Cyhoeddwyd yn wreiddiol ar ddydd Mercher, Mehefin 2, 2010, 3:30 pm yn Almaeneg yn www.letztercountdown.org
Wrth astudio Cloc Duw yn Orion daethom i ddeall sut y bu i Dduw arwain a chadw Ei eglwys yn ystod y 166 mlynedd diwethaf o’i thaith i’r nefoedd, ond dysgom hefyd am dreialon aruthrol yr oedd yn rhaid iddi fynd drwyddynt a sut y gwnaeth y treialon hynny achosi difrod cynyddol i long yr eglwys. Safai riffiau enfawr yn erbyn y cwch: Y Rhyfel Byd Cyntaf ym 1914 a rannodd yr eglwys yn ddwy ran, ac yna'r gyfundrefn Natsïaidd a achosodd am ddeng mlynedd yn dechrau gyda 1936 sifftio pellach o fewn yr eglwys. Mae'r cyfan yn mynd i ddangos i ni heddiw bod eglwys Adventist y Seithfed Diwrnod yn fwy tebygol o gymryd ei safiad gyda llywodraethwyr y byd ar adegau o argyfwng. Nododd Duw y flwyddyn 1986 yn hanes Ei eglwys, ond ni allai llawer ei adnabod ar unwaith oherwydd bod cymaint o ddysgeidiaeth ffug eisoes wedi treiddio i'r eglwys yn ormodol i'r holl aelodau gynnal barn gwbl glir. Cyrhaeddodd Eglwys Adventist y Seithfed Diwrnod y pwynt lle daeth hyd yn oed at y babaeth gydag anrhegion ac yn y pen draw dechreuodd gymryd rhan yn gyhoeddus ac yn swyddogol mewn digwyddiadau eciwmenaidd byd-eang. Pwy fyddai wedi dychmygu y byddai’r unig “eglwys Brotestannaidd lem” yn penlinio ynghyd â’r pab i weddïo am heddwch bydol, na fydd yn ôl y Beibl byth yn bodoli, a hyd yn oed yr union sôn am heddwch o’r fath sy’n cyhoeddi dinistr dynolryw?
Canys pan ddywedant, Heddwch a diogelwch; yna y daw dinistr disymwth arnynt, fel llafur gwraig feichiog; ac ni ddiangant. (1 Thesaloniaid 5:3)
Felly, rhaid inni ofyn i ni ein hunain sut y gallai fod wedi dod i hyn? Bu hollt yr eglwys yn 1914 oherwydd y materion a all Cristion gymryd rhan mewn rhyfel ai peidio, ac i ba raddau y gellir troseddu’r Saboth mewn sefyllfa o’r fath, a bu hyd yn oed y brad yn erbyn y brodyr gan rai o arweinwyr eglwysig yr Almaen yn ystod y blynyddoedd o dan y gyfundrefn Natsïaidd—nid oedd yr holl weithredoedd erchyll hyn yn ddigon i ddweud bod yr eglwys wedi dod i’r pwynt o “ymrwymo ar y llwyfan” gyda’r Iesu fel pe bai’n ymrwymo i’r byd. Mae yn y neges i’r bedwaredd eglwys, Thyatira, sy’n cyd-daro â dechrau pedwerydd sêl 1986 ac sy’n darllen fel a ganlyn:
Er hynny y mae gennyf ychydig o bethau yn dy erbyn, oherwydd dy fod yn dioddef y wraig honno Jesebel [yr eglwys Rufeinig], yr hon sydd yn ei galw ei hun yn broffwydes [Fatican], i ddysgu ac i hudo fy ngweision i cyflawni godineb, ac i fwyta pethau a aberthwyd i eilunod. A rhoddais le iddi [y chwe gorymdaith gyntaf o amgylch Jericho, gw Hanes yn ailadrodd] i edifarhau am ei phuteindra; ac nid edifarhaodd hi. Wele, mi a'i bwriaf hi i wely, a'r rhai a odinebant â hi i orthrymder mawr [amser o drafferth], oddieithr iddynt edifarhau am eu gweithredoedd. A lladdaf ei phlant hi â marwolaeth [y 7 pla]; a bydd yr holl eglwysi yn gwybod mai myfi yw'r hwn sy'n chwilio'r awenau a'r calonnau: a rhoddaf i bob un ohonoch yn ôl eich gweithredoedd. [Ail Ddyfodiad Iesu]. (Datguddiad 2: 20-23)
Ni roddwyd y Saboth i fyny yn gyfan gwbl gan yr eglwys er gwaethaf troseddau arweinwyr 18 o wledydd Ewropeaidd yn ystod seliau 1914 a 1936. Ymddiheurodd arweinwyr eglwysi Almaeneg ac Awstria hyd yn oed yn swyddogol ym Mai 2005 am i'r eglwys gefnogi'r gyfundrefn Natsïaidd yn ystod blynyddoedd rhyfel yr Ail Ryfel Byd a'i bod wedi cymryd rhan yn erledigaeth Iddewon trwy eu hymddygiad goddefol (Archifau AdventistReview.org 2005):
Arweinwyr Eglwysi yn Dweud “Mae'n Ddrwg gennym ni”
Mae eglwysi Almaenig ac Awstria yn ymddiheuro am weithredoedd yr HolocostGAN MARK A. KELLNER, cyfarwyddwr cynorthwyol ar gyfer newyddion a gwybodaeth Adran Cyfathrebu'r Gynhadledd Gyffredinol
Gan nodi trigain mlynedd ers diwedd yr Ail Ryfel Byd, mae arweinwyr eglwysi Adventist y Seithfed Diwrnod yn yr Almaen ac Awstria wedi rhyddhau datganiad yn dweud eu bod yn “edifar yn fawr” am unrhyw gyfranogiad neu gefnogaeth i weithgareddau Natsïaidd yn ystod y rhyfel. Mae’r cyrff eglwysig yn “cyfaddef yn onest” fethiant “i ddilyn ein Harglwydd” trwy beidio ag amddiffyn Iddewon, ac eraill, rhag hil-laddiad y cyfnod hwnnw, a adnabyddir yn gyffredinol fel yr Holocost. Bu farw miliynau o bobl o erchyllterau rhyfel, gan gynnwys mwy na 6 miliwn o Iddewon a gafodd eu difodi mewn erledigaethau Natsïaidd yn ystod y cyfnod 12 mlynedd rhwng 1933 a 1945.
Cyhoeddwyd y datganiad i ddechrau yn rhifyn Mai 2005 o Advent-Echo, cylchgrawn eglwysig Almaeneg misol, a bydd hefyd yn ymddangos mewn cyhoeddiadau Almaeneg eraill, meddai Günther Machel, llywydd Cynhadledd Undeb De’r Almaen ac un o dri llofnodwr i’r datganiad.
Mae copi o'r datganiad wedi'i ddarparu i Yad Vashem, Awdurdod Cofio Merthyron ac Arwyr yr Holocost yn Israel, ychwanegodd Rolf Pöhler, cyn-lywydd ardal eglwys Gogledd yr Almaen sydd bellach yn gynghorydd diwinyddol y rhanbarth hwnnw ac a fu'n ymwneud â drafftio'r datganiad.
“Rydym yn gresynu’n fawr nad oedd cymeriad unbennaeth Sosialaidd Genedlaethol wedi’i wireddu mewn amser ac yn ddigon amlwg, ac nid oedd natur annuwiol ideoleg [Natsïaidd] wedi’i nodi’n glir,” mae’r datganiad, fel y’i cyfieithwyd o’r Almaeneg, yn darllen. Dywed yr eglwys ei bod hefyd yn gresynu “hynny yn rhai o’n cyhoeddiadau . . . cafwyd hyd i erthyglau yn gogoneddu Adolf Hitler ac yn cytuno ag ideoleg gwrth-Semitiaeth mewn ffordd sy’n anghredadwy o [safbwynt] heddiw.”
Mynegodd arweinwyr eglwysig edifeirwch hefyd bod “ein pobl wedi dod yn gysylltiedig â ffanatigiaeth hiliol gan ddinistrio bywydau a rhyddid 6 miliwn o Iddewon a chynrychiolwyr lleiafrifoedd yn Ewrop gyfan” ac “nad oedd llawer o Adfentwyr y Seithfed Dydd yn rhannu angen a dioddefaint eu cyd-ddinasyddion Iddewig.”
Testun gofid mawr, a nododd y datganiad, oedd bod cynulleidfaoedd Adventist yr Almaen ac Awstria “wedi gwahardd, gwahanu a gadael [aelodau eglwysig a oedd] . . . o darddiad Iddewig iddynt eu hunain fel eu bod yn cael eu traddodi i garchar, alltudiaeth neu farwolaeth.”
O dan archddyfarniadau hiliol amrywiol, fe wnaeth rhai cynulleidfaoedd Adventist ddiarddel aelodau o'r dreftadaeth Iddewig. Gosodwyd un, Max-Israel Munk, mewn dau wersyll crynhoi gan y Natsïaid a goroesodd a dychwelyd i'w eglwys ar ôl y rhyfel. Dywedodd nad oedd yn dymuno ymddwyn tuag at ei gynulleidfa yn y ffordd y cafodd ei drin, yn ôl Daniel Heinz, archifydd eglwys ym Mhrifysgol Adventist Friedensau sydd wedi astudio gweithgareddau Adventist yn ystod y cyfnod Sosialaidd Cenedlaethol.
Ynghyd â Machel, yr arweinwyr eraill a arwyddodd y datganiad oedd Klaus-Juergen van Treeck, llywydd Cynhadledd Undeb Gogledd yr Almaen, a Herbert Brugger, llywydd yr Eglwys Adventist yn Awstria. Pöhler a Johannes Hartlapp, hanesydd eglwys yn Friedensau, ddrafftiodd y datganiad y mae'r datganiad yn seiliedig arno. Pleidleisiodd pob un o’r tair ardal ddaearyddol eglwysig i gymeradwyo’r testun, meddai Pöhler.
Yn y datganiad, mae’r tri yn honni nad yw’r “ufudd-dod sy’n ddyledus i awdurdodau’r wladwriaeth yn arwain at ildio argyhoeddiadau a gwerthoedd Beiblaidd.” Dywedon nhw, er mai dim ond Duw all farnu gweithredoedd cenedlaethau blaenorol, “yn ein dydd ni, fodd bynnag, rydyn ni am gymryd safiad penderfynol dros iawn a chyfiawnder - tuag at bawb.”
Dywedodd Brugger, mewn cyfweliad ffôn, “Roedd aelodau ein heglwys yn gwerthfawrogi cyhoeddi’r ddogfen hon yn fawr.” Ni dderbyniwyd unrhyw arwydd o ymateb gan gymuned Iddewig Awstria, ond dywedodd Brugger nad yw'r Eglwys Adventist mor adnabyddus yn Awstria ag y mae rhai mudiadau eraill.
Pan ofynnwyd iddo sut y gallai eglwys sy’n ystyried cadw’r Saboth fel un o’i chredoau craidd gefnu ar geidwaid Saboth Iddewig yn ystod cyfnod o erledigaeth, awgrymodd Brugger mai ystyriaethau gwleidyddol, nid diwinyddol, a allai fod wedi arwain at y strategaeth.
Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf roedd rhan o eglwys Adfentydd yr Almaen wedi gwahanu, gan wrthwynebu unrhyw wasanaeth milwrol. Arweiniodd hyn at y Sosialwyr Cenedlaethol yn 1936 i wahardd yr hyn a elwir yn “Mudiad Diwygio” yn ystod eu cyfnod mewn grym. Dywedodd Brugger y gallai pryder ynghylch cau’r prif eglwysi Adventist gan y Natsïaid fod wedi pwyso ar arweinwyr yn yr oes honno.
“Dw i’n meddwl yn ystod yr amseroedd yma fod arweinwyr swyddogol ein heglwys yn ofni colli’r rheolaeth dros yr eglwys a cholli’r eglwys oherwydd bod yr awdurdodau gwleidyddol wedi gwneud hynny’n barod. . . [wedi drysu] ein heglwys gyda’r mudiad Diwygio,” esboniodd. “Rwy’n meddwl bod ein harweinwyr yn ofni colli cydnabyddiaeth swyddogol ein heglwys, felly efallai nad oeddent [mor ffyddlon] i’n credoau ag a fyddai wedi bod yn angenrheidiol.”
Cafodd prif eglwys Adventist y Seithfed Diwrnod yn yr Almaen hefyd ei gwahardd am gyfnod byr o dan y Natsïaid, yn nodi Pöhler. Arweiniodd gwrthdroad cyflym gan y drefn at ryddhad ymhlith Adfentwyr ond hefyd at lefel o gydweithrediad afiach gyda'r llywodraeth.
“Fe wnaethon ni nid yn unig gadw’n dawel, ond fe wnaethon ni hefyd gyhoeddi pethau na ddylen ni byth fod wedi’u cyhoeddi. Fe wnaethon ni gyhoeddi syniadau gwrth-Semitaidd nad oedd eu hangen mewn gwirionedd, o’n safbwynt ni,” meddai Pöhler mewn cyfweliad ffôn.
“Roedd yn rhaid i ni sylweddoli bod un datganiad anghywir, un symudiad anghywir gan berson yn golygu y gallai fod mewn gwersyll crynhoi,” meddai Pöhler am yr oes honno. “[Dyna’r] rheswm pam y gwnaethom wahardd a diarddel Adfentwyr a aned yn Iddewig o’n plith: Pe na bai eglwys leol wedi gwneud hyn, byddai [y Natsïaid] wedi cau’r eglwys, wedi mynd â’r hynaf i’r carchar, a byddai wedi golygu y byddai’r eglwys gyfan wedi’i gwahardd.”
Tra bod rhai Adfentwyr Ewropeaidd wedi cymryd safiadau dewr i amddiffyn Iddewon, aeth eraill ymlaen yn rhannol oherwydd pryder am eu teuluoedd a'u heglwysi. Byddai’n ddigon anodd i unigolyn estyn allan at berson Iddewig, esboniodd Pöhler, ond roedd peryglu bywydau’r rhai mewn cynulleidfa yn faich ychwanegol. Roedd rhybudd o'r fath hyd yn oed yn cael ei adlewyrchu yn yr enwau a ddefnyddir gan Adfentwyr Almaeneg, meddai.
Dywedodd Daniel Heinz, cyfarwyddwr archifau eglwys yn y brifysgol Adventist yn Friedensau, yr Almaen, fod ei ymchwil i straeon Adfentwyr a helpodd Iddewon yn ystod y rhyfel wedi arwain at ddarganfod y rhai a weithredodd yn llai anrhydeddus.
Mae gwrthwynebiad i bolisïau’r Natsïaid, yn ogystal ag ymateb tosturiol ond dewr llawer o Gristnogion, yn eu plith Adfentwyr y Seithfed Dydd, i amddiffyn bywydau’r rhai o dan erledigaeth y Natsïaid, wedi’u dogfennu ledled Ewrop, gan gynnwys Gwlad Pwyl, Hwngari, yr Iseldiroedd, a Denmarc.
“Fe wnes i ddod o hyd i rai straeon trawiadol iawn am Adfentwyr a helpodd Iddewon yn y Drydedd Reich, gan beryglu eu bywydau, a darganfyddais i’r gwrthwyneb,” meddai Heinz. Ymhlith aelodau eraill yr eglwys, cymerodd un teulu Adfentydd o Latfia ddyn Iddewig, ei guddio yn ystod y rhyfel, a goroesi. Daeth y ffoadur yn gredwr Adventist a bugail eglwys ar ôl i'r rhyfel ddod i ben.
Yn ôl Machel, “Mae chwe deg mlynedd ar ôl yr Ail Ryfel Byd yn hwyr - ond fe’i gwelsom fel y cyfle olaf am ddatganiad.”
Ymatebodd oedolion ifanc o'r eglwys yn gadarnhaol i'r datganiadau o bryder a thrueni yn y datganiad.
“Datgelu ein pechodau a’n methiannau’n ostyngedig yw’r peth pwysicaf y mae Duw eisiau inni ei wneud,” meddai Sara Gehler, 25. “Ac er bod 60 mlynedd eisoes wedi mynd heibio, rwy’n meddwl ei bod yn angenrheidiol i ni fel Eglwys Adfentydd y Seithfed Dydd] safiad ar yr Ail Ryfel Byd.” Ychwanegodd, “Ein dyletswydd fel Cristnogion yw amddiffyn a helpu’r rhai sy’n wan, yn ddiymadferth ac mewn angen.”
Meddai John Graz, cyfarwyddwr Materion Cyhoeddus a Rhyddid Crefyddol ar gyfer pencadlys byd Adventist, “I’r rhai sy’n credu yng nghariad Duw at bob aelod o’r teulu dynol, yn erbyn unrhyw fath o wahaniaethu ar sail hil, crefydd, neu ryw, bydd y datganiad hwn a ysgrifennwyd gan genhedlaeth nad oedd â chyfrifoldeb yn yr Holocost a’r rhyfel, ond sy’n cymeradwyo cyfrifoldeb eu rhieni, yn dirnod cadarnhaol ac yn anogaeth fawr.”
Trist yw bod y llythyr gwreiddiol o ymddiheuriad yn brin o unrhyw gydnabyddiaeth bod Eglwys Adventist y Seithfed Dydd yn y blynyddoedd hynny o'r Rhyfel Byd Cyntaf a'r Ail Ryfel Byd wedi trin eu brodyr a chwiorydd eu hunain yn union fel y gwnaethant drin y brodyr Iddewig, pan oeddent am gadw'r Saboth o dan unrhyw amgylchiad ac osgoi torri'r gorchymyn "Na ladd”. Mae’r datganiad ymddiheuriad gwreiddiol yn darllen:
...bod yn gyd-ddinasyddion o darddiad Iddewig wedi cael eu gwthio i'r cyrion a'u cau allan gennym ni, wedi eu gadael iddyn nhw eu hunain, ac felly wedi cael eu traddodi i garchar, alltud neu farwolaeth.
Mae'n brifo darllen ymddiheuriadau mor hanner-galon pan ar y llaw arall rydym yn darllen straeon am Adfentwyr ffyddlon a fu farw dros eu ffydd, fel y bydd yn rhaid i ni yn fuan pan ddaw prawf olaf cyfraith y Sul arnom. Tra bu i Eglwys Adfentydd y Seithfed Dydd lygru ei hun â'r gyfundrefn Natsïaidd ym 1936, gwaharddwyd yr eglwys Ddiwygiedig, a bu'n rhaid i'w haelodau ddwyn eu croes. Gallai dwy enghraifft sefyll ar gyfer cannoedd o Adfentwyr ffyddlon y Mudiad Diwygiedig, a fu farw yng ngharchardai a gwersylloedd crynhoi y Natsïaid heb hyd yn oed gael eu crybwyll gan eu “brodyr mawr”.
Gadewch i ni ddarllen y ddau lythyr olaf y mae'r Adfentydd Diwygiad Gustav Psyrembel ysgrifennodd at ei wraig:
Berlin NW40, Mawrth 12, 1940
Annwyl. . .
Tangnefedd yr Arglwydd fyddo gyda chwi!
Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ysgrifennu ychydig linellau atoch, oherwydd efallai mai pob diwrnod newydd sy'n gwawrio yw'r un olaf i mi. . . . Felly, nid ydym yn ildio yn awr y penderfyniad, oherwydd dyma'r ffordd gywir a'r gwir. Ei waith Ef yw, ac ni ad iddo ddifetha. Gresyn iawn yw fod llawer o’n cyd-gredinwyr [yn y neges driphlyg] yn crwydro o’r ffordd iawn, yn gadael ein Harweinydd a’n baner, yn cwympo oddi wrtho, yn dechrau amau ei gariad a’i arweiniad dwyfol, ac felly yn ei alaru Ef.
Rhyw ddydd fe fyddan nhw'n difaru'n arw ac yn cydnabod eu camwedd, ond yna efallai y bydd hi'n rhy hwyr am byth ac ni fydd unrhyw help nac iachawdwriaeth. Nid ydynt yn sylweddoli eu bod yn bradychu'r rhai sy'n glynu wrth Dduw a'u bod yn gwneud eu brwydr yn anhraethadwy o drwm. Pan ddaw achos fel fy un i gerbron y tribiwnlys rhyfel, dywed [y swyddogion]: “Mae'r [Adventists] eraill i gyd yn argyhoeddedig eu bod yn gwneud eu dyletswydd heb dorri eu cydwybod a heb dorri gorchmynion Duw; pam na allwch chi wneud yr un peth?" Mae’n anodd iawn, iawn mewn achos o’r fath amddiffyn y gwir, egluro ein safbwynt i’r awdurdodau a dweud na allwn wneud fel arall. Daeth gwaradwydd arall arnaf oherwydd fy “anhysbysrwydd” a’m “styfnigrwydd.”
Mae'r [credinwyr cydymffurfiol] hyn, yn enwedig y gweinidogion, wedi llwyddo i dwyllo'r bobl. Trwy eu cynrychioliadau ffug o'r gwirionedd, maent yn ein darlunio fel troseddwyr ac yn dweud ein bod wedi ein twyllo. Ddim yn fodlon ag osgoi gwrthdaro a cheisio dod o hyd i ffordd o gwmpas yr anawsterau, maent hefyd yn ceisio cyfiawnhau eu gweithredoedd anghywir trwy ddatganiadau ac enghreifftiau o'r Ysgrythurau nad ydynt yn berthnasol o gwbl. Yr wyf wedi gweled hyn mewn llythyr hir, saith tudalen, oddi wrth weinidog a ddefnyddiodd ddadleuon a gadarnheir gan y Tystiolaethau, i fod. Ond ni ddylai hyn i gyd ysgwyd ni. Y gwirionedd a erys yn wirionedd, a'r hyn sydd iawn a erys yn iawn; a bydd y dyfodol yn datgelu ar ba ochr y gellir ei ganfod. . . .
Yn y ffydd y bydd aduniad, Cauaf yn awr. Yr Arglwydd fyddo gyda chwi. Derbyn fy nghyfarchion cynnes a chusanau gan Papa cariadus iawn.
Cyfarchion gorau i bawb sydd bob amser yn meddwl amdanaf.
Eich Gustav.
Berlin NW 40, Mawrth 29, 1940
Annwyl. . .
Cyfarchion gyda 2 Cor. 4:16-18.
Am ba achos nid ydym yn llewygu; ond er darfod i'n dyn oddi allan, etto y dyn oddi mewn a adnewyddir o ddydd i ddydd. Canys ein gorthrymder ysgafn ni, yr hwn nid yw ond am ennyd, sydd yn gweithio i ni bwysau gogoniant mwy tra tragywyddol o lawer; Tra yr ydym yn edrych nid ar y pethau a welir, ond ar y pethau ni welir: canys tymmorol yw y pethau a welir; ond y pethau ni welir, sydd dragywyddol.
Yr wyf newydd ddysgu fy mod yfory, y 30ain, am 5:00 y bore, i gael ei ddienyddio. Unwaith eto cefais gyfle i gryfhau fy hun gyda Gair Duw ar gyfer y daith olaf hon. Dygwyd y Testament Newydd i mi ei ddarllen. (Ond mi ges i lai o fwyd i'w fwyta.) Mae'r dognau o fara yn llawer llai yma, ac yn gyffredinol mae popeth yn llawer llymach nag yn Ploetzensee; ond mi a ddygais bopeth yn llawen ac yn amyneddgar, oherwydd gwn i bwy yr wyf yn gwneud yr holl bethau hyn ac nid myfi yw'r cyntaf na'r unig un i'w rannu â'r coelbren hwn. Dywed yr Arglwydd: 'Llawenhewch, a byddwch lawen iawn, oherwydd mawr yw eich gwobr yn y nef.' 'Codwch eich pennau, oherwydd y mae eich prynedigaeth yn agosáu.' Mae'r geiriau hyn a'r addewidion gwerthfawr yn ein cadw i fynd yn ein brwydr drom ond rhyfeddol. Mae'r Arglwydd wedi addo Ei allu a'i amddiffyniad, ac mae hefyd yn barod i'w roi i'w blant pan fydd eu hangen arnynt. Rwyf wedi profi hyn yn holl flynyddoedd fy mrwydr hyd at yr union awr hon. Diolchir a chlodforir yr Arglwydd! Mae wedi fy nghadw'n iach mewn corff ac enaid ac wedi rhoi i mi Ei lawenydd a'i gariad mewn mesur cyfoethog. Ni adaw efe fi yn yr awr olaf. Ni fyddwn yn drist, ond yn hapus, ac yn ei hystyried yn fraint i ddioddef a marw er Ei fwyn. 'Bydd ffyddlon hyd angau, a rhoddaf i ti goron y bywyd.'
Mae wedi addo, a chyda ffydd yn y gallu hwn a'r iachawdwriaeth ymadawaf â'r bywyd hwn yn y gobaith, fy anwyliaid, y gwelwn ein gilydd eto yn ei deyrnas, i fod am byth gyda'r hwn a'n carodd hyd angau, ac a fu erioed â bwriadau da tuag atom. Yno y byddwn yn byw yn y dedwyddwch a'r heddwch digyffwrdd ac anwahanadwy y buom yn hiraethu cymaint amdano yma. Byddwn fel y breuddwydiwr hwnnw, a phrin y byddwn yn gallu dirnad y dedwyddwch a fydd y gyfran ohonom yn greaduriaid pechadurus, annheilwng, sydd wedi haeddu marwolaeth a chosb. Braint werthfawr yw gwybod a chredu hyn oll. A thithau, Mam anwyl, na chaniatâ i'r trysor gwerthfawr hwn gael ei ddwyn oddi wrthych byth; ymddiried yn yr Arglwydd yn holl amgylchiadau eich bywyd, a bydd Efe wrth eich ochr ac ni adawa byth â chwi; goresgyn y boen a gorffen y ras; byddwch yn gysurus ac o hwyl. “Ni fyddwn yn ildio'r ffydd hon dros y byd i gyd. Ni all y sawl sy'n caru Crist byth ei adael. Bydd yr Arglwydd yn rhoi llwyddiant i'w holl blant sy'n ymdrechu i gadw Ei orchmynion. Bydd hefyd yn gysur i chwi fy mod wedi marw cyn fy nghladdu, ac na'm cleddir yn fyw. Gobeithio y bydd yr Arglwydd yn dy gynnal di. Bydded iddo eich bendithio a'ch cadw; Boed iddo adael i'w warchodaeth a'i ras fod drosoch chi a rhoi Ei dangnefedd i chi! Dyma fy nymuniad a'm gweddi olaf. Amen.
Unwaith eto, ac am y tro olaf, cyfarchion twymgalon iawn gan eich Papa annwyl. Cyfarchion gorau hefyd i Mam a'n holl frodyr a chwiorydd annwyl yn y ffydd, yn ogystal â'n holl berthnasau ar eich ochr chi a minnau.
Gustav Psyrembel.” —A Dilynwch Eu Ffydd!, tt. 10–13.
A dyma lythyr olaf Adfentydd Awstria y Mudiad Diwygiadol a gwrthwynebydd cydwybodol Anton Brugger at ei ddyweddi Esther, yr hon a ysgrifenodd o'r carchar Brandenburg-Goert ar 3 Chwefror, 1943:
Fy annwyl Esther, trysor annwyl!
Yn anffodus, nid yw wedi cael caniatâd i weld ein gilydd eto. Ysywaeth, sut yr oeddwn yn dymuno gweld eich wyneb cariadus unwaith eto a siarad ychydig eiriau â chi. Eich llun hyfryd yr wyf bob amser wedi cadw gyda mi. Yng nghefn fy Meibl mae dy lun o fy mlaen. Yn awr cymerwch y Bibl yn goffadwriaeth oddi wrthyf. Gobeithio eich bod hefyd wedi derbyn fy llythyr diwethaf. Pan ewch at fy Mam, bydd hi'n rhoi'r llythyrau hyn i chi.
Ni fyddem byth wedi meddwl ein bod wedi gweld ein gilydd am y tro olaf yn Niederroden. Er hynny, roeddwn bob amser yn teimlo'n sicr y byddai prawf mawr, difrifol yn dod eto, ond ni fyddwn yn dweud wrthych amdano rhag eich dychryn. Nawr mae'r union beth yr oeddwn yn ei ofni cyhyd, ac yr oeddwn yn disgwyl ei weld, wedi dod yn realiti. O, mor falch y byddwn wedi byw ymlaen i weithio ac i wneud daioni i eraill. Pa mor braf, rwy'n dychmygu, fyddai gweithio gyda chi i wneud daioni. Ni allasai fod dim dedwyddwch mwy perffaith i mi na hyn.
Mae meddwl am holl alar fy annwyl, Fam dda, yn arbennig o boenus. O, cymerwch ofal da ohoni a rhowch gysur iddi. Ysywaeth, anwyl Esther, gwn y bydd yn eich taro'n ddifrifol iawn hefyd. Ond paid â digalonni a chysuro yn yr Arglwydd. Mae'n rhaid i ni hefyd gymryd y dynged drist hon yn amyneddgar o law'r Arglwydd. Mae'n gwybod pam y mae wedi caniatáu hyn i gyd. Nid oes un ffordd arall i ddewis, oherwydd y mae yn anmhosibl i mi, yn ol argyhoeddiad fy ffydd, gyfranogi o ryfel. Ni allwn fod yn rhydd ond pe byddwn yn ymrwymo i gyflawni yn ddiamod bob gorchymyn gan y llywodraeth, ac ni allaf wneud hyn heb wrthdaro â'm cydwybod. Byddaf, felly, yn hytrach yn dioddef y gosb eithaf, a gyflawnir heddiw, Chwefror 3, 1943, am 6 o'r gloch yr hwyr. Er ei bod yn anodd, bydd yr Arglwydd yn trugarhau wrthyf ac yn fy helpu hyd y diwedd. Gan fod dymuniad ein calonnau i fod yn unedig yma ar y ddaear yn awr yn cael ei wneud yn amhosibl gan y peth trist hwn, yn syml, byddwn yn cysuro ein hunain gyda'r gobaith gwerthfawr o weld ein gilydd eto gan yr Arglwydd. Hyderaf yng ngras a thrugaredd y Gwaredwr, y bydd yn fy nerbyn ac yn maddau fy mhechodau yn rasol. Byddwch hefyd yn ffyddlon i'r Arglwydd Iesu a charwch a gwasanaethwch Ef â'ch holl nerth. Peidiwch â digalonni a chael eich cysuro. Ar ôl dyfodiad yr Arglwydd ni chaiff neb ein gwahanu mwyach, ac ni all unrhyw ddioddefaint a phoen ddisgyn arnom ni. “Cyfarchwch bawb annwyl oddi wrthyf. Mae fy nghalon wedi bod gyda nhw erioed. Yn enwedig rhowch fy nghofion gorau i'ch rhieni annwyl a'ch brawd annwyl. . . .
Buaswn yn llawen wedi fy nghladdu yn y ddaear, ond y mae pawb sydd yma yn cael eu llosgi yn yr amlosgfa. Yr wyf eisoes wedi gofyn i'm Mam ofyn am ganiatâd i lyncu'r wrn â'm lludw yn Salzburg; dyna'r lle gorau. Gobeithio nad wyf wedi byw yn ofer.
Yn awr, Darling, fy anwylyd, bydded i'r Arglwydd eich bendithio chwi a'ch holl anwyliaid, a'ch amddiffyn a'ch cynorthwyo yn rasol fel y cawn weld ein gilydd eto am byth yn ei ymyl yn Ei deyrnas ogoneddus o dangnefedd. Rwy'n dy garu'n annwyl hyd y diwedd.
Ffarwel, Darling, auf WIEDERSEHEN!
Eich Anton." —A Dilyn Eu Ffydd!, tt. 49–51.
Ar ôl darllen y tystiolaethau hyn yn y llyfr “Hanes Mudiad Diwygio Adfentydd y Seithfed Dydd,” gallwn ddeall pam y gosododd Duw Orion yn yr awyr. Roedd am sicrhau nad oedd y merthyron hyn yn cael eu hanghofio, ac roedd am ddangos cymaint y mae'n caru'r rhai sy'n byw ac yn marw drosto Ef a'i achos. Na, annwyl Anton Brugger a Gustav Psyrembel annwyl, nid ydych wedi byw yn ofer, ac nid ydych wedi marw yn ofer! Cododd ein Harglwydd gofgolofn arbennig i chi a'ch cyd-ddioddefwyr: mae dwy seren ysgwydd Orion wedi'u cysegru i chi - i bawb a fu farw yn y ddau Ryfel Byd am eu ffydd a'u teyrngarwch i orchmynion Duw fel y rhai a roddodd eu bywydau yn yr erlidiau blaenorol yn rownd gyntaf y chwe sêl gyntaf. Ni chollir dy dystiolaethau ; bydd pawb sy'n darllen yr erthygl hon heddiw ac sydd wedi deall neges Orion yn falch iawn o gwrdd â chi eto yn y nefoedd gyda Iesu ar ôl iddynt basio trwy eu treialon eu hunain. Hoffwn argymell i bawb ddarllen y bennod gyda'r tystiolaethau hyn yn y llyfr a grybwyllwyd uchod. Gellir ei lawrlwytho YMA.
Oni fyddai’n briodol ceisio cymod rhwng y tair eglwys Adventist ar gyfrif y tystion hyn dros Iesu, gan fod Duw ei Hun yn dynodi gyda chytser cyfan o sêr nad yw wedi anghofio pechodau Ei bobl? (Y tair eglwys Adfentaidd wahanol yw: Eglwys Adfentydd y Seithfed Dydd, Mudiad Diwygio Adfentydd y Seithfed Dydd, a’r Gymdeithas Genhadol Ryngwladol.) Wrth edrych i mewn i wynebau’r brodyr gostyngedig a maddeugar hyn nad oedd byth yn digio eu cymrodyr a’u bradychodd, ac fel gwir Gristnogion a ofynnodd hyd yn oed i Iesu faddau iddynt—a allwn ni ddal i amau bod Duw yn dymuno dod yn ôl at ei gilydd mewn eglwysi ffydd?
Os mai eglwysi'r Diwygiad Protestannaidd yw etifeddion yr arwyr ffydd hyn a dderbyniodd gyngor Iesu i faddau bob amser os ydym am gael maddeuant, yna a ganiateir iddynt goleddu drwgdeimlad yn erbyn - a gwrthwynebiadau - eu brodyr o Eglwys fawr Adfentydd y Seithfed Dydd? Gan eu bod yn dueddol o gyfeiliorni a phechu yn union fel pob bod dynol arall, a ganiateir iddynt feddwl eu hunain yn well a barnu bod aelodau'r eglwys fawr yn golledig? Roedd yn rhaid i mi brofi hynny gan weinidogion ac arweinwyr Mudiad Diwygio Adfentydd y Seithfed Diwrnod yn Ne America. Na, nid dyna oedd ysbryd dilynwyr ffyddlon Crist, ac nid ysbryd y rhai fydd yn cael eu selio. Mae'n llai fyth o ysbryd y rhai a fydd yn fuan ymhlith y 144,000. Cofiwch fy mod yn sôn am rai arweinwyr Mudiad Diwygio Adventist y Seithfed Diwrnod yr wyf yn eu hadnabod yn bersonol; y mae hefyd lawer o Gristionogion bendigedig yn eu plith nad ydynt yn coleddu yr un ysbryd.
Gwnaeth Iesu hi’n glir mai dim ond y rhai sy’n ceisio heddwch ac undod yn yr eglwys fydd yn cael eu hachub. Yn ddiweddar, fe wnaeth arweinydd uchel yn eglwys Adventist y Seithfed Diwrnod yn yr Almaen fy ngalw’n gyhoeddus yn “wahanydd gwych.” Rhoddodd yr eglwysi Diwygiedig i mi hefyd y teitl “heretic mawr.” Fy unig bryder yw cyflawni'r genhadaeth y mae Duw wedi'i rhoi i mi a throsglwyddo'r wybodaeth y mae wedi'i rhoi i mi trwy Ei Ysbryd Glân ar gyfer Ei eglwysi trefniadol. Fy unig honiad yw fy mod wedi adnabod Orion a dywedaf dro ar ôl tro nad wyf yn honni bod fy nehongliadau yn 100% cywir. Darperir yr astudiaethau hyn i annog hunan-astudio. Mae'r Rhyngrwyd yn llawn o wefannau sy'n dweud beth ddigwyddodd ym mlynyddoedd Orion 1844, 1846, 1914, 1936 a 1986. Unwaith eto rwy'n dweud: profwch bopeth a chadwch yr hyn sy'n dda!
Mae ymateb yr arweinwyr mor druenus! Mae un eglwys drefnus yn wynebu'r llall mor atgas! Mae Orion yn dangos pechodau tŷ Jacob, Ei bobl, ond mae hefyd yn dangos nad oedd Duw wedi cefnu arnyn nhw. Sut allwn ni ddisgwyl i ailuno ddigwydd yn y pen draw os nad oes neb yn fodlon symud ychydig o'u safle sefydlog? Pawb yn siarad am y sifftio! Do, fe ddechreuodd amser maith yn ôl fel y dywedodd Ellen G. White. Roedd y sifftio eisoes wedi dechrau yn ei dydd, ond nid hollti’r ddwy eglwys yn 1914 ac ail-hollti’r eglwys Ddiwygiedig yn 1951 yn unig oedd y rhidyllu. Ydy, mae’r digwyddiadau hynny yn cael eu nodi gan Dduw yn Orion fel digwyddiadau negyddol, ond nid y digwyddiadau eu hunain sy’n achosi’r sifftio. Yr athrawiaethau sydd y tu ôl i'r dyddiadau a'r digwyddiadau hynny. Dechreuodd y sifftio trwy athrawiaethau ffug a bydd yn dod i ben gyda'r ysgwyd olaf a ddaw trwy ddeddfau'r Sul. Yn fuan, bydd pobl o'r holl sefydliadau Adventist - yn ogystal â rhai nad ydynt yn Adfentwyr - yn dod at ei gilydd trwy neges Orion. Wrth iddyn nhw ddeall neges Duw, byddan nhw'n derbyn yr Ysbryd Glân ac yn ffurfio'r 144,000. Byddant yn deall beth yw'r athrawiaethau ffug a achosodd y rhidyllu a byddant yn cywiro eu barn, os bydd angen, yn ôl y ddysgeidiaeth a ddangosir gan Orion. Mae'r erthygl hon a'r erthyglau canlynol yn ymdrin â “llinellau gorsedd” Orion, sy'n tynnu sylw at y rhwystrau ymrannol sy'n bodoli rhwng yr eglwysi a'r allfaoedd niferus. Bydd yr erthyglau yn dangos beth yw ewyllys a gwir athrawiaeth Duw, y dylem eu derbyn yn awr yn ei holl ogoniant. Nid yw Duw yn gadael dim yn y tywyllwch, a bydd pawb sy’n darllen gweddill y gyfres erthygl hon am “The Throne Lines” hefyd yn disgleirio fel golau mewn lle tywyll.
Bu'n rhaid i mi chwerthin pan astudiais wersi Ysgol Saboth yn ddiweddar o Fudiad Diwygio Adfentydd y Seithfed Dydd ar gyfer ail a thrydydd chwarter 2010. Roedd yn amlwg eu bod yn fwriadol wedi dewis pynciau a oedd yn ymwneud â neges Orion ac yn ceisio gosod sylfaen gadarn ar eu haelodau trwy ailgyhoeddi ac ailadrodd golau adnabyddus blaenorol ar y pwnc. Gwnaethant hyny i'w digaloni i gredu mewn unrhyw ddatguddiad pellach o Dduw oddi wrth Orion. Yr wyf yn caru yr Ysgol Sabbothol hon yn chwarterol am ei bod wedi ei sylfaenu yn fanwl ar ysgrifeniadau Ellen G. White. Nid oes dim yn ddiangen ynddo; y cyfan sydd ganddo yw cwestiynau a dyfyniadau Ellen G. White yn rhoi'r atebion. Mae adolygiadau diwinyddol, fel yng ngwersi'r Ysgol Saboth o eglwys Adventist y Seithfed Dydd, yn absennol yn hapus. Yn y ddau chwarterolyn hyn des i o hyd i lwyth anhygoel o ddeunydd sy'n ffitio'n berffaith yn fy erthyglau. Cadarnhaodd neges Orion mewn ffordd arbennig er bod y brodyr yn bwriadu ei gwrthbrofi. Ni allwn ddod o hyd i un llinell o chwarteri'r ddwy Ysgol Saboth nac hyd yn oed un dyfyniad o Ellen G. White sy'n gwrth-ddweud neges Orion. Mae neges Orion mewn cytgord perffaith â'r holl athrawiaethau Adventist sylfaenol a chytundeb llawn â holl ddysgeidiaeth y Beibl ac Ysbryd Proffwydoliaeth.
Mae Orion yn dangos y gwallau y mae’r eglwys—yn wir holl eglwysi Adfentydd trefnedig Duw (yn cynnwys yr epil)—wedi’u cyflawni er 1844. Pe byddai’r eglwysi i gyd yn dod i gydnabod ac edifeirwch eu pechodau trwy Orion, yna byddai eglwys buro Duw yn dod i’r amlwg heb fod angen unrhyw seiliau newydd. Nid yw neges Orion yn neges galw allan nac yn neges o wahanu oddi wrth unrhyw un o eglwysi Adventist y Seithfed Dydd. Mae’n neges undod ffydd oherwydd mae Iesu yn ein dysgu sut mae’r safbwyntiau ymrannol yn ymddangos yng ngoleuni Ei ewyllys a beth sy’n gyfystyr ag athrawiaeth ffug neu wir yn Ei lygaid. Cawn weled fod Duw yn anerch pob athrawiaeth ymraniadol yn Orion. Bydd yn sioc i lawer o arweinwyr ddysgu eu bod wedi coleddu safbwyntiau ffug, ac y bydd yn rhaid iddynt newid os nad ydynt am dderbyn y pla. A fyddant yn ddigon gostyngedig i dderbyn y cywiriad Iesu?
Mae pob un o'r eglwysi Diwygiedig yn credu bron yn ansymudol mai hi yw'r unig wir eglwys, a bod y gymuned eglwysig ehangach wedi datblygu'n llwyr i Fabilon ac nad yw bellach yn derbyn bendithion na chymeradwyaeth Duw. Pe bai hynny'n wir, yna pam mae Duw yn gwneud ymdrech i fynd ymlaen â hanes eglwys fawr Adventist y Seithfed Dydd yn Orion? Y flwyddyn 1986, y bedwaredd eglwys a'r bedwaredd sêl, yn bennaf yw hanes eglwys fawr Adventist y Seithfed Dydd. Dengys Orion fod yr eglwysi yn bod yn gyfochrog. Ail ddarllen y llythyrau at yr eglwysi; nodir dau grŵp bob amser. Wrth gwrs, cydnabuwyd hyn yn gyflym gan yr eglwysi Diwygiedig pan anfonais yr astudiaeth gyntaf o gloc Orion atynt ym mis Ionawr. Sylweddolon nhw fod y cloc yn nodi'n glir nad oedd eglwys fawr Adventist y Seithfed Dydd wedi'i heithrio'n llwyr o ras Duw, ac mae'n cwestiynu eu monopoli honedig ar sefyllfa unig wir eglwys Dduw er 1914 neu 1951. Am y rheswm hwnnw, gwrthodwyd neges Orion ar unwaith gan Gynadleddau Cyffredinol yr eglwysi Diwygiedig, ac anfonodd eu bugeiliaid atynt yn cyfateb i neges ataliaeth yn y neges ataliaeth. Gwn hyn o fy mhrofiad personol gyda Mudiad Diwygio Adfentydd y Seithfed Diwrnod, ond yn seiliedig ar ychydig o e-byst a gefais, credaf fod yr un peth yn union wedi digwydd yn y Gymdeithas Genhadol Ryngwladol hefyd.
Ar y llaw arall, mae eglwys fawr Adventist y Seithfed Dydd yn gywilydd o'i gwallau, wrth gwrs, ac nid yw am iddynt ddod i'r amlwg. Felly, yr oedd yn rhaid i'r Gynnadledd Gyffredinol hefyd farnu cenadwri Orion yn hollol gynwysedig o gau-athrawiaeth a heresi. Maen nhw hefyd yn cydnabod bod mwy yn Orion nag yr oeddwn i wedi ei gyhoeddi hyd yn hyn (yn y fersiwn gyntaf o astudiaeth Orion). Mae'r arweinwyr hynny, sy'n perthyn i wersyll y gelyn, yn gwybod yn iawn bod neges Orion yn dod â hanes o'r gogledd (gorsedd Duw) ac o'r dwyrain (lle mae Orion ei hun) yn ôl Daniel 11:44. Mae'n eu poeni nhw a'u pen, y pab, cynrychiolydd Satan ar y ddaear, yn union fel y dywed yr adnod:
Ond yr hanes o'r dwyrain ac o'r gogledd a'i tralloder ef : am hynny efe a â allan â llid mawr i ddistryw, ac yn llwyr i ddileu llawer. (Daniel 11:44)
Gwyddom oll y bydd y “stori”, neu’r negeseuon hyn, o’r dwyrain a’r gogledd yn arwain at y gri uchel a ddisgrifir yn yr adnod hon hefyd. Bydd yr Ysbryd Glân yn ein harwain i bob gwirionedd. Ni fydd mwy o anghydfod am faterion crefyddol, na thrafodaeth am rai athrawiaethau dadleuol sydd wedi bodoli ers blynyddoedd, oherwydd mae Duw ei Hun yn dangos i ni yr holl wirionedd yn Orion. Cyn gynted ag y bydd yr eglwys yn uno o dan y gwir i gyd, gan anghofio'r holl ffiniau rhwng yr eglwysi trefnedig a'r grwpiau allgyrchol, bydd yr amser wedi dod i Satan grynu. Mae hyn yn ei ddychryn i'r craidd oherwydd ei fod yn gwybod yn union beth sydd wedi'i ysgrifennu yn Orion: Yr atebion i'r holl anghydfodau yn yr eglwysi ... y gwir i gyd. Mae'n gwybod y bydd yna 144,000 yn uno yn eglwys Philadelphia. Bydd y gwir undod ffydd y gweddïodd Iesu amdano yn Ioan 17 yn teyrnasu ynddo. Bydd yr erthyglau canlynol yn dychryn Satan oherwydd ei fod yn cydnabod y ffaith bod Ysbryd Duw wedi dechrau dod i rym mewn rhai. Ers miloedd o flynyddoedd mae Satan wedi gwybod y byddai hyn yn digwydd yn y pen draw! Rhoddodd orchymyn i adeiladu pyramidiau Giza yn union drefniant sêr gwregys Orion. Fe'u cysegrodd i addoliad haul oherwydd ei fod yn gwybod y byddai gwir noddfa Duw, neu ei symbol, cytser go iawn a gwir Orion yn yr awyr, yn dwyn neges arbennig ryw ddydd. Gwyddai y byddai’n uniaethu pobl Dduw yn ystod y dyfarniad ymchwiliol ac y byddai’n dangos iddynt y gwir am faterion dadleuol nad oeddent yn cael eu deall yn glir o’r Beibl hyd yn hyn ac a achosodd raniadau parhaus ymhlith pobl yr Adfent. Gorchmynnodd Satan y pyramidau yn y ffordd honno i wneud i bron pawb feddwl bod neges Orion yn ffugiad ac yn athrawiaeth ffug.
Rhybuddiodd Satan ei weision, a oedd eisoes wedi ymdreiddio i bob un o’r eglwysi a’r grwpiau epil: “Gochelwch rhag neges Orion. Rhaid i chi beidio â chaniatáu i aelodau astudio hyn!” Felly, mae person yn clywed “arweinwyr” ym mhobman yn dweud pethau fel “Peidiwch â gwastraffu eich amser yn chwarae gyda'r nonsens hwnnw gan Orion. Dim ond gwastraff amser ydyw!” Ble fydd yr arweinwyr hynny pan ddaw deddfau’r Sul mewn gwirionedd a phopeth yn cyd-fynd yn union â’r ddau ddyddiad olaf ar y cloc, 2012/2013 a 2014/2015? Oni fyddan nhw ymhlith y rhai sy'n gofyn i'r creigiau ddisgyn arnyn nhw a'u claddu?
Pe bai Orion ond yn cael ei gydnabod am yr hyn ydyw mewn gwirionedd: neges olaf Duw a galwad i gael gwared ar yr holl rwystrau i undeb eglwysi Adventist y Seithfed Dydd. Mae'n neges i'r eglwysi fod â chywilydd o'u camgymeriadau yn y gorffennol, i edifarhau amdanynt, hefyd i geisio maddeuant a pheidio ag ailadrodd y gwallau hynny. Pe buasent yn gwneyd hyny, pa beth a ataliai yr undod ffydd a gollwyd ar hyd y ffordd er 1844 rhag cael ei ail-sefydlu, gan arwain o'r diwedd i'r llefain uchel ?
Yn y gyfres hon o erthyglau “Throne Lines”, byddwn yn darganfod pedwar dyddiad arall yng nghloc Orion. Mae gan bob un o'r dyddiadau hyn stori arbennig i'w hadrodd. Gweithiais yn hir ac yn galed gyda gweddi i gasglu'r ffeithiau yr wyf am eu hegluro i chi yn yr erthyglau hyn. Roedd yn rhaid i mi gloddio'n ddwfn iawn mewn rhai achosion oherwydd mae llawer o bethau wedi'u cuddio a'u claddu'n fwriadol. Nid yw Satan eisiau i rai pethau ddod i'r amlwg.
Ar y cychwyn, gofynnais sut yr oedd hi'n bosibl, er gwaethaf rhywfaint o gyffes ac edifeirwch, fod eglwys Adventist y Seithfed Dydd wedi mynd ymhellach ar hyd llwybr cysylltiad agosach fyth â Rhufain. Mae Iesu'n siarad geiriau mor llym yn erbyn eglwys Thyatira, a hyd yn oed yn ei galw'n odinebwraig. Mae’n rhaid bod rhywbeth wedi digwydd yn yr 50 mlynedd rhwng 1936 a 1986 sydd wedi dianc rhag ein sylw. Cydnabuwyd yn gywir y cyfnod sy'n dechrau ym 1936 fel cyfnod Pergamos, gan adlewyrchu'r cyfnod Pergamos clasurol: yr eglwys gyfaddawdu, a lygrwyd gan athrawiaethau ffug ac a ddatblygodd o'r diwedd yn baganiaeth, yn y pen draw i Thyatira.
Gadewch inni ddarllen eto o gwrs Beibl Adventist y Seithfed Diwrnod (“Seminario Revelaciones del Apocalipsis”), y soniais amdano eisoes yn yr erthygl flaenorol. Mae’r sylwebaeth ar adnodau Datguddiad 2:12-17 yn dweud:
Ac at angel yr eglwys yn Pergamos ysgrifenna; Y pethau hyn a ddywed yr hwn sydd â'r cleddyf llym ganddo â dau ymyl; Mi a adwaen dy weithredoedd, a pha le yr wyt yn trigo, lle y mae eisteddle Satan: a thi a ddaliaist fy enw yn gadarn, ac ni wadaist fy ffydd, hyd y dyddiau hynny y bu Antipas yn ferthyr ffyddlon i mi. [Adfentyddion ffyddlon y Diwygiad], yr hwn a laddwyd yn eich plith, lle y mae Satan yn trigo [Ewrop, yn enwedig yr Almaen ym 1936]. Ond y mae gennyf ychydig o bethau yn dy erbyn, oherwydd y mae gennyt yno y rhai sy'n arddel athrawiaeth Balaam, y rhai a ddysgodd Balac i fwrw tramgwydd o flaen meibion Israel, i fwyta pethau a aberthwyd i eilunod, ac i buteinio. [bydolrwydd, diystyru'r neges iechyd, safonau gwisg]. Felly y mae gennyt ti hefyd y rhai sy'n dal athrawiaeth y Nicolaiaid [addoliad haul, Siôn Corn, ac ati], pa beth yr wyf yn ei gasau. Edifarhewch; neu fel arall mi a ddeuaf atat ar fyrder, ac a ymladdaf yn eu herbyn â chleddyf fy ngenau [y Beibl]. Yr hwn sydd ganddo glust, gwrandawed beth y mae'r Ysbryd yn ei ddywedyd wrth yr eglwysi; I'r hwn sydd yn gorchfygu y rhoddaf i fwytta o'r manna cuddiedig, ac a roddaf iddo faen gwyn, ac yn y maen enw newydd yn ysgrifenedig, yr hwn ni wyr neb ond yr hwn sydd yn ei dderbyn. (Datguddiad 2:12-17)
Mae [Pergamos] yn ymestyn dros y bedwaredd, y bumed a rhan gyntaf y chweched ganrif [yn yr ailadrodd y cyfnod ar ôl 1936 o Sosialaeth Genedlaethol, cyfnod comiwnyddiaeth, y Rhyfel Oer ac yn olaf y mudiad eciwmenaidd]. Pan welodd Satan na allai ddinistrio'r eglwys trwy erledigaeth, ceisiodd ei llygru trwy ei hudo i gyfaddawdu â'r llywodraeth [y cyfaddawd cyfaddef gyda llywodraeth Hitler, eciwmeniaeth a llawer mwy i'w darllen yn erthyglau'r dyfodol], ac felly cenhedloedd heb eu trosi [ee Jeswitiaid] a ymdreiddiodd yr eglwys ac a gyfrannodd eu hathrawiaethau. Tynnodd y paganiaeth, oedd wedi mynd i mewn i'r eglwys, hi o'i grym ysbrydol.
Gwyddom fod Orion yn dweud wrthym yn bennaf am eglwysi Adventist y Seithfed Dydd a'u hanes. Felly y cwestiwn yw: beth yn union a ddigwyddodd yn eglwys Adventist y Seithfed Dydd i'w datblygu'n eglwys eciwmenaidd, neu mewn geiriau eraill, yn odinebwr? I ddarllen mwy am pam mae eglwys sy'n cefnogi'r mudiad eciwmenaidd mewn apostasi, hoffwn gyfeirio'r darllenydd at yr erthygl o'r enw Yr Adfentydd Eciwmenaidd yn y categori Dim byd wedi digwydd?
A yw’n bosibl bod y datblygiad erchyll hwn yn dal i fodoli yn bennaf oherwydd barn anghywir rhai arweinwyr yn ystod y ddau Ryfel Byd, oherwydd bod yr arweinwyr hynny o’r farn y gallai Adfentyddion gymryd rhan mewn gwasanaeth milwrol heb dorri cyfreithiau Duw, fel y mae Adfentyddion y Diwygiad yn pwysleisio mor ffyrnig?
Nid wyf yn meddwl. Gadewch i ni ddarllen datganiad a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan Byd Adventist ar y pwnc, a ysgrifennwyd gan gyn-lywydd eglwys fyd-eang Adventist y Seithfed Dydd, Jan Paulsen:
Meddwl Clir Am Wasanaeth Milwrol
Gan Jan Paulsen
Mewn sawl ffordd, rwy'n blentyn o'r Ail Ryfel Byd. Yn fachgen ifanc, gwelais ddinistr ofnadwy’r blynyddoedd hynny—bywydau wedi’u dinistrio, teuluoedd wedi lleihau, a chynnwrf cymdeithas ar raddfa fawr. Roedd fy nheulu wedi mudo i'r wlad, ac am bum mlynedd y rhyfel roedden ni'n byw yn fflat gofalwr hen adeilad ysgol. Roedd yr ystafelloedd dosbarth wedi'u troi'n ystafelloedd cysgu a oedd yn gartref i fwy na 300 o filwyr ifanc o'r Almaen.
Rwy’n cofio un diwrnod tua diwedd y rhyfel yn gofyn i fy mam, “Pam mae milwyr yr Almaen yn crio?” Roeddwn i'n gallu eu clywed yn sobio yn eu hystafelloedd. Atebodd fy mam: “Dim ond bechgyn ifanc ydyn nhw. Maent yn colli eu cartref; maen nhw'n gweld eisiau eu mamïau a'u tadau. Nid ydynt yn deall pam fod yn rhaid iddynt fod yma yn oerfel gogledd Norwy. Dydyn nhw ddim yn deall pam fod yn rhaid iddyn nhw fod yn rhan o hyn i gyd.” Dynion ifanc oedden nhw, wedi'u hamddifadu o'r cyfle i dyfu i fyny a chael profiad o ieuenctid o fath gwahanol.
Heddiw, yn fwy na 60 mlynedd o'r amser hwnnw, mae'r byd wedi mynd trwy newidiadau mawr - gwleidyddol, economaidd a thechnolegol. Ac eto mae rôl y fyddin ym mywyd llawer o genhedloedd, yn ogystal ag mewn anghydfodau trawswladol ledled y byd, yn parhau i osod cwestiwn moesol ac ysbrydol pwysig ger ein bron yn gadarn: Sut ddylai Cristion - Cristion Adfentydd ar y Seithfed Dydd - ymwneud â'r fyddin? Ac wrth wynebu dewis i wasanaethu yn y lluoedd arfog—naill ai fel ymladdwr neu mewn rhyw swyddogaeth arall—pa egwyddorion ddylai ein harwain?
Egwyddorion arweiniol
Mae pob un ohonom yn teimlo carennydd cryf—ymdeimlad o undod—gyda'n pobl ein hunain a'n gwlad ein hunain. Mae ein dinasyddiaeth mewn cenedl yn mynnu ymdeimlad o deyrngarwch, a rhannu ym mrwydrau a llawenydd y bobl yr ydym yn byw yn eu plith. Nid oes unrhyw rinwedd mewn ynysu ein hunain oddi wrth ein cymunedau. Mae’n naturiol i deimlo balchder dinesig, ac mae’n iach i gyfranogi ym mywyd y genedl yr ydym yn perthyn iddi. Ac eto sut y dylai’r ymdeimlad hwn o undod ei fynegi ei hun pan ddaw i fyddin ein gwlad, pan fo ein dyletswydd pennaf i Dduw yn codi tensiynau nad ydynt bob amser yn hawdd eu cysoni?
Credaf fod yn rhaid i unrhyw drafodaeth ar y pwnc hwn orffwys ar ddwy sylfaen hanfodol.
Yn gyntaf, gelwir ar yr eglwys i fod yn llais diamwys o egwyddor.
Nid yw rhyfel, heddwch, a chyfranogiad mewn gwasanaeth milwrol yn faterion moesol niwtral. Nid yw yr Ysgrythyr yn dawel ar y pethau hyn, a rhaid i'r eglwys, fel y mae yn dehongli ac yn mynegi egwyddorion yr Ysgrythyr, fod yn llais awdurdod a dylanwad moesol. Nid yw hwn yn gyfrifoldeb “dewisol” - un y gallwn ei roi o'r neilltu pe bai'n mynd yn anghyfforddus neu'n mynd yn groes i deimlad y mwyafrif. Os ydyn ni'n dawel, rydyn ni'n methu yn ein dyletswydd i Dduw ac i ddynoliaeth.
Yn ail, yr eglwys yw asiant gras Duw.
Pan fyddwch chi'n cario breichiau rydych chi'n awgrymu eich bod chi'n barod i'w defnyddio i gymryd bywyd rhywun arall. Mae hyn, hefyd, yn gyfrifoldeb sylfaenol. Mae pob bod dynol, ni waeth beth yw ei ddewisiadau neu ymddygiad, o werth anfeidrol i Dduw. Wrth i’r eglwys fynegi ei hun ar y mater hwn a chynnig cyngor i’w haelodau ei hun ac i’r gymdeithas ehangach, ni ddylai byth ganiatáu iddi ei hun anghofio’r un ffaith anghyfnewidiol hon: mae’r Duw a wasanaethwn yn iachawr ac yn Waredwr. Iachau ac arbed hefyd yw busnes cyntaf yr eglwys. Wrth i unigolion ymlafnio â'r cwestiynau hyn - ac efallai wneud dewisiadau na fyddent, o edrych yn ôl, yn dymuno eu bod wedi'u gwneud - mae'n rhaid i'r eglwys adlewyrchu cariad iachusol anfeidrol Duw yn gyson.
Felly, gan gadw’r pethau hyn mewn cof, hoffwn fyfyrio ar ddau gwestiwn ynglŷn ag agwedd yr eglwys tuag at wasanaeth milwrol, yn hanesyddol a heddiw. Mae’r cwestiynau hyn—meysydd eang o bryder—wedi dod ataf dro ar ôl tro dros y blynyddoedd diwethaf wrth i mi ymweld â lleygwyr ac arweinwyr eglwysig mewn sawl rhan o’r byd.
1. Colli eglurder?
Mynegwyd sefyllfa hanesyddol ein heglwys o ran gwasanaeth yn y lluoedd arfog yn glir tua 150 o flynyddoedd yn ôl—yn gynnar iawn yn ein hanes, yn erbyn cefndir Rhyfel Cartref America. Roedd y consensws, a fynegwyd mewn erthyglau a dogfennau ar y pryd, yn ogystal â phenderfyniad Cynhadledd Gyffredinol 1867, yn ddiamwys. “…[T]mae dwyn arfau, neu gymryd rhan mewn rhyfel, yn groes uniongyrchol i ddysgeidiaeth ein Gwaredwr ac ysbryd a llythyren cyfraith Duw” (1867, Pumed Sesiwn y Gynhadledd Gyffredinol Flynyddol). Dyma, yn fras, oedd ein hegwyddor arweiniol: Pan fyddwch chi’n cario arfau rydych chi’n awgrymu eich bod chi’n barod i’w defnyddio i gymryd bywyd rhywun arall, ac mae cymryd bywyd un o blant Duw, hyd yn oed bywyd ein “gelyn,” yn anghyson â’r hyn rydyn ni’n ei ystyried yn gysegredig ac yn gywir.
Dros y blynyddoedd, mae'r egwyddor hon wedi llywio ymddygiad Adfentyddion y Seithfed Diwrnod ar adegau o heddwch a gwrthdaro. Mae llawer wedi dewis gwneud gwaith meddygol o fewn y lluoedd arfog. Maent yn cymryd rhan fel iachawyr. Dywedant wrth eu cenedl: “Ni allaf weithredu fel cymerwr bywyd; byddai'n fy ninistrio fel unigolyn. Ond gallaf helpu pobl sy'n cael eu brifo gan y gwrthdaro hwn. Gallaf weithredu fel Cristion os gallaf weithredu fel iachawr.”
Heddiw mewn rhai gwledydd mae pobl ifanc yn destun drafft—cyfnod o wasanaeth milwrol gorfodol. Yn ffodus, yn y rhan fwyaf o achosion cynigir gwasanaeth arall, un nad oes angen i unigolyn hyfforddi â breichiau na defnyddio eu breichiau. Gallai'r opsiwn hwn olygu treulio blwyddyn a hanner yn gwneud gwaith caled yn adeiladu ffyrdd neu'n helpu gyda rhyw brosiect dinesig arall.
Fodd bynnag, mae yna rai gwledydd lle mae'r drafft yn eich amddifadu o'r gallu i ymddwyn fel crediniwr Adventist. Ni allwch gadw'r Saboth. Ni roddir dewis i chi ond cario breichiau. Mewn amgylchiadau o'r fath, mae gennych o'ch blaen ddewis difrifol iawn. Efallai mai derbyn y gosb o anghytuno - hyd yn oed carchar efallai - yw'r penderfyniad a wnewch yn syml i fod yn ffyddlon i'ch argyhoeddiadau sylfaenol a'ch Arglwydd.
A oes unrhyw ddryswch heddiw ynghylch safbwynt yr eglwys? A ydym ni wedi gwneud gwaith da o fynegi’r egwyddorion hyn? Yn amlwg, ni chaiff y cwestiwn hwn ei ateb yn yr un modd ym mhob rhan o eglwys y byd. Ac eto, wrth siarad ag aelodau’r eglwys mewn llawer o wahanol wledydd rwyf wedi synhwyro, ar adegau, rhyw amwysedd tuag at ein sefyllfa hanesyddol—ymdeimlad, efallai, “mai dyna oedd y pryd, ac mae nawr.” Ac eto ni wn am unrhyw reswm pam y dylai hyn fod.
2. Diffyg arweiniad moesol?
Mae hyn yn fy arwain at fy ail gwestiwn. A ydym yn darparu arweiniad digonol yn ein heglwysi a’n hysgolion i’n pobl ifanc wrth iddynt wynebu dewisiadau anodd ynghylch gwasanaeth yn y fyddin? Ydym ni ar adegau wedi esgeuluso ein rôl fel cwmpawd moesol ar y mater hwn? Yn absenoldeb arweiniad gan eu heglwys, a yw rhai o’n pobl ifanc yn gweld ymuno â’r fyddin fel “dim ond opsiwn gyrfa arall,” yn hytrach na phenderfyniad moesol cymhleth gyda chanlyniadau pellgyrhaeddol, efallai na ellir eu rhagweld, i’w bywyd ysbrydol eu hunain?
Nid yw'n anodd deall y grymoedd a all arwain rhywun i ystyried gyrfa filwrol. Gall eu dewis gael ei ysgogi gan awydd i wasanaethu eu gwlad, neu gall y fyddin agor cyfleoedd addysgol a phroffesiynol a allai ymddangos yn anorfod ar gael yn unman arall. Efallai y bydd pobl ifanc yn ei weld fel opsiwn tymor byr, yn gam y mae mawr ei angen at rywbeth arall. Efallai eu bod yn ei weld yn “ddrwg angenrheidiol”—ffordd i’r dyfodol, oherwydd diffyg adnoddau ariannol neu gyfleoedd eraill, y mae’n rhaid iddynt ei chymryd er mwyn cyflawni eu potensial.
Ac eto, mewn rhai achosion, mae ymrestru'n wirfoddol yn y lluoedd arfog yn golygu aberthu dewis peidio â dwyn arfau, neu ofyn am ddarpariaeth ar gyfer cadw Saboth. Rydych yn rhydd i ddewis ildio eich hawliau yn y pethau hyn. Ac felly byddwn yn gofyn: “Ydych chi wir wedi meddwl am hyn? A ydych wedi ystyried y canlyniadau i’ch perthynas â Christ ac i’ch argyhoeddiadau dyfnaf eich hun?”
Efallai y bydd rhai yn cyfrifo’r risg ac yn dweud: “Er yn dechnegol does gen i ddim dewis a fydda’ i’n cario arfau ai peidio, mae’n debygol, naw o bob deg, na fyddaf yn cael fy hun mewn sefyllfa ymladd lle bydd angen i mi eu defnyddio.” Ond ni waeth a ydych chi'n ymladd ai peidio, rydych chi wedi gwneud penderfyniad am rai gwerthoedd sylfaenol ac wedi datgan hyn yn gyhoeddus. Rydych yn derbyn y posibilrwydd y gallai fod yn rhaid ichi fynd i lawr y ffordd honno, a bydd hyn yn anochel yn gwneud rhywbeth i chi fel person. Bydd yn newid ac yn eich siapio. Wrth ddewis yn rhagweithiol i dderbyn amgylchiadau lle gall fod gofyn i chi gario arfau neu fforffedu eich gallu i gadw'r Saboth, yr wyf yn awgrymu eich bod wedi gosod seiliau ysbrydol a moesol eich bywyd mewn perygl difrifol.
Felly, pan ddaw recriwtwyr milwrol i’n prifysgolion a’n colegau, neu hyd yn oed ein hysgolion uwchradd, gan osod gerbron myfyrwyr ifanc y cyfleoedd y mae’r lluoedd arfog yn eu cyflwyno, a yw’r eglwys yn darparu neges glir, amgen? A oes rhywun hefyd yn gofyn: “Ydych chi wedi ystyried hyn? Ydych chi wedi meddwl beth allai hyn ei wneud i chi? Ydych chi wedi meddwl am y pris y gallech ei dalu o ran y gwerthoedd sylfaenol yr ydych yn eu trysori mewn gwirionedd?” Mae Adran Gweinidogaethau’r Gaplaniaeth yn y Gynhadledd Gyffredinol yn datblygu rhai mentrau penodol i helpu i ddarparu cyngor a chwnsler y mae mawr eu hangen yn ein hysgolion a’n heglwysi, a chroesawaf hyn.
Teimlaf yn arbennig i’r unigolion hynny sydd wedi cymryd y “risg a gyfrifwyd” ac sy’n cael eu tynnu i mewn i sefyllfa ymladd, yr union sefyllfa yr oeddent wedi gobeithio ac wedi gweddïo i’w hosgoi. Nid ydynt yn gweld unrhyw ffordd allan. Beth ddylai eu heglwys ei ddweud wrthynt? “Dywedais i wrthych felly?” “Cywilydd arnat ti?” Nac ydw! Mae'r eglwys yn gymuned weinidogol, iachusol, achubol. Dyma’r foment pan fo angen i berson ifanc, waeth beth fo’i ddewisiadau gwael neu droeon anghywir, deimlo cofleidiad eu heglwys.
Casgliad
Nid yw hwn yn bwnc syml, ac nid yw ychwaith yn “gyflawn”; dim ond un agwedd ydyw ar fater ehangach rhyfel, heddwch, a chyfrifoldeb Cristnogol. Ac nid yw'r cwestiynau yr wyf wedi'u gofyn yn addas ar gyfer atebion brathog nac ymatebion pat. Maent yn gwestiynau sy'n cynhyrchu teimladau cryf—weithiau'n deimladwy. Maent yn ymestyn yn ddwfn i'n hunan-ddealltwriaeth a'n hunaniaeth, fel dinasyddion ein gwlad ac aelodau o deulu Duw. Mae ein hymatebion yn cael eu siapio i raddau helaeth gan ein profiadau a’n diwylliant ein hunain, yn ogystal â’n cariad at ein gwlad a’n hawydd i rannu yn ei hanes a’i dyfodol. Er bod y rhain yn faterion anodd, ni ellir eu rhoi o'r neilltu yn syml am y rheswm hwn. Felly gadewch inni ystyried y pethau hyn gyda'n gilydd—yn ein cartrefi, ein heglwysi, a'n hysgolion—a gadewch inni wneud hynny â chalon agored ac ysbryd gostyngeiddrwydd.
Mae hwn yn ddatganiad clir o'r ffaith bod dwyn arfau neu gymryd rhan mewn gwasanaeth milwrol yn wrth-Adventist, a hyd yn oed yn wrth-Gristnogol. Mae gennyf lawer o ffrindiau yn yr eglwys fwy nad oes ganddynt yr un farn ac sy'n dal i gredu bod yr eglwysi Diwygiedig yn rhy gaeth. Na, gyfeillion annwyl, eglurodd llywydd eich eglwys y peth i chi yma eto heb unrhyw ansicrwydd! Mae'n bechod lladd eich cymydog, hyd yn oed mewn achosion o ryfel, ac mae hyd yn oed dwyn arfau yn bechod. Yr hyn nad yw'n dod o hyd i unrhyw sôn yn yr erthygl lawn, fodd bynnag, yw sut y rhoddodd y merthyron eu bywydau yn y ddau Ryfel Byd dros y gred hon. “Annwyl Jan Paulsen, oni allech chi o leiaf sôn am eich brodyr a fu farw oherwydd yr un argyhoeddiad sydd gennych chi? Neu a oes yn rhaid i chi chwarae cuddio fel na fydd neb yn sylwi bod dwy eglwys Ddiwygiedig yn bodoli mewn gwirionedd? Ydw, rwy’n eich deall chi, ond a oes rhaid ichi gamu mor galed ar flaenau traed yr Adfentyddion Diwygio, sydd eisoes yn ddolurus, i beidio â sôn amdanynt hyd yn oed yn eich datganiad am y mater hynod ddadleuol hwn? Neu a oes efallai agenda gudd y tu ôl i’ch datganiad?”
Ond arhoswch, pa le y mae y broblem rhwng yr eglwysi ar y mater hwn? Yn syml, nid yw'r broblem yno bellach! Ar ôl datganiad manwl gan lywydd eglwys mewn unrhyw delerau ansicr, dylai'r mater hwn o leiaf fod yn gwbl glir! Dim cario arfau, dim gwasanaeth milwrol, dim lladd waeth sut neu o dan ba amgylchiadau. Annwyl Adfentyddion Diwygio, pam felly mae gennych chi broblem o hyd gyda'ch brodyr a chwiorydd yn yr eglwys fwyaf?
Y gwir yw bod yna siamau dwfn eraill, ond ble fydden ni'n edrych amdanyn nhw? A pha le y mae yn rhaid i ni gyfeirio ein hegni i sicrhau y gellir goresgyn y rhwystrau ymddangosiadol anorchfygol hyn rhwng yr eglwysi ? Fel y gwyddom oll, mae'r cyfan yn berwi i ufudd-dod i orchmynion Duw a thystiolaethau Ellen G. White. Mae eglwysi Diwygio Adfentydd y Seithfed Diwrnod wedi rhoi eu ffocws ar y neges iechyd (i’r pwynt eu bod bron yn ddall i unrhyw beth arall), ac mae gan eglwys Adventist y Seithfed Diwrnod olwg “rhyddfrydol” ar bethau, gyda niferoedd yr aelodaeth yn cael blaenoriaeth dros geryddu brodyr a chwiorydd annheyrngar. Gan hyny, y mae bydolrwydd yn ymaflyd yn yr eglwys fwyfwy, ac ni ddylem synnu fod y mwyafrif yn awr Adfentyddion Eciwmenaidd.
Tra bod rhai mewn gwirionedd yn agor y drws i'r byd (trwy ddiwrnodau agored gydag eglwysi eciwmenaidd, dyddiau eglwysig eciwmenaidd ledled y byd, cyfranogiad y cyhoedd o bob math mewn digwyddiadau eciwmenaidd, ac ati), mae'r lleill yn gwarchod y drysau rhag eu brodyr, wedi'u harfogi i'r dannedd ysbrydol gyda dyfyniadau Ellen G. White ac adnodau o'r Beibl, ac os bydd rhywun yn gwneud un symudiad anghywir mae'n cael ei gymryd ar unwaith o dan ddisgyblaeth a'i holi yn y cyfarfodydd am dri o'r gloch y bore. Mae'r ddau yn anghywir; mae'r ddau yn eithafion. Mae bod yn Gristion yn golygu bod yn gytbwys, nid yn eithafol. Dylai cariad fod yn sail ar gyfer delio ag un arall, nid ceisio elw neu dwf sefydliadol, neu ryddfrydiaeth wedi'i chamddeall a gorliwio, neu sensoriaeth ffanatig. Ond ble rydyn ni'n tynnu'r llinell? Ydym ni eisoes wedi cael cyngor ar hyn? Neu a yw Duw wedi gadael llonydd i ni i gyd, bron â sbarduno'r eglwysi i ymladd ar faterion o'r fath? Ai Ei fwriad oedd achosi ymwahaniad ymhlith eglwysi Adventist y Seithfed Dydd trwy adael rhai pwyntiau yn aneglur yn Ei Air? Wrth gwrs na, ac yn fuan iawn fe welwn fod Duw unwaith eto wedi ysgrifennu'n glir yn Orion beth yw ei ofynion a'i negeseuon, a pha athrawiaethau sydd ganddo Ef a pha rai nad ydynt.
Efallai y bydd llawer yn gofyn, “Really? A yw hyn i gyd yn ysgrifenedig yn Orion?" Oes, mae gan Orion lawer o wersi i'n heglwysi o hyd. Nid ydym hyd yn oed wedi dechrau deall popeth. Rydym eisoes wedi nodi'r cyfnod amser y gallem ddisgwyl i Orion ddangos rhywbeth mwy inni, yn benodol yr ystod amser o 1936 i 1986. Byddem yn disgwyl iddo esbonio i ni sut yr oedd yn bosibl i eglwys Adventist y Seithfed Dydd gyrraedd ei chyflwr cwympo presennol. Nawr rydyn ni'n dechrau cloddio hyd yn oed yn ddyfnach i Orion gyda'n gilydd!
Hyd yn hyn, dim ond y sêr pwyntydd rydyn ni wedi'u hystyried, pedwar creadur byw Datguddiad 4, a seren ganolog y cloc, Alnitak, seren Iesu. Hyd yn hyn nid ydym wedi cymryd i ystyriaeth y mae'r Ysgrythur bob amser yn sôn amdano saith seren pan ddaw i Orion fel cloc Duw. Mae gan Iesu saith seren yn Ei law, ond hyd yn hyn dim ond pump o’r rheini a ddefnyddiwyd gennym i ddatrys pos y llyfr â saith sêl. Felly, pa sêr sydd ar goll o'n hystyriaeth?
Cywir! Hyd yn hyn ni wnaethom ddefnyddio'r ddwy seren sy'n ffurfio gweddill gorsedd Duw:
Alnilam, canol y ser gwregys, gorsedd Duw Dad, a
Mintaka, y mwyaf cywir o'r sêr gwregys, gorsedd yr Ysbryd Glân.
Hyd yn hyn nid ydym wedi rhoi unrhyw ystyr na llinellau i'r sêr hyn. Rwyf am ei wneud ar hyn o bryd. Fel o'r blaen, rydyn ni'n tynnu llinellau o ganol y cloc (Alnitak, seren Iesu) ond y tro hwn trwy bob un o'r ddwy seren orsedd arall. Os edrychwn ar Orion gyda'r llygad noeth, mae'n ymddangos fel pe bai'r tair seren gwregys wedi'u trefnu mewn llinell berffaith, ond nid yw hynny'n wir mewn gwirionedd. Mae Mintaka ychydig yn uwch na'r llinell ac Alnilam ychydig oddi tano. Mae’r symudiad bach hwn yn arwain at ddwy linell sy’n edrych fel pelydryn cynyddol o olau yn disgleirio ar ddwy flynedd yng nghloc Orion:
Fel y gallwn weld yn hawdd yn y llun, mae Iesu yn datgelu dwy flynedd arall wedi'u nodi yn Orion: 1949 a 1950. Nawr, rwyf am bwysleisio trwy ddefnyddio'r lliw coch ein bod yn delio yma â llinellau a blynyddoedd arbennig iawn. Rwy'n dweud hyn oherwydd nid yw'r ddwy law cloc sy'n pwyntio at y blynyddoedd hyn yn cael eu ffurfio gan Iesu a seraphim yn unig (angylion â chwe adain), ond gan y Duwdod cyfan: y Mab, y Tad a'r Ysbryd Glân eu Hunain. Mae'r tri Pherson hwn o'r Cwnsler Dwyfol yn cael eu cynrychioli gan driongl sy'n pwyntio at 1949 a 1950! Mae hyn yn ymwneud â materion o sancteiddrwydd mwyaf, ac rydym yn troedio ar dir sanctaidd. Mae'n ymwneud ag athrawiaethau a materion yn ymwneud â'r Duwdod ei Hun lle yr ymosodwyd ar y Duwdod a'i gynllun dwyfol o iachawdwriaeth! Os gwelwch yn dda, peidiwch byth ag anghofio hyn wrth i ni symud ymlaen yn ein hastudiaeth!
Gadewch inni nawr ystyried pob un o'r dyddiadau arbennig iawn hyn yn unigol a cheisio darganfod beth ddigwyddodd yn y blynyddoedd hynny sydd mor bwysig i Dduw a'i bobl fel eu bod yn cael eu hamlygu yn Orion â nhw. “The Throne Lines”, fel y byddaf yn galw’r triongl arbennig hwn o hyn ymlaen. Yn ein taith i brofiadau'r eglwys Adventist yn y gorffennol, byddwn yn darganfod pethau sydd nid yn unig wedi rhannu'r eglwys yn fewnol yn wahanol wersylloedd, ond sydd hefyd yn dal i rwystro'r eglwysi rhag aduno.
Byddwn yn darganfod bod Duw wedi nodi'r blynyddoedd hyn i ddangos yn glir i ni beth sy'n ein rhannu, a hefyd i ddangos y pwys mwyaf y mae'n ei roi ar y materion crefyddol hyn a'r hyn y mae am i ni ei wneud. Mae am i ni uno, ac mae'n dangos i ni nad oes yr un eglwys yn sefyll ar y gwirionedd. Bydd yn cael ei ddatgelu yn ein hymchwiliad nad oes yr un o'r eglwysi yn gwneud ewyllys Duw mewn gwirionedd. Dangosir y gwirionedd yn berffaith ac eglur — y gwirionedd a gadarnhaodd Duw yn ei ddatguddiad mawr, y llyfr â saith sel yn Orion. Bydd yr erthyglau canlynol yn dangos canlyniadau ofnadwy i lawer o arweinwyr, a bydd yn rhaid iddynt benderfynu a ydynt am barhau i arddel eu safbwyntiau blaenorol a mynd i ddistryw, neu i ddysgu a byw'r hyn y mae Duw yn ei ofyn ganddynt. Rwy'n dyfalu bod llawer ohonynt eisoes wedi dychryn i farwolaeth cyn gynted ag y gwelsant y ddau ddyddiad blwyddyn newydd yn y siart uchod; maen nhw'n gwybod yn union beth maen nhw'n ei olygu.
Er mwyn penderfynu dros Dduw bydd angen aberth goruchaf llawer o arweinwyr. Mae gan y gwir ei bris! I lawer, bydd yn golygu colli eu holl gefnogaeth fydol i gymryd eu safiad ar ochr Duw. Boed iddo eu helpu i wybod y gwir a rhoi'r nerth iddynt wneud y penderfyniadau cywir drosto, ar unrhyw gost. Boed iddo eu bendithio nhw - ein brodyr ydyn nhw, wedi'r cyfan, a bu farw Iesu drostynt. Dylem eu caru fel y mae Ef, hefyd. Mae Orion yn ein helpu i wahaniaethu rhwng gwirionedd a chyfeiliornad a chywiro ein brodyr a chwiorydd â neges cariad Duw oddi wrth Orion.
Wedi’r cyfan, mae’r 144,000 yn athrawon sy’n rhan o eglwys Philadelphia, ac mae “Philadelphia” yn golygu “cariad brawdol”!