esboniad Saboth lleuad am y broblem dau Pasg gan “Grace Amadon” eto o’r isfyd, ond yn syml iawn “anwybyddwyd” yr ateb go iawn oherwydd diffyg astudiaeth Feiblaidd.

Oedd, roedd gan yr Israeliaid galendr yn canolbwyntio ar y cyfnodau lleuad, ac roedd eu dathliadau seremonïol yn seiliedig ar y calendr hwn. Roedd pwrpas penodol iawn i hyn. Gwyddom o Colosiaid 2:16-17, mai dim ond “ oedd y Sabothau seremonïol y soniwyd amdanynt yno “cysgod o bethau i ddod”. Beth a ddywedodd yr apostol Paul wrth hyny? Mae'n tanlinellu yno na ddylid cymysgu'r Sabothau seremonïol sy'n gysylltiedig â'r lleuad (Sabothau cysgodol) â'r Saboth seithfed dydd, oherwydd fel arall byddai'r pedwerydd gorchymyn wedi'i hoelio ar y groes gyda Iesu, ac ni fyddai hyd yn oed ceidwaid Saboth y lleuad yn cael mwy o ddadleuon dros eu Sabothau lleuad, a gallem roi'r gorau i gadw'r Saboth yn gyfan gwbl. Fodd bynnag, nid ydynt yn gallu esbonio pam y mae Paul yn dweud yn anuniongyrchol bod y Sabothau lleuad cysgodion, neu brophwydoliaethau, o bethau i ddyfod. Maen nhw'n anwybyddu'r arwydd proffwydol pwysicaf hwn gan yr apostol, ynghyd â'r problemau y mae'n eu hachosi iddyn nhw.

Felly, beth oedd pwrpas y Sabothau lleuad a'r gwleddoedd? Po fwyaf y byddwn yn ei ddeall am y gwyliau Iddewig, y mwyaf y byddwn yn gweld beth oedd pwrpas yr holl wyliau hyn, a oedd i gyd yn dibynnu ar y lleuad. Dylent—fel yr aiff yr apostol yn ei flaen— rag-gysgodi “corff Crist” neu broffwydo digwyddiadau sy'n troi o amgylch cynllun Crist o iachawdwriaeth i ddynolryw. Roedd rhai cyflawniadau o’r “Sabothau cysgodol” hyn yng ngwleddoedd y gwanwyn ar ddyfodiad cyntaf Iesu. Rhaid dangos hyn yn fuan mewn modd eglur, perduraidd, ac anwrthwynebol. Nid yw gwleddoedd eraill, fodd bynnag, wedi'u cyflawni, a bydd y rheini'n rhan o faterion cymhleth y drydedd ran.

Ymdrechion i Egluro

Gan ddychwelyd at feddygon Adventist, diwinyddion, ac ysgolheigion a roddodd amlinelliad cynhwysfawr iawn i ni o'r broblem dau Pasg yn Sylwebaeth y Beibl, rydym yn dod o hyd i bedwar model esboniadol gwahanol a ddefnyddir yn y Credo, sy'n ceisio esbonio'r anghysondebau ymddangosiadol yn yr Efengylau:

1. Mae un model yn honni bod pryd y Pasg, sef swper olaf Iesu gyda’r disgyblion hefyd, a drefnwyd gan Iesu fel Pasg seremonïol “uwch”.. Yn ôl yr esboniad hwn, Nissan 14 fyddai'r dydd Gwener a'r Pasg a grybwyllwyd gan John fyddai'r un gwir. Y gwrthddadl yw y gellir diystyru hyn fel ffug trwy ddadansoddiad gofalus o ddefnydd geiriau awduron yr Efengylau Synoptig. Dylem hefyd gofio: Iddew oedd Iesu, Ef oedd sylfaenydd y grefydd Iddewig hyd yn oed, a chadwodd y rheolau a roddodd ei Hun. Daeth i gyflawni'r gyfraith, nid i'w dinistrio. Ef ei hun oedd wedi siarad â Moses ac wedi gweithredu'r mathau yn yr Exodus ac a roddodd i Moses yn Lefiticus 23 y cyfarwyddiadau ar sut i gadw'r gwyliau. Pam felly y dylai dorri ei gyfarwyddiadau ei hun? Felly, mae hyd yn oed ein hysgolheigion Adventist yn diystyru'r ymgais hon i ddatrys y broblem, a'r tro hwn rwy'n cytuno â nhw.

2. Yr union ddadl gyferbyn yw nad gwir y Pasg oedd Pasg Ioan, ond y pryd seremonïol oedd yn cyd-fynd â gwledd y Bara Croyw. Yn ôl yr esboniad hwn, byddai dydd Gwener wedi bod yn Nissan 15 a swper y noson cyn dathliad swyddogol y Pasg ar yr amser penodedig. Cawn weled fod yr esboniad hwn yn cynnwys gradd uchel o wirionedd, ond yn dal i gynnwys gwall angheuol rhaid cywiro hynny o reidrwydd, fel bod popeth yn cysoni. Mae awduron ein Sylwadau Beiblaidd yn datgan yn glir yn eu barn ar y ddamcaniaeth hon y gellir dangos trwy ysgrifeniadau Josephus fod y term “Pasg" mewn ystyr ffigurol yn cael ei gymhwyso at bob un o'r 8 gwyliau (Pasg a saith niwrnod gŵyl y Bara Croyw) y pryd hwn. Felly, gallai “bwyta’r Pasg” o Ioan 18:28 fod wedi cael ei ddefnyddio ar gyfer unrhyw ddiwrnod arall o wledd y Bara Croyw ac nid oedd yn rhaid ei ddehongli o reidrwydd fel union ddiwrnod pryd bwyd y Pasg.. Byddwn yn gweld bod hyn yn wir yn wir.

Daw’r gwall angheuol y soniais amdano os ceisiwn gysoni atgyfodiad Iesu fel gwrthdeip offrwm ysgub tonnau Lefiticus 23.

A bydd yn chwifio'r ysgub gerbron yr ARGLWYDD, i'w derbyn i chwi: drannoeth ar ôl y Saboth bydd yr offeiriad yn ei chwifio. (Lefiticus 23:11)

Cyfeiria y Sabboth, yr hwn a elwir Sabboth yn yr adnod, at ddydd cyntaf gŵyl y Bara Croyw ychydig adnodau yn gynt. Saboth seremonïol oedd hwn, ni waeth ar ba ddiwrnod y disgynnodd. O hyn allan, byddaf yn galw hyn yn a sabbath cysgodol yn ôl Colosiaid 2:16-17. Felly mae Saboth cysgodol yn Saboth seremonïol a roddwyd gan gyfarwyddiadau dydd gwyl Jehofa ac a allai ddisgyn ar unrhyw ddiwrnod o’r wythnos.

Yn y dydd cyntaf [o wyl y Bara Croyw] cymanfa sanctaidd a fyddwch : ni wnewch ddim caethwaith ynddi. (Lefiticus 23:7)

Yn unol â hynny, pe bai dydd Gwener y croeshoeliad eisoes wedi bod yn Nissan 15, dylai’r ysgub o flaenffrwyth fod wedi’i chwifio ar y seithfed dydd Saboth (Sadwrn) ac felly ni fyddai’r wrthdeip i atgyfodiad Iesu wedi disgyn ar ddiwrnod cyntaf yr wythnos (dydd Sul) fel y dywed adnodau eraill o’r Beibl (e.e. Marc 16:2). Rwy'n gwybod, mae hyn i gyd yn ymddangos yn ddryslyd iawn, ond peidiwch â phoeni, nid ydych chi ar eich pen eich hun. Mae'r byd Cristnogol cyfan wedi drysu ac nid chi yn unig.

A dwi'n cyfaddef yn blwmp ac yn blaen fy mod i o'r un clwb! Fodd bynnag, rwy'n astudio yn y modd canlynol. Yr wyf bob amser yn gweddîo cyn agor Uyfr y Uyfrau, a phan ddelwyf i ran nad wyf yn ei deall, yr wyf yn myned i weddi. Yn aml, rydw i hyd yn oed yn cwympo i gysgu mewn gweddi dros thema a phan fyddaf yn deffro yn y bore, mae'r Arglwydd wedi rhoi'r ateb neu awgrym i mi ddod o hyd i'r ateb yn fy meddwl. Yna, yr wyf yn ei ganmol ac yn dechrau astudio'r rhan o'r newydd, ac yn fanylach, gan weld gyda syndod sut mae popeth yn cysoni'n sydyn. Dim ond gweithiwr gwerin a gwyddonydd cyfrifiadur ydw i fy hun. Ni fyddwn yn gallu datrys materion mor ddifrifol a dadleuol ar fy mhen fy hun pe na bai Duw yn rhoi hynny i gyd i mi. Iddo Ef y perthyn pob gogoniant. Mae popeth rydych chi'n ei ddarllen yma trwy ei Ysbryd Glân.

3. Mae'r trydydd dull yn cymryd i ystyriaeth y ffaith na fyddai Iesu fwy na thebyg wedi torri Ei reolau ei hun, gan nodi mai Swper yr Arglwydd a ddisgrifir yn yr Efengylau Synoptig fyddai'r Swper Olaf a oedd yn deipolegol gywir. Ond mae'n cynnig ei fod yn cael ei gadw'n gyfiawn gan Iesu a'i ddisgyblion, tra bod yr Iddewon eraill yn camddeall cyfarwyddiadau Lefiticus 23 ac yn cadw'r Pasg ar y diwrnod anghywir (ddiwrnod yn ddiweddarach). Mae hyn yn golygu bod traddodiad gwallus wedi dod i'r amlwg. Yn y dull hwn, byddai'r dydd Gwener wedi bod yn Nissan 14.

Gwyddom o’r Mishna (Pesahim 5, 5-7) fod yn rhaid lladd oen y Pasg yn y deml a dim ond ar y dyddiad penodedig yr oedd hyn yn bosibl (ac mae pawb yn cymryd mai Nissan 14 oedd hwn). Ni fyddai neb, hyd yn oed disgyblion Iesu, wedi gallu dod ar ddiwrnod gwahanol i’r deml i ladd a pharatoi eu hŵyn Pasg. Byddent wedi cael eu diarddel o'r deml. Wrth werthuso’r dull hwn, mae ein Sylwebaeth Feiblaidd yn esbonio (Cyfrol 5, t. 536):

Mae'n debyg bod y disgyblion yn cydnabod dydd Iau fel y diwrnod y dylid paratoi'n iawn ar gyfer y Pasg, ym mlwyddyn y croeshoelio (gweler Matt. 26:17, Luc 22:7), ac roedd yn ymddangos eu bod yn cymryd yn ganiataol mai nos Iau oedd yr amser priodol ar gyfer bwyta pryd y Pasg. P’un a oedd y pwnc wedi bod yn cael ei drafod a bod Iesu wedi rhoi gwybod iddynt y byddai’r amser dathlu yn eithriad ac yn dod ar ddydd Iau yn hytrach na nos Wener, neu a oeddent yn ystyried bod nos Iau yn amser arferol ar gyfer y dathlu, ni chawn wybod. Mae'r ysgrifenwyr synoptig yn dawel am unrhyw beth anarferol am fwyta'r Pasg nos Iau gan Iesu a'r disgyblion.

Gyda'r dull hwn, mae gennym broblem yr offrwm ysgub tonnau unwaith eto, a'r tro hwn mae'n dod o'r safbwynt teipolegol. Roedd ein sylwebwyr Beiblaidd yn anwybyddu hyn yn llwyr. Os oedd Iesu a’r disgyblion wedi bwyta oen y Pasg nos Iau (sef yr hwyr i’r dydd Gwener), mae’n rhaid mai Nissan 14 oedd dydd Iau pan oedd yr oen i’w ladd. Byddai hyn wedi gwneud dydd Gwener yn ddydd cyntaf gŵyl y Bara Croyw a'r Saboth cysgodol, a dylai ysgub y blaenffrwyth fod wedi ei chwifio ar ddydd Sadwrn (y seithfed dydd Saboth). Felly, byddai dydd Sadwrn wedi bod yn Nissan 16. Gan fod yr ysgub don yn symbol o atgyfodiad Iesu, byddai'r Arglwydd wedi methu â chyflawni'r math hwn. Ar y diwrnod hwn, profwyd bod Iesu yn y bedd a gorffwysodd oddi wrth Ei weithredoedd. Petai Ef wedi cadw'r Pasg yn gywir ac wedi cyflawni'r math hwn (beth oedd y gwrthdeip?), yna gyda'r dull hwn ni allai byth fod wedi cyflawni'r math o offrwm ysgubau tonnau ar y dydd cyntaf o'r wythnos gyda'i atgyfodiad. A ydych yn dal i gredu y gallwn ddatrys yr holl broblemau hynny?

4. Mae ymagwedd ddiddorol iawn sy'n dangos pa mor fawr oedd y problemau gyda dealltwriaeth o galendr Duw eisoes yr adeg honno, yn nodi bod yna eisoes yn amser Crist. grwpiau ffydd gwahanol yr oedd ganddo wahanol ddehongliadau o ordinhadau yr wyl. Felly, daeth rhai Cristnogion i’r casgliad efallai dwy wledd Pasg wahanol eu cadw. Maen nhw’n credu bod yna un grŵp oedd yn meddwl mai dydd Iau oedd Nissan 14, tra bod eraill yn gweld dydd Gwener fel Nissan 14. Felly, byddai Iesu wedi dathlu’r Pasg gyda’r Iddewon “ceidwadol” (Phariseaid) ddydd Iau a’r arweinwyr Iddewig mwy “rhyddfrydol” (y Sadwceaid) yn dathlu Gŵyl y Bara Croyw y noson o’r blaen, Pasg Ioan.

Mae'r dull hwn yn arwain at broblem yr ysgub don yn cynnig eto, fel y disgrifiwyd ddwywaith o'r blaen. Pe bai Iesu wedi dathlu’r Pasg “cywir” gyda’i ddisgyblion nos Iau, dylai fod wedi codi ar ddiwrnod “cywir” yr offrwm ysgubau, a dydd Sadwrn ac nid dydd Sul fyddai hynny. Eto, nid yw hyn yn cael ei grybwyll yn Sylwebaeth y Beibl, nad yw beth bynnag yn delio llawer â chyflawniadau Iesu o'r mathau hyn - sy'n ymddangos i mi braidd yn rhyfedd ar gyfer Sylwebaeth Beibl Adventist y Seithfed Dydd.

Y “Casgliadau” ar dudalen 537 yw’r canlyniad cyfatebol:

Mae gennym yma un enghraifft arall lle mae'n ymddangos mai ein hanwybodaeth heddiw o arferion Iddewig hynafol yw'r achos o'n hanallu i gysoni datganiadau Ioan a'r Synoptics sy'n ymddangos yn wrthgyferbyniol.

Mae awduron Bible Commentary yn parhau, gan ddweud “heb dderbyn unrhyw un o’r pedwar esboniad arfaethedig hyn”, maen nhw nawr yn cynnig eu dilyniant eu hunain o ddigwyddiadau. I grynhoi, dyma’r cynigion yn Sylwebaeth y Beibl:

a. Cafwyd dathliad dwbl o wyl y Pasg, yn seiliedig ar anghydfodau crefyddol ymhlith yr Iddewon.

b. Nos Iau, roedd Iesu wedi dathlu’r Swper Olaf a phryd y Pasg yn gywir gyda’r disgyblion ar fachlud haul yn oriau mân Nissan 14, a dyma oedd gwir ddathliad Pasg.

c. Bu farw Iesu ar adeg yr aberth gyda’r hwyr a lladd ŵyn y Pasg ddydd Gwener, Nissan 14.

d. Ym mlwyddyn y croeshoeliad, roedd dathliad swyddogol y Pasg nos Wener ar ôl y croeshoeliad.

e. Gorffwysodd Iesu yn y bedd yn ystod y seithfed dydd Saboth, a oedd yn y flwyddyn hon yn cyd-daro â'r Saboth seremonïol, Nissan 15, diwrnod cyntaf y bara croyw.

dd. Cododd Iesu o'r bedd yn gynnar fore Sul, Nissan 16, y diwrnod y bu'n rhaid chwifio'r ysgub don yn y deml, a oedd yn nodweddiadol o'r atgyfodiad.

Ac yn y casgliad i'r “casgliadau” hyn maen nhw'n dweud:

Yn ffodus, nid oes angen datrys y broblem hon er mwyn manteisio ar iachawdwriaeth trwy “Grist ein Pasg,” a “aberthwyd drosom.” (1 Cor. 5:7).

Yn yr erthygl nesaf, byddaf yn dangos i chi pwy sy'n iawn ac i ba raddau. Byddaf yn dangos na chafwyd dathliad dwbl o wyl y Pasg. Byddaf yn dangos hynny yr holl Iddewon a bu hyd yn oed Iesu ynghyd â’i ddisgyblion yn dathlu pryd y Pasg nos Iau yn ôl y dehongliad priodol o’r teip Beiblaidd. Rwyf eisoes wedi dangos bod Iesu wedi marw ar y groes ddydd Gwener, Mai 25, OC 31 ar y nawfed awr, ond byddaf yn awr yn dangos mai Nissan 14 oedd hwn yn wir ac nid Nissan 15, fel y mae llawer yn honni. Byddaf yn dangos nos Wener na chafwyd unrhyw ddathliad swyddogol o’r Pasg a bod atebion “arfaethedig” Sylwadau Beiblaidd BRI yn sylfaenol anghywir, yn ogystal â phob un o’r pedwar datrysiad arall a gynigiwyd gan Gristnogaeth yn flaenorol. Mae rhannau bob amser yn gywir, ond mae gwall yn dal i fodoli na ellid ei ddatrys. Byddaf yn dangos sut y mae’n bosibl, er gwaethaf y gwrthddywediadau disgwyliedig, fod pwyntiau e ac f wedi’u cyflawni’n union, a sut y gellir datrys problem y ddau Bara Croyw a’r ysgub don.

Ac rwy’n anghytuno’n llwyr â’r sylwebwyr nad oes angen dod o hyd i ateb i’r problemau hyn, a hoffwn dynnu sylw at Ellen G. White unwaith eto, a ddywedodd:

Byddai yn anghenrheidiol i'w eglwys yn mhob oes Iwyddiannus wneyd Ei farwolaeth dros bechodau y byd yn destyn meddwl ac astudiaeth ddofn. Dylai pob ffaith sy'n gysylltiedig ag ef gael ei gwirio heb amheuaeth. {DA 571.2}

Os na wyddom beth a ddygwyddodd gan hyny, ni a allem wrthbrofi ceidwaid y Sabbath lloerig â'u hathrawiaeth ddiafol, na'r luddewon a haerant fod ein Hefengylau yn llawn o wrthddywediadau. Felly, byddai'r amheuaeth sydd wedi'i blannu ynom yn codi un diwrnod, a byddem yn gadael y llwybr i fywyd. Nid oes unrhyw un yn cael ei achub gan y wybodaeth hon, ond mae'n rhaid i'n traed gael eu seilio ar sylfaen gadarn rhag i ni gael ein hysgubo i ffwrdd gan yr ystorm sydd i ddod.

Mae’r astudiaeth gymhleth hon, sy’n rhaid cyfaddef, yn fendith arbennig i’r rhai sy’n dyfalbarhau hyd y diwedd: dealltwriaeth lwyr o arwyddocâd y gwyliau Iddewig, eu cyflawniad yn y gorffennol a’r dyfodol yn holl hanes pobl yr Adfent o’i dyddiau cynnar hyd eu mynediad gogoneddus i’r Ganaan nefol, oherwydd "Yn yr un modd rhaid cyflawni'r mathau sy'n ymwneud â'r ail ddyfodiad ar yr amser a nodir yn y gwasanaeth symbolaidd." {GC 399.3}

Darllenwch ymlaen yn Cysgodion y Groes — Rhan II...