Cyhoeddwyd yn wreiddiol ar ddydd Gwener, Hydref 22, 2010, 5:51 pm yn Almaeneg yn www.letztercountdown.org
Os ydw i am esbonio rhywbeth i aelodau fy ngrŵp cartref bach am thema yn y Beibl sy’n gorwedd ymhell yn ôl mewn amser, rwy’n eu cynghori’n aml nad ydyn ni i ddarllen y testunau heb seibiannau. Dylem gymryd seibiannau i ystyried amser, diwylliant, a sefyllfa’r unigolion a ddisgrifir yno. Rhaid i ni roi ein hunain yn uniongyrchol yn safle'r chwaraewyr ac arsylwi popeth fel pe baem newydd wneud taith yn ôl mewn amser a byddem yn uniongyrchol yn esgidiau'r cymeriadau sy'n cymryd rhan. Bydd y rhai sy’n methu â gwneud hynny bob amser yn cael trafferth deall y testunau Beiblaidd a ysgrifennwyd 3500 - 2000 o flynyddoedd yn ôl. Oherwydd y ffordd wael hon o ddarllen testunau hynafol a’r broblem ein bod yn cael ein siapio gan ein traddodiadau a’n ffyrdd o feddwl ein hunain, mae gwallau dehongli yn ymledu i’r hyn sy’n cuddio ein gweledigaeth ar gyfer y gwirionedd.
Os ydym am ddatrys materion a godwyd ynghylch Gŵyl y Bara Croyw yn y rhan gyntaf y Cysgodion y Groes, mae angen inni wneud yn union yr hyn yr wyf newydd ei egluro. Rhaid inni gludo ein hunain yn ôl mewn amser i’r diwylliant a oedd yn dal i gofio sut yr oedd y Pasg i’w ddathlu. Ymddengys fod ysgolheigion Cristnogaeth yn cymryd yn ganiataol ein bod wedi “cludo ein hunain yn ôl mewn amser” yn ddigon pell yn barod os ydym yn cyflawni taith feddyliol i amser Iesu, tua 2000 o flynyddoedd cyn ein hamser. Maen nhw’n cyfaddef “mae gennym ni yma un enghraifft arall lle mae’n ymddangos mai ein hanwybodaeth heddiw o hen arferion Iddewig yw’r achos o’n hanallu yn amlwg i gysoni datganiadau Ioan a’r Synoptics sy’n ymddangos yn wrthgyferbyniol.” { Sylwebaeth Feiblaidd yr Adventist, Cyfrol 5, t. 537, argraffiad Saesneg}
Ond nid yw hyn—fel y byddaf yn dangos yn awr—yn ddigon pell o bell ffordd. Mae angen inni wneud mwy o ymdrech yn feddyliol a mynd yn ôl 1500 o flynyddoedd eto i wreiddiau’r Pasg, i’r amser y cafodd ei sefydlu gan yr Arglwydd, a rhaid inni lithro i esgidiau un a dderbyniodd y cyfarwyddiadau yn uniongyrchol gan Jehofa. Mae'n rhaid i ni wisgo...
Esgidiau Moses
Wrth ddarllen datganiad gonest ein hysgolheigion—mai anwybodaeth heddiw o’r arferion Iddewig hynafol sy’n ein rhwystro rhag deall yr hyn a ddigwyddodd bryd hynny yn 31 OC, rhaid inni gydnabod yn gyntaf mai diddordeb pennaf ein Harglwydd yw ein bod yn deall yn iawn yr hyn a ddigwyddodd bryd hynny, fel y gallwn wynebu ymosodiadau gau athrawon. Mae diystyru ein hanwybodaeth gyda: “Wel, nid ydym yn ei wybod, felly nid yw’n bwysig i’n hiachawdwriaeth”, fel yr ysgrifennwyd gan ein sylwebwyr BRI mewn ystyr ffigurol ar ddiwedd eu datganiad o anwybodaeth, yn ymgais druenus i orchuddio eu hanallu i ddod o hyd i atebion i’r problemau trwy arweiniad yr Ysbryd Glân, gan ddefnyddio’r ddadl ein bod yn delio â “ffeithiau anniddorol”. Mae hon yn ffordd drist ac amheus iawn o feddwl i bobl broffesedig Duw, a ddylai ymdrechu i wybod beth a ddigwyddodd ar groeshoeliad y Gwaredwr i'r manylyn mwyaf anfeidrol a chysoni hyn â'r mathau Beiblaidd, yn enwedig gan fod negesydd Duw wedi'i rhoi i ni, yn ein helpu â llwyth o wybodaeth a chyngor ar ddod o hyd i'r gwirionedd!
Ond roedd Duw yn ei ragluniaeth eisoes yn gwybod cyn creu amser y byddem ni ryw ddydd yn mynd i broblem gyda gwledd y Pasg, a dyna pam rydyn ni’n canfod yn y Beibl adroddiadau lluosog sy’n egluro’n berffaith sut aeth union gwrs gwledd y Pasg. Mae'r hanes beiblaidd yn cynnwys cymeriad nad oedd, fel ninnau, yn gwybod dim am sut y byddai gwledd y Pasg yn gweithio, ac a oedd hefyd â diddordeb mewn ei chadw'n union fel yr oedd yr Arglwydd ei eisiau. Ef oedd awdur cyntaf y Beibl, Moses.
Roedd yn yr un esgidiau â ni. Yr oedd mewn anwybodaeth hollol o ran arferiad luddewig. Efallai y bydd rhai ohonoch yn gofyn, “Pam? Iddew oedd o, iawn? Onid oedd yn rhaid iddo wybod sut y gwnaeth yr Iddewon drin hyn i gyd?” Os ydych chi'n meddwl fel hyn, nid ydych chi wedi “oedi i fyfyrio” y siaradais amdano yn gynharach. “Pwy oedd Moses, a dweud y gwir?”, neu o leiaf... “Pwy oedd Moses ar yr adeg pan gafodd gyfarwyddiadau Duw ar gyfer union gwrs yr ymadawiad ar ddegfed pla yr Aifft?” Dylai’r rhain fod yn faterion a ddylai fod o bryder inni os ydyn ni am lithro i esgidiau’r un a dderbyniodd y cyfarwyddiadau Pasg cyntaf hyn gan Jehofa.
Roedd Moses yn fab i gaethweision Hebraeg ac fe'i ganed tua 80 mlynedd cyn i'r Israeliaid ddod i ben 215 mlynedd o gaethwasiaeth yn yr Aifft. Yn ôl cyfraith gyfredol y wladwriaeth, mae'n debyg y byddai wedi bod â dinasyddiaeth ddeuol: Israeliad ac Eifftaidd. Y cwestiwn nesaf y mae'n rhaid inni ei ofyn i ni'n hunain yw, ym mha ddiwylliant y magwyd Moses? Gwyddom oll iddo gael ei guddio yn y fasged frwyn i ddianc rhag erledigaeth yr Eifftiaid, a oedd am roi i farwolaeth bob plentyn o dan ddwy flwydd oed, trwy orchymyn y Pharo. Ond tywysodd Duw yn ei ddoethineb y fasged frwyn gyda mab bach y caethweision mor agos at lannau'r Nîl, fel y gwelwyd hi gan un o ferched Pharo, a hi a achubodd y bachgen bach. Am na allai hi ei hun fwydo'r plentyn, anfonodd am wraig Hebraeg, a dywedodd Duw mai mam Moses ei hun oedd yn cael bwydo ei mab ar y fron. Pan gafodd y plentyn ei ddiddyfnu, fe'i rhoddwyd i ferch Pharo a daeth yn “fab iddi”. Gallwch ddarllen hyn i gyd yn Exodus 2:1-10.
Ble tyfodd Moses i fyny? Pa ddiwylliannau a ddylanwadodd arno? Yn gyntaf, y mae yn amlwg fod yn rhaid fod Moses, fel mab i ferch Pharaoh ac ŵyr i Pharaoh, wedi derbyn addysg ragorol yn y palas gan ysgolheigion yr Aipht. Roedd ei brif ffurfiad trwy ddiwylliant yr Aifft, ac fel y gwyddom, roedd hon yn system wleidyddol-grefyddol a nodweddir gan addoliad haul ac addoli bod dynol byw fel Duw, y Pharo.
Ond mae llawer yn gweld yn yr adnodau canlynol fod Moses hefyd wedi cael ei siapio gan ei fam fiolegol a’u hamgylchedd, oherwydd iddo fynd yn ddig am Eifftiwr oedd yn curo caethwas Hebreig, a’i ladd (Exodus 2:11-12). Mae hyn yn dangos ei fod yn cydymdeimlo â'r caethweision Hebraeg, a bod ei fam enedigol wedi dylanwadu arno. Ac yn awr, mae llawer o bobl yn gwneud y camgymeriad o gredu bod Moses wedi dysgu defodau a nodweddion crefydd-benodol yr Israeliaid o'i deulu biolegol. Maent yn credu felly, fod Moses hefyd yn deall, er enghraifft, y Saboth ac na allai'r Israeliaid gadw'r Saboth, oherwydd bod yr Eifftiaid wedi ei wahardd. Tybiant y gallai'r Iddewon gadw eu holl wybodaeth grefyddol a diwylliannol. Fodd bynnag, rhaid inni beidio ag anghofio mai Moses ei hun oedd awdur cyntaf y Beibl, a chyn hynny, nid oedd unrhyw gofnod o dreftadaeth ddiwylliannol a chrefyddol yr Israeliaid!
Y mater pwysicaf a mwyaf sylfaenol i ni ei ystyried yw, pa galendr roedd Moses yn ei ddeall? Pa fodd y deallodd ddechreu y dydd, beth oedd dechreu y mis iddo, a pha fodd y deallodd ddechreu y flwyddyn ? Dim ond os gallwn ddatrys y cwestiynau hyn y gallwn amgyffred yr hyn yr oedd Duw eisiau ei ddweud wrth Moses pan siaradodd ag ef yn Exodus, Pennod 12, a dechrau dysgu iddo y math o Pasg, sef dilyniant y prosesau defodol drwy'r ecsodus o'r Aifft, yr ydym eisoes wedi archwilio ychydig yn rhan gyntaf “Cysgodion y Groes”.
Dim ond os byddwn yn cynnwys hyn yn ein hystyriaeth y byddwn yn dod i'r casgliadau cywir. Ond os gadawn y cwestiynau hyn heb eu hateb a thybio heb ymchwiliad pellach fod Moses, fel Israeliad, wedi derbyn cyfarwyddiadau Duw yn meddu ar ddealltwriaeth gyflawn o'r hen galendr Iddewig, deuwn at wrthddywediadau dryslyd problem y ddau Basg.
Mae llawer yn credu bod Moses yn deall y ddwy system galendr (yr Iddewig a'r Eifftaidd) ac felly byddai Duw wedi siarad ag ef yn Exodus gan ddefnyddio mesurau amser Israelaidd. Ond fel y gwelwn, mae hon yn dybiaeth sylfaenol anghywir, oherwydd nid yw'n cymryd i ystyriaeth fod yr Hebreaid eisoes wedi byw 350 o flynyddoedd yng ngwlad yr Eifftiaid, eu harglwyddi ffiwdal, pan anwyd Moses. Pan siaradodd Duw â Moses, roedd hyd yn oed 215 o flynyddoedd o'r caethwasiaeth mwyaf treisgar wedi pasio dros genedl a diwylliant yr Israeliaid. Ni allai unrhyw genedl warchod ei diwylliant yn llwyr o dan yr amodau hyn. Ac roedd hyn yn sicr yn waeth byth i bobl nad oedd ganddynt gofnodion ysgrifenedig o'u diwylliant ac a allai drosglwyddo eu gwybodaeth o genhedlaeth i genhedlaeth trwy'r gair llafar yn unig. Am 215 o flynyddoedd, roedden nhw wedi cael eu gorfodi i wasanaethu ar yr oriau gwaith hynny roedd yr Eifftiaid yn eu pennu ar eu cyfer yn ôl eu calendr. Adeiladodd yr Israeliaid y pyramidiau ar gyfer y cwlt a duwiau'r addolwyr haul - adeiladau sy'n ein llethu â rhyfeddod hyd heddiw. Nid oeddent wedi'u cydblethu â diwylliant yr Aifft yn unig. Gan eu bod yn gwasanaethu'r Eifftiaid fel caethweision, fe'u gorfodwyd i roi'r gorau i'w holl wasanaethau crefyddol ac addasu'n llwyr i'r Eifftiaid. Roedd y diwylliant Eifftaidd, fel pob diwylliant addoli haul, yn ddiwylliant pur despotic, ac mae cerflun Daniel yn dangos bod yr holl ddiwylliannau hyn yn trosglwyddo eu hathrawiaethau sylfaenol o un oes i’r llall, a dyma’r rheswm pam fod addoliad haul Babilonaidd yn dal i gadw ei le “cudd” yn y gyfundrefn babaidd.
Diddymwyd y Saboth Israel i addoli Duw y Creawdwr trwy archddyfarniad a'i ddisodli gan ddydd haul (dydd Sul), i addoli duw yr haul. Nid yw caethwas yn dewis y dydd y gorffwyso; pennwyd iddo, os caniateid iddo hyd yn oed orffwys un diwrnod. Nid yw caethwas yn dewis pa bryd y dechreua ei ddydd; fe'i pennir iddo, ac nid yw caethwas yn pennu dechreuad misoedd neu flynyddoedd. Maent yn benderfynol ar ei gyfer gan ei arglwydd ffiwdal. Nid yw caethwas yn mynychu ysgol ei bobl ond caiff ei addysgu ar gyfer llafur caethweision yn “ysgolion” ei arglwydd ffiwdal, o leiaf y rhai lwcus nad oedd yn rhaid iddynt ond stompio brics. Mae caethwasiaeth yn gyflwr lle mae bod dynol yn llwyr golli ei ymreolaeth a'i ewyllys rhydd trwy rym.
Hyd yn oed heddiw, mae grŵp bach o droseddwyr elitaidd sy'n rheoli'r holl arian yn y byd yn paratoi caethiwed newydd. Y tro hwn, nid yn unig i leiafrif bach, ond i holl ddynolryw. Maen nhw am orfodi'r ddynoliaeth gyfan i gadw'r haul i addoli crefydd fel y gwnaed ers talwm gyda'r Israeliaid yn yr Aifft. O dan yr amgylchiad hwn, nid oes lle i'ch calendr eich hun na diwrnod arbennig o orffwys fel y Saboth. Ar ôl ychydig flynyddoedd yn unig mewn caethwasiaeth, mae'n debyg bod yr Israeliaid eisoes wedi dechrau “anghofio” eu calendr arbennig ac ymostwng i bwysau milwrol y pŵer rheoli. Fodd bynnag, mae Duw yn ein gwarantu ni, fel Israel ysbrydol heddiw, y bydd Ef yn ymyrryd yn bersonol fel na fydd hyn yn digwydd eto, ond rhaid inni ddyfalbarhau ac aros yn ffyddlon dan bwysau mwy ffyrnig nag a fu erioed o'r blaen yn hanes dynolryw.
Felly, hyd yn oed pe bai Moses yn agored i ddylanwadau dau ddiwylliant, ni ddysgodd erioed galendr creu gwirioneddol Jehofa. Roedd o dan ddylanwad dau ddiwylliant nad oedd yn gwybod am galendr y creu go iawn. Y diwylliant cyntaf oedd yr Eifftiaid, a gadwodd galendr hybrid arbennig iawn o natur lleuad-solar-serol, a'r llall oedd diwylliant ei rieni biolegol a oedd wedi anghofio'r calendr creu. Felly, pan siaradodd Duw â Moses yn Exodus 12, roedd hynny iddo ef fel y mae i ni: roedd “yn anwybodus o ran arferion hynafol Iddewig” mewn dwy ffordd:
- Nid oedd yn gwybod gwir galendr y creu ac ni chafodd ei ddysgu iddo erioed.
- Nid oedd yn gwybod y gwyliau Iddewig oherwydd nad oeddent eto wedi cael eu sefydlu gan Dduw.
Yr unig ddiwrnod arbennig a sefydlwyd gan Dduw, trwy'r greadigaeth ymhell cyn hynny, oedd y Saboth, a oedd yn digwydd eto bob seithfed dydd, ac roedd hyd yn oed hwn wedi'i gladdu mewn ebargofiant yn ystod y caethwasiaeth. Cyn yr ymadawiad o'r Aifft, nid oedd y gwyliau Iddewig hyd yn oed wedi'u gosod yn eu mathau. Roedd y Saboth wedi bodoli 2500 o flynyddoedd ers creu Adda ac wedi cael ei gadw gan y patriarchiaid, fel Noa ac Abraham, ond mae'n debyg mai dim ond 215 mlynedd ar ôl dechrau caethwasiaeth y gwyddai diwylliant Israel fod yna unwaith rhywbeth “arbennig”, ond roedden nhw wedi rhoi'r gorau i gadw'r Saboth.
Gan hyny, gallwn deimlo yn hyderus gysurus yn esgidiau Moses, os ceisiwn yn awr ddeall o'r newydd yr hyn y mae Duw am ei egluro i ni yn Exodus, Pennod 12. Nis gwyddom ddim ; nid ydym yn deall dim am y diwylliant Iddewig! Rhaid inni fod yn barod i feddwl yn yr un modd ag y byddai Moses wedi meddwl pan dderbyniodd y cyfarwyddiadau ar gyfer math y Pasg. Rhaid inni wisgo esgidiau Moses, oedd yn deall dim ond un calendr, a dyna oedd yr un Aifft!
Y Trydydd Calendr
P'un a ydym yn ei hoffi ai peidio, os ydym am wisgo esgidiau Moses, mae'n rhaid i ni ddysgu nodweddion sylfaenol trydydd calendr: y calendr yr hen Aifft, sef calendr cyfredol a dilys Moses y pryd hwnnw.
Ond peidiwch â phoeni! Mae ymennydd fy narllenwyr eisoes wedi'u hyfforddi i feddwl mewn systemau calendr gwahanol, felly ni fydd yn rhy anodd i chi ddeall y calendr Eifftaidd hwn sy'n ymddangos yn gymhleth braidd. Byddaf yn cyfyngu’r mater i’r hyn sy’n bwysig i ni. Yn ffodus, mae'r hieroglyffau wedi'u dehongli gan y Carreg Rosetta a ddarganfuwyd mewn ffordd wych, mae cymaint o ysgrifau hynafol yr Aifft yn y pyramidiau a'r beddrodau trawiadol yn ei gwneud hi'n eithaf clir heddiw sut roedd yr Eifftiaid yn deall eu calendr. A dweud y gwir, rydyn ni'n gwybod llawer mwy am y calendr hwn na chalendr creu Duw. Bydd unrhyw un sy'n chwilio'r Rhyngrwyd gyda'r termau priodol yn dod o hyd i lawer o wefannau sy'n delio â'r calendr hwn.
1. Dechreuodd yr hen ddyddiau Eifftaidd ar godiad haul. Yr haul oedd eu duw goruchaf (tad y dygiedydd golau, Lucifer). Felly, pan ddaeth y wawr gyntaf yn weladwy yn y bore, dechreuodd Ra, yr haul, deyrnasu. Fodd bynnag, pe bai'r haul wedi machlud yn llwyr, dechreuodd amser ofnadwy iddynt. Roedd y noson yn amser braw ac ofn, oherwydd roedd eu duw “wedi mynd i gysgu”. Clywaf ddatganiadau cyffelyb gan gefnogwyr athrawiaeth Saboth y lleuad, y rhai sy'n dweud i'r diwrnod Iddewig ddechrau yn fore ac nid ar fachlud haul. Felly, maen nhw'n torri'r Beibl ac yn ennill dilynwyr trwy hadu amheuaeth ac ansicrwydd. Mae'n ddiddorol sut maen nhw'n defnyddio'r ffordd hynafol Eifftaidd o feddwl i hysbysebu eu haddoliad paganaidd i'r Adfentwyr hynny nad ydyn nhw'n astudio'n weddigar ddigon ac nad oes ganddyn nhw'r ateb yn erbyn “llefain y Sadwceaid” hwn. O'r diwedd maent yn cael eu rheoli'n llwyr ganddynt.
Cyflwynwyd y syniad y byddai'r diwrnod yn cychwyn yn y bore ar godiad haul eisoes ar ddechrau hanes dynol pan oedd Satan eisiau gosod ei dad honedig, yr haul, yn y sefyllfa sy'n perthyn i Dduw y Creawdwr yn unig, a ddechreuodd yn bendant ar y creu yn y tywyllwch (yn y nos) pan nad oedd golau. “Bydded goleuni” oedd gweithred gyntaf y greadigaeth, a llefarwyd y geiriau hyn yn y nos pan nad oedd goleuni. Dim ond yr addolwyr haul sy'n deall y nos fel cyflwr canolradd nad yw'n bodoli mewn gwirionedd, ac mae hyn yn achosi pryder ac anghysur iddynt. Felly, maen nhw’n ceisio difrïo’r amser y treuliodd Iesu y mwyaf o oriau mewn gweddi yn perthyn i’w Dad, gan baratoi ei Hun trwy wylio a gweddïo dros waith y diwrnod wedyn—neu hyd yn oed yr amser y dechreuodd Ei angerdd yng ngardd Gethsemane, lle gwnaeth E’n bosibl i’n holl bechodau gael eu gosod arno Ef, a rhybuddio’r disgyblion dro ar ôl tro i beidio â chwympo i gysgu ond i wylio a gweddïo “cyflwr pwysig”. Mae hyn er mwyn i ni allu credu eu “stori creu” gyda diwrnod yn dechrau yn y bore, sy'n gwbl groes i'r cyfrif Beiblaidd, “A'r hwyr a'r bore oedd, y diwrnod cyntaf”. Mae Satan bob amser yn ceisio creu dryswch trwy ei gyd-weision, ond rydyn ni bob amser yn darganfod ei driciau wrth astudio'r crefyddau Babilonaidd hynafol a'u hepil, fel addoliad haul yr Aifft.
Os yw rhywun am ddweud wrthym fod yr Iddewon yn deall dechrau'r dydd gyda'r wawr, ac y dylem gytuno â hynny, mae am ein hudo i'r fagl o gamddehongli calendr y creu i ddod i gasgliadau ffug, sydd yn y pen draw yn dod â ni i gadw arferion paganaidd a throseddu gorchmynion Duw. Mae rhai yn credu y bydd gwahanol systemau cred yn cydfodoli yn y nefoedd ac y bydd ceidwaid Saboth y lleuad yn byw yno mewn cytgord perffaith â cheidwaid Saboth traddodiadol y seithfed dydd. Na, frodyr a chwiorydd! Rhybuddiodd Iesu ni yn y Beibl gannoedd o weithiau o dwyll a surdoes (athrawiaethau ffug) gau athrawon. Os yw'r adnod sy'n dweud bod pob un yn cael ei farnu yn unig yn ôl ei wybodaeth i'w ddeall yn golygu y byddai unrhyw un a chwiliodd am y gwirionedd ac a aeth ar gyfeiliorn a dod i gasgliadau anghywir hefyd yn cael ei achub, ni fyddai wedi bod yn angenrheidiol o gwbl i rybuddio am dwyll, oherwydd yn yr achos hwnnw byddai unrhyw un a dwyllwyd hefyd yn y nefoedd, wedi gwneud camgymeriad yn unig. Yna ni fyddai hyd yn oed angen chwilio am Dduw a’r gwirionedd, oherwydd ni fyddai gwahaniaeth rhwng y rhai oedd wedi dod o hyd i’r “gwir go iawn” a’r rhai oedd wedi dod o hyd i’r “gwir anwir”.
Sawl “gwirionedd” sydd yna? Yn ôl yr Eglwys Gyffredinol, mae cymaint o wirioneddau â gwahanol grefyddau a ffydd. Yn wir, maen nhw'n ymgynnull nawr yn y mudiad eciwmenaidd byd-eang i gael eu llosgi fel gwellt. Yn ôl y datganiadau yn y Beibl gan y Creawdwr, unig Fab Duw y Tad, dim ond un gwirionedd sydd: " Myfi yw y ffordd, y gwirionedd, a'r bywyd : nid oes neb yn dyfod at y Tad, ond trwof fi." (John 14: 6) “Ysbryd yw Duw: a rhaid i’r rhai sy’n ei addoli ei addoli mewn ysbryd ac mewn gwirionedd.” (Ioan 4:24) Pe bai Saboth y lleuad yn ddehongliad cywir o bedwerydd gorchymyn Duw, byddai pawb sy’n “ystyfnig” yn cadw’r Saboth bob saith diwrnod ar goll. Os gwir y gwrthwyneb, bydded i Dduw drugarhau wrth y rhai a gredasant y lloer Sabbath lie, Disodlodd y dydd Duw y Creawdwr gyda diwrnod i addoli y fam Satan, y dduwies lleuad, ac felly yn cadw diwrnod paganaidd o orffwys. Mae’n bwysig iawn felly gwybod beth yw’r gwirionedd, a rhaid inni chwilio amdano fel pe bai’n fater o fywyd a marwolaeth. Yn wir, mae'n fater o'n bywyd tragwyddol.
Ar gwestiwn y disgyblion gan yr Iesu beth fyddai arwyddion y diwedd, a atebodd, y dylent ofalu na fyddai neb yn eu twyllo. Mae hynny'n golygu y bydd twyll yn arbennig o rhemp yn y dyddiau diwethaf hyn. Felly, archwiliwch y pethau a ddygir ger eich bron yn y dyddiau hyn! Gwiriwch neges Orion, archwiliwch y Saboth lleuad! Profwch yr hyn sydd, wrth ei graidd, yn unol â'r ddysgeidiaeth a roddwyd i eglwys Dduw olaf trwy negesydd Duw, Ellen G. White! Defnyddiwch eich Beibl! Gwiriwch y proffwydi a anfonwyd atoch gan y Beibl a gweddïwch, gweddïwch, gweddïwch y gallai'r Ysbryd Glân gael ei roi i chi i wahaniaethu rhwng y celwyddau a'r unig wirionedd sy'n bodoli a'r unig wirionedd go iawn! Nis gall fod dau wirionedd gwahanol am fater. Mae’r gair “gwirionedd” eisoes yn ei eithrio. Nid oes lluosog o wirionedd! Does dim “gwirionedd”. Nid oes gan neb a ddygir i droseddu gorchymynion Duw trwy dwyll esgus, oblegid pe buasent yn lestri pur, buasent wedi derbyn yr Ysbryd Glan i'w harwain i bob gwirionedd. Addawodd Iesu hyn. A wnawn ni Ef yn gelwyddog?
Mae unrhyw un sy'n credu bod y genedl Iddewig yn ystyried codiad haul yn ddechrau'r dydd yn iawn dim ond am y cyfnod yn ystod y 215 mlynedd o gaethwasiaeth yn yr Aifft pan nad oedd ganddynt unrhyw ddewis arall. Ond Duw, yn fuan ar ôl yr Exodus o'r Aifft, ail-addysgodd yr Israeliaid ynghylch dechrau cywir y dydd. Mwy am hynny yn nes ymlaen. Gellir astudio'r dyddiau Eifftaidd hynafol yn eithaf manwl yn Ffeithiau Eifftaidd Hynafol.
2. Dechrau mis lleuad yr hen Aifft yn cael ei esbonio yn dda iawn ymlaen Wikipedia - Calendr lleuad hynafol yr Aifft [mae yn Almaeneg, felly defnyddiwch gyfieithydd ar-lein]. Cyfyngaf fy hun i grynodeb sy’n cynrychioli’r gwahaniaethau allweddol mewn perthynas â’r calendr Iddewig, fel y’i pennwyd yn rhan gyntaf yr Astudiaeth Gysgodol. Yn yr hen Aifft, a oedd yn ddiwylliant pwysig am filoedd o flynyddoedd, roedd yna wahanol fathau o galendr, gan gynnwys gwahaniaeth rhwng calendr gweinyddol a chalendr crefyddol. Dysgon ni hyn i gyd trwy gofnodion y deml.
Gallwn ddarllen ar y dudalen we uchod pa mor hen yw'r calendrau hyn mewn gwirionedd:
Gellir dod o hyd i'r cyfeiriadau dogfenedig hynaf at ddata calendr lleuad o tua 2350 CC yn y testunau pyramid. Mae'r defnydd o gofnodion seryddol eisoes wedi'i ddogfennu gan y Brenin Wadji yn 2880 CC.
Felly, rhyw 800 mlynedd cyn i Moses dderbyn y calendr creu gan Jehofa, mae gennym ni dystiolaeth bod yna galendr satanaidd pendant yn yr Aifft, mewn cenedl addoliad haul.
Gadewch i ni ddarllen mwy am y calendr lleuad hwn:
Tua 70 CC, disgrifiodd Geminos of Rhodes calendr lleuad yr hen Aifft fel “egwyddor ryfedd, nad yw'r Eifftiaid, mewn cyferbyniad â diwylliannau eraill yn ei defnyddio ar gyfer pennu eu blwyddyn. Iddyn nhw, mae'r gwyliau cysegredig yn bwysig. Mae eu calendrau yn canolbwyntio ar hyn.” Mae datganiad Geminos yn dangos yn briodol rôl chwedlonol calendrau lleuad yr Aifft, yr oedd eu swyddogaeth ganolog yn gyfyngedig ar ddyddio'r gwleddoedd nefol, tra bod y Roedd calendr gweinyddiaeth yr Aifft yn gweithredu fel calendr blwyddyn.
Yr offeiriadaeth oedd â'r gorchwyl o benderfynu y gwleddoedd nefol. Gwnaed hyn gan seryddwyr cymwys, a gyhoeddodd ddyddiau’r ŵyl gan y “Provost” (“Y Mwyaf o Arsyllwyr”) trwy arsylwadau a chyfrifiadau. Ar ôl y cyhoeddiad, cafodd y dyddiad gwirioneddol ei nodi yn y calendr gweinyddu a'i gofnodi yn nyddiadur y deml.
Gwelwn o’r testun nad oedd gan galendr lleuad hynafol yr Aifft ddim i’w wneud â phennu’r blynyddoedd, ond â phenderfyniad y gwleddoedd nefol “cysegredig”. Gallwn weld eisoes oddi wrth y term “gwleddoedd nefol” ei fod yn ymwneud ag addoli cyrff nefol (haul a lleuad), sef eilunaddoliaeth, addoliad y pethau creedig.
Ond, sut y dechreuodd mis lleuad newydd yr hen Eifftiaid?
Yn wahanol i wledydd hynafol eraill y Dwyrain Agos, mis y lleuad nid oedd yn dechrau ychydig amser ar ôl y lleuad newydd gyda'r cilgant cyntaf (golau newydd), ond gyda'r diwrnod cyntaf o anweledigrwydd y lleuad gyda'r wawr. Mae hyd y cyfnod rhwng yr hen (cilio olaf) a'r golau newydd (cilgant cyntaf) yn dibynnu ar ffactorau gan gynnwys lleoliad daearyddol y safle arsylwi. Yn lledredau deheuol hemisffer y gogledd, mae hyd anwelededd y lleuad yn fyrrach nag mewn lledredau gogleddol, gan arwain at gyfnodau arsylwi hirach ar y lleuad yn yr ardaloedd deheuol o gymharu â rhanbarthau gogleddol.
Yn gyntaf, rydym yn cydnabod bod yr hen Eifftiaid - fel yr eglurwyd o'r blaen - yn dibynnu'n fawr ar godiad yr haul. Felly, ni fyddai eu mis lleuadol sy'n dechrau'n rhesymegol yn dibynnu ar weld gwelededd cyntaf y cilgant cyntaf ar fachlud haul, ond ar ei gymar, anwelededd cyntaf y lleuad sy'n pylu gyda'r wawr. Felly, tra bod yr Iddewon hynafol wedi dechrau eu misoedd yn ôl y cilgant cyntaf (“golau newydd”), roedd mis lleuad yr hen Aifft bob amser yn dechrau gyda’r lleuad newydd seryddol gyda’r wawr, pan nad oedd “hen olau” i’w weld bellach.
Mae hyn yn arwain at newid ar ddechrau'r mis lleuad rhwng yr Eifftiaid a'r Israeliaid, sy'n deillio o wahaniaeth hyd y lleuad seryddol newydd. Mae ystod amser yr anwelededd yn y cyfnod hynafol hwn o amser i'w weld am bob mis mewn tabl sydd wedi'i atodi i'r erthygl ar Wicipedia. Mae'r hyd tua 30 - 33 awr yn y misoedd sy'n bwysig i ni (Mawrth, Ebrill). Byddwn yn dod yn ôl at y tabl hwn yn fanwl, a byddwn yn pennu union ddechrau mis lleuad yr hen Aifft a sut mae'n berthnasol i'r cyfrifiad Iddewig hynafol. Yr ydym o hyd am wisgo esgidiau Moses, yr hwn a ddeallodd hyn oll, fel yr oedd wedi cael ei ddysgu gan yr hen Eifftiaid yn ysgol palas Pharo.
3. Roedd blwyddyn yr hen Aifft yn dibynnu ar seren (Sirius) a llifogydd y Nîl ac yr oeddynt eisoes yn gyfarwydd â'r cylch 365 o ddyddiau fel ninnau, ond nid oedd ganddynt ddim dyddiau naid na blynyddoedd naid. Cyflwynwyd hwnnw yn ddiweddarach yn y drydedd ganrif cyn Crist.
At Wicipedia - Blwyddyn yr hen Aifft [yn Almaeneg, defnyddiwch Google translator] a ddarllenasom ynglŷn â'r thema hon:
Roedd calendr yr Aifft yn galendr yn seiliedig ar natur gyda chyfeiriadedd serol.
Pennwyd dechrau'r flwyddyn er yr amseroedd cynharaf gan godiad heliacal y seren Sirius a llifogydd y Nîl. Yn ddiweddarach, cyflwynwyd calendr gweinyddol hefyd, a oedd hefyd yn dibynnu ar Sirius fel “calendr blwyddyn grwydrol”. Arweiniodd diwygiad calendr Ptolemy III yn 237 CC at gyflwyno diwrnod naid bob pedair blynedd fel y chweched diwrnod Heriu-renpet a ychwanegwyd at y flwyddyn arferol. Gyda marwolaeth Ptolemy III, daeth rheol y flwyddyn naid i ben am y foment yn y calendr gweinyddol swyddogol. Fodd bynnag, parhawyd i ddefnyddio'r ddwy ffurf galendr Eifftaidd ochr yn ochr â'r canlyniad. Dylid ei gadw ar gyfer Augustus fel yr ymerawdwr Rhufeinig cyntaf, yn y flwyddyn 26 CC, a ailsefydlodd ffurf galendr Ptolemy III yn ôl calendr Julian.
Roedd Calendr Dydd Calan yr Aifft yn y cyfnod cynnar yn gysylltiedig â llifogydd afon Nîl yn yr Aifft isaf neu uchaf. Ystyrir mai cyfnodau posibl yw 4213-4186 CC ar gyfer Eliffantîn a 2783-2764 CC ar gyfer Memphis. Fel maen prawf ychwanegol mae'n rhaid i ni wylio am anweledigrwydd saith deg diwrnod Sirius, a ddewiswyd yn yr hen Aifft fel y cyfnod mymieiddio. Gan gymryd Elephantine fel y pwynt arsylwi, dim ond yn y cyfnod amser o 4280 i 4160 CC y digwyddodd y digwyddiad hwn, tra i Memphis fel pwynt cyfeirio rhoddwyd yr amser gofynnol yn union ers y Deyrnas Newydd. Mae testunau o'r Hen Aifft yn dangos bod yr anweledigrwydd saith deg diwrnod eisoes yn hysbys cyn y 18fed Brenhinllin, a gellir eithrio Memphis fel ffynhonnell gyfeirio.
Yn y calendr hynafol Eifftaidd hwn, rydym yn amlwg yn gweld unwaith eto addoli'r cyrff nefol fel duwiau. Roedd y diwrnod yn dibynnu ar enedigaeth yr haul (codiad haul). Roedd dechrau'r mis ynghlwm wrth y lleuad ac - fel y cawn weld yn gliriach yn ddiweddarach - chwedl am dduwiau'r Eifftiaid, a oedd yn gysylltiedig â marwolaeth ac adgyfodiad un o'u duwiau, Horus. Ac roedd y flwyddyn yn dibynnu ar y seren Sirius.
Mewn llawer o grefyddau, mae yna symbol sy'n cynrychioli “trindod” yr haul, y lleuad, a seren...
Mae'r ffaith bod addoliad haul hynafol yr Aifft yn dal i ddigwydd hyd yn oed heddiw yn amlwg yn y deial haul mwyaf ar y blaned - St. Sgwâr Pedr yn Rhufain, y mae ei “law cloc” yn obelisg Eifftaidd gwreiddiol... Chwiliwch ar y we amdani! Gallwch hefyd ddod o hyd i rai ffilmiau ar YouTube sy'n dangos deial haul y Fatican ar waith, a'i fod wedi bod yn pwyntio ers canrifoedd at ddyddiad penodol yn 2012.
Efallai y byddaf yn ysgrifennu mwy am hyn yn ddiweddarach yn y categori Tu Ôl i Linellau Gelyn.
Os ydyn ni’n gwisgo esgidiau Moses, rydyn ni’n sylweddoli bod yn rhaid bod Duw wedi cael problem gyda Moses—problem y gwnaethon ni ei hanwybyddu’n llwyr wrth ddarllen y Beibl yn arwynebol. Roedd Moses ac Israeliaid y gaethglud wedi colli eu diwylliant gwreiddiol. Ni all rhywun gymryd yn ganiataol y byddai Moses wedi deall Duw pe bai wedi siarad ag ef yn enwau'r calendr Iddewig, oherwydd nid oedd erioed wedi'i ddysgu iddo.
Ond nid mewn posau y mae Duw yn siarad â ni. Mae am i ni ei ddeall Ef. Mae llawer o’r hyn a ddywed Duw wrth y proffwydi wedi’i guddio mewn symbolau a hyd yn oed mewn delweddau, ond pan ddechreuodd Duw siarad â Moses ym Mhennod 12 o Exodus, nid oedd yn ymwneud â phroffwydoliaethau a oedd i gael eu dadgodio gan genedlaethau diweddarach ar ôl canrifoedd neu filoedd o flynyddoedd; roedd yn ymwneud â chyfarwyddiadau clir, oherwydd ddeng niwrnod ar ôl y datganiad, roedd yn rhaid cymryd yr oen eisoes o'r neilltu, a 4 diwrnod arall yn ddiweddarach bu'n rhaid ei ladd er mwyn i'r Israeliaid allu dianc rhag yr angel marwolaeth ofnadwy hwnnw a orchmynnwyd i ladd pob cyntafanedig. Roedd yn rhaid iddynt ddeall yn union pa ddiwrnod i baentio eu pyst drws â gwaed yr oen.
Pe bai Duw, ar y pryd, wedi mynnu bod Moses yn dadgryptio yn gyntaf pa fath o gyfeiriad dydd ac amser, ac ym mha system galendr yr oedd Duw yn siarad mewn gwirionedd, mae'n debyg na fyddai'r pla hwn wedi mynd heibio gan yr Israeliaid, oherwydd byddai Moses wedi methu, gan nad oedd yn deall y calendr Iddewig. Dyma’r bennod gyntaf yn y Beibl lle mae Duw yn rhoi cyfarwyddiadau clir ynglŷn â chyfnod y Pasg, a hyn mewn sefyllfa sy’n gofyn am ddealltwriaeth glir o’r hyn a ddywedwyd. Byddai unrhyw gamddealltwriaeth wedi bod yn angheuol, ac roedd yn ymwneud â bywyd neu farwolaeth.
Gad inni ddarllen rhai adnodau o gyfarwyddiadau Jehofa eto, a’r tro hwn, gwisgo esgidiau Moses yn llwyr:
Gorchmynion Gorymdeithio Duw
A llefarodd yr ARGLWYDD wrth Moses ac Aaron yng ngwlad yr Aifft, gan ddweud, (Exodus 12:1)
Daeth pob un o’r adnodau canlynol y byddwn ni’n eu hystyried yn uniongyrchol o enau Jehofa. Fel hyn y clywyd hwynt gan Ei was Moses, yr hwn ni ddeallodd y mesurau amser fel amseroedd luddewig, fel y tybiem yn flaenorol ac yn anghywir. Nid oedd yn gwybod y calendr creu Iddewig, fel sut nad ydym yn ei wybod heddiw. Roedd yn deall y wybodaeth eiriol a ddaeth oddi wrth Dduw yn unol â'i system gyfeirio, calendr yr hen Aifft.
Fodd bynnag, roedd Duw eisoes wedi dechrau dysgu rhai gwahaniaethau i Moses i'w arwain yn araf yn ôl at y calendr creu gwreiddiol a sefydlodd Ef. Dysgodd Duw y calendr creu i Moses, ac os ydyn ni'n deall y gwersi hynny yn system gyfeirio Moses, mae'n ein dysgu ni hefyd.
Yn gyntaf, datganodd Duw nad oedd nifer y mis calendr creu yn cydymffurfio â nifer y mis calendr Eifftaidd cyfredol y credai Moses ei fod yn gywir. Galwyd misoedd yr Aifft yn “Pesdjenet” ac fe'u rhifwyd o 1 i 12 (X). Gan fod llifogydd y Nîl a Sirius yn diffinio mis cyntaf yr Aifft hynafol, a'r calendr blwyddyn crwydro yn ôl pob tebyg yn dal yn ddilys, a oedd hefyd yn cael ei bennu gan Sirius, nid oedd y foment pan siaradodd Jehofa â Moses ym mis olaf yr hen Aifft na mis hynafol cyntaf y flwyddyn. I Moses, mae'n rhaid bod y datganiad canlynol wedi bod yn syndod mawr:
Y mis hwn [chôdesh = cilgant cyntaf, golau newydd] Bydd i chwi yn ddechreuad y misoedd: y mis cyntaf o'r flwyddyn fydd i chwi. (Exodus 12:2)
Gyda’r geiriau hyn, cyfeiriodd Duw at leuad gweladwy gyntaf y CC ddiwedd mis Mawrth neu ddechrau mis Ebrill mewn blwyddyn tua 1500 CC a chyda’r ymadrodd syml hwn esboniwyd dau “newydd-deb” i Moses am ei ddealltwriaeth o’r calendr.
- The cilgant cyntaf ar fachlud haul yw arwydd mis newydd.
- Yn union y mis hwn sy'n dechrau y dylai fod y mis cyntaf y calendr Iddewig “newydd”. Roedd yr holl fisoedd eraill yn dibynnu arno.
Mae hynny’n hawdd ei ddeall—i Moses a hyd yn oed i ni. Ac eto, roedd yn anarferol iawn i Moses, oherwydd iddo ef nid oedd yn “normal” edrych ar fachlud yr haul am y cilgant cyntaf, nac i hwn fod y mis cyntaf, oherwydd roedd wedi arfer â system galendr hollol wahanol. Mae'n bwysig deall na chafodd ei esbonio i Moses y byddai mis naid yn cael ei ychwanegu ar ryw adeg, ac ymhellach, nid oedd dechreu y dydd wedi ei ail sefydlu eto. Byddai hynny'n dod yn ddiweddarach o lawer, ar ôl yr Exodus o'r Aifft. Ni ddylem ddarllen i mewn i'r testun rywbeth nad yw yno. I Moses, yr oedd yn ddigon anhawdd treulio fod yn rhaid iddo ddysgu dull newydd at y cyfrif misol a phender- fyniad dechreu y mis. Parhaodd Moses yn ei farn fod y dyddiau'n dechrau gyda golwg yr haul gyda'r wawr ac yn para hyd y bore wedyn.
Nawr rydyn ni’n darllen y nesaf o gyfarwyddiadau Jehofa:
Llefara wrth holl gynulleidfa Israel, gan ddywedyd, Yn y degfed dydd o'r mis hwn cymerant at bob un oen, yn ôl tŷ eu tadau, oen tŷ: (Exodus 12:3)
Bydd eich oen di-nam, yn wryw o'r flwyddyn gyntaf: oddi wrth y defaid neu o'r geifr y cymerwch ef; y pedwerydd dydd ar ddeg o'r un mis: a holl gynulliad cynulleidfa Israel a’i lladdant hi yn yr hwyr. (Exodus 12:5-6)
Ar y pwynt hwn hoffwn siarad am y tabl o’r gwahaniaethau amser rhwng yr anweledigaeth gyntaf o’r “hen olau” a’r “golau newydd” (lleuad FC) y soniais amdano yn gynharach. Mae'r bwrdd bach hwn yn Wikipedia - calendr lleuad yr Hen Aifft yn dweud wrthym, yn ardal Memphis, fod gwahaniaeth amser o 30 awr ym mis Mawrth, a 33 awr ym mis Ebrill, rhwng y ddau gyfnod hyn o'r lleuad sy'n ddiddorol i ni. Rhaid inni nawr geisio darganfod faint o wahaniaeth “dyddiadau dyddiad” y mae hyn yn ei olygu, os ydym yn cymharu gwahanol ddechreuadau mis y ddwy system galendr. Ar yr olwg gyntaf, mae'n ymddangos bod 30-33 awr yn cyfeirio at wahaniaeth amser o fwy nag un “diwrnod dyddiad” (24 awr). Ond a yw hynny mewn gwirionedd?
I archwilio hyn, rydw i wedi creu tabl crynodeb sy'n dangos y berthynas rhwng dechreuadau'r ddau fis, Eifftaidd ac Israeliad.
Mae'r tabl yn dangos ei bod yn rhaid bod mis newydd yr Aifft wedi dechrau ar godiad haul fore'r diwrnod hwnnw y daeth y lleuad cilgant cyntaf i'w weld gyda'r nos, a siaredir bellach yn ein system gyfeirio. Mae hyn yn cyfateb i wahaniaeth amser o hyd at 12 awr, neu fore a hwyr yr un diwrnod, yn ein syniadaeth o ddiwrnod. Fodd bynnag, gallai rhywun ddadlau y gallai'r gwahaniaeth amser o 30 - 33 awr mewn rhai achosion gael ei symud mewn ffordd y byddai gwahaniaeth o ddiwrnod cyfan dyddiad yn digwydd. Yn gyntaf, meddyliais felly hefyd, nes i mi ddarganfod bod arysgrifau'r beddrodau Eifftaidd yn dweud hyd yn oed mwy wrthym am y dyddiau lleuad, a bod yna 2 diwrnodau lleuad arbennig, sydd eisoes yn cael eu cynrychioli yn y siart uchod. Mae'r rhain yn cadarnhau'r ffaith mai dim ond trefn y digwyddiadau penderfynu a ddangosir a allai ddigwydd yn ymarferol. Yn yr un erthygl ar Wikipedia rydym yn darllen:
Dydd Cyntaf ac Ail y Mis Lleuad
Roedd mis lleuad yr hen Aifft bob amser yn dechrau ar godiad haul, yn debyg i ddiwrnod yr hen Aifft. Fel rheol, ar y ddeuddegfed awr o'r dydd o'r blaen y disgynnodd y lle cyntaf i beidio â gweld y lleuad wan ar ôl yr “hen olau” olaf. Yn union fel y gwnaeth duw haul Ra “adnewyddu” ei hun yn noson ei anweledigrwydd, ym mytholeg yr hen Aifft roedd diwrnod cyntaf mis y lleuad yn symbol o “Ddiwrnod adnewyddu Horus” gyda’r “genedigaeth” ddilynol a ddechreuodd yn noson gyntaf diwrnod cyntaf y mis lleuad, ac a orffennwyd ar godiad haul ail ddiwrnod y mis lleuad.
Felly roedd gweld yr hen olau am y tro olaf yn cynrychioli diwrnod olaf mis y lleuad bob amser. Yn y testunau arch, yr ail ddydd o fis y lleuad yn cael ei ystyried fel "y diwrnod pan fydd y lleuad yn fach.” [Y cilgant bach cyntaf ar ôl y lleuad newydd seryddol.] Mae testun Ptolemaidd o Deml Khonsu yn Karnak, yn disgrifio dau ddiwrnod lleuad cyntaf y mis, “Mae cenhedlu’r lleuad ar ddiwrnod anweledigrwydd ac mae’n cael ei eni ar ail ddiwrnod mis y lleuad.” Mae’n amlwg o destunau pyramidaidd yr Hen Deyrnas fod ail ddiwrnod mis y lleuad yn gysylltiedig ag “esgyniad nefol y brenin marw” fel “diwrnod ei goroni a’i ymddangosiad”: “Mae eich ymddangosiad yn perthyn i ail ddiwrnod mis y lleuad.”
Hyd yn oed am resymau crefyddol, roedd yn rhaid gosod y ddau ddiwrnod lleuad fel bod ar y digwyddiad cyntaf o anweledigaeth ar doriad gwawr a ar yr ail gyda'r wawr, gellid adrodd am weld y cilgant cyntaf. Felly, mae'r holl bosibiliadau eraill ar gyfer trefnu'r diagram uchod mewn ffordd wahanol wedi'u heithrio. Dim ond y posibilrwydd hwn oedd. Mae hyn yn gwneud gwahaniaeth o hanner diwrnod. Roedd yr hen fis Eifftaidd bob amser yn dechrau hanner diwrnod yn gynharach na'r Iddewig, ar fore'r un diwrnod y dechreuodd y mis Iddewig newydd gyda'r hwyr - yn ein hamser ni.
Yn system gyfeirio Moses, ar hyn o bryd pan ddechreuodd Duw siarad ag ef, roedd y mis Eifftaidd hynafol eisoes wedi dechrau ychydig yn gynharach. I fod yn fwy manwl gywir, roedd wedi dechrau yn fore’r dydd pan ddangosodd Jehofa y cilgant cyntaf gyda’r nos iddo. Fodd bynnag, gadewch inni gofio: nid oedd dechrau'r dydd eto wedi'i gywiro gan Dduw! Dylai hyn ddigwydd yn ddiweddarach, ar ôl yr Exodus o'r Aifft. Gwyddom oll yr adnod gyfatebol yn Lefiticus 23:32, sef y dylent ddathlu’r Saboth “o’r hwyr hyd yr hwyr,” ac rydym yn cysylltu hyn yn wirioneddol ag ailgyflwyno defodau’r Saboth, fel yr oedd wedi’i gadw gan yr Israeliaid hyd eu caethiwed yn yr Aifft. Ond doedden ni ddim wedi dod mor bell â hynny yng “cwrs calendr” Jehofa pan dderbyniodd Moses y cyfarwyddiadau gan Dduw ar gyfer trefn paratoadau’r Pasg yn Exodus 12 .
Felly, y pryd hwnnw, roedd Moses yn dal i gredu bod y diwrnod wedi dechrau yn y bore. Roedd bod Duw wedi dangos y cilgant cyntaf iddo gyda’r hwyr newydd gadarnhau iddo beth roedd yr Eifftiaid yn ei gredu, sef mai’r “diwrnod” y siaradodd Jehofa ag ef oedd y diwrnod cyntaf o’r mis. I'r Eifftiaid a Moses, roedd y diwrnod cyntaf hwn eisoes wedi dechrau yn y bore ac nid oedd Moses eto wedi derbyn y wybodaeth y byddai'r diwrnod yn dechrau gyda'r hwyr. Yr oedd yn sicr yn synnu o gael dull newydd o benderfynu ar ddechrau'r mis gyda'r hwyr, ond ni allai hyd yn oed amgyffred pam Roedd Duw wedi ei orchymyn felly.
Ar ba ddiwrnod felly y dylai Moses wahanu oen y Pasg? Ar y degfed dydd o'r mis. A pha bryd y dechreuai y degfed dydd hwn i Moses? Dal yn y bore ac nid gyda'r nos.
Ar ba ddiwrnod felly y lladdodd Moses oen y Pasg? Ar y pedwerydd dydd ar ddeg o'r mis. A pha bryd y dechreuai y pedwerydd dydd ar ddeg hwn yn ôl deall Moses? Dal yn y bore ac nid gyda'r nos.
Pryd dylid bwyta cig oen y Pasg? Yn yr hwyr o'r pedwerydd dydd ar ddeg o'r mis. A hyn oedd yn ol dealltwriaeth Moses o hyd yr un dydd y lladdai efe yr oen, ac nid dydd newydd eto.
Felly, os siaradodd Jehofa â Moses a dweud:
A chwi a'i ceidw hyd y pedwerydd dydd ar ddeg o'r un mis: a holl gynulliad cynulleidfa Israel bydd yn ei ladd gyda'r hwyr. (Exodus 12:6)
Gan hyny, ar ba ddiwrnod Iddewig AR ÔL yr ailddiffiniad o ddechrau'r dydd (a wnaethpwyd yn ddiweddarach) a fyddai'n rhaid lladd a pharatoi oen y Pasg? Ac, ar ba ddiwrnod Iddewig y byddai'n rhaid ei fwyta?
Hoffwn ofyn ichi yn gyntaf ystyried y cwestiynau hyn cyn i chi edrych ar yr ateb!
...
Os byddwn ni nawr yn llunio diagram o'n canfyddiadau newydd gyda dealltwriaeth Moses o'r diwrnod yn system gyfeirio'r diwrnod Eifftaidd hynafol, fe fyddwn ni'n dod o hyd i rywbeth gwirioneddol anhygoel:
Yn erbyn yr holl athrawiaethau presennol, canfuom fod yn rhaid i'r paratoadau ar gyfer Gŵyl y Bara Croyw gael eu gwneud nid cyn noson Nissan 14, ond eisoes cyn noson Nissan 13, oherwydd bod hyn yn cyfateb i'r hen Aifft 14eg diwrnod y mis (Pesdjenet-X 14). Dyma sut roedd Moses yn meddwl ac yn deall cyfarwyddiadau Duw ar y cam hwnnw o'i wybodaeth galendr. Felly, mae'r paratoadau cyfan ar gyfer y Pasg yn symud ymlaen 24 awr yn union.
Yn olaf, ar ôl dehongli hen fath y Pasg yn gywir, gallwn nawr fentro allan i gywiro ein syniadau am wledd y Pasg. Yn gyntaf, rydym yn ychwanegu dyddiau cyfatebol yr wythnos antitype, gwledd y Pasg yn 31 OC, at y siart fel y gwnaethom ar ddechrau'r rhan II hon o'r Gyfres Gysgodol. A byddwn yn sylweddoli ein bod wedi datrys dwy broblem ar unwaith:
Mae’r ateb i’r cwestiwn o ba ddiwrnod o’r wythnos o’r flwyddyn 31 OC “yr Oen Pasg gwrth-nodweddiadol” y byddai’n rhaid i Iesu gael ei wahanu, yn dilyn o ddarlleniad syml o’r siart newydd hwn, sef: Dydd Sul, Mai 20, OC 31.
Gad i ni gofio yr erthygl flaenorol. Yn eithaf cynnar, fe wnaethom gydnabod problem fawr gyda rhai datganiadau o Ellen G. White, lle cymharodd fynediad Iesu i Jerwsalem â gwahaniad yr oen aberthol hwn, a dywedodd ar yr un pryd ei bod yn ddydd Sul pan ddaeth Iesu i mewn i Jerwsalem.
Nid oedd Iesu erioed wedi caniatáu arddangosiad o'r fath yn ei fywyd daearol. Roedd yn amlwg yn rhagweld y canlyniad. Byddai'n dod ag Ef at y groes. Ond Ei amcan felly yn gyhoeddus oedd cyflwyno Ei Hun fel y Gwaredwr. Dymunai alw sylw at yr aberth oedd i goroni Ei genhadaeth i fyd syrthiedig. Tra roedd y bobl yn ymgynnull yn Jerwsalem i ddathlu Gŵyl y Pasg, Ef, yr Oen gwrthnodweddiadol, trwy weithred wirfoddol a osododd ei Hun ar wahân fel offrwm. Byddai yn anghenrheidiol i'w eglwys yn mhob oes Iwyddiannus wneyd Ei farwolaeth dros bechodau y byd yn destyn meddwl ac astudiaeth ddofn. Dylai pob ffaith sy'n gysylltiedig ag ef gael ei gwirio heb amheuaeth. Yr oedd yn ofynol, gan hyny, fod llygaid pawb yn awr i gael eu cyfeirio ato Ef ; rhaid fod y dygwyddiadau a ragflaenasant Ei aberth mawr Ef yn gyfryw ag i alw sylw at yr aberth ei hun. Ar ôl y fath wrthdystiad â mynychu Ei fynediad i Jerwsalem, byddai pob llygad yn dilyn Ei gynnydd cyflym i'r olygfa olaf. {DA 571.2}
Roedd yn ar y diwrnod cyntaf o'r wythnos fel y gwnaeth Crist ei fynediad buddugoliaethus i Jerusalem. {DA 569.3}
Ond nid oedd hyn yn cyfateb i'r athrawiaeth y dylai cig oen y Pasg fod wedi cael ei ladd cyn nos Wener, Nissan 14, oherwydd yna dylai'r gwahaniad annodweddiadol rhwng Iesu yn Ei fynediad i Jerwsalem fod wedi digwydd ddydd Llun, Nissan 10. Mae ein dehongliad newydd o fath gŵyl y Pasg, sy'n seremonïol, yn dweud yn gywir wrthym nad oedd lladd ŵyn y Pasg i'w ddienyddio ar Nissan 14 13 (F) XNUMX. (Dydd Iau). Dim ond yn yr achos hwn y mae dydd Sul yn ffitio'n berffaith i'r darlun cyffredinol. Gwahanodd Iesu ei Hun oddi wrth Ei bobl ar ddiwrnod cyntaf yr wythnos mewn modd gwrthnodweddiadol cywir, gan wybod y byddai'r cofnod buddugoliaethus hwn yn golygu Ei ddedfryd marwolaeth. Mae'r broblem Ellen White y soniwyd amdani yn yr erthygl flaenorol felly wedi'i datrys yn berffaith!
Deallwn yn awr pam na wnaeth yr un o’r efengylwyr synoptig, Mathew, Marc, a Luc, unrhyw sôn penodol fod Iesu a’i ddisgyblion wedi dyrchafu unrhyw ddefod benodol erbyn 24 awr, ac wedi lladd neu fwyta’r oen aberthol ddiwrnod ynghynt yn erbyn argyhoeddiad y bobl neu’r offeiriaid. Rhaid inni gymryd yn rhesymegol fod Iddewon amser Iesu yn dal i fod â'r ddealltwriaeth gywir o'r mathau, a bod y seremonïau wedi aros yn bur.
Mae cwestiwn arall y mae'n rhaid inni ei ofyn i ni'n hunain. Beth oedd y gwrthdeip y pwyntiodd lladd a bwyta cig oen y Pasg ato? Hyd yn hyn, mae'r athrawiaeth wedi bod erioed mai'r antitype ar gyfer lladd a bwyta oen y Pasg yw marwolaeth Iesu ar y groes, tua'r nawfed awr. Ond nid yw hynny'n cyfateb i'r trefniant newydd hwn o ddigwyddiadau. Felly, mae’n rhaid inni gywiro ein diagram gwreiddiol o ddigwyddiadau’r Pasg mewn perthynas â dioddefiadau a gweithredoedd Crist wrth inni ddeall y broses yn awr.
Nawr gwelwn pa ddefodau seremonïol sy'n cyfateb yn wir i wir weithredoedd a dioddefiadau Crist:
Mae tri digwyddiad a cham gweithredu yn cytuno'n union:
1. Bwyta swper Pasg yr Iddewon a bwyta swper Pasg Iesu gyda'i ddisgyblion. Felly, nid yw amser bwyta cig oen y Pasg yn nodi marwolaeth Iesu ar y groes yn uniongyrchol, ond digwyddiad pwysig arall: sefydliad Swper yr Arglwydd. Mae corff oen y Pasg yn symbol o'r bara, corff Crist, a fyddai'n cael ei aberthu cyn bo hir. Ac roedd gwaed oen y Pasg yn symbol o'r gwin, gwaed Iesu, oedd i'w dywallt i ni yn fuan.
Eto, cadarnheir y farn hon yn llawn gan Ellen G. White. Dechreuais y rhan II hon o'r Gyfres Gysgodol yn yr erthygl flaenorol gyda dyfyniad priodol ganddi i ddangos pa mor gyflym yr ydym yn sgimio trwy destunau ac nad ydym yn eu deall yn iawn:
Cyflawnwyd y mathau hyn, nid yn unig o ran y digwyddiad, ond o ran yr amser. Ar y pedwerydd dydd ar ddeg o’r mis Iddewig cyntaf, yr union ddydd a’r mis y lladdwyd oen y Pasg am bymtheg canrif hir, ac wedi bwyta’r Pasg gyda’i ddisgyblion, sefydlodd Crist y wledd honno oedd i goffáu ei farwolaeth ei hun fel “Oen Duw, yr hwn sydd yn tynnu ymaith bechodau’r byd.” Y noson honno cymerwyd ef gan ddwylo drygionus i'w groeshoelio a'i ladd. Ac fel gwrthdeip yr ysgub don y cyfodwyd ein Harglwydd oddi wrth y meirw ar y trydydd dydd, “ blaenffrwyth y rhai a hunasant,” sampl o’r holl gyfiawn atgyfodedig, y rhai y caiff eu “corff drygionus” ei newid, a’i “lunio yn debyg i’w gorff gogoneddus Ef.” Pennill 20; Philipiaid 3:21.
Yn yr un modd rhaid cyflawni'r mathau sy'n ymwneud â'r ail ddyfodiad ar yr amser a nodir yn y gwasanaeth symbolaidd. {GC 399.3–4}
Dywedodd hi fod hyn yr un diwrnod ar yr hwn y lladdwyd oen y Pasg am 1500 o flynyddoedd. Pa system gyfeirio calendr mae hi'n ei defnyddio yma? Yn sicr nid eiddo'r Iddewon. Mae hi'n siarad â ni ac nid â'r Iddewon. Yma, mae hi'n defnyddio ein dealltwriaeth o'r dyddiau ac yn defnyddio ei system gyfeirio ei hun. Yn bendant fe ddechreuodd y Nissan 14 Iddewig nos Iau a chafodd yr ŵyn eu difa brynhawn Iau. I Ellen G. White ac i ni mae hyn yr un diwrnod, a sefydlodd Iesu wledd swper yr Arglwydd yn union ar ddechrau'r Nissan 14 Iddewig. Pawb mewn harmoni!
2. Roedd chwifio'r ysgub o flaenffrwyth yn cyd-daro ag atgyfodiad Iesu ar y dydd cyntaf o'r wythnos. Cadarnhaodd Ellen G. White hefyd y cytgord hwn o'r math â'i wrthdeip yn y dyfyniad blaenorol: Ac fel gwrthdeip yr ysgub don y cyfodwyd ein Harglwydd oddi wrth y meirw ar y trydydd dydd, “ blaenffrwyth y rhai a hunasant,” sampl o’r holl gyfiawn atgyfodedig, y rhai y caiff eu “corff drygionus” ei newid, a’i “lunio yn debyg i’w gorff gogoneddus Ef.” Pennill 20; Philipiaid 3:21. {GC 399.3}
Yn y modd hwn, cyflawnodd Iesu ei broffwydoliaeth ei hun, gan iddo ddweud y byddai'n gallu ailadeiladu'r deml mewn tri diwrnod. Siaradodd am deml ei Gorff:
Ac a ddywedodd, Y cymrawd hwn a ddywedodd, Yr wyf yn abl i ddinistrio teml Dduw, ac i'w hadeiladu mewn tridiau. (Matthew 26: 61)
Roedd cyfrif amser yr Iddewon yn gynhwysol. Hynny yw, hyd yn oed pe bai dim ond cyfran fach o ddiwrnod yn cael ei gyffwrdd, roedd y diwrnod cyfan yn cael ei gyfrif. Bu farw Iesu ar y groes ar y nawfed awr (tua 15:00 awr) ddydd Gwener. Hwn oedd y 14eg o Nissan, diwrnod cyntaf y deml “ddinistriwyd”. Gan orffwys o'i waith ar y ddaear, treuliodd Iesu'r Saboth cyfan, Nissan 15, yn y bedd. Gorphwysodd Creawdwr y Bydysawd unwaith eto ar y seithfed dydd Saboth oddi wrth ei waith! Y tro hwn, roedd yn “Saboth Uchel” (Ioan 19:31), oherwydd syrthiodd Saboth seremonïol diwrnod cyntaf gŵyl y Bara Croyw yn union ar y seithfed dydd Saboth. Hwn oedd ail ddiwrnod y deml “ddinistriwyd”. Ond roedd Iesu'n dal i orffwys bron y noson gyfan o Nissan 16 tan doriad dydd. Cododd yn yr awr dywyllaf ychydig cyn y wawr. Hwn oedd diwrnod cyntaf yr wythnos (dydd Sul) fel y crybwyllwyd sawl gwaith yn y Beibl. Ac oherwydd bod rhan o ddiwrnod arall wedi'i gyffwrdd, roedd yr hanner diwrnod hwn yn cael ei gyfrif fel trydydd diwrnod y deml “ddinistriwyd”.
Gofynnir i mi yn aml beth mae'n ei olygu i Iesu wario tri diwrnod ac tair noson yng nghanol y ddaear fel Jona ym mol y morfil ...
Canys fel yr oedd Jonas tri diwrnod a thair noson ym mol y morfil; felly y bydd Mab y dyn dridiau a thair nos yng nghalon y ddaear. (Mathew 12:40)
Cymerwch olwg fanwl ar y diagram uchod. Yn nos Nissan 14 dechreuodd dioddefaint Iesu. Ar ôl swper y Pasg, aeth gyda'i ddisgyblion i ardd Gethsemane a chymryd arno'i hun ein holl bechodau. Cymharodd yr Efe hwn yn brophwydol â bod ym mol y morfil, yn yr hwn y gwahanwyd Jonah oddiwrth unrhyw gymundeb â Duw neu ddyn, gan deimlo baich mawr pechod. I ryw raddau, roedd Jona wedi ei orchuddio mewn tywyllwch gan lwyth pechod. Felly hefyd Iesu. Hon oedd y noson gyntaf yng nghalon y ddaear i Iesu. Yna daeth diwrnod Nissan 14. Dilynwyd y treialon nos gan y treialon dydd, y strôc, y gwewyr - ond ein pechodau ni oedd y baich mwyaf oll. Dioddefodd bopeth drosom ni, hyd yn oed y croeshoeliad a marwolaeth. Hwn oedd y diwrnod cyntaf yng nghanol y ddaear. Yna, gorffwysodd Iesu yn llythrennol yng nghanol y ddaear yn y bedd, noson arall (nos 2, Nissan 15), diwrnod arall (diwrnod 2, Nissan 15) a noson arall (nos 3, Nissan 16) nes iddo godi yn union cyn bore Nissan 16. Roedd un diwrnod yn dal ar goll ar gyfer y cyflawniad. Dywedodd Iesu wrth Mair Magdalen wrth y bedd pan oedd hi eisoes yn ddydd:
“Paid â chyffwrdd â mi; canys nid wyf eto wedi esgyn at fy Nhad : eithr dos at fy mrodyr, a dywed wrthynt, Yr wyf yn esgyn at fy Nhad, a'ch Tad chwi ; ac i'm Duw i, a'ch Duw chwi." (Ioan 20:17)
Y mae Ysbryd y Prophwydoliaeth yn egluro i ni yn y Awydd yr Oesoedd ar dudalen 790:
A Mair a aeth ei ffordd at y disgyblion gyda'r neges lawen.
Gwrthododd Iesu dderbyn gwrogaeth Ei bobl nes cael sicrwydd fod Ei aberth wedi ei dderbyn gan y Tad. Esgynnodd i'r cynteddau nefol, a chan Dduw ei Hun clywodd y sicrwydd fod Ei Iawn dros bechodau dynion wedi bod yn helaeth, er mwyn i bawb trwy ei waed gael bywyd tragwyddol. Cadarnhaodd y Tad y cyfamod a wnaed â Christ, y derbyniai efe ddynion edifeiriol ac ufudd, ac y carai hwynt fel y mae efe yn caru ei Fab. Crist oedd i gwblhau Ei waith, a chyflawni Ei addewid i “wneud dyn yn werthfawrocach nag aur coeth; yn ddyn na lletem aur Offir.” Isa. 13:12. Rhoddwyd pob gallu yn y nef ac ar y ddaear i Dywysog y Bywyd, a dychwelodd at Ei ddilynwyr mewn byd o bechod, er mwyn iddo rannu iddynt o'i allu a'i ogoniant. {DA 790.2–3}
Ni ddaeth gwasanaeth dioddefaint Iesu i ben cyn iddo esgyn i'r nef fore dydd cyntaf yr wythnos a dod â holl faich pechod dynolryw i'r cysegr nefol a'i daenellu ar len y cysegr. Yna yr oedd yn barod i dderbyn cadarnhad gan Ei Dad fod Ei waed wedi ei dderbyn. Cafodd ryddhad felly o faich pechod ac roedd yn sicr bod Ei genhadaeth wedi bod yn llwyddiannus. Y trydydd diwrnod coll oedd ymweliad byr Iesu â’i Dad yn y nefoedd cyn iddo ddychwelyd i’r ddaear i aros eto 40 diwrnod arall gyda’i ddisgyblion nes y byddai Ef yn y pen draw yn esgyn i’r nefoedd i eiriol yno drosom ni fel ein Harchoffeiriad hyd ei ail ddyfodiad.
Mae llawer yn meddwl tybed pam y byddai'n rhaid glanhau'r cysegr nefol er 1844. Maen nhw'n meddwl nad oedd erioed wedi'i halogi. Mae union ddealltwriaeth y mathau a’r gwrthdeipiau yn ein harwain yn awr at ddeall pryd yn union oedd yr eiliad pan oedd y cysegr nefol wedi’i halogi â holl bechodau dynolryw, boed yn y gorffennol neu’r dyfodol: Yn fuan ar ôl yr atgyfodiad, daeth Iesu ei Hun â’r pechodau yno a “halogodd” y cysegr fel y gallai Ef yn ddiweddarach (ers 1844) ddechrau cymod ar y Nefoedd a’n Cymod dros Ddydd ein Cyfiawnder. glanha len y deml oddi wrth ein holl bechodau.
Ac unwaith eto gwelwn pa mor gywir yw amserlen amser Duw o ran cyflawni'r mathau a'r gwrthdeipiau. Nid oedd yr ysgub blaenffrwyth yn cael ei chwifio ychydig cyn y wawr yn y deml, ond yn unig yn ystod y bore. Felly, pan ddywedwn fod atgyfodiad Iesu wedi'i symboli gan chwifio'r ysgub, dim ond yn y bôn y mae'n gywir, ond nid yw'n cwrdd â'r math yn union. Iesu oedd ffrwyth cyntaf yr holl atgyfodedig ac roedd yn rhaid iddo gyflwyno ei hun gerbron y Tad yn y cysegr nefol i dderbyn cymeradwyaeth Ei waith. Roedd wedi gwrthod cael ei gyffwrdd gan Mair Magdalen ychydig ar ôl y wawr, ond yn ddiweddarach yn y dydd Gadawodd yr apostolion. Y gwahaniaeth oedd ei fod Ef eisoes wedi ymddangos i'r Tad : blaenffrwyth y cwbl oedd wedi ei dderbyn gan y Tad yn ystafell orsedd y cysegr nefol. Dyma beth mae chwifio'r ysgub blaenffrwyth yn ei symboleiddio'n union, a hynny yn cyflawni prophwydoliaeth y tridiau a thair nos yn nghalon y ddaear ; Holl angerdd Iesu o Gethsemane i gymeradwyaeth derfynol Ei aberth gan y Tad.
3. Roedd croeshoeliad Iesu yn cyd-daro â lladd dyddiol yr aberth hwyrol. Fel y dywedais o'r blaen, yr oedd yn anmhosibl i ddydd Gwener fod yn ddiwrnod paratoi ar gyfer y Pasg, oherwydd os oedd dydd y paratoi ar gyfer y Saboth a dydd paratoi ar gyfer y Pasg yn cyd-daro, symudwyd amseroedd yr aberthau fel nad oedd yr aberth dyddiol yn digwydd yn y nawfed awr. Yn ôl Mishna (Pesachim 5:1), yn yr achos hwn byddai’r aberth gyda’r hwyr eisoes wedi digwydd rhwng 12:30 pm (lladd) ac 1:30 pm (offrwm) a byddai hyn wedi creu problem gyda’r darn canlynol o’r Awydd yr Oesoedd:
Pan ddaeth y llef uchel, “Gorffennwyd,” o wefusau Crist, yr oedd yr offeiriaid yn gweinyddu yn y deml. Awr yr aberth hwyrol ydoedd. Yr oedd yr oen oedd yn cynrychioli Crist wedi ei ddwyn i'w ladd. Wedi'i wisgo yn ei wisg arwyddocaol a hardd, safodd yr offeiriad â chyllell wedi'i chodi, fel y gwnaeth Abraham pan oedd ar fin lladd ei fab. Gyda diddordeb dwys roedd y bobl yn edrych ymlaen. Ond y mae'r ddaear yn crynu ac yn crynu; canys nesaodd yr Arglwydd ei Hun. Gyda sŵn rhwygo mae gorchudd mewnol y deml yn cael ei rhwygo o'r top i'r gwaelod gan law anweledig, gan daflu yn agored i syllu ar y dyrfa le a oedd unwaith yn llawn o bresenoldeb Duw. Yn y lle hwn yr oedd y Secinah wedi trigo. Yma yr oedd Duw wedi amlygu Ei ogoniant uwchlaw y drugareddfa. Ni chododd neb ond yr archoffeiriad y gorchudd gan wahanu'r ystafell hon oddi wrth weddill y deml. Aeth i mewn unwaith y flwyddyn i wneud cymod dros bechodau'r bobl. Ond wele, y gorchudd hwn sydd wedi ei rwygo yn ddau. Nid yw lle sancteiddiolaf y cysegr daearol bellach yn gysegredig.
Y cyfan yw braw a dryswch. Mae'r offeiriad ar fin lladd y dioddefwr; ond mae'r gyllell yn disgyn o'i law ddi-nerf, a'r oen yn dianc. Math wedi cyfarfod antitype yn marwolaeth Mab Duw. Mae'r aberth mawr wedi'i wneud. Mae'r ffordd i mewn i'r sancteiddio yn cael ei gosod yn agored. Mae ffordd newydd a byw yn cael ei pharatoi i bawb. Nid oes angen dynoliaeth bechadurus, drist bellach am ddyfodiad yr archoffeiriad. O hyn allan yr oedd y Gwaredwr i weinyddu fel offeiriad ac eiriolwr yn nef y nefoedd. Yr oedd fel pe buasai llef byw yn llefaru wrth yr addolwyr: Y mae terfyn yn awr ar bob aberth ac offrwm dros bechod. Daeth Mab Duw yn ôl ei air, “Wele, yr wyf yn dod (yn y gyfrol y mae'n ysgrifenedig amdanaf fi,) i wneud Dy ewyllys, O Dduw.” “Trwy ei waed ei hun” y mae yn myned i mewn “unwaith i'r cysegr, wedi iddo gael prynedigaeth dragwyddol i ni.” Heb. 10:7; 9:12. {DA 756.5–757.1}
Roedd y dydd Gwener hwn, Mai 25, OC 31, yn ddiwrnod paratoi arferol ar gyfer y Saboth yn ystod gwleddoedd y gwanwyn a Nissan 14. Nid oedd yn cyd-fynd â'r paratoadau ar gyfer Gŵyl y Bara Croyw yr oedd yn rhaid eu gwneud bob amser ar Nissan 13, fel yr oeddwn yn gobeithio gallu dangos yn yr erthygl hon. Mae'r datganiad hwn o Ellen G. White yn wir ac eto'n cytuno'n union â'r digwyddiadau go iawn. Bu farw Iesu ar y nawfed awr, a dyma'r union amser i ladd yr aberth dyddiol gyda'r hwyr. Nawr mae'n dod yn amlwg nad oen y Pasg oedd symbol uniongyrchol marwolaeth Iesu ar y groes, ond yr oen aberth dyddiol yr oedd yn rhaid ei offrymu dros bechodau'r bobl. Diddymwyd y gyfundrefn aberthol ei hun ar unwaith gan farwolaeth Iesu ar y groes. Rhwygodd y llen yn ddwy, wedi'i dinistrio gan law Duw Dad ei Hun oddi uchod. Roedd math a gwrthdeip o broffwydoliaeth a oedd wedi parhau am bedwar mileniwm wedi cyfarfod, a chyflawnwyd y broffwydoliaeth. Nid oedd yr aberth dyddiol yn angenrheidiol mwyach.
Yn y erthygl nesaf, Byddaf yn archwilio agweddau pwysig eraill ar yr ateb hwn i broblem dau Pasg ac yn ateb gwrthymosodiad yn erbyn fy astudiaethau gan geidwaid Saboth y lleuad...